Vai trò của giao tiếp sư phạm trong nhà trường
Albert Einstein đã từng nói: “ Nhà trường phải luôn luôn có chủ trương
tạo cho học trò một cá tính cân đối chứ không nên biến chúng thành một
nhà chuyên môn”. Việc giáo dục và đào tạo trong nhà trường hiện nay
không chỉ chú trọng đến việc tạo ra những con người giỏi về nghề
nghiệp mà còn phải hoàn thiện về nhân cách. Muốn thực hiện mục tiêu
này thì đòi hỏi giáo viên và học sinh phải cùng nổ lực thực hiện nhiệm
vụ của mình. Trong đó giao tiếp sư phạm đóng một vai trò hết sức quan
trọng.
Giao tiếp sư phạm là sự tiếp xúc giữa giáo viên và học sinh nhằm truyền
đạt và lĩnh hội những tri thức khoa học, vốn sống, kinh nghiệm, kỹ năng,
kỹ xảo, nghề nghiệp, xây dựng và phát triển nhân cách toàn diện ở người
học.
Giao tiếp sư phạm là điều kiện đảm bảo hoạt động sư phạm, không
có giao tiếp sư phạm thì không đạt được mục đích giáo dục:
Có thể hiểu rằng giao tiếp giữa con người với con người trong hoạt động
sư phạm được gọi là giao tiếp sư phạm. Vậy, hoạt động nào được gọi là
hoạt động sư phạm ?
Chúng ta biết rằng giáo dục là sự nghiệp của quần chúng, nó được tiến
hành ở mọi ngành, mọi cấp, trong từng khu phố, thôn xóm và gia đình, ở
tất cả các cơ sở kinh tế và văn hóa... bên cạnh nhà trường, giáo dục còn
được diễn ra ngoài xã hội, trong gia đình, tất nhiên giáo dục nhà trường
quyết định chiều hướn phát triển nhân cách học sinh. Vì nhà trường là cơ
quan chuyên trách công tác giáo dục, là tổ chức xã hội dẫn đầu với
những phương pháp giảng dạy khoa học nhằm xây dựng cho con người
một nhân cách phát triển toàn diện. Như vậy, hoạt động giáo dục rộng
lớn bao hàm trong đó cả hoạt động sư phạm. Hoạt động giáo dục chỉ
diễn ra trong nhà trường, trong đó chủ yếu là sự giao tiếp giữa giáo viên
và học sinh. Giáo viên là người tổ chức, điều khiển quá trình giáo dục
trong nhà trường được gọi là chủ thể giao tiếp với nghĩa chung nhất. Học
sinh là người lĩnh hội tri thức khoa học, kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp do

Giao tiếp sư phạm có vị trí quan trọng trong cấu trúc năng lực sư
phạm của người giáo viên, là phương tiện thực hiện các nhiệm vụ
giảng dạy, giáo dục và phát triển:
Bác Hồ đã từng nói: “Không có thầy giáo thì không có giáo dục, không
có giáo dục, không có cán bộ thì không nói gì đến kinh tế và văn hóa”.
Bác khẳng đinh vai trò quang trọng, không thể thiếu của người giáo
viên. Người giáo viên có giỏi hay không được nhận định dựa trên năng
lực sư phạm của họ, trong đó giao tiếp sự phạm có vị trí quan trọng.
Giao tiếp nói chung có nhiều chức năng. Trong hoạt động giao tiếp sư
phạm cũng có nhiều chức năng, nó là phương tiện phục vụ công việc
giảng dạy, là điều kiện xã hội – tâm lý bảo đảm quá trình giáo dục, là
phương thức tổ chức các mối quan hệ qua lại giữa thầy và trò.
Trong việc thực hiện các nhiệm vụ giảng dạy, giao tiếp sư phạm đảm
bảo sự tiếp xúc tâm lý với học sinh: hình thành động cơ học tập tích cực,
tạo ra hoàn cảnh tâm lý cho lớp học hay nhóm để tìm tòi, nhận thức và
cùng nhau suy nghĩ.
Trong việc thực hiện các nhiệm vụ giáo dục, nhờ có giao tiếp sư phạm
mà có thể giải quyết tốt các mối quan hệ giáo dục và sư phạm, tiếp xúc
tâm lý giữa giáo viên và học sinh; hình thành xu hướng nhận thức trong