CÁC TỐ CHẤT VÀ KỸ NĂNG CẦN CÓ CỦA MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO
THÀNH CÔNG
Lời mở đầu
Trong một thế giới với rất nhiều hỗn độn và sự thiếu chắc chắn như hiện nay,
lãnh đạo là điều cần thiết hơn bao giờ hết. Từ gia đình đến xã hội, từ kinh doanh
đến giáo dục, ở qui mô của các công ty vừa và nhỏ hay các tập đoàn lớn..., không ở
đâu có thể thiếu vắng vai trò của lãnh đạo, hàm ý bao gồm các nhà lãnh đạo và
hành vi lãnh đạo của họ. Nhà lãnh đạo là người đứng đầu doanh nghiệp, nên vai trò
của họ ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển của doanh nghiệp. Khi họ thực hiện tốt
vai trò của mình, họ sẽ thúc đẩy doanh nghiệp phát triển. Khi họ làm sai vai trò, họ
sẽ kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp.
Thực tế, nhiều doanh nhân Việt Nam đứng ở vị trí nhà lãnh đạo doanh
nghiệp nhưng lại chưa làm tốt vai trò của mình. Một trong những lý do khiến họ là
một nhà lãnh đạo tồi là họ chưa hiểu hết về vai trò của một nhà lãnh đạo. Họ cần
hiểu được lãnh đạo chính là người đại diện cho doanh nghiệp, chỉ huy doanh
nghiệp, là người liên lạc của doanh nghiệp, đồng thời là một nhà quản lý cấp cao
của doanh nghiệp. Qua việc tìm hiểu về những tố chất và kỹ năng của nhà lãnh đạo
sẽ giúp chúng ta có được cái nhìn sâu hơn về vấn đề phát triển khả năng lãnh đạo
và giúp chúng ta biết được đâu là tố chất, kỹ năng cần có cho mình để xây dựng và
phát huy một cách hiệu quả. Những phẩm chất và kỹ năng này ảnh hưởng trực tiếp
tới hình ảnh người lãnh đạo và nền tảng thành công của doanh nghiệp.
1
I.
LÝ THUYẾT CHUNG VỀ LÃNH ĐẠO
1.1. Khái niệm lãnh đạo
hướng tới thực hiện mục tiêu chung của doanh nghiệp.
Liên kết giữa các bộ phận trong doanh nghiệp và giữa doanh nghiệp với hệ
thống bên ngoài.
Thực hiện công việc của một nhà quản lý cấp cao như:
- Xây dựng, thực thi chiến lược nhằm làm doanh nghiệp có khả năng cạnh
tranh tốt hơn, phát triển quy mô và vị thế trên thị trường. Nhà lãnh đạo đưa ra con
đường cụ thể để thực hiện hóa mục tiêu cho doanh nghiệp.
- Lập kế hoạch, phân bổ nguồn lực: Nhà lãnh đạo phải đưa ra được bản kế
hoạch phù hợp với tình hình phát triển, với nguồn lực của doanh nghiệp. Họ biết
điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp là gì để có một kế hoạch chung với toàn
doanh nghiệp. Từ đó, họ đưa ra hướng phân bổ, sử dụng các nguồn lực của công ty.
- Kiểm tra, đánh giá mức độ thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp: Là người
chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng mà doanh nghiệp đạt được, vì vậy nhà lãnh
đạo cần thường xuyên đánh giá mức độ thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp tới
đâu. Họ phải có những quyết định thay đổi kịp thời để điều chỉnh mục tiêu.
II. CÁC TỐ CHẤT VÀ KỸ NĂNG CẦN CÓ CỦA MỘT NHÀ LÃNH
ĐẠO THÀNH CÔNG
2.1. Những tố chất cần thiết của nhà lãnh dạo
Đề tài “lãnh đạo” vốn được xem là một trong vấn đề được nhiều người quan
tâm, bởi suy cho cùng sự thành công của tổ chức phụ thuộc rất lớn vào người lèo
lái con thuyền của tổ chức đó. Một sai sót về chiến thuật của cấp dưới có thể khiến
3
con thuyền chông chênh giữa biển lớn nhưng rồi cũng sẽ về đích. Nhưng một định
hướng chiến lược sai lầm sẽ đưa con thuyền đi theo một hướng khác, khi đó những
nỗ lực của cấp dưới chỉ càng làm cho con thuyền ngày càng xa rời đích đến mong
muốn mà thôi.
Thống kê những nghiên cứu và rút ra từ tình hình thực tế tại đơn vị đang
quả nhất khi là thành viên trong một nhóm nào đó.
Nếu công bằng là một trong những điểm mạnh lớn nhất của bạn, bạn sẽ thất
vọng và không thoả mãn nếu không có cơ hội làm việc về những vấn đề liên quan
đến công lý. Nếu bạn là người ham học hỏi, học tập, bạn sẽ cảm thấy buồn chán và
thất vọng trừ khi bạn tìm được cách để làm chủ những kỹ năng và kiến thức mới.
Mỗi người có những điểm mạnh khác nhau. Những nhà lãnh đạo giỏi phát
triển tài năng bằng cách gắn kết những thế mạnh của mọi người vào công việc. Họ
thừa nhận sự đóng góp và biểu dương những thành tích đạt được.
Hãy bắt đầu việc lãnh đạo tốt bằng việc giành được từng thành công nhỏ.
Hãy nhớ rằng, thậm chí những chiến thắng nhỏ cũng đủ để xây dựng sự tự tin và
phát triển khả năng lãnh đạo.
2.1.3. Khả năng nhạy bén thuyết phục
Nhà lãnh đạo cần có một khả năng nhạy bén thuyết phục, nhạy bén để
nắm bắt những cơ hội kinh doanh đến từ kẽ hở thị trường, nhạy bén với những
thách thức công ty sắp phải đối mặt. Trong cuốn sách “Con đường phía trước”
(The road ahead), Bill Gates đã kể lại cảm xúc của mình lúc đó khi bắt gặp mẩu
quảng cáo cho chiếc máy Altair 8800 như sau: “Không, mình không thể đứng
ngoài chuyện này được! Người ta sẽ viết những phần mềm thực thụ cho con chíp
này. Điều này sớm hay muộn sẽ xảy ra, mà chắc chắn là sẽ sớm và mình muốn
5
được tham gia ngay từ đầu. Tham gia vào những giai đoạn đầu của cuộc cách mạng
máy tính cá nhân là cơ hội nghìn năm có một, và mình phải nắm lấy nó”.
2.1.4. Tính sáng tạo
Người lãnh đạo luôn phải suy nghĩ để làm sao đưa ra những chiến lược thực
hiện tầm nhìn một cách hiệu quả nhất. Trong bất cứ cong việc nào, cũng cần phát
huy trí sáng tạo để thực hiện công việc nhanh nhất, hiệu quả nhất, chất lượng đảm
bảo nhất.
Khi tinh thần sáng tạo được khuấy động nó sẽ cổ vũ cho một kiểu người
2.1.7. Luôn có tinh thần lạc quan trong mọi hoàn cảnh
Các nhà lãnh đạo phải luôn lạc quan. Khi đối mặt với một thử thách, người
lạc quan sẽ không có cảm giác mình thua cuộc và không nơi nương tựa. Họ duy trì
sự tập trung vào những mục đích lớn hơn, tìm cách để bật lên và theo đuổi con
đường đạt đến mục tiêu của mình.
Người lạc quan sẽ nhìn sai lầm là cơ hội học hỏi, không phải là tai hoạ hay
sự kết thúc sự nghiệp của họ. Điều này lại khuyến khích họ chấp nhận các thử
thách trên con đường trở thành nhà lãnh đạo. Có thể bạn từng nghĩ lạc quan là
phẩm chất cá nhân và có thể người này có còn người khác thì không. Nhưng trên
thực tế, các nghiên cứu đã chứng tỏ rằng người ta có thể học cách suy nghĩ lạc
quan và cần phải có một quá trình để thay đổi.
2.1.8. Sự quyết đoán
Là người đứng đầu, bạn được trông chờ trong việc đưa ra những quyết định
quan trọng trong khi những người khác thường cố gắng tránh xa nó. Cho dù những
7
quyết định này đôi khi sẽ tạo ra những tác động lớn ảnh hưởng đến mối quan hệ
giữa bạn và những người xung quanh mình thì bạn cũng phải chấp nhận điều đó.
Sự cả nể, nhân nhượng trong cách đưa ra quyết định có thể dẫn bạn đến
những sai lầm khi tạo tiền lệ xấu dẫn đến việc làm mất đi cái “uy” trong vị thế là
người lãnh đạo của bạn. Đôi khi bạn cũng cần nhẫn tâm một chút trong việc sa thải
một nhân viên nào đó vì hành động của anh ta gây tổn hại lớn đến lợi ích của công
ty.
2.2. Những kỹ năng cần thiết của nhà lãnh đạo thành công
Để trở thành một nhà lãnh đạo ưu tú, bên cạnh những tố chất mà nhà lãnh
đạo cần có thì nhà lãnh đạo ngày nay, cần trang bị cho mình những kiến thức, kỹ
năng không thể thiếu như: kỹ năng quản lý và lập kế hoạch, kỹ năng giao quyền
hiệu quả, kỹ năng truyền cảm hứng và kỹ năng giao tiếp.
tiến hành qua các bước sau: nhận diện vấn đề, tìm nguyên cớ của vấn đề, phân loại
vấn đề, tìm giải pháp và lựa chọn giải pháp tối ưu. Một nhà quản lý giỏi sẽ tiến
hành quá trình này một cách khoé léo và hiệu quả.
2.2.4. Kỹ năng giao tiếp tốt: Càng ngày người ta càng nhận ra sức mạnh
của các mối quan hệ, cái mà có được từ một kỹ năng giao tiếp tốt. Bạn phải thành
thạo giao tiếp bằng văn nói và cả văn viết. Bạn phải biết cách gây ấn tượng bằng
giọng nói, ngôn ngữ cơ thể, đôi mắt và cách diễn đạt dễ hiểu, thuyết phục. Các bản
hợp đồng ngày nay có được phụ thuộc rất nhiều vào khả năng thương thuyết. Khả
năng giao tiếp tốt cũng phát huy tác dụng trong quản lý nhân sự. Một chuyên gia
về nhân sự đã từng kết luận rằng tiền có thể mua được thời gian chứ không mua
được sự sáng tạo hay lòng say mê công việc. Mà mức độ sáng tạo hay lòng say mê
công việc lại phụ thuộc vào khả năng tạo động lực cho nhân viên để khẳng định
9
lòng trung thành và sự cam kết của người lao động không thể có được bằng việc trả
lương cao. Thực tế là mức lương cao và một văn phòng đầy đủ tiện nghi chỉ là điều
kiện cần chứ không phải là điều kiện đủ để nhà quản lý có thể giữ một nhân viên
tốt.
Nếu bạn là một nhà quản lý và bạn nhận ra là mình không có đầy đủ các kỹ
năng cần thiết trên thì cũng không có gì phải lo lắng. Hãy học hỏi từ những chuyên
gia cho dù bạn sẽ cảm thấy dường như vị trí của mình thay đổi từ một nhà lãnh đạo
thành một người học việc. Tóm lại, để trở nên người quản lý hiệu quả , chúng ta
cần xác định được công việc của một người quản lý phải làm để đạt được các much
tiêu của tổ chức, cùng với và thông qua các cá nhân.
2.2.5. Kỹ năng giao quyền hiệu quả: Nhà lãnh đạo phải biết phát hiện nhân
tài – người có khả năng bổ sung những khiếm khuyết của bạn thay vì biết cách
khen ngợi mà hãy phân quyền và phân bổ công việc một cách hợp lý. Bên cạnh đó,
người lãnh đạo cần phải có chính sách đãi ngộ đặc biệt cho những con người giỏi,
những người dám đặt những mục tiêu vô cùng thách thức và tìm cách để thực hiện
12
2.
Slides bài giảng môn học Phát triển khả năng lãnh đạo -
3.
“Tố chất của một nhà lãnh đạo xuất chúng”, link:
/>đăng ngày 17/03/2010, xem ngày 10/09/2011.
4.
Tài liệu Bussiness Continuity Management – Maybank.
5.
Bài “Vai trò của người lãnh đạo” trên
đăng
ngày 14/9/2009, xem ngày 10/09/2011.
6.
“Những tố chất của nhà lãnh đạo” của Hồng Anh trên vnexpress.net, link:
đăng ngày
18/12/2007, xem ngày 09/9/2011.
13