I H C THÁI NGUYÊN

I H C NÔNG LÂM
------------------------------------------

L I TH HI N
tài:

NG, PHÁT TRI N
C AM TS
T

T

H P NGÔ LAI V
I H C NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN

KHÓA LU N T T NGHI

H

o

: Chính quy

Chuyên ngành: Tr ng tr t
Khoa

: Nông h c

Khóa h c


o

: Chính quy

Chuyên ngành

: Tr ng tr t

L p

: 43

Khoa

: Nông h c

Khóa h c

: 2011 2015

Gi

IH C

Tr ng tr t (N02)

ng d n : ThS. Nguy n Th Mai Th o

Thái Nguyên, 2015

- 2013 .............11
3.1.

..........16
.......23
...............25
2014 ....................................................................................25
..........28
............31

:

......32

4.7:

....33

...........................................................................................................35

................................................... Error! Bookmark not defined.


iii

Trang
Hình 3.1: Bi

t th



ha

: hecta

LSD

: Sai khác nh nh

NSTT

ng

c và Nông nghi p Liên hi p qu c

t th c thu

NSLT

:

t lý thuy t

P

: Xác su t

TP- PR

: Tung p

....................... 11
......................................... 11
......................................... 13
16
..................................................................... 16
..................................... 17
.................................................................... 17
................................................................... 17
................................... 17

3.4.

....................................................................... 18
................................................................. 18
..................................................... 18

3.5.2.

......................... 19
............................................................... 22
........................ 23
23

4.2.

24


vi


........................................................................................... 40
.................................................................... 41


1

1
1.1. Tính c p thi t c

tài

Trên th gi i, cây ngô (Zea maysL
dân s trên toàn th gi i v
17% t ng s

c nuôi s ng g n 1/3

ng ngô s d

ng. T t c c

c chi m kho ng

c tr

m

khác

d ng 85% s

s d ng r ng

c ch ng minh b ng 670 m t hàng khác nhau c a các ngành công

nghi

c - th c ph m, công nghi

ho

c và công nghi p nh . Hi n nay

ng s n xu t Ethanol t nguyên li

n m nh và M là

u trong ngành này.
V i vai trò quan tr

y trong nh

th gi i không ng ng phát tri
i. Di

ng cho nhu c u ngày m
t và s

a

ng ngô liên t


t B c, Tây B

c chính.
c s d ng làm th c ph m (ngô bao t ) và làm nguyên

li u phát tri

gia c m.
1990 s n xu t ngô phát tri n r t

ch m, t

ng c a cây tr ng này ch

y m nh sau nh ng

vi c s d ng các gi ng lai trong s n xu t. Vi n nghiên c u ngô là
uc

c ch n t o gi ng ngô

v i nhi u gi ng t

ng r ng rãi trong s n xu
i

h

p tác, nghiên c u và tham gia tích


s t h p ngô lai trong v
1.2. M

u

Ch

h

i Thái Nguyên

nh thu c khu v c mi n núi phía B c.
1.3. Yêu c u c
-

tài
ng, phát tri n c a các t h p ngô lai

u ki n v
- Nghiên c
thí nghi m.

14 t i Thái Nguyên.
m hình thái và sinh lý c a các t h p lai


3

- Nghiên c u m t s

quan tr

ch

c các t h

u gi ng ngô trong s n xu t t i Thái Nguyên.
ct p
Giúp sinh viên c ng c

ng ru

sóc cây tr ng.
Giúp sinh viên n
c am

tài t t nghi p.

c cách thu th p, x lí s li u, trình bày báo cáo


4

2

u y u t quy

t cây tr
ng là m t y u t quan tr ng. M i



i trà.

, trong 3 cây

,
20,

.


5

2
3

Ngô
Lúa mì

184,2
218,5
164,7

55,2
32,6
45,3

1016,7
713,3
745,7

137,29
144,67
145,00
147,47
148,60
159,90
156,40
155,70
162,30
170,39
177,40
184,19

t

S
ng
(t /ha)
(tri u t n)
44,77
615,48
44,06
640,92
44,60
645,23
49,00
714,80
48,00
696,30
47,00


i nh ng thành t u m i trong ch n gi

ng d ng công ngh
gi

ng ngô th

t lên trên lúa mì
- 1990),

n trong vòng
c bi t

u ki

,

Trung Qu c, Brazil. Tình hình s n xu t ngô c a m t s

c trên th gi

c

trình bày b ng 2.3.
2.3:

n
c


217,73

Brazil

15,31

52,58

80,53

9,00

24,51

23,29

Mêxicô

7,09

31,94

22,66

Israel

0,04

225,55


ngh truy n th ng, 52% là b ng công ngh sinh h
1,5 t

n 7 t /ha vào nh

c ch n t o theo công
t ngô

M
asal et al,


7

1990) [15

t ng s

ng ngô c a M là 353,69(tri u t n/ha), trên

di n tích 35,47 (tri u ha).
Trung Qu

ng th 2 trên th gi i v di n tích tr ng và s n
217,73 tri u t

su

t 61,75 (t /ha) trên t ng di n tích 35,26 tri u ha.
t cao nh t là Israel, tuy di


c v trí trong s n xu t nông nghi p

Vi t

Nam.S n xu t ngô
n l ch s .
n t 1960 -

n này ch y u s d ng các gi ng

i k thu t canh tác l c h
r t th p. Theo th

t ngô

trên 10 t /ha, v i di
su

t và s

ng ngô

Vi t Nam nh

t

u nh

t 11 t /ha và s

u tr ng ngô lai v i
t trên 95%. Vi t

phát tri n ngô lai r

c ti

tb c

so v i m t s
s n xu t ngô

Vi t Nam trong nh

c th hi n

2.4

b ng 2.4:
- 2013

Ch tiêu

Di n tích

t

(1000 ha)

(t /ha)


2004

991,1

34,6

3430,9

2005

1052,6

36,0

3787,1

2006

1033,1

37,3

3854,6

2007

1096,1

39,3


43,1

4835,6

2012

1156,3

43,0

4973,6

2013

1172,5

44,3

5193,5

(Ngu n: T ng c c th ng kê, 2015 )[10]
T

2013, t

34,07 ng
t
mì qu c t


ng

B c, song do
các vùng có s

khác bi t rõ r t.

3
Di n tích
Vùng

ng b ng sông H ng
Trung du và mi n núi phía B c
B c Trung B và Duyên h i Nam
Trung B
Tây Nguyên

ng B ng sông C u Long

S

ng

(nghìn

su t

(nghìn

ha)


57,6

461,5

40,3

56,1

226,1

(Ngu n T ng c c th ng kê, 2015)[10]
Qua s li u b ng 2.5 cho th y: Vùng Trung du và mi n núi phía B c có
di n tích tr ng ngô l n nh
ngô c

nghìn ha, chi m 43,1% di n tích

c. Di n tích tr ng ngô

i phân b r

a hình

ph c t p, khí h u kh c nghi t, h
b

t không ca

th p nh t trong c


c ta còn th p

t 44,3 t /ha, b

t th c t th

ngô còn cao,

t ngô

t ngô

u so v i ti

n xu t

nh tranh gay g t gi a ngô và các cây tr ng khác. D
háp phát tri

t cách c th

n

ng nhu c u tiêu

p th gi i và bè b
ng ngô th c s ch u h

u ki n b t thu n


c.

các huy
còn th

v t ch

u ki n t nhiên ph c t p, h th ng thu l

c nhu c

thâm canh
ng

i cho nên s n xu t nông nghi p nói chung và s n xu t

ngô nói riêng còn nhi u h n ch

is n l cc

ng b , chính

quy n nhân dân, các nhà khoa h c, di n tích tr
thay th d n các gi

t, s

.


13,4

32,6

43,7

2004

15,9

34,3

54,6

2005

15,9

34,7

55,1

2006

15,3

35,2

53,9


75,2

2011

18,6

43,2

80,4

2012

17,9

42,2

75,5

2013

19,0

42,6

81,0

(Ngu n: T ng c c th ng kê, 2015) [10]
T

n tích tr

các cây t th ph n v chi u cao, t
s c ch ng ch u v

n y m m c a h t, s qu trên cây,

u ki n b t thu

trong t o gi
1876, ô

n c a các cây giao ph n v i

t h t. S d

c Wiliam, Janes Beal b
c nh ng c

lai

u nghiên c u t

n các gi ng b m v

t t 10

- 15%. Shull là nhà khoa h c d n ch ng và nêu khái ni m v
hoàn ch

n hành t th


cs d
gi

i ti
T

M b t
1957,

n H ng Uy, 1985) [8].
xu t s d ng lai kép trong s n xu

gi m giá thành h t gi ng thì vi c áp d

th lai vào tr ng tr

c phát tri

t và l i nhu n
i tr ng ngô. Nh vi c s n xu

thành h

ut

ng l n h t gi ng v i giá

u ki n cho cây ngô lai phát tri n m nh m

M và các

cb

-1958 nh ng gi
và Ohio-

M 20
ut

u tiên là VIR-42, Wiscosin-641

c th nghi m và khu v c hóa. Gi
n xu

các dòng thu

ct

c

ts

ng l n gi ng lai gi a

nghi m.

Vi c nghiên c u t o gi ng ngô lai

m ts

nb t

phát tri

c bi t là

c

B c M . Theo s li u m i nh t c a Liên minh nhiên

li u tái t o toàn c u (GRFA), s

ng ethanol th gi
- 2003, M

25,2 tri u t

ch bi

- 2006 dùng 40,6 tri u t n và

ng 190,5 tri u t n. C c B o v

ng M (EPA) cho bi t

doanh s bán hàng c a ethanol t i M
t 14 t

i 54,3 t lít).

Vi t Nam nh


c nhi u gi

t o gi ng ngô lai. K t qu
t cao

o nghi m

các

vùng sinh thái khác nhau
Vi n khoa h c K thu t Nông nghi p Mi
nghiên c u và lai t o ra gi ng ngô

-

ng n ngày có ti

t t, tr

su t cao ch

pv

u ki n sinh thái

c nhi u v trong

Mi n Nam Vi t Nam (Ph m Th R nh

và cs, 2002) [6].

c bi t là hai

lo i axit
c giá tr

ng thi u

ngô là Lyzin và Triptophan, nh v y mà nâng

ng c a ngô.
nh và cs [5] nghiên c u t o gi ng ngô lai cho
ng b ng sông C

tri n v ng trong s n xu t.

u t o ra 9 t h p lai có


15

Thông qua d

n gi ng ngô ch u h n nh m c i thi n thu nh p
c

m t s ngu n nguyên li u m i t

c trong khu v

c


3

-

ng nghiên c u g m 7 t h p ngô lai do Vi n nghiên c u ngô
ng Hà N i cung c p và 1 gi

B ng 3.1.

i ch ng (DK9901).

ác gi ng ngô tham gia thí nghi

i ch ng

S th t

Tên t h p lai

Ngu n g c gi ng

1

B20

Vi n nghiên c u ngô

2


B28

Vi n nghiên c u ngô

8

DK 9901
- Gi

Công ty Monsanto Thái Lan t i Vi t
Nam
:

+ Ngu n g c gi ng: Có ngu n g c t

c Công ty

MonsatoThái Lan t i Vi t Nam nh p kh u t M ,
th c t i các vùng tr ng ngô trên c

c theo Quy

c công nh n chính
nh s

-TT-CLT

+
: 100.



- Lo i cây tr

t cát pha, chuyên tr ng màu.
c: Cây ngô

3.2.2. Th i gian nghiên c u
-V
- Th i gian gieo h t: 23/8/2014
- Th i gian thu ho ch: 21/12/2014
Áp d ng theo quy trình k thu t canh tác ngô c a B NN&PTNT
* Th i v : V
t:

*

p, b ng ph ng, s ch c d

t lúc gieo kho ng 75*M

mt

mb

m

ng ru ng.

tr ng: 5,7 v n cây/ha. Kho ng cách: 70cm x 25cm x 1 cây