I H C THÁI NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM

NÔNG THANH HOA
tài:
NGHIÊN C U
S HÌNH THÀNH C

NG C A CH T KÍCH THÍCH RA R
N
(CINNAMOMUM BALANSAE

KHÓA LU N T T NGHI

H
o
: Chính quy
Chuyên ngành : Nông lâm k t h p
Khoa
: Lâm nghi p
Khóa h c
: 2011 - 2015

IH C


I H C THÁI NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM

NÔNG THANH HOA
Tên

: Lâm nghi p
: 2011 - 2015
: ThS.
Anh


L
n t t nghi p: Nghiên c u
ch t kích thích ra r

ng c a

n s

(Cinnmamomun balansae H.Lec) t

i H c Nông Lâm

Thái Nguyên là công trình nghiên c u khoa h c c a b n thân tôi, công trình
c th c hi

is

ng d n c a Th.s

Anh trong th i gian t

n 10/05/2015. Nh ng ph n s d ng tài li u tham kh o trong khóa
lu



m


i

L IC

Ngày nay khi cu c cách m ng khoa h c ngày càng phát tri

tt i

nh cao thì vi c ng d ng khoa h c k thu t vào th c t càng r ng rãi.Vì v y
i cán b

i H c không nh ng

c n gi i v lý thuy t mà còn ph i gi i v th c hành.
c nhu c

c t p t t nghi

o cho

ng có ki n th c chuyên môn v ng vàng, toàn di n.
Xu t phát t

c s nh t trí c

nhi m Khoa Lâm Nghi


i các th y cô trong và ngoài

khoa lâm nghi
ng

ng và ban ch

t qua nh

u c a quá trình làm b n lu

này.

Trong su t quá trình th c t p, m

h ts cc g

th i gian th c t p và kinh nghi

b n thân còn h n ch .Vì

v y b n lu n này không th tránh kh i nh ng khi m khuy t và thi u sót.tôi r t
mong nh
ng nghi

c s góp ý, ch b o c a các th y cô giáo và toàn th các b n
b n khóa lu

Tôi xin chân thành c


các công th c thí

nghi m khi d

.............................. 36

B ng 4.3: B ng t ng h p k t qu v ch s ra r c
cu i thí nghi
B ng 4.4: B
c

i
................. 38

t nhân t

ng v ch s ra r
.... 40


iii

DANH M C CÁC HÌNH

Hình 4.1.

s ng c

các công th c thí nghi m khi


: Công th c


v

M CL C

L IC

.................................................................................................... i

DANH M C CÁC B NG TRONG KHÓA LU N........................................ii
DANH M C CÁC HÌNH................................................................................iii
DANH M C CÁC T

VI T T T ................................................................. iv

M C L C......................................................................................................... v
Ph n 1: M
tv

U ............................................................................................ 1
................................................................................................... 1

1.2. M

u.................................................................................. 2
tài....................................................................................... 2


........................................................ 19

2.4. T ng quan khu v c nghiên c u................................................................ 19
2.4.1.

m-v

c nghiên c u ........................ 19

m khí h u, th i ti t.................................................................... 20


vi

Ph n 3:

NG NGHIÊN C

NGHIÊN C U............................................................................................... 21
ng và ph m vi nghiên c u............................................................ 21
m và th i gian ti

tài ..................................................... 21

3.3. N i dung nghiên c u................................................................................ 21
u.......................................................................... 21
p s li u................................................................ 21
3.4.2.

m .......................................................... 22

1.1.

U

tv
R ng có vai trò to l n trong vi c cung c p g , lâm s n ngoài g cho

n n kinh t qu c dân và ch
u hòa khí h

, c nh quan, b o t n ngu n gen,

do vi

c a n n công nghi
cách tr m tr

dân s và s phát tri n nhanh chóng
n t i vi c phá r ng, l m d ng tài nguyên r ng m t

u này gây ra các h u qu nghiêm tr

trôi, c n ki

c, phá h

d ng sinh h c, gây bi

i khí h u, gây ô nhi



ng mà còn ph

ng không nh ng ph i

m b o v ch

ng n chu kì s n xu
nghi p: keo lai, m , b

ng, phát tri n nhanh, rút

ng. Cùng v i các lo i cây lâm
,b
i cây sin

ch

ng nhu c u

ng trên các vùng sinh thái thì cây
ng nhanh, cho s

ng g cao.
Gi ng là m

c bi t quan tr

k c cho r ng kinh t , r ng phòng h , r



: Nhóm các nhân t n i sinh (tính di truy n c a

m di truy n c a t ng xu t x , t ng cá th , tu i cây m l y cành,

v trí cành, tu i cành....). Nhóm các nhân t ngo
, ch t kích thích ra r
gi

). T

m, ánh sáng, nhi t

d ng ch t kích thích ra r trong nhân

c r t c n thi t nh

i hi u qu kinh t

mb o

s thành công c a công tác nhân gi ng, Tuy nhiên s d ng lo i thu c nào,
n

ra sao thì chúng ta ph i qua kh o nghi m.
th nghi m

ng c a ch t kích thích t i t l s ng và kh

c a hom giâm,

c t p và nghiên c u khoa h c
Qua quá trình nghiên c

nh ng ki n th
s v

mv
ch

ng th i c ng c

g p ph i trong công vi c t o gi ng cây con. Bi

cm t
c quá trình

ng và phát tri n c a cây hom t lúc c m hom cho t i lúc cây hom ra
r . Qua vi c nghiên c
pháp nghiên c u,
ti n t l p khi ra th c t .

u ti p c n và áp d ng các khoa h c ti n b vào th c


3

-

c t s n xu t
Thành công c

nghiên c u

B o t n ngu n gen cây r ng là b o t

n c n thi t

cho các loài cây r ng nh m ph c v công tác c i thi n, duy trì gi
m t ho c lâu dài, t i ch ho

c

ng cây r ng nhanh v i s

ng l n ph c v công tác tr ng r ng. M t trong nhi
c s d ng nhi u hi
ng cây tr ng b
khoa h c c

i

ng c a các ch t n i sinh trong t
nh

u ki n nhi

th ng bi

p

m thích h p thì r


t p trung

c chuy n xu ng g c
ng v n chuy n theo m ch

các t bào v c a ph n b c t. Các

i ch

ng Axin n

ng n cây chuy n xu ng) s kích thích s ho

hình thành mô s o, r

t mô s o

u ki n thu n l i. Quá trình hình thành r b
n:

u

ng c

c t ng
ng t ng và

ch b c t, khi g p



t t c các t

u có kh

ng khác

t o thành cây hoàn ch nh [7].

di truy n h c
Sinh v t b

c phát tri n t m t t bào h p t qua nhi u l n

phân bào liên ti p cùng v i quá trình phân hóa
hình th c phân bào trên là s

a

ng NST c a t bào kh

u và t bào m i

c g i là phân bào nguyên nhi m hay nguyên
phân. Phân bào nguyên nhi m là quá trình phân chia t bào mà k t qu t m t
t bào

u cho ra hai t bào con có s

u trúc và

m

b o cho cây con duy trì tính tr ng c a cây m .
Hom c a các loài cây thân g
non c a cây (bao g m c ch

t). Các lo

c l y t thân cây non ho c cành
ng g p là cành

non, cành hóa g ch y u, cành n a hóa g và cành hóa g . Tùy thu c vào


6

các y u t

u ki n th i ti

cành có kh

n

cao nh t.

2.1.3. S hình thành r b

nh



t

i ta v n d

nh c a h u h t th c v

cây m

m

u

nhân b n vô tính.

c hình thành sau khi c t cành kh i

t s loài r b

c hình thành t

d ng các m m r

trong ph n v và chúng n

l pt

iv .V

i

lá xu

c m ra, d

n dòng nh

bào d n
c d n t ph n

d n l i khi n cho các t bào phân chia hình thành nên mô s o,
hình thành r b
S hình thành r b
-

nh.
nh có th

n 1: Các t bào b

lên m t l p t bào b th i trên b m t.

n:
các v t c t ch


7

-

n 2: Các t bào s

.M

hóa

ng t i s ra r c a hom. Hom hóa g nhi u, hay ph n g

chi m nhi u thì kh

kém. Hi

ng c c tính là hi

bi n trong giâm hom, do v y khi giâm hom ph
R b

u [7].

c hình thành bên c nh và sát sát vào lõi trong

tâm c a mô m

i g n ng m ch, sát bên

ngoài. Th i gian hình thành r c a các lo i hom giâm
nhau bi

ng ph

các loài cây khác


thu c 2 nhóm nhân t g m nhóm nhân t ngo i sinh và nhóm nhân t n i sinh.
- Nhân t ngo i sinh: g

m c a di truy n c a t ng xu t x , t ng

cá th cây, tu i cành, pha phát tri n c a cành và các ch

ng.

- Nhân t n i sinh: các lo i hóa ch t kích thích ra r và các nhân t
ngo i c nh (nhi

m, ánh


8

* Nhân t ngo i sinh
Các nhân t ngo i sinh

n ra r c

sinh s ng c a cây m l y cành, nhân t
Mùa v

u ki n ánh sáng, nhi

n quá trình giâm hom:
m, giá th giâm hom.


Th i v

t k t qu cao hay th

th i ti t, khí h

quy

u ki n

ng m nh vào mùa xuân - hè,

ng ch m vào th i k cu
hom t t nh

ng g n v

y th i gian giâm
u thu. Th i v

n s thành công hay th t b i c a nhân gi ng b ng hom cành.
i v i loài cây nghiên c u là cây g c ng và r ng lá thì nên l y cành

lúc cây b

u vào th i ng ngh

không r ng lá thì nên l

i v i loài cây g m m n a c ng


c bi t có th ra r trong

bóng t i. H u h t các loài cây không th ra r

u ki n t i hoàn toàn.

u ki n nhi

i, ánh sáng t nhiên m nh và nhi

cao làm cho quá

trình ra r gi m. Vì v y trong quá trình giâm hom ph i che bóng thích h p cho
t ng loài cây khác nhau v
c

tàn che khác nhau [6]. Trên th c t

n s ra r c

ng

ng mang tính ch t t ng h p: Ánh

sáng - nhi t - m mà không ph i là t ng nhân t riêng l .
- Nhi

:


n quá trình quang h p: Nhi
u quang h p, nhi

nt

t i th p t 5 -

t hi u qu quang h p t t
t i cao lâu thì cây s b ch t.

n quá trình hô h p: Nhi

t i th p t 10-0°C

- 40°C và nhi

t i cao 45 - 55°C

cây s b phá h y.
- Nhi
trong cây: Nhi

i ch t, v n chuy n các ch t
th

nh t c a các s i protein, c n tr t

dòng v n chuy n ch t và làm gi m hô h p c

c bi t c a t bào

quá th p hom n m

nh t

ra r c a hom giâm.

tr ng thái ti m n và không ra r ,

ng hô h p và hom b h ng t
giâm. Nhi

nhi

quá

m t l ra r c a hom

không khí trong nhà giâm hom thích h p cho ra r là t 28 -

33°C và nhi

giá th thích h p là 25 - 30°C. Nhi

t l héo c a cành giâm hom. Nhi

không khí trong nhà trong nhà giâm

giá th là 2 - 3°C.
có kh


m thích h p, ví d

c

i v i cây lá r ng thì yêu

n tích lá l n thì yêu c

cao

m c a hom 15% thì hom không có kh
Yêu c

mc

c

i theo loài, theo m

hóa g

u b t bu c khi ti n hành giâm hom, giúp làm
m, gi m nhi

t ng th

.

m mà m



p ch t dinh

Giá th
ng mà ph

ngay trong chính b n t

hom vì th nó ch c
r t nhi u giá th

ng yêu c u v nhi

c giâm

m, ánh sáng thích h p

c s d ng trong giâm hom hi n nay tùy thu c vào m c
u ki n, th i v , khí h u và loài cây mà thành ph n giá th

có th là khác nhau. Các giá th
a, b

c dùng hi n nay là cát tinh, mùn
n. Khi giâm hom ch t o ra r

cây vào b u thì giá th
ho

i cho

u ki n cho r phát tri n t

nhi m n m, không có ngu n sâu b

pH thích h p.

* Nhân t n i sinh:
c

m di truy n c a loài: Các nghiên c u cho th y không ph i t t
u có kh

a theo kh

chia các loài cây thành 3 nhóm chính:
+ Nhóm d ra r g m 29 loài. Các loài này không c n s lý b ng ch t kích
thích ra r mà v n ra r v i t l r t cao, g m các loài thu c các chi Ficus sp.


12

+ Nhóm khó ra r g m 26 loài. Lo i này h
ph i s d ng ch t kích thích ra r
Manlus sp,Prunus sp,

ho c là

t l ra r r t th p thu c các chi

thu c h Rosaceae và m t s chi khác.

m di truy n và xu t x , t ng cá th :
m bi n d mà các xu t x và cá th
khác nhau. Ngay c nh ng loài cây có cùng xu t x , cùng dòng,
t l ra r khác nhau

- V trí l y cành và tu i cành:
Hom l y t các ph n khác nhau thì s có t l ra r khác nhau. Thông
ng thì hom l y t

i d ra r

cành trên, cành c p 1 d ra

r
- Cành ch

t d ra r

y trong tán cây. Cho nên

i ta x lý sao cho cây ra ch
kh

c a cành ch
Tu

m ts

l y hom giâm. Tuy nhiên
thu c vào v trí l y hom.

i già. Cây còn non

không nh ng ra r t
S t nt ic

p th ánh sáng trong quang

ph t o ra ch t c n thi t cho cây. Vì th khi chu n b hom giâm ph i có 1 - 2
lá và ph i c t b t m t ph n phi n lá ch
-

l i 1/3 - 1/2 di n tích lá là t t nh t.

c hom:
ng kính và chi u dài hom

Tùy t

ng t i t l ra r c a hom giâm.

c hom có th khác nhau.
ng: Các ch

- Các ch

ng chia

theo ho t tính sinh lý g m hai nhóm tác d

ng

- Naphtylaxetic), 2,4D (acid

2.4 Dichlorophenoxyaxetic), 2.4.5T (Acid 2,4,5 Trichlorophenoxyaxetic), IBA
(acid ß-indolbutyric), 2M4C (Acid 2metylhình thành r

c bi t là r b

Auxin là hoocmon hình thành r .

nh phát sinh t

ng.


14

: Cùng m t lo i thu

- N

n kh

khác nhau có nh
c a hom giâm. Tùy t ng loài cây mà

hom c a chúng thích ng v i m t lo i ch
nh. N u n

thích h p nh t



th

n hóa

g hoàn toàn) ph i x lý v i n
- Th i gian x

lý thu c: Cùng m t lo i thu c, cùng m t n

i gian x lý khác nhau s cho k t qu khác nhau. Khi th c hi n thí
nghi m c n chú ý là gi a th i gian x lý, n
liên quan nh

, nhi

không khí có m i

nh. V i thu c kích thích s d ng v i n

gian x lý ng n và thu c kích thích s d ng v i n

-

cao thì th i

th p thì th i gian x

lý hom
c x lý b ng cách ngâm hom trong dung d ch

t li u giâm hom không nên l
không nên c t gi quá 1 ngày, khi v n chuy n hom tránh gây t
hom và gi

m cho hom b ng v i m. Hom ph

hoa, ch i ph

c ng t b h t hoa, n

i v i cây lá kim, hom ph

búp ng n, hom giâm

không ng n quá 5cm, song không dài quá 10cm. Khi c t hom ph i s d ng
dao c t th t s

hom khi c t không b d

c. Ph i s d ng

thu c ch ng n m b

c khi s d ng thu c kích thích ra r nên hom.

Ph

nh

l i m t s lá nh


ng th

ng t

m

không khí cho hom giâm.
V

giâm hom thành công cho b t c lo

m

u ph i k t h p

ng b , các bi n pháp k thu t c n thi t t

soc cây m l

u ki n c n thi

hom d ra r . Sau khi hom ra r ph i bi t hu n luy
cv

chúng thích

u ki

2.2. T ng quan v loài cây nghiên c u

r
Hi n nay

m ts

c, do k t h

[10].
c công tác ch n gi ng, k thu t

t o cây con b ng mô - hom và k thu t thâm canh trong tr ng r
t t 5m3
x

m3

t tr ng r ng b
Công gô,

100m3

Brazin 50m3

u dòng

3

t

Zimbabuê, 30m3

d u, v

n gi

i có th s n xu

tr

c

n 500 ha r ng.

Malaysia, nhân gi
nh

i v i các l i cây

ng các l i cây h Sao d u b

u h t các nghiên c

c ti n hành

ut

Vi n nghiên c u

Lâm nghi p Malaysia,

i h c T ng h p Pertanian, trung tâm