BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG

ISO 9001:2008

NGUYỄN ĐÌNH Ý

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH

Hải Phòng - 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG

NGUYỄN ĐÌNH Ý

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NHÂN LỰC TẠI
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ VÀ THƯƠNG MẠI
TRANG KHANH GIAI ĐOẠN 2018 - 2025

LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH
MÃ SỐ: 60 34 01 02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. Đan Đức Hiệp



ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................. 1
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... ii
MỤC LỤC ........................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................. vii
DANH MỤC BẢNG ...................................................................................... viii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ ..................................................................... ix
MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NHÂN LỰC
CỦA DOANH NGHIỆP ................................................................................... 6
1.1. Khái quát về nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực .................... 6
1.1.1. Nguồn nhân lực ....................................................................................... 6
1.1.1.1. Khái niệm nguồn nhân lực .................................................................. 6
1.1.1.2. Quy mô, cơ cấu nguồn nhân lực .......................................................... 7
1.1.2. Phát triển nguồn nhân lực ....................................................................... 8
1.1.2.1. Mục tiêu phát triển nguồn nhân lực ..................................................... 8
1.1.2.2. Vai trò phát triển nguồn nhân lực ........................................................ 8
1.2. Chất lượng nguồn nhân lực và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực...... 10
1.2.1. Chất lượng nguồn nhân lực ................................................................... 10
1.2.2. Nội dung đánh giá chất lượng lao động ................................................ 11
1.3. Vai trò quan trọng của nâng cao chất lượng lao động ............................. 16
1.3.1. Đối với đất nước.................................................................................... 16
1.3.2. Đối với tổ chức, doanh nghiệp .............................................................. 17
1.3.3. Đối với người lao động ......................................................................... 18
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng lao động trong doanh nghiệp ........ 19
1.4.1. Các yếu tố đầu vào ................................................................................ 19
1.4.2. Các chính sách phát triển nhân lực ....................................................... 20

iv


2.3. Thực trạng nâng cao chất lượng lao động của Công ty CP Công nghệ và
Thương mại Trang Khanh ............................................................................... 47
2.3.1. Phân tích về thể lực ............................................................................... 47
2.3.2. Phân tích về tâm lực .............................................................................. 50
2.3.3. Phân tích về trí lực ................................................................................ 54
2.3.3.1. Xây dựng khung năng lực tiêu chuẩn ................................................ 54
2.3.3.2. Đánh giá năng lực hiện tại của CBCNV thông qua bảng hỏi điều tra55
2.3.4. Phân tích về kết quả thực hiện công việc .............................................. 60
2.3.4.1. Năng suất lao động bình quân của Công ty ....................................... 60
2.3.4.2. Thu nhập bình quân của lao động ...................................................... 61
2.3.4.3 Phân tích sự thỏa mãn của khách hàng qua bảng hỏi ......................... 62
2.4. Đánh giá chung về chất lượng nguồn nhân lực của Công ty CP Công
nghệ và Thương mại Trang Khanh ................................................................. 64
2.4.1. Kết quả đạt được ................................................................................... 64
2.4.2.Tồn tại, hạn chế ...................................................................................... 65
2.4.3. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế .............................................. 67
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NHÂN
LỰC TẠI CÔNG TY CP CÔNG NGHỆ VÀ THƯƠNG MẠI TRANG
KHANH GIAI ĐOẠN 2018-2025 .................................................................. 69
3.1. Quan điểm, định hướng, mục tiêu phát triển của Công ty CP Công nghệ
và Thương mại Trang Khanh .......................................................................... 69
3.2. Quan điểm, định hướng, mục tiêu nâng cao chất lượng lao động của công
ty ...................................................................................................................... 70
3.2.1. Quan điểm phát triển nhân lực .............................................................. 70
3.2.2. Định hướng phát triển nhân lực ........................................................... 70
3.2.3. Mục tiêu phát triển nhân lực ................................................................ 71


TKTECH

Công ty Cổ phần Công nghệ và Thương
mại Trang Khanh

HĐQT

Hội đồng quản trị

UBND

Ủy ban nhân dân

TNHH

Trách nhiệm hữu hạn

CP

Cổ phần

CBCNV

Cán bộ công nhân viên

NNL

Nguồn nhân lực

BHXH


Bảng 2.2

Tình hình biến động lao động của Công ty trong 4 năm

38

qua
Bảng 2.3

Bảng số liệu CBCNV Công ty theo chức năng

39

Bảng 2.4

Bảng số liệu cơ cấu CBCNV theo giới tính

41

Bảng 2.5

Bảng số liệu cơ cấu CBCNV Công ty theo độ tuổi

42

Bảng 2.6

Bảng số liệu cơ cấu CBCNV Công ty theo trình độ



Tiêu chí năng lực cần thiết cho nhân viên

55

Bảng 2.12

Kết quả khoảng cách năng lực cán bộ quản lý

56

Bảng 2.13

Kết quả khoảng cách năng lực nhân viên

58

Bảng 2.14

Năng suất lao động bình quân của Công ty

60

Bảng 2.15

Kết quả phản hồi của khách hàng

63

viii


47

Hình 2.5

Biểu đồ năng suất và thu nhập bình quân

62

ix


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong cơ chế thị trường cạnh tranh hiện nay, nhân lực đóng vai trò quan
trọng trong phát triển bền vững của các doanh nghiệp. Muốn phát triển nhanh
và bền vững, doanh nghiệp phải tạo dựng nhân lực chất lượng cao và có chính
sách sử dụng hợp lý, hiệu quả nhân lực. Làm thế nào để quản trị nhân lực đạt
được hiệu quả cao là vấn đề mà các doanh nghiệp đang rất quan tâm, phải đặt lên
hàng đầu. Việc quản lý và sử dụng hợp lý nhân lực sau khi đã được đào tạo phù
hợp với yêu cầu công việc cụ thể là nhân tố quyết định dẫn đến thành công của
doanh nghiệp. Trong đó, cần trang bị và không ngừng nâng cao trình độ nghề
nghiệp cho người lao động, xem đó là điểm tựa của đòn bẩy để thực hiện các
chương trình phát triển của doanh nghiệp cũng như kinh tế xã hội đất nước.
Hiện nay, với mục tiêu đưa ngành dịch vụ thương mại trở thành ngành
kinh tế mũi nhọn, mang lại thu nhập cao hơn cho người dân, TP Hải Phòng rất
quan tâm đến các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ trên địa bàn. Để các
doanh nghiệp hoạt động một cách hiệu quả nhất thì phát triển nhân lực cần
được ưu tiên hàng đầu. Lý do rất đơn giản và rõ ràng, bởi nguồn nhân lực là
nguồn “tài nguyên sống” duy nhất có thể sử dụng và kiểm soát, có thể khai

2018-2025.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Nguồn nhân lực và chất lượng nhân lực của Công ty CP Công nghệ và
Thương mại Trang Khanh.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nội dung: Nghiên cứu về chất lượng nguồn nhân lực của Công
ty CP Công nghệ và Thương mại Trang Khanh.
- Phạm vi thời gian: Nghiên cứu trong thời gian 4 năm (2013 - 2016).
2


- Phạm vi không gian: Tại Công ty CP Công nghệ và Thương mại Trang
Khanh, Hải Phòng.
4. Tổng quan tài liệu
- Danh mục tài liệu gồm 14 mục.
- Tác giả sử dụng nguồn tài liệu cho lý luận gồm 7 sách và giáo trình,
trong đó có 4 sách về quản trị và quản trị nguồn nhân lực do các nhà xuất bản
chính thống của quốc gia và giáo trình của các trường đại học phát hành.
Ngoài ra tác giả còn tham khảo các luận văn của nghiên cứu sinh đã bảo vệ
thành công và một số bài báo đăng trên các tạp trí.
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1.1. Phương pháp thu thập số liệu
- Số liệu sơ cấp: Sử dụng phương pháp điều tra chọn mẫu ngẫu nhiên có
điều kiện. Số liệu được thu thập trên cơ sở tiến hành điều tra cán bộ công nhân
viên đang làm việc tại Công ty, những vấn đề về nâng cao chất lượng nguồn
nhân lực liên quan đến mục đích và nội dung nghiên cứu. Nội dung điều tra là
những vấn đề về: thể lực, trí lực và tâm lực và kết quả hoàn thành công việc.
- Số liệu thứ cấp: Tổng hợp số liệu trong các báo cáo của công ty đã
được công bố như các báo cáo tổng kết hàng năm của Công ty.

Trên cơ sở thực trạng nguồn nhân lực tại công ty và thực hiện mục tiêu
nghiên cứu, tác giả xây dựng hệ thống các câu hỏi điều tra để khai thác, đánh
giá năng lực của cán bộ quản lý và nhân viên, phẩm chất đạo đức, sự hài lòng
của khách hàng đối với dịch vụ của công ty.
- Chọn mẫu nghiên cứu
Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản, mẫu được
lựa chọn theo phương pháp này đáp ứng cao về mặt thống kê và khả năng suy
rộng kết quả là rất cao và áp dụng các công cụ toán học trong tính toán dễ

4


dàng hơn, đảm bảo tính đại diện cho các đối tượng điều tra cũng như tính chất
các công việc trong công ty [10].
Đối tượng điều tra tại công ty bao gồm hai đối tượng là: Cán bộ quản lý
và nhân viên công ty.
Mẫu điều tra: 63 người trong đó: Cán bộ quản lý là 13, nhân viên là 50
- Kết quả điều tra: kết quả điều tra được tác giả sử dụng đánh giá, phân tích
theo những nội dung và chỉ tiêu nghiên cứu về chất lượng nguồn nhân lực.
6. Nội dung của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và các danh mục, luận văn gồm 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận nâng cao chất lượng nhân lực của doanh
nghiệp
- Chương 2: Thực trạng chất lượng lao động của Công ty CP Công nghệ
và Thương mại Trang Khanh giai đoạn 2013-2016
- Chương 3: Một số biện pháp nâng cao chất lượng lao động của Công ty
CP Công nghệ và Thương mại Trang Khanh giai đoạn 2018-2025.

5



Xét trên tầm vĩ mô của nền kinh tế, theo ThS. Nguyễn Vân Điềm và
PGS.TS Nguyễn Ngọc Quân, Giáo trình Quản trị nhân lực (2013): ”Nguồn
nhân lực là nguồn lực của con người có khả năng sáng tạo ra của cải vật
chất và tinh thần cho xã hội được biểu hiện ra số lượng và chất lượng nhất
định tại một thời điểm nhất định”.
Và theo PGS.TS. Trần Xuân Cầu và PGS.TS. Mai Quốc Chánh, Giáo
trình Kinh tế nguồn nhân lực, Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội (2008)
“Nguồn nhân lực là một phạm trù dùng để chỉ sức mạnh tiềm ẩn của dân cư,
khả năng huy động tham gia vào quá trình tạo ra của cải vật chất và tinh thần
cho xã hội trong hiện tại cũng như trong tương lai. Sức mạnh và khả năng đó
được thể hiện thông qua số lượng, chất lượng và cơ cấu dân số, nhất là số lượng
và chất lượng con người có đủ điều kiện tham gia vào nền sản xuất xã hội”.
Xét trên góc độ vi mô, trong từng công ty thì: “Bất cứ tổ chức nào cũng
được tạo thành bởi các thành viên là con người hay nguồn nhân lực của nó.
Do đó, có thể nói nguồn nhân lực của một tổ chức bao gồm tất cả những
người lao động làm việc trong tổ chức đó, còn nhân lực được hiểu là nguồn
lực của mỗi con người mà nguồn lực này gồm có thể lực và trí lực”.
Như vậy, qua các quan điểm tác giả đã đưa ra khái niệm như sau: Nguồn
nhân lực là là tiềm năng lao động của con người trên các mặt thể lực, trí lực,
phẩm chất đạo đức, được vận dụng vào các hoạt động KT-XH để tạo ra của
cải vật chất và tinh thần phục vụ cho xã hội.
1.1.1.2. Quy mô, cơ cấu nguồn nhân lực
Quy mô nguồn nhân lực biểu hiện ở số người lao động hay số lượng giờ
lao động thực hiện trong các lĩnh vực của nền kinh tế. Đối với một số doanh
nghiệp, quy mô nguồn nhân lực chính là số lao động của doanh nghiệp đó ở
một thời kỳ nhất định tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Quy mô
nguồn nhân lực của một doanh nghiệp được quyết định thông qua phân tích
7



việc. Môi trường kinh doanh hiện nay cũng liên tục thay đổi, dẫn đến cách
tiếp cận và giải quyết các công việc cũng phải thay đổi kịp, để thích ứng với
tình hình biến đổi mới ngày nay buộc mỗi doanh nghiệp phải làm giàu thêm
vốn tri thức cho người lao động, đây cũng là vũ khí chiến lược nên có đối với
mỗi doanh nghiệp hiện nay.
Công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực có vai trò rất quan trọng
với sự tồn tại và phát triển của mỗi doanh nghiệp, giúp thỏa mãn hài hòa nhu
cầu của tổ chức - duy trì hiệu năng làm việc của người lao động và nhu cầu
của cá nhân trong đó có việc hỗ trợ sự trưởng thành của cá nhân người lao
động trong tổ chức, góp phần vào việc tạo dựng nguồn nhân lực có trình độ
chuyên môn có kỹ năng cao giúp hoàn thành tốt công việc hiện tại và tương
lai. Thể hiện ở các khía cạnh như:
- Đối với DN
+ Nâng cao chất lượng của việc thực hiện công viêc.
+ Nâng cao NSLĐ, hiệu quả thực hiện công việc.
+ Nâng cao tính ổn định và năng động của tổ chức.
+ Giảm bớt sự giám sát vì người lao động được đào tạo là người có khả
năng tự giám sát.
- Đối với người lao động
+ Tạo ra được sự gắn bó giữa người lao động và doanh nghiệp.
+ Tạo ta tính chuyên nghiệp của người lao động.
+ Tạo ra sự thích ứng giữa người lao động và công việc hiện tại cũng
như trong tương lai.
+ Đáp ứng nhu cầu và nguyện vọng phát triển của người lao động.
+ Tạo cho người lao động có cách nhìn, cách tư duy mới trong công việc
của họ là cơ sở để phát huy tính sáng tạo trong công việc [8].

9



Còn theo GS.TS Bùi Văn Nhơn giải thích thì: Chất lượng nguồn nhân
lực gồm trí tuệ, thể chất và phẩm chất tâm lý xã hội trong đó:
“Thể lực của nguồn nhân lực: sức khỏe cơ thể và sức khỏe tinh thần”
“Trí lực của nguồn nhân lực: trình độ văn hóa, chuyên môn kỹ thuật và
kỹ năng lao động thực hành của người lao động”
“Phẩm chất tâm lý xã hội: kỷ luật, tự giác, có tinh thần hợp tác và tác
phong công nghiêp, có tinh thần trách nhiệm cao .v.v…”
Như vậy, trên quan điểm của các nhà quản lý nguồn nhân lực, nhà khoa
học, trong luận văn này, khái niệm về chất lượng nguồn nhân lực được hiểu
như sau: “Chất lượng nguồn nhân lực là toàn bộ những phẩm chất đạo
đức, thể lực, trí lực có ảnh hưởng quyết định đến việc hoàn thành những
mục tiêu hiện tại và tương lai của mỗi tổ chức”.
Trong phạm vi của luận văn này, tác giả đề cập đến vấn đề chất lượng
nguồn nhân lực của doanh nghiệp chủ yếu dựa trên việc tiếp cận, nghiên cứu,
đánh giá cơ cấu, số lượng và các tiêu chí phản ánh chất lượng hiện tại của
nhân sự cùng những chính sách quản trị ảnh hưởng tới chất lượng nguồn nhân
lực. Từ đó, đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
trong phạm vi một Công ty.
1.2.2. Nội dung đánh giá chất lượng lao động
- Thể lực
Có thể nói, một yếu tố không thể thiếu đối với nguồn nhân lực đó là sức
khỏe. Sức khỏe ngày nay không chỉ được hiểu là tình trạng không có bệnh tật,
mà còn là sự hoàn thiện về mặt thể chất lẫn tinh thần. Người lao động có sức
khỏe tốt có thể mang lại năng suất lao động cao nhờ sự bền bỉ, dẻo dai. Mọi
người lao động, dù lao động cơ bắp hay lao động trí óc đều cần có sức vóc thể
chất tốt để duy trì và phát triển trí tuệ, để chuyển tải tri thức vào hoạt động
thực tiễn, biến tri thức thành sức mạnh vật chất. Hơn nữa, cần phải có sự dẻo
11



Trình độ nguồn nhân lực là yếu tố thiết yếu, quan trọng nhất của con
người, đặc biệt là của nguồn nhân lực. Ngày nay, sự phát triển như vũ bão của
khoa học - công nghệ yêu cầu người lao động phải có học vấn, trình độ
chuyên môn, kỹ thuật, làm việc chủ động, sử dụng các công nghệ hiện đại.
Trình độ nhân lực là nhân tố tổng hợp thể hiện sự hiểu biết và khả năng giải
quyết nhiệm vụ chuyên môn được giao. Trình độ là biểu hiện quan trọng nhất
của chất lượng nguồn nhân lực, trình độ nguồn nhân lực càng cao, chất lượng
càng cao và ngược lại. Năng lực trí tuệ biểu hiện ở khả năng đáp ứng những
thành tựu khoa học để sáng chế ra những kỹ thuật công nghệ tiên tiến, sự
nhạy bén, thích nghi nhanh và làm chủ được kỹ thuật công nghệ hiện đại.
- Tâm lực
Trong quá trình phát triển nguồn nhân lực của doanh nghiệp, cùng với
việc phát triển trí lực và thể lực của người lao động thì việc phát triển tâm lực
là yếu tố quan trọng không thể thiếu. Tâm lực của nguồn nhân lực chính là
phẩm chất đạo đức và quan niệm sống của người lao động. Trong sự nghiệp
xây dựng và phát triển đất nước, để có thể thực hiện công việc một cách hiệu
quả, hợp lý, bền vững, hơn bao giờ hết, người lao động cần được trang bị và
rèn luyện một cách hệ thống bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức nghề
nghiệp; có ý thức kỷ luật tự giác, có tinh thần trách nhiệm, hợp tác, lương tâm
nghề nghiệp, tác phong công nghiệp. Từ đó, mới đáp ứng được lợi ích lâu dài
trong quá trình lao động, đặc biệt là trong điều kiện hội nhập quốc tế. Tâm lực
ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực bởi lẽ đây là nền tảng của
mọi hành vi. Phát triển tâm lực thực chất là việc nâng cao ý thức tổ chức kỷ
luật, phẩm chất đạo đức, thái độ nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm của cá
nhân, tác phong làm việc, tinh thần hợp tác trong công việc.
- Kết quả hoàn thành công việc

13