BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
................../...................

BỘ NỘI VỤ
......../........

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN BÁ MINH

THỰC THI CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LỆ THỦY,
TỈNH QUẢNG BÌNH

Chuyên ngành: QUẢN LÝ CÔNG
Mã số: 60 34 04 03

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Thừa Thiên Huế - Năm 2017


Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN HỮU HẢI

Phản biện 1: PGS-TS Nguyễn Thị Hồng Hải
Phản biện2:TS Nguyễn Thế Phúc

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ,
Học viện Hành chính Quốc gia

thiết trong giai đoạn hiện nay. Xuất phát từ những lý do đó, Học viên
lựa chọn đề tài: “Thực thi chính sách an sinh xã hội trên địa bàn
huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình” với mong muốn được mang
những kiến thức học tập của mình góp phần nhỏ trong việc thực hiện
1


công tác đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn huyện Lệ Thủy trong
thời gian tới.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Trong những năm gần đây, an sinh xã hội là một trong
những lĩnh vực được các nhà nghiên cứu cả trong và ngoài nước
quan tâm. Ở nước ta, đã có nhiều nghiên cứu quan trọng có liên
quan tới lĩnh vực này như:
- Đề tài: Cơ sở khoa học của việc xây dựng, hoàn thiện hệ
thống chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam, do GS-TS Mai Ngọc
Cường chủ biên (NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2009). Đề tài đã
khái quát về hệ thống chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam thời gian
qua, với những nội dung về Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, trợ cấp
xã hội và ưu đãi xã hội.
- Đề tài: Phát triển hệ thống An sinh xã hội ở Việt Nam đến
năm 2020 của Tiến sỹ Nguyễn Thị Lan Hương - Viện khoa học Lao
động và xã hội. Đề tài đưa ra những vấn đề chung của an sinh xã hội,
nguyên tắc xây dựng hệ thống an sinh xã hội, nhìn nhận đánh giá tình
hình thực hiện chính sách an sinh xã hội ở nước ta trong thời gian qua.
- Đề tài: Đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn Thành phố Hà
Nội - Luận án của Tiến sĩ Đông Thị Hồng. Luận án có những đặc điểm
riêng biệt khi có sự đánh giá mối quan hệ giữa đảm bảo an sinh xã hội
với phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Qua các nghiên cứu trên, đã đưa ra được một cách nhìn tổng

3


cá nhân tham gia vào quá trình thực hiện chính sách an sinh xã hội ở
huyện Lệ Thủy tỉnh Quảng Bình.
- Phạm vi nghiên cứu: Đề tài được thực hiện tại một số cơ
quan chức năng tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình giai đoạn từ
2011 đến năm 2015
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận
văn
5.1 Cơ sở lý luận
Luận văn dựa trên hệ thống các quan điểm của Chủ nghĩa
Mác - Lê Nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và những chủ trương, đường
lối cơ chế, chính sách của Đảng và Nhà nước về công bằng xã hội,
an sinh xã hội nói chung; những chính sách về bảo đảm an sinh xã
hội trên địa bàn huyện Lệ Thủy nói riêng.
5.2 Phương pháp nghiên cứu:
Thực hiện các phương pháp tổng hợp, phân tích thống kê, so
sánh và xử lý số liệu và phương pháp khảo sát thực tế.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Luận văn góp phần thực hiện công tác an sinh trên địa bàn
huyện Lệ Thủy hiệu quả hơn.
Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo góp phần
vào việc nâng cấp chất lượng thực hiện chính sách an sinh xã hội ở
huyện Lệ Thủy tỉnh Quảng Bình.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, danh mục tài liệu tham
khảo, mục lục, kết cấu luận văn gồm 3 chương.
4



Bảo hiểm y tế là loại bảo hiểm do Nhà nước tổ chức quản lý
nhằm huy động sự đóng góp của các cá nhân, tập thể và cộng đồng
xã hội để chăm lo sức khoẻ, khám chữa bệnh cho nhân dân. Bảo
hiểm y tế là một chính sách an sinh xã hội do Nhà nước tổ chức thực
6


hiện không nhằm mục đích lợi nhuận. BHYT là một trong các hoạt
động nhân đạo nhất với mục đích chia sẻ rủi ro về mặt sức khỏe, thể
hiện sự hỗ trợ tương thân, tương ái trong chăm sóc sức khỏe giữa
người giàu với người nghèo, giữa người đang thuận lợi về sức khỏe
với người ốm đau và rủi ro về sức khỏe, giữa người đang độ tuổi lao
động với người già và trẻ. Đồng thời, BHYT mang tính dự pḥng
những rủi ro do chi phí cao cho chăm sóc sức khỏe gây nên khi ốm
đau, bệnh tật .
1.2.2 Chính sách Bảo hiểm thất nghiệp
Bảo hiểm thất nghiệp là một bộ phận của bảo hiểm xã hội
nhằm hỗ trợ thu nhập, đảm bảo cuộc sống bình thường cho mọi
người lao động bị mất việc làm (hoặc chưa tìm được việc làm) cũng
như hỗ trợ cho họ để có cơ hội tham gia vào thị trường lao động.
1.2.3 Chính sách trợ giúp xã hội
Đây là sự trợ giúp của Nhà nước và xã hội về thu nhập và
các điều kiện sinh sống thiết yếu khác đối với mọi thành viên của xã
hội trong những trường hợp bất hạnh rủi ro, nghèo đói không đủ khả
năng để tự lo cho cuộc sống tối thiểu của bản thân và gia đình.
Nguồn tài chính đảm bảo việc cứu trợ xã hội được hình thành chủ
yếu từ Nhà nước, sự hảo tâm, từ thiện của các tổ chức, cộng đồng
dân cư mà đối tượng hưởng không phải đóng góp trực tiếp.
1.2.4 Chính sách ưu đãi xã hội

sản xuất thông qua các chính sách về bảo đảm thị trường, tín dụng,
8


việc làm; Phát triển kết cấu hạ tầng thiết yếu cho các địa phương
phục vụ người dân tốt hơn và đối tượng chịu tác động nhiều nhất của
các chính sách an sinh xã hội vẫn là những đối tượng “yếu thế” trong
xã hội là người già, trẻ em, người bệnh và người thất nghiệp.
1.3.3 Nguồn lực thực hiện
Nguồn lực là tổng thể các thế mạnh mà có thể huy động
được để có thể thực hiện cho một mục tiêu cần thực hiện. Để thực
hiện chính sách an sinh xã hội thì có thể huy động từ nhiều nguồn lực
khác nhau, trong đó các nguồn lực chính là của nhà nước, nguồn lực
từ bên ngoài như nguồn ODA, nguồn hỗ trợ từ phi chính phủ, nguồn
lực xã hội từ các doanh nghiệp, tổ chức và trong nhân dân.
1.3.4 Phối hợp thực hiện
Phối hợp trong thực hiện chính sách an sinh xã hội tồn tại
trong suốt quá trình quản lý, từ hoạch định chính sách, xây dựng thể
chế, đến việc tổ chức thực thi cơ chế, chính sách, pháp luật, .... Mục
tiêu cuối cùng của phối hợp trong thực hiện chính sách an sinh xã hội
là tạo ra sự thống nhất, đồng thuận, triển khai tổ chức thực hiện một
cách đồng bộ để đưa lại hiệu quả tối ưu nhất.
1.3.5 Kiểm tra đôn đốc thực hiện
Để thực hiện công tác chính sách an sinh xã hội, Chính phủ
đã ban hành Quyết định số 31/2011/QĐ-TTg ngày 2/6/2011 về việc
quy định việc công khai, minh bạch, kiểm tra, giám sát việc thực
hiện quy định pháp luật về an sinh xã hội.
1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách an sinh xã
hội
9

1.4.4.1 Về môi trường tự nhiên
1.4.4.2 Về môi trường xã hội
10


1.5 Kinh nghiệm thực hiện chính sách an sinh xã hội trong nước
và quốc tế
1.5.1 Kinh nghiệm từ Thành phố Đà Nẵng
1.5.2 Kinh nghiệm từ Nhật Bản
1.5.3 Bài học kinh nghiệm cho việc thực hiện đảm bảo an
sinh xã hội trên địa bàn huyện Lệ Thủy
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

11


Chương 2
TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LỆ THỦY TỈNH QUẢNG BÌNH
2.1. Khái quát chung về huyện Lệ Thủy
2.1.1. Điều kiện tự nhiên
* Vị trí địa lý: Lệ Thủy là một huyện nằm phía Nam của tỉnh
Quảng Bình có tọa độ địa lý từ 16055' đến 17022' vĩ độ Bắc, và từ
106025' đến 106059' độ Kinh Đông, có ranh giới tiếp giáp:
- Phía Bắc giáp huyện Quảng Ninh;
- Phía Nam giáp huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị;
- Phía Đông giáp Biển Đông;
- Phía Tây giáp tỉnh Savanakhet, nước Cộng Hòa Dân chủ Nhân
dân Lào;
Diện tích đất tự nhiên của huyện là 140180,43 ha, bao gồm

2.2.3 Tình hình thực thi chính sách ưu đãi xã hội
2.2.3.1. Về công tác chỉ đạo tuyên truyền thực hiện chính sách
ưu đãi
2.2.3.2. Việc tổ chức thực hiện các chính sách ưu đãi người có
công với cách mạng
13


2.2.3.3 Tình hình thực thi chính sách trợ giúp xã hội
2.2.3.4 Tình hình thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo
2.2.3.5 Tình hình thực thi chính sách giải quyết việc làm, đào
tạo nghề
2.2.3.6. Thực hiện an sinh xã hội trên một số lĩnh vực
a. Trong giáo dục
b. Trong y tế:
c. Trong văn hóa thông tin
d. Đối với đồng bào dân tộc thiểu số
2.2.4 Thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực thi chính
sách an sinh xã hội trên địa bàn huyện Lệ Thủy giai đoạn 20112015
2.2.4.1 Về thuận lợi:
Trong những năm qua, kinh tế huyện Lệ Thủy có sự tăng
trưởng khá, cơ cấu kinh tế đã có sự chuyển dịch theo hướng công
nghiệp hóa, hiện đại hóa. Giá trị sản xuất tăng b́ nh quân hàng năm
đạt 9,55%; cơ cấu kinh tế có sự chuyển dần theo hướng tăng dần tỷ
trọng công nghiệp, dịch vụ, giảm dần tỷ trọng ngành nông nghiệp;
Thu nhập bình quân đầu người đã có sự tăng trưởng từ 15 triệu đồng
(năm 2011) nay đã đạt 26 triệu đồng/người/năm.
2.2.4.2 Về khó khăn:
Trong quá trình thực hiện chính sách an sinh xã hội trên địa
bàn gặp một số khó khăn; đó là Lệ Thủy là địa bàn “nắng lắm, mưa



phối, kết hợp còn thiếu tính đồng bộ. Công tác giám sát, kiểm tra
của các cơ quan chưa phát huy chức năng nhiệm vụ.
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2

16


Chương 3:
GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH
AN SINH XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LỆ THỦY
TỈNH QUẢNG BÌNH

3.1 Định hướng thực hiện chính sách an sinh xã hội trên địa bàn
huyện Lệ Thủy giai đoạn 2016-2020
3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách an sinh xã
hội ở huyện Lệ Thủy
3.2.1 Giải pháp về nâng cao năng lực, tình thần phục vụ
của công chức thực hiện chính sách an sinh xã hội trên địa bàn
Nhiệm vụ nâng cao năng lực, tinh thần phục vụ của cán bộ
công chức trong thực thi các chính sách ASXH trên địa bàn huyện có
tầm quan trọng hàng đầu.
3.2.2 Giải pháp nâng cao nguồn lực để hỗ trợ ASXH
Nguồn lực để thực hiện các chính sách ASXH là vô cùng
quan trọng. Do vậy, cần tranh thủ nguồn vốn từ việc thực hiện xây
dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện để đầu tư cơ sở hạ tầng y tế,
văn hóa, giáo dục để mọi người dân được hưởng tốt nhất về phúc lợi
xã hội. Gắn phát triển kinh tế với giải quyết có hiệu quả các vấn đề
xã hội, an sinh xã hội, nâng cao rõ nét đời sống vật chất, tinh thần

phải bằng sự nỗ lực, sự vươn lên của chính những người đang hưởng
các chính sách ASXH trên địa bàn. Nếu không tự vươn lên thì không
18


thể thoát khỏi khó khăn. Đây là mối quan hệ qua lại, cộng đồng xã
hội chỉ có thể tạo mọi điều kiện thuận lợi, hỗ trợ tiếp cận các nguồn
lực để phấn đấu vươn lên, còn các đối tượng phải nỗ lực vươn lên
bằng khả năng sẵn có, bằng lao động, bằng đào tạo.... có được ý thức
như vậy mới có thể phát triển bền vững được. Để làm thay đổi ý
thức, có ý chí vươn lên thoát khỏi khó khăn thì vai trò của chính
quyền địa phương, cán bộ, các tổ chức đoàn thể, cộng đồng và cả
dòng họ. Vận động, khuyến khích giúp đỡ cả về vật chất, tinh thần và
kinh nghiệm để họ vươn lên một cách chính đáng, bền vững.

19


3.3 Kiến nghị, đề xuất
3.3.1 Kiến nghị với Trung ương
Tiếp tục thể chế hóa các chủ trương, quan điểm của Đảng về
an sinh xã hội thành cơ chế, chính sách, pháp luật cụ thể, rõ ràng
hơn. Nhà nước sớm tổ chức xây dựng hệ thống hoàn chỉnh về an sinh
xã hội ở nước ta; hoàn thiện thể chế tổ chức quản lý và cơ chế tài
chính cho hệ thống an sinh xã hội được vận hành thông suốt; tăng
cường kiểm tra giám sát và xử lý việc vi phạm quy định pháp luật về
an sinh xã hội.
Có chính sách đãi ngộ hợp lý đối với cán bộ cơ sở để thu hút
cán bộ có nghiệp vụ, có năng lực, trình độ về công tác tại các địa bàn
có điều kiện kinh tế khó khăn nhằm góp phần trong công tác xóa đói

nghèo hàng năm; đánh giá cụ thể về hiệu quả các chính sách an sinh
xã hội với các hộ nghèo, hộ cận nghèo.
Nâng cao vai trò giám sát của các cơ quan: Ủy ban Kiểm tra
huyện ủy; Cơ quan Thường trực HĐND, Ban Kinh tế xã hội, Ban
Pháp chế HĐND huyện, Thanh tra huyện trong việc kiểm tra giám
sát về các lĩnh vực Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, giáo dục, y tế,
các chính sách liên quan đến thực thi chính sách Ưu đãi người có
công và công tác rà soát, xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa
bàn huyện Lệ Thủy.

21


KẾT LUẬN
Nước ta đang xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa. bản chất của nó là nền kinh tế ngày càng phồn vinh,
xã hội ngày càng bình đẳng, công bằng và văn minh. Vì thế những
giá trị mục tiêu mà hệ thống chính sách an sinh xã hội hướng tới là
phù hợp với mục tiêu xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa.
Huyện Lệ Thủy tuy là huyện thuần nông, kinh tế mới có sự
phát triển những năm gần đây nhưng lãnh đạo huyện luôn quan tâm
đến các chính sách ASXH, nguồn thu ngân sách thường thấp hơn so
với các huyện khác trong tỉnh nhưng hàng năm đều dành nguồn ngân
sách đầu tư cho hoạt động y tế, giáo dục để nâng cấp cơ sở hạ tầng,
từng bước đáp ứng nhu cầu của người dân. Các chính sách an sinh xã
hội được thực hiện đã góp phần đảm bảo ổn định chính trị xã hội,
đồng thời góp phần động lực cho sự phát triển kinh tế giai đoạn
2011-2015.
Tuy nhiên việc thực thi các chính sách ASXH trên địa bàn

hạn hẹp, chủ yếu là dựa vào ngân sách hỗ trợ từ trung ương, tỉnh;
việc huy động các nguồn lực từ xã hội còn hạn chế.

23