ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÊ TRUNG DŨNG

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM
TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG ‘‘DÒNG ĐIỆN
TRONG CÁC MÔI TRƯỜNG’’ VẬT LÝ LỚP 11
ĐỂ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
CỦA HỌC SINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2017


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÊ TRUNG DŨNG

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM
TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG ‘‘DÒNG ĐIỆN
TRONG CÁC MÔI TRƯỜNG’’ VẬT LÝ LỚP 11
ĐỂ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
CỦA HỌC SINH
Chuyên ngành: Lí luận và phương pháp dạy học Vật lý
Mã số: 60.14.01.11

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC


thành luận văn này. Tác giả bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến mọi người. Luận văn này
được hoàn thành tại Bộ môn phương pháp, Khoa Vật lí, Trường Đại học sư phạm
Thái Nguyên.

Tác giả luận văn

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ........................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................................ ii
MỤC LỤC .................................................................................................................... iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ....................................................................................... iv
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU .................................................................................. v
DANH MỤC CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ ............................................................ vi
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ....................................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ................................................................................................. 4
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ........................................................................... 4
4. Giả thuyết khoa học ................................................................................................... 4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................................. 4
7. Phương pháp nghiên cứu ........................................................................................... 5
8. Đóng góp của đề tài ................................................................................................... 5
9. Cấu trúc luận văn ....................................................................................................... 5
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG
PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM ĐỂ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC VẬT
LÝ THPT ........................................................................................................... 7
1.1. Năng lực và vấn đề phát triển năng lực cho học sinh trung học phổ thông............ 7

2.4.1. Xác định mục tiêu của từng bài học .................................................................. 30
2.4.2. Chuẩn bị bài học ................................................................................................ 30
2.4.3. Lập sơ đồ tiến trình xây dựng kiến thức Vật lí cần dạy..................................... 30
2.5. Vận dụng PPTN khi dạy học chương “Dòng điện trong các môi trường” để
phát triển năng lực GQVĐ cho học sinh........................................................... 30
2.5.1. Các thí nghiệm sử dụng khi dạy học chương ‘‘Dòng điện trong các môi
trường’’ nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho HS. .......................... 30
2.5.2. Thiết kế tiến trình dạy học bài 1 “Dòng điện trong kim loại” ........................... 33
2.5.3. Thiết kế tiến trình dạy học bài 2 “Dòng điện trong chất điện phân” ................. 45
2.5.4. Thiết kế tiến trình dạy học bài 3 “Dòng điện trong chất khí” ........................... 58
Kết luận chương 2 ........................................................................................................ 64
Chương 3. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM ................................................................. 65
3.1. Mục đích của thực nghiệm sư phạm ..................................................................... 65
3.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm ........................................................................... 65

iv


3.3. Đối tượng thực nghiệm sư phạm .......................................................................... 65
3.4. Phương pháp thực nghiệm sư phạm ..................................................................... 65
3.5. Thời điểm làm thực tập sư phạm .......................................................................... 66
3.6. Chuẩn bị cho thực nghiệm sư phạm ..................................................................... 66
3.6.1. Chọn lớp thực nghiệm và đối chứng.................................................................. 66
3.6.2. Các bài thực nghiệm sư phạm............................................................................ 67
3.6.3. Chuẩn bị cơ sở vật chất ...................................................................................... 68
3.7. Phương thức và tiêu chí đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm ......................... 68
3.7.1. Phương thức và tiêu chí đánh giá kết quả học tập ............................................. 68
3.7.2. Phương thức và tiêu chí đánh giá mặt định tính ................................................ 71
3.8. Kết quả thực nghiệm sư phạm .............................................................................. 71
3.8.1. Phân tích định tính ............................................................................................. 71


Phát hiện

PH

Phương pháp

PP

Phương pháp thực nghiệm

PPTN

Sách giáo khoa

SGK

Thí nghiệm

T/N

Vấn đề

VĐ

iv


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 3.1.


Bảng 3.9.

Bảng tính các tham số thống kê bài kiểm tra số 1 .................................76

Bảng 3.10.

Bảng phân phối thực nghiệm -Bài kiểm tra số 2 ...................................77

Bảng 3.11.

Bảng xếp loại bài kiểm tra số 2.............................................................. 78

Bảng 3.12.

Bảng phân phối tần suất- Bài kiểm tra số 2 ...........................................78

Bảng 3.13.

Bảng phân phối tần suất lũy tích bài kiểm tra số 2 ................................ 78

Bảng 3.14.

Bảng tính các tham số thống kê- Bài kiểm tra số 2 ............................... 79

Bảng 3.15.

Bảng phân phối thực nghiệm -Bài kiểm tra số 3 ...................................80

Bảng 3.16.


Bộ thí nghiệm hiện tượng nhiệt điện....................................................... 31

Hình 2.3.

Bộ thí nghiệm Dòng điện trong chất điện phân ...................................... 31

Hình 2.4.

Bộ thí nghiệm Dòng điện trong chất khí ................................................. 32

Hình 2.5.

Bộ thí nghiệm tia lửa điện ....................................................................... 32

Biểu đồ:
Biểu đồ 3.1.

Xếp loại bài kiểm tra số 1 ....................................................................75

Biểu đồ 3.2.

Đồ thị phân phối tần suất lũy tích bài kiểm tra số 1 ............................ 76

Biểu đồ 3.3.

Xếp loại bài kiểm tra số 2 ....................................................................79

Biểu đồ 3.4.