ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN HỮU QUẢNG

BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI
CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN
THỊ XÃ PHỔ YÊN - TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NĂM 2017


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN HỮU QUẢNG

BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI
CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN
THỊ XÃ PHỔ YÊN - TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Út Sáu

NĂM 2017


Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng do hạn chế về kinh nghiệm nghiên cứu
nên khóa luận không tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả xin trân trọng tiếp thu những
ý kiến góp ý chân thành của các nhà khoa học, các thầy giáo, cô giáo và các đồng
nghiệp để tiếp tục hoàn thiện hơn nữa luận văn này.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 11 năm 2017
Tác giả
Nguyễn Hữu Quảng

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .................................................................... iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
DANH MỤC CÁC HÌNH .................................................................................. vi
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài ....................................................................... 2
3. Nhiệm vụ nhiên cứu......................................................................................... 2
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ................................................................. 3
5. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 3
6. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 3
7. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu...................................................................... 4
8. Cấu trúc luận văn ............................................................................................. 4
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC TỔ
CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH CHO

giáo viên Tổng phụ trách Đội ............................................................................ 38
1.5. Những yếu tố ảnh hưởng công tác bồi dưỡng năng lực tổ chức các
hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh cho giáo viên Tổng phụ trách Đội
các trường THCS trên địa bàn thị xã Phổ Yên, Tỉnh Thái Nguyên .................. 43
1.5.1. Yếu tố chủ quan ....................................................................................... 43
1.5.2. Yếu tố khách quan ................................................................................... 43
Tiểu kết chương 1 .............................................................................................. 44
Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH CHO
GIÁO VIÊN TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI CÁC TRƯỜNG THCS
TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN .................. 45
2.1. Vài nét về các trường trung học cơ sở trên địa bàn thị xã Phổ Yên ........... 45

iv


2.1.1. Khái quát về tình hình phát triển kinh tế - xã hội thị xã Phổ Yên,
tỉnh Thái Nguyên ............................................................................................... 45
2.1.2. Khái quát về các trường THCS thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên ........ 46
2.2. Khái quát về khảo sát thực trạng ................................................................ 49
2.2.1. Quá trình khảo sát .................................................................................... 49
2.2.2. Nội dung khảo sát .................................................................................... 49
2.2.3. Đối tượng khảo sát................................................................................... 49
2.2.4. Phương pháp khảo sát .............................................................................. 49
2.3. Thực trạng công tác bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động của Đội
Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh cho giáo viên Tổng phụ trách Đội
các trường THCS trên địa bàn thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên .................... 50
2.3.1. Thực trạng công tác Đội Thiếu niên Tiền Phong Hồ Chí Minh ở
các Trường THCS .............................................................................................. 50
2.3.2. Thực trạng năng lực tổ chức hoạt động của Đội TNTP Hồ Chí

3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn .......................................................... 77
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả .......................................................... 78
3.2. Biện pháp bồi dưỡng năng lực tổ chức các hoạt động của Đội Thiếu
niên tiền phong Hồ Chí Minh cho giáo viên Tổng phụ trách đội các
trường trung học cơ sở trên địa bàn thị xã Phổ Yên - Tỉnh Thái Nguyên ......... 78
3.2.1. Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của tổ chức Đội thiếu niên
Hồ Chí Minh, của hoạt động bồi dưỡng giáo viên tổng phụ trách Đội đối
với cán bộ quản lý và giáo viên tổng phụ trách Đội .......................................... 78
3.2.2. Tổ chức tìm hiểu thực trạng nhu cầu bồi dưỡng để có căn cứ thực
tiễn xây dựng nội dung bồi dưỡng năng lực cho GV tổng phụ trách Đội. ............ 82
3.2.3. Áp dụng mô hình dạy học phân hóa trong quá trình bồi dưỡng
nâng cao năng lực cho giáo viên tổng phụ trách Đội. ....................................... 84
3.2.4. Tiếp tục đổi mới hình thức, phương pháp bồi dưỡng nâng cao năng
lực bồi dưỡng cho giáo viên tổng phụ trách Đội. .............................................. 86
3.2.5. Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng GV TPT
Đội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục .............................................................. 89
3.3. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất ...... 90
3.3.1. Khảo nghiệm bằng phương pháp chuyên gia .......................................... 90

vi


3.3.2. Khảo nghiệm bằng phiếu hỏi dành cho GV TPT Đội sau khi tham
gia các lớp bồi dưỡng do phòng GDĐT tổ chức ............................................... 93
Tiểu kết chương 3 .............................................................................................. 96
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 97
1. Kết luận .......................................................................................................... 97
2. Khuyến nghị................................................................................................. 100
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................. 102
PHỤ LỤC

GV

:

Giáo viên

GVCN

:

Giáo viên chủ nhiệm

HS

:

Học sinh

NXB

:

Nhà xuất bản

THCS

:

Trung học cơ sở


Bảng 2.6. Công tác chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động
của Đội TNTP Hồ Chí Minh cho giáo viên Tổng phụ trách Đội ....... 63
Bảng 2.7. Công tác chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động
của Đội TNTP Hồ Chí Minh cho giáo viên Tổng phụ trách Đội ....... 65
Bảng 2.8. Kết quả kiểm tra đánh giá GV TPT Đội sau khi tham gia các lớp
tập huấn, bồi dưỡng kĩ năng nghiệp vụ ............................................. 66
Bảng 3.1. Ma trận về mối quan hệ giữa chủ đề, nội dung bồi dưỡng với
hình thức và biện pháp bồi dưỡng ..................................................... 87
Bảng 3.2. Kết quả đánh giá tính cấp thiết và tính khả thi của từng biện pháp
quản lý hoạt động bồi dưỡng GV TPT Đội (Nhóm chuyên gia) ...... 91
Bảng 3.3. Kết quả đánh giá tính cấp thiết và tính khả thi của từng biện pháp
quản lý hoạt động bồi dưỡng GV TPT Đội (giáo viên TPT Đội) ..... 94

v


DANH MỤC CÁC HÌNH
Sơ đồ 2.1. Mô hình Hội đồng Đội các cấp ........................................................ 50
Biểu đồ 2.1. Kết quả kiểm tra đánh giá GV TPT Đội sau khi tham gia các
lớp tập huấn, bồi dưỡng kĩ năng, nghiệp vụ .................................. 67

vi


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu niên nhi
đồng Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng
lập, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phụ trách. Đoàn thanh niên khẳng
định: cần phải tập trung xây dựng lực lượng phụ trách Đội trong và ngoài nhà

nhiều hạn chế.
Như vậy, trong giai đoạn hiện nay rất cần thiết có những công trình
nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên tổng phụ trách Đội trên địa bàn thị xã Phổ
Yên. Nhưng trên thực tế chưa có công trình nào nghiên cứu vấn đề trên.
Xuất phát từ những lý do trên chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu "Bồi
dưỡng giáo viên Tổng phụ trách Đội các trường trung học cơ sở trên địa bàn
thị xã Phổ Yên - Tỉnh Thái Nguyên".
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về bồi dưỡng giáo viên tổng
phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, đề tài đề xuất các biện pháp
bồi dưỡng (tập trung các biện pháp bồi dưỡng năng lực tổ chức các hoạt động
của Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh) cho giáo viên Tổng phụ trách Đội
các trường THCS trên địa bàn thị xã Phổ Yên - Tỉnh Thái Nguyên nhằm nâng
cao năng lực cho giáo viên tổng phụ trách Đội nói riêng và nâng cao chất lượng
hoạt động của Đội TNTP Hồ Chí Minh trong nhà trường nói chung.
3. Nhiệm vụ nhiên cứu
3.1. Xây dựng cơ sở lý luận về bồi dưỡng giáo viên Tổng phụ trách
Đội trong trường THCS; trong đó tập trung xây dựng cơ sở lý luận về bồi
dưỡng năng lực tổ chức các hoạt động của Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí
Minh cho giáo viên Tổng phụ trách Đội các trường THCS.
3.2. Đánh giá thực trạng công tác bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động
của Đội TNTP Hồ Chí Minh cho giáo viên Tổng phụ trách Đội trong trường
THCS trên địa bàn thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.

2


3.3. Đề xuất các biện pháp bồi dưỡng năng lực tổ chức các hoạt động của
Đội Thiếu niên Tiền Phong Hồ Chí Minh cho giáo viên Tổng phụ trách Đội các
trường THCS trên địa bàn thị xã Phổ Yên - Tỉnh Thái Nguyên.

hoạt động của Đội Thiếu niên Tiền Phong Hồ Chí Minh cho giáo viên Tổng phụ
trách Đội các trường THCS trên địa bàn thị xã Phổ Yên - Tỉnh Thái Nguyên.
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia về tính cần thiết và tính khả thi của
các biện pháp đã đề xuất trong đề tài
6.3. Phương pháp bổ trợ
Sử dụng toán thống kê trong quá trình phân tích, xử lý các thông tin do
các phương pháp khác mang lại.
Sử dụng phần mềm SPSS phân tích và xử lý số liệu.
7. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu công tác bồi dưỡng năng lực tổ chức các hoạt
động của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh cho giáo viên tổng phụ trách
Đội ở các trường THCS trên địa bàn Thị xã Phổ Yên giai đoạn 2015 - 2017.
8. Cấu trúc luận văn
Chương 1: Cơ sở lý luận về bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động của
Đội TNTP Hồ Chí Minh cho giáo viên Tổng phụ trách Đội các trường THCS.
Chương 2: Thực trạng công tác bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động
của Đội TNTP Hồ Chí Minh cho giáo viên Tổng phụ trách Đội các trường
THCS trên địa bàn thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.
Chương 3: Biện pháp bồi dưỡng năng lực tổ chức các hoạt động của Đội
TNTP Hồ Chí Minh cho giáo viên Tổng phụ trách Đội các trường THCS địa
bàn thị xã Phổ Yên - Tỉnh Thái Nguyên.

4


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC TỔ CHỨC
HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH
CHO GIÁO VIÊN TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI CÁC TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ

“Đào tạo bồi dưỡng thường xuyên” của 2 tác giả Pierre Besnard (Đại
học Paris V- Sorbonne) và Bernard Lietard (Đại học Genève). Trong đó bàn về
vấn đề người lớn tham gia đào tạo bồi dưỡng.
Tác giả Jacques Nimier với “Giáo viên rèn luyện tâm lý” đã khẳng định
việc đào tạo tâm lý không phải chỉ làm ở các trường sư phạm đã đủ, mà cuộc
sống nghề nghiệp sau này người giáo viên phải luôn luôn tự rèn luyện mình
[dẫn theo 34].
James H.Mc Millan với “Kiểm tra đánh giá lớp học - Nguyên tắc và thực
hành để giảng dạy hiệu quả”. Đây là một tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo
viên “nhằm cung cấp cho những GV đang giảng dạy và những giáo viên tương
lai tự trình bày chính xác về những nguyên tắc đánh giá có liên quan rõ ràng và
cụ thể tới giảng dạy; những nghiên cứu hiện thời và những phương hướng mới
trong lĩnh vực đánh giá và những ví dụ thực tế và hữu ích”. Nếu như làm tốt
được công việc đánh giá thì chất lượng giảng dạy và học tập sẽ tăng lên rõ rệt.
Michel Develay: “Một số vấn đề về đào tạo giáo viên” - Nội dung cuốn
sách được trình bày theo trình tự lôgic Học  Dạy  Đào tạo giáo viên. Trong
đó, việc đào tạo giáo viên bao gồm nhiều vấn đề: quan niệm, nội dung, phương
thức đào tạo, tính chất và bản sắc nghề nghiệp... Đó là cuốn sách nhằm góp
phần đổi mới sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng giáo viên ngày càng tốt hơn.
Ở Trung Quốc, Chính phủ coi đào tạo BDGV là “Máy cái” của toàn bộ
ngành giáo dục, là cơ sở nền tảng cho việc dạy dỗ thế hệ mới, đào tạo nên
những con người có tư tưởng đạo đức tốt, có học vấn sâu sắc và sẵn sàng thích
ứng thế giới tương lai. Họ dành cho GV những danh hiệu cao quý như:
“Viên kim cương của nhân loại”; “Người vun trồng các bông hoa của dân
tộc”... Họ đã “Tăng cường đầu tư ưu tiên xây dựng và củng cố các trường sư

6


phạm trọng điểm, coi đó là đối sách chiến lược của toàn bộ sự nghiệp giáo dục,

mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Đảng và Nhà nước ta hết sức coi trọng
sự phát triển GD nhằm tạo động lực phát triển kinh tế xã hội. Bắt đầu từ đây,
việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ GV có những chuyển biến tích cực nhằm dần
dần chuẩn hóa đội ngũ này. Tuy nguồn ngân sách còn hạn hẹp, nhưng Đảng và
Nhà nước đã coi công tác bồi dưỡng thường xuyên (BDTX) là rất cần thiết
nhằm nâng cao chất lượng GD. Trải qua ba chu kỳ BDTX 1992, 1996, 19972000, 2003-2007 đã phần nào khẳng định được kinh nghiệm bổ ích về hoạt
động nâng cao năng lực sư phạm cho đội ngũ GV phổ thông nói chung, GV
THCS nói riêng.
Bồi dưỡng chuyên môn cho GV là công tác được Bộ GD&ĐT coi trọng
và quan tâm chú ý trong nhiều năm qua. Công tác đào tạo, bồi dưỡng được thực
hiện hết sức linh hoạt, đa dạng, phong phú; đào tạo mới, đào tạo nâng chuẩn,
trên chuẩn, bồi dưỡng thường xuyên theo chu kỳ, bồi dưỡng cập nhật kiến thức,
bồi dưỡng thay sách.
Nghiên cứu vấn đề này, nhiều công trình nghiên cứu trong nước như:
- Luận văn “Các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên

Trung học cơ sở thành phố đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục” (2009) của tác giả
Nguyễn Thế Lâm tập trung vào vấn đề bồi dưỡng chuyên môn cho GV THCS.
- Luận văn Thạc sĩ khoa học chuyên ngành Quản lý và tổ chức công tác

văn hóa, giáo dục của tác giả Phùng Thanh Kỷ (1998) với đề tài: “Một số giải
pháp tăng cường quản lý công tác bồi dưỡng thường xuyên đội ngũ GV THCS
Hà Nội trong giai đoạn hiện nay” đã tập trung vào vấn đề bồi dưỡng thường
xuyên cho đội ngũ GV THCS.
- Luận văn Thạc sĩ quản lý giáo dục của tác giả Dương Văn Đức (2006)

với đề tài: “Những biện pháp quản lý công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo
viên tiểu học ở huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo
dục trong giai đoạn hiện nay” tập trung vào bồi dưỡng GV tiểu học.


niên 1988.
- Lao động của người phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh - Nguyễn Hữu
Thiện. Nhà xuất bản trẻ 1987.

9


Trong những giai đoạn trước, công tác nghiên cứu khoa học về Đội
TNTP Hồ Chí Minh chưa hình thành, chưa xác định rõ tính chất hệ thống của
lực lượng GV TPT Đội, nhưng trong thực tiễn công tác Đội và ngành Giáo dục
vẫn xây dựng đội ngũ GV TPT Đội mang tính hệ thống và đã nhiều lần thay
đổi cấu trúc đội ngũ này.
Những nghiên cứu cơ bản, nghiêm túc về thực trạng đội ngũ GV TPT
Đội, tổng kết, lý giải nguyên nhân các vấn đề trong công tác GV TPT Đội
không có nhiều, đặc biệt đối với ngành giáo dục, chưa thực sự có nhiều tác giả
dành công sức để nghiên cứu về linh vực này. Đối với lĩnh vực Đoàn - Đội,
trong các văn bản chính thức, bao gồm các báo cáo hằng năm và báo cáo tại các
Đại hội Đoàn toàn quốc đều có điểm qua tình hình đội ngũ GV TPT Đội, trong
đó có hai công trình tiêu biểu:
Một là: Báo cáo “Góp phần kiến giải nguyên nhân gây nên sự sa sút chất
lượng tổ chức Đội” của Nguyễn Hữu Thiện tại Hội nghị chính sách Thế hệ trẻ do
Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức năm 1989. Đây là công trình đầu tiên
nhấn mạnh tính hệ thống của đội ngũ GV TPT Đội, phê phán sự ép buộc phải làm
GV TPT Đội, đồng thời phân tích khá sâu về sự khác biệt vai trò GVCN và GV
TPT Đội. Quan điểm của Nguyễn Hữu Thiện là sự khủng hoảng Đội ngũ của GV
TPT Đội bắt nguồn từ sự khủng hoảng về mục tiêu quá trình GD của tổ chức Đội
TNTP Hồ Chí Minh. Sai lầm bắt đầu từ lúc tổ chức Đội được đưa vào nhà trường.
Mọi vấn đề của tổ chức Đội, trong đó có vấn đề giải pháp ổn định và phát triển đội
ngũ GV TPT Đội chỉ có thể được giải quyết tận gốc nhờ một cuộc giải phẫu lớn,
để thay đổi mối quan hệ giữa Đội với nhà trường.

diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thức hoặc kĩ năng chuyên
môn nghiệp vụ của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu lao động nghề nghiệp.
- Bồi dưỡng là quá trình cập nhật, bổ sung kiến thức, kỹ năng, thái độ, để
nâng cao năng lực, trình độ phẩm chất của người lao động về một lĩnh vực hoạt
động mà người lao động đã có một năng lực chuyên môn nhất định qua một
hình thức đào tạo nào đó.
- Theo từ điển Tiếng Việt: Bồi dưỡng là “làm tăng thêm năng lực hoặc
phẩm chất”

11


Như vậy Bồi dưỡng thực chất là bổ sung, bồi đắp những thiếu hụt về tri
thức, cập nhập cái mới trên cơ sở “nuôi dưỡng” những cái đã có để mở mang,
làm cho chúng phát triển thêm, có giá trị làm tăng hệ thống những tri thức,kỹ
năng, nghề nghiệp, làm giàu vốn hiểu biết, nâng cao hiệu quả lao động. Chính
vì thế bồi dưỡng còn được gọi là đào tạo lại.
Từ những khái niệm bồi dưỡng đã trình bày trên, cho ta thấy:
- Chủ thể của quá trình bồi dưỡng đã được đào tạo để có một trình độ
chuyên môn nhất định.
- Bồi dưỡng là làm tăng thêm trình độ hiện có của đội ngũ giáo viên (cả
phẩm chất, năng lực, sức khỏe) với nhiều hình thức, mức độ khác nhau. Bồi
dưỡng không đòi hỏi chặt chẽ, chính qui như đào tạo và được thực hiện trong
thời gian ngắn.
- Mục đích của bồi dưỡng là để nâng cao trình độ trong một lĩnh vực
hoạt động chuyên môn nhất định, giúp chủ thể bồi dưỡng có cơ hội củng cố,
mở mang hoặc nâng cao hệ thống tri thức, kĩ năng, kĩ xảo chuyên môn nghiệp
vụ sẵn có, nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả công việc đang làm.
1.2.2. Năng lực tổ chức hoạt động đội
1.2.2.1. Khái niệm năng lực

Từ các định nghĩa trên cho thấy: Khi nói đến năng lực là nói đến khả
năng đạt được kết quả trong hoạt động nào đó. Muốn hoạt động đạt hiệu quả thì
cá nhân thực hiện hoạt động ấy phải có những phẩm chất tâm lý nhất định phù
hợp với yêu cầu của hoạt động đó. Thực tế cho thấy những người phát triển tâm
lý bình thường nào cũng có khả năng tiếp thu một số kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo
tối thiểu. Song, trong những điều kiện như nhau thì những người khác nhau có
thể tiếp thu những tri thức, kỹ năng- kỹ xảo đó với nhịp độ khác nhau. Đặc biệt
với một số hoạt động đặc thù như hoạt động văn học, nghệ thuật, thể thao chỉ
có một số người có năng lực nhất định mới có thể đạt kết quả. Do đó, khi xét
bản chất của năng lực, trước hết cần chú ý: 1/ Sự khác nhau giữa người này với
người kia về hiệu quả hoạt động; 2/ năng lực tạo điều kiện cho việc tiếp thu

13