----------------------------

SHIZOCERA SP)
-

-

: Chính quy
Chuyên ngành

:

Khoa

: Lâm n
: 2011 - 2015


C NÔNG LÂM
----------------------------

SHIZOCERA SP)
-

-

: Chính quy
Chuyên ngành
Khoa

-

i vi

c

ng khoa h c

ng Kim Tuy n

Ma Th Thêu

Xác nh n c a giáo viên ch m ph n bi n
Giáo viên ch m ph n bi n xác nh
sau khi h

ng ch m yêu c u.

(ký, ghi rõ h tên)

a sai sót


ii

L IC
Th c t p t t nghi p ngh

n cu i c

ot i



ng

ts ct

truy

t cho tôi nh ng ki n th c và kinh nghi m quý báu, ch d n cho tôi

t

hoàn thành khóa lu n t t nghi p.
Tôi xin chân thành c

tôi th c t

và t o m

u ki n thu n l i cho tôi trong

u tra, nghiên c u.
Do th i h n th c t p có h n, ki n th c chuyên môn c a b n thân còn
nhi u h n ch
nh

tài không tránh kh i nh ng thi u sót. V y r t mong

cs

n c a các th y cô giáo và các b


B ng 4.4: M

c

l

u tra th nh t .......................................... 37

B ng 4.5: M

c

l

u tra th hai ............................................ 38

B ng 4.6: M
B ng 4.7: M

l

i ..................... 35

u tra th ba .................................................... 39

sâu Ong trung bình qua 3 l n theo dõi...................................................... 40


iv

Hình 4.8: Bi

bi u di n c a m

l

u tra

th nh t .................................................................................. 37
Hình 4.9: M

c

l

Hình 4.10: M
Hình 4.11: M

l

u tra th hai ...................... 38
u tra th ba ............................ 39

sâu Ong trung bình qua ba l

Hình 4.12: R ng M

u tra............................. 40

ch c a sâu Ong.......................................... 42


VI T T T


vi

M CL C
Ph n 1. M
tv

U ......................................................................................................1
............................................................................................................1

1.2. M c tiêu nghiên c u.............................................................................................3
................................................................................................................3
1.3.1. Trong h c t p và nghiên c u.............................................................................3
c ti n s n xu t .......................................................................3
Ph n 2. T NG QUAN CÁC V
khoa h c c a v

NGHIÊN C U .........................................4

nghiên c u................................................................4

khoa h c c a vi c nghiên c u và phân lo i côn trùng............................4
khoa h c c a vi

n pháp phòng tr .................................6

2.2. Nh ng nghiên c u trên th gi i và

ng nghiên c u......................................................................................22
3.1.2. Ph m vi nghiên c u.........................................................................................22
m và th i gian ti n hành .........................................................................22
m ti n hành nghiên c u .......................................................................22
3.2.2. Th i gian ti n hành nghiên c u.......................................................................22
3.3. N i dung nghiên c u và các ch tiêu theo dõi....................................................22
3.3.1. N i dung nghiên c u .......................................................................................22
3.3.2. Các ch tiêu theo dõi........................................................................................23


vii

u....................................................................................23
th a s li u ...........................................................................23
c ti p .........................................23
tham gia c

i dân (PRA) ..... 26

Ph n 4. K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N .......................................27
4.1. K t qu

i v i r ng tr ng M t

4.1.1. Tình hình qu n lý r ng tr

a bàn nghiên c u...............27

ng phát tri n c a cây t i khu v c


gây ra...............................................41

4.4. M t s thu n l
xu t các bi n pháp phòng tr góp ph n h n ch
......................................................................................................46
4.4.1. Nh ng thu n l

..........................................................................46

4.4.2. M t s bi n pháp góp ph n h n ch sâu h i r ng tr ng M
a bàn xã
............................................................................................................47
Ph n 5. K T LU N VÀ KI N NGH ..................................................................50
5.1. K t lu n ..............................................................................................................50
5.2. Ki n ngh ............................................................................................................50
TÀI LI U THAM KH O


1

Ph n 1
M
tv

d

U


2

h

ng, B c K n, Lào
mv

u ki n t nhiên kinh t xã

nh ng giá tr kinh t r ng mang l i nên ph n l n di n tích

r ng tr ng c a t nh B c K

c cho là phù h p nh t cho vi c phát tri n và

nhân r ng loài cây M . Tuy nhiên trong quá trình tr ng r ng thu
u ki n cho s xu t hi n nhi u qu n th sâu h i nguy hi
l

o
c bi t nh ng

t hi

ng

phát tri n ch m và có th b ch t gây

nm

r ng. Theo S Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn B c K n, trong s di n
tích r ng M b sâu Ong phá ho i, huy n Ch


i vai trò là m

i dân

i h c Nông Lâm nên tôi mu n
t ph n công s c bé nh c a b
nh ng v

nêu trên tôi ti n hành nghiên c

xu t bi n pháp phòng tr
tr

n Ch

gi i quy t ph n nào
tài:

ánh giá m

h i

(Shizocera sp ) t i r ng
n, t nh B c K


3

1.2. M c tiêu nghiên c u

- Làm quen v i m t s

ch

ng.

c s d ng trong nghiên c

tài c th .
-

u ki n ti p c n v i th c t , c ng c thêm nh ng k
ng có th v n d ng trong công vi

sau

t hi u qu cao.

-N mv

gây h i c

i v i r ng tr ng.
-

tài là tài li u tham kh o cho nh ng nghiên c u ti p theo v phòng

tr

t

góp ph
nd
t và ch

n Ch
i t i các

ng r ng tr ng, nâng cao hi u

ng sinh thái trong khu v c.


4

Ph n 2
T NG QUAN CÁC V

khoa h c c a v

NGHIÊN C U

nghiên c u

khoa h c c a vi c nghiên c u và phân lo i côn trùng
Côn trùng phân b r t r
B c c c hay trên nh ng
trùng ph n l n s ng
ph

tt


có 10% s loài côn trùng gây h i và s

ng gây thành d ch không quá 1% (Ph m Ng c Anh, 1967) [1].
lâu có r t nhi u h th ng phân lo i th c v
, h c a m i h th
phân lo
t

-

c công b . S
m mà tác gi dùng

- N p (1924 - 1938) d a vào s

ng và c u

t cánh trong ti n hóa c

và

hai l p ph (l p ph có cánh và l p ph không cánh).
Ngoài ra còn k t h p v
M
S

m sau:

phân hóa v thân th chia thành 3 b ph

ng thành ch

th

ng thành s

ph n sinh d

th y

u có
ng

các loài côn trùng thu c các b : B cánh th ng, b

u, b

u, b cánh b ng.
Trong s n xu t lâm nghi p

ng g p r t nhi u lo i sâu h i chúng r t

c phá ho i c
côn trùng là có l

t khác nhau nhi u lo i

t hay kí sinh trên các lo i sâu h

m ts

n pháp nh m làm gi m nh ng

t n th t do sâu h i gây ra. Qua các nghiên c u các nhà sinh h

t

s k t lu n sau:
-

ng g

- Tên khoa h c: Shizocera sp thu c h
màng (Hymenoptera).

(Argidae), b cánh


6

Sâu h i r ng ch y u là các lo

ng phát d ch

i hàng nghìn ha r ng tr ng gây

ng r t l

ng phát

tri n c a r ng (Tr n Công Loanh và cs, 1997) [12].


- Nhóm các bi n pháp k thu t lâm sinh: Áp d ng các bi n pháp k
thu t trong quá trình s n xu

h n ch sâu h

thu t

ch n gi ng, gieo tr ng, bón p
- Nhóm các bi n pháp hoa h c: S d ng các ch
qua ti p xúc ho c xâm nh
ho

c hóa h c thông

côn trùng nh

o l n nh ng

ng và làm cho sâu h i ch t.
- Nhóm các bi n pháp sinh h c: Là l i d ng

các s n ph m ho

ch c a sâu và

ng c a sinh v t vào vi c phòng tr sâu h i.

- Nhóm các bi n pháp ki m d ch th c v t: Là h th ng các bi n pháp
ki m tra phát hi n các loài sâu h i cùng v

i v i s n xu t nông

lâm nghi p.
Ngoài các bi

i v , ch n gi

sóc, ki m d ch th c v t thì ch y u là s d ng thu c hóa h c. S d ng thu c
hóa h

n pháp h u hi u nh

Thu c hóa h
d

i v i các loài sâu h i.

c s d ng r ng rãi vì có giá thành th p, s
n, hi u qu cao v i nhi u lo i sâu h i và có th nhanh chóng d p

c các tr n d

ng Kim Tuy n, 2005) [19].

2.2. Nh ng nghiên c u trên th gi i và
m chung c

Vi t Nam
ng


ng

thành, sâu non, tr ng, nh ng.
- Ph n l n chúng thu c nhóm côn trùng h p th c: Ch
cây g n nhau trong phân lo i th c v

t s lo i
i

thu c Pinus (Tr n Công Loanh, Nguy n Th Nhã,1997) [12].
- Có v

i ng n.
m

Loanh, Nguy n Th Nhã, 1997) [12].

i7-

i (Tr n Công


8

+ Sâu Róm Thông m

i3-

i.


c
i

ng phát tri n nhanh r t d phát thành d ch

gây nên nh ng t n th t n ng n cho vi c kinh doanh r ng tr ng c
m v giá tr th m m

c ta

ng.

2.2.2. Tình hình nghiên c u trên th gi i
Chính vì nh ng lí do trên cùng v i s phát tri n c a công ngh khoa
h c hi n nay thì vi c nghiên c u côn trùng h
tri

c phát

cung c p thêm các ki n th c v ngành côn trùng, t

cho vi

ra các bi n pháp nghiên c u côn trùng h i và l i d ng nh ng côn
góp ph

kh

t, ch


9

Nh ng thi t h

i v i ngành Lâm nghi p theo s

li u c

ng g

c thân

n theo Tr

M

Cs,1992) [14].
c r ng 1000.000 t ki n v ng v i s

ng cá th ch ng 3 t

t 1.500 t n con trùng có

h i (Tr n Công Loanh và Cs, 1997) [12].
Dân mi n B

u kh ng l v i

u là 5000km2 bao ph c


m t cánh ki

t các loài sâu h i khác, ong

m giúp hoa th ph

(Hà Công Tu n và Cs, 2006) [16].
Canada, Nam M

u các lo i sâu h i

thân trên các loài thông Pinus Massonina, P. Caribea, P. Teada.
Qu

Trung

u tác gi nghiên c
n xu t ong kí sinh, tr

nuôi ong công nghi

th ra ngoài r ng trong th i gian sinh s n (Tr n

Công Loanh và Cs, 1997) [12].
T p chí ch
cây r

ng

M


ng

và phá ho i l n nh t 13 t nh Mi n Nam Trung Qu
ch y u

Vi

i
Pinus

ng b h

Massoniana

t hi n

nhi u loài Thông khác.
n ch t b

t

xu t bi n pháp kh c ph

ng th i g i ý dùng vi sinh v

gây b nh

phòng tr côn trùng gây h i (Robert.N, 1984) [21].
c công nguyên l ch s còn ghi nh n s c tàn phá ghê g m


i ta dùng ch t GIPTON l y t

d ng h p d
v

c

tiêu di

i
, nó có tác

xa kho ng 2 -

i ta còn dùng ki n

ng tr ng và r ng t

h n ch s phát tri n c a

sâu h i (Tr n Công Loanh và Cs, 2002) [13].
2.2.3. Tình hình nghiên c u

Vi t Nam

Vi t Nam là m t trong nh
v y vi

t và ch

l n cho ngành lâm nghi

G

ch gây thi t h i

n lá M

t là d

hi m nh

c

ng nguy

i v i lâm ph n tr ng cây M c a toàn t nh B c K n và m t s

t nh khác tuy là d ch sâu Ong m i phát d ch nh
c S Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn
t nh B c K n, cho bi

m tra c a S

ki m tra th c t t i các xã có d ch và nh n th
cây m i xu t hi n mà lo
huy n Ba B

i là lo i sâu h i


t hi n) v i t ng di

cây nên g
phát tri

i

c ngành nông nghi p d p d ch thành công.

Trong nh

huy n Ch

n hành

b sâu t n công không ch

c (BNN & PTNT t nh B c K n) [3].
u tháng 4/2014 d ch s

nh m t i các
u, Phúc L

- t nh B c K n (Báo Nông nghi p huy n Ba B - B c K n) [2].

huy n Ba B


12



) trên 224 ha Thông

nh a và Thông Carribae trên 5 tu i, (Th a Thiên Hu ) trong nh
(Tr

c,1997) [7].
ng - Yên Bái l
trên r

t

i, ti

ng 97 - Phú Th
t

ng L c Yên, Yên Bái t

i ta th y sâu
ch
i 100 ha r ng B
có xu

ng lan r ng t i các t nh tr ng B
Lú

u ch th y B

trên 5 tu i m i b d


sâu l i m t l n n a tái phát t i Mang Yang và thành ph Pleiku (Gia Lai) gây
h i trên di

ng thông t p trung vào nh ng cây thông tu i

l n tr ng l

(Tr

c,2000) [8]. Cu

ch sâu h i x

a bàn c a t

ng và Lâm

Hà (80 ha) và B o Lâm (341,6 ha). Các bi

ng là hun khói c c

b , phun thu c hóa h c sau khi sâu di chuy n và b t gi t kén b
pháp th công. Riêng

o Lâm s kén do h

i

c lên t i g n 12 nghìn t n khi tiêu h y ph i dùng

c ngoài gi ng d

ng chuyên môn v sâu

ng th

m t s cán b

c ngoài h c t p và tìm hi u v môn côn trùng lâm nghi p t
chuyên trách v phòng tr sâu h
Nam, Vi

n khoa h c Vi t

u tra quy ho ch, cán b khuy n nông khuy
c bi t là ngày 4/9/2013, H

ng Khoa h c và công ngh chuyên

ngành c p t nh t ch c H i ngh xét duy

um ts

c


14

m sinh h c và bi n pháp phòng tr sâu Ong h i cây M
B cK

t và ch

ng s n ph m.
(Shizocera sp)

m, phân b và mùa h
thu c h
gây d ch

ng và phát tri n

Agridae), b cánh màng (Hymenoptera). Sâu xu t hi n và
r ng tr ng M b

u khép tán

các t
ng b h i n ng.

Mùa h i chính vào tháng 1 - 5 và tháng 9 - 10 (BNN & PTNT, 2006) [3].
i ng n ch t 35 sâu Ong là: ki n v ng, bìm b p, th n l
ch h n ch

cm ts

ng r t nh so v i m

Magnolia conifera
- Magnoliaceae


u ki n t nhiên

a lý

Xã có di n tích t nhiên là 4.010ha, n m cách trung tâm huy n l 20
km v

c chia làm 9 thôn b n: Thôn Nà Cà, thôn Nà

Ki

y, Thôn Nà

Kh n, Thôn B n L p, Thôn B n B ng.
- Phía B c giáp v i xã B ng Lãng.
- Phía Nam giáp v i xã Bình Trung.
-

i xã Phong Huân.

- Phía Tây giáp v
Phú (Chiêm Hóa, Tuyên Qua

ng.

a hình
a hình khá ph c t
tích t nhiên và chia c t b i sông, su
vi c xây d