BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
---------------------------

NGUYỄN VĂN HẢI

QUẢN LÝ HỆ THỐNG THOÁT NƯỚC THÀNH PHỐ
ĐỒNG HỚI TỈNH QUẢNG BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ: QUẢN LÝ ĐÔ THỊ & CÔNG TRÌNH

Hà Nội – 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
---------------------------

NGUYỄN VĂN HẢI
KHÓA 2014-2016

QUẢN LÝ HỆ THỐNG THOÁT NƯỚC THÀNH PHỐ
ĐỒNG HỚI TỈNH QUẢNG BÌNH

Chuyên ngành: Quản lý đô thị & công trình

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sỹ này là công trình nghiên cứu khoa học độc
lập của tôi. Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và
có nguồn gốc rõ ràng.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Văn Hải


MỤC LỤC
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục các bảng, biểu
Danh mục hình vẽ, đồ thị
PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................................................1
* Lý do chọn đề tài ....................................................................................................1
* Mục đích nghiên cứu ..............................................................................................3
* Phương pháp nghiên cứu.......................................................................................3
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài .............................................................3
* Cấu trúc của luận văn ............................................................................................3
PHẦN NỘI DUNG ....................................................................................................4
CHƯƠNG 1. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HỆ THỐNG THOÁT
NƯỚC THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI TỈNH QUẢNG BÌNH ...................................4
1.1. Giới thiệu chung về thành phố Đồng Hới tỉnh Quảng Bình [16] .............. 4
1.1.1. Đặc điểm tự nhiên ................................................................................. 4
1.1.2. Đặc điểm kinh tế xã hội ....................................................................... 13
1.1.3. Hiện trạng hệ thống hạ tầng kỹ thuật thành phố Đồng Hới tỉnh Quảng
Bình .............................................................................................................. 16
1.2. Hiện trạng hệ thống thoát nước của thành phố Đồng Hới tỉnh Quảng

2.4.1. Kinh nghiệm quản lý hệ thống thoát nước một số đô thị trên thế giới .. 57
2.4.2. Kinh nghiệm quản lý hệ thống thoát nước một số đô thị trong nước .... 63
CHƯƠNG 3. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ HỆ
THỐNG THOÁT NƯỚC THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI - TỈNH QUẢNG BÌNH73
3.1. Đề xuất giải pháp kỹ thuật quản lý hệ thống thoát nước thành phố Đồng
Hới tỉnh Quảng Bình ....................................................................................... 73
3.1.1. Đề xuất loại hình thoát nước ................................................................ 73
3.1.2. Đề xuất hệ thống xử lý nước thải ......................................................... 77
3.1.3. Đầu tư cải tạo, mở rộng các hồ điều hòa .............................................. 81
3.1.4. Áp dụng phần mềm quản lý tài sản mạng lưới thoát nước đô thị .......... 82
3.1.5. Đề xuất giải pháp thoát nước cho những vị trí thường bị ngập úng cục
bộ và tăng cường quản lý cos cao độ của toàn thành phố ............................... 85
3.2. Đề xuất giải pháp về mô hình tổ chức và cơ chế chính sách quản lý hệ
thống thoát nước thành phố Đồng Hới tỉnh Quảng Bình .............................. 87
3.2.1. Đề xuất mô hình tổ chức quản lý hệ thống thoát nước ......................... 87
3.2.2. Đề xuất về cơ chế chính sách trong quản lý hệ thống thoát nước ......... 88
3.3. Đề xuất quy chế tổ chức quản lý, vận hành và trách nhiệm sử dụng hệ
thống thoát nước thành phố ............................................................................ 92
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ................................................................................93
Kết luận ............................................................................................................. 93
Kiến nghị ........................................................................................................... 94
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
MLTN
TP
TCXD

Bảng 1.2.

Tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế TP. Đồng Hới từ
2005-2010

Bảng 1.3.

Cơ cấu kinh tế các xã thuộc vùng nghiên cứu mở rộng

Bảng 1.4.

Một số chỉ tiêu về tình hình phát triển nông – lâm – thủy sản
của thành phố Đồng Hới

Bảng 1.5.

Danh sách bệnh viện trong địa bàn thành phố Đồng Hới

Bảng 1.10.

Cơ sở y tế, giường bệnh, cán bộ y tế trong địa bàn thành
phố Đồng Hới
Danh mục các trường đào tạo chuyên nghiệp trên địa bàn
TP. Đồng Hới và các xã thuộc vùng nghiên cứu mở rộng
Đào tạo đại học, cao đẳng, THCN và CNKT của toàn tỉnh
Quảng Bình
Hệ thống chợ trong toàn TP. Đồng Hới và vùng quy hoạch
mở rộng
Hệ thống chợ trong toàn TP. Đồng Hới và vùng quy hoạch
mở rộng

Ranh giới hành chính TP.Đồng Hới

Hình 1.2.

Tình trạng sông ngòi và đất đai của TP.Đồng Hới

Hình 1.3.

Ngập, úng tại thành phố

Hình 1.4.

Sơ đồ hiện trạng thoát nước thải thành phố Đồng Hới

Hình 1.5.

Cống thoát nước chung

Hình 1.6.

Nước thải không qua xử lý xả ra sông Nhật Lệ

Hình 2.1.

Sơ đồ hệ thống thoát nước đô thị

Hình 2.2.

Quy hoạch thoát nước mưa


Hình 3.1.

Hệ thống thoát nước TP.Đồng Hới

Hình 3.2.

Mô hình tổ chức thu gom, xử lý nước thải

Hình 3.3.

Sơ đồ công nghệ xử lý của nhà máy Đức Ninh

Hình 3.4.

Phối cảnh nhà máy xử lý nước thải Đức Ninh

Hình 3.5.

Vị trí quy hoạch nhà máy xử lý nước thải

Hình 3.6.

Vị trí xây các hồ điều tiết

Hình 3.7.

Mô phỏng tương tác hệ thống

Hình 2.8.


hệ thống thu gom riêng biệt để xử lý mà xả thẳng vào hệ thống thoát nước chung
của Thành phố trước khi xả ra sông, biển gây ô nhiễm nghiêm trọng cho môi
trường, nhất là vào mùa mưa, nước thải, nước mưa hoà lẫn chảy tràn trên đường
phố, các khu dân cư gây ô nhiễm môi trường, làm mất cảnh quan Thành phố, ảnh
hưởng trực tiếp đến môi trường sinh thái của người dân và đến chất lượng của các
công trình xây dựng.
Cơ sở hạ tầng của Đồng Hới đã được thực hiện cho thấy phần lớn hệ thống
cống của Đồng Hới được xây dựng bằng 2 loại vật liệu chính là các cống tròn bằng
bê tông cốt thép (BTCT) và cống bản xây bằng gạch có đậy tấm đan BTCT.
Khảo sát cho thấy chất lượng các cống tròn và cống bản qua đường được xây
dựng vào những năm 2000 có chất lượng tương đối tốt. Còn lại hệ thống đường ống
trước đó trong khu vực 2 phường nội thành đã bị xuống thoát, nhiều hố ga đã bị hư
hỏng, tình trạng bùn lắng trong cống nhiều, làm giảm tiết diện và ảnh hưởng đến
khả năng thoát nước của hệ thống.
Trong một thời gian dài, vì nhiều lý do khác nhau nhưng chủ yếu là do nguồn


2

vốn còn gặp nhiều khó khăn đối với tỉnh Quảng Bình và thành phố Đồng Hới, nên
sự đầu tư cho phát triển, cải tạo và duy trì hạ tầng kỹ thuật của thành phố Đồng Hới
còn nhỏ so với nhu cầu, nhất là hệ thống thoát nước, thu gom và xử lý nước thải,
quản lý chất thải rắn. Điều đó phần nào ảnh hưởng đến điều kiện sống của cộng
đồng, đến sự phát triển mọi mặt của đô thị, làm môi trường sống ngày càng xuống
cấp và thường xảy ra ngập úng tại một số khu vực cục bộ.
Tình trạng mất cắp, nứt vỡ nắp đan hố ga thường xuyên xảy ra cần thiết phải
được đầu tư để thay thế, cải tạo nhằm đảm bảo an toàn giao thông và mỹ quan của
thành phố.
Dự án Vệ sinh môi trường thành phố Đồng Hới đã đầu tư hệ thống cống thu
gom và nhà máy xử lý nước thải Đức Ninh với công suất thiết kế là 10.000 m3/ngày

- Phân tích, tổng hợp tài liệu.
- Kế thừa.
- So sánh, đối chiếu.
- Phương pháp chuyên gia.
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Đánh giá đúng thực trạng công tác quản lý hệ thống thoát nước thành phố
Đồng Hới tỉnh Quảng Bình.
- Đưa ra khoa học trong việc đề xuất các giải pháp quản lý hiệu quả.
- Đề xuất giải pháp quản lý để nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống thoát
nước thành phố Đồng Hới tỉnh Quảng Bình.
* Cấu trúc của luận văn
- Chương I: Thực trạng công tác quản lý hệ thống thoát nước thành phố Đồng
Hới tỉnh Quảng Bình.
- Chương II: Cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý hệ thống thoát nước thành phố
Đồng Hới tỉnh Quảng Bình.
- Chương III: Đề xuất giải pháp quản lý hệ thống thoát nước thành phố Đồng
Hới tỉnh Quảng Bình.


THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội.
Email:

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN





94

Kiến nghị
Với mục đích nghiên cứu là đánh giá thực trạng công tác quản lý hệ thống
thoát nước thành phố Đồng Hới, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hệ
thống thoát nước thành phố Đồng Hới tác giả đề xuất một số kiến nghị sau:
- Nhà nước cần nghiên cứu ban hành các chính sách cụ thể hơn tạo hành lang
pháp lý thông thoáng kêu gọi được xã hội hóa trong công tác đầu tư, quản lý hệ
thống thoát nước.
- Các cơ quan ban nghành của địa phương có nhiệm vụ quản lý nhà nước về
công tác quản lý thoát nước đô thị cần thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ của mình,
phối hợp chặt chẽ trong quản lý quy hoạch, quản lý cấp phép và quản lý công tác
nghiệm thu bàn giao đưa công trình vào sử dụng.
- Xây dựng cơ chế chính sách nâng cao năng lực cán bộ quản lý nhà nước, đào
tạo đội ngũ công nhân có tay nghề cao, nâng cao hiệu quả quản lý bắt kịp với sự
phát triển của khoa học công nghệ. Áp dụng khoa học kỹ thuật vào công tác quản lý
thoát nước.
- Kêu gọi sự tham gia tham vấn của cộng đồng trong công tác quản lý thoát
nước, nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư, vận hành hệ thống thoát nước.


TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt:

[1].

Nguyễn Việt Anh (20/3/2003) Thoát nước đô thị bền vững và khả năng áp



hệ thống thoát nước nhằm cải thiện điều kiện vệ sinh sông hồ ở các đô thị Việt
Nam - Luận án tiến sĩ kiến trúc.

[7].

Nguyễn Hoàng Lân (1/2004), Thoát nước và xử lý nước thải tại Nhật Bản,

Tạp chí xây dựng.

[8].

Trần Văn Mô (2002), Thoát nước đô thị - Một số vấn đề lý thuyết và thực

tiễn ở Việt Nam, NXB Xây Dựng.

[9].

Trần Thị Kim Thư (2002), Nghiên cứu lựa chọn một số giải pháp thoát nước

phù hợp và hiệu quả cho các đô thị ven biển, Luận văn Thạc sĩ.

[10]. Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam: TCVN 7957:2008, Thoát nước đô thị mạng
lưới bên ngoài và công trình - Tiêu chuẩn thiết kế, NXB Xây Dựng.

[11]. QCVN 08:2008/BTNMT, Qui chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước
mặt, NXB Xây Dựng.

[12]. QCVN 14:2008/BTNMT, Qui chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải sinh
hoạt, NXB Xây Dựng.

[22]. City and Country of San Francisco 2030 Sewer System Master Plan (2009),
Combined vs Separate sewer and stormwater quality, Technical memorandum
No.507.

[23]. David Butler and John W.Davies, Urban Drainage, Spon Press.
[24]. Gebhard Weiss (2007), Today practice in stormwater management in
Germany - Statistics, NoVatech.

[25]. Institute of Technology, Australia (2007), Separate and combined sewers –
Experience in France and Australia.


PHỤ LỤC
Đề xuất quy chế quản lý, tổ chức, vận hành và trách nhiệm sử dụng hệ
thống thoát nước thành phố tại Đồng Hới.
- Về nguồn thu: Phương thức đặt hàng và giao kế hoạch chưa được quy định
cụ thể. Thông tư số 17/2005 của Bộ Xây dựng hướng dẫn lập và quản lý giá dịch vụ
công ích đô thị lại không đề cập tới chi phí sửa chữa định kỳ, việc thu phí không đặt
ra.
- Về chi: Chi phí cho xử lý nước thải rất tốn kém đối với chi ngân sách đô thị,
nhưng không cấp đủ nên công trình bị ngưng trệ, để khối quản lý tài sản bị lãng phí.
- Rất khó hạch toán riêng rẽ chi phí dịch vụ thoát nước với chi phí cho các
hoạt động kinh doanh khác của doanh nghiệp.
Nếu quyền tự chủ tài chính của doanh nghiệp thoát nước chưa được xác định
rõ ràng thì bộ máy doanh nghiệp sẽ không có động lực trong hoạt động kinh doanh,
trách nhiệp của giám đốc từng bộ phận không rành mạch, thiếu nhạy bén với nhu
cầu của người tiêu dùng dịch vụ. Vì vậy cần tiếp tục nghiên cứu mở rộng quyền tự
chủ tài chính cho các doanh nghiệp thoát nước, nhất là lệ phí thoát nước.
* Đề xuất bổ sung về phí thoát nước và phí bảo vệ môi trường đối với nước
thải

Trường hợp sử dụng nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung khối lượng
nước tính thu phí lấy bằng 80% khối lượng nước sạch tiêu thụ theo hóa đơn tiền
nước. Đơn vị thoát nước hoặc hộ thoát nước có thể lắp đặt đồng hồ để xác định
chính xác lượng nước xả vào hệ thống thoát nước.
Trường hợp không sử dụng nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung thì khối
lượng nước thải tính thu phí được xác định thông qua đồng hồ. Hộ thoát nước có
trách nhiệm đầu tư lắp đặt đồng hồ và các thiết bị bảo vệ phụ trợ khác.
K - là hệ số điều chỉnh phụ thuộc hàm lượng chất gây ô nhiễm, được xác định
như sau, riêng đối với nước thải sinh hoạt K=1.
Bảng thông số hàm lượng COD cơ sở
STT
1

Hàm lượng COD (mg/l)
≤100

Hệ số K
1


2

101-200

1,5

3

201-300


môi trường đối với nước thải.
Mức thu phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt tại TP.Đồng Hới sẽ
được tính theo tỷ lệ phần trăm (%) trên giá bán 1m3 nước sạch nhưng tối đa không
quá 10% của giá bán nước sạch chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Đối với nước
thải sinh hoạt thải ra từ các tổ chức, hộ gia đình tự khai thác nước để sử dụng thì
mức thu được xác định theo từng người sử dụng nước, căn cứ vào số lượng nước sử
dụng bình quân của một người nơi khai thác và giá cung cấp 1m3 nước sạch trung
bình tại nơi đó.
Phí bảo vệ môi trường đối với nước thải là khoản mục thu thuộc Ngân sách
nhà nước, được quản lý và sử dụng như sau:
- Để lại một phần số phí thu được cho cơ quan, đơn vị trực tiếp thu phí để
trang trải chi phí cho việc thu phí; trang trải chi phí đánh giá, lấy mẫu phân tích
nước thải phục vụ cho việc kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất đối với nước thải công
nghiệp từ lần thứ hai trở đi.


- Phần còn lại nộp vào ngân sách nhà nước và phân chia cho các cấp ngân sách
như sau:
+ Ngân sách Trung ương hưởng 50% để bổ sung vốn hoạt động của Quỹ bảo
vệ môi trường Việt Nam theo quyết định số 82/2002/QĐ-TTg ngày 26/6/2002 của
Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập, tổ chức và hoạt động của Quỹ bảo vệ môi
trường Việt Nam.
+ Ngân sách địa phương hưởng 50% để sử dụng cho việc bảo vệ môi trường,
đầu tư mới, nạo vét cống rãnh, duy tu, bảo dưỡng hệ thống thoát nước tại địa
phương.
Bên cạnh đó UBND TP.Đồng Hới cần tập trung một số giải pháp sau:
- Sử dụng nguồn thu từ quỹ đất để đầu tư cải tạo mạng lưới thoát nước và xử
lý nước thải: Hiện nay trên địa bàn TP.Đồng Hới diện tích đất trong quy hoạch dùng
để đấu giá quyền sử dụng đất tương đối nhiều, UBND TP đề nghị với cấp trên cho
sử dụng nguồn ngân sách này để tiến hành đầu tư, xây dựng, cải tạo, nâng cấp hệ