I H C THÁI NGUYÊN
TR

NG

I H C NÔNG LÂM

LÂM TH HÀ TRANG
Tên

tài:

ÁNH GIÁ HI N TR NG QU N LÝ CH T TH I R N SINH HO T
TRÊN

A BÀN HUY N HÀ QU NG, T NH CAO B NG

KHÓA LU N T T NGHI P

H

ào t o

IH C

: Chính quy

Chuyên ngành

:


A BÀN HUY N HÀ QU NG, T NH CAO B NG

KHÓA LU N T T NGHI P
H

ào t o

IH C

: Chính quy

Chuyên ngành

:

L p

: CMT- K43N01

Khoa

: Qu n lý tài nguyên

Khóa

: 2011-2015

Giáo viên h

ng d n

tài mang tên
“ ánh giá hi n tr ng qu n lý ch t th i r n sinh ho t trên a bàn huy n Hà
Qu ng - t nh Cao B ng”.
hoàn thành khoá lu n t t nghi p này, tôi xin
chân thành c m n s giúp , ch b o t n tình c a các th y, cô giáo trong
ban giám hi u nhà tr ng, cùng các cô, chú, anh, ch UBND huy n Hà
Qu ng, HTX và các t v sinh Môi tr ng, s giúp
chân tình c a các ng
chí lãnh o c a phòng Tài nguyên và Môi tr ng huy n Hà Qu ng. c bi t
tôi vô cùng c m n cô giáo PGS.TS
Th Lan ã h ng d n, ch b o t n
tình giúp cho tôi hoàn thành khoá lu n. Ngoài ra có k t qu nh ngày hôm
nay tôi vô cùng bi t n công sinh thành, nuôi d ng c a cha m , c a nh ng
ng i thân yêu, cùng b n bè ã luôn ng viên và c v tôi trong h c t p và
rèn luy n.
Do th i gian th c t p ng n, trình
chuyên môn c a b n thân còn h n
ch , b n thân còn thi u nhi u kinh nghi m. Nên khoá lu n không th tránh
kh i nh ng sai sót. Tôi r t mong
c s óng góp quý báu c a th y, cô giáo
và b n bè khoá lu n
c hoàn thi n h n.
Tôi xin chân thành c m n!
Cao B ng, tháng 12 n m 2014
Sinh viên
Lâm Th Hà Trang


ii


ng thu gom ....................................................................57


iii

Hình 2.1: S

ngu n g c phát sinh ch t th i r n ..................................................... 6

Hình 4.1: V trí a lý huy n Hà Qu ng trên b n

hành chính t nh Cao B ng ........28

Hình 4.2: Hi n tr ng kh i l ng rác th i phát sinh trên a bàn (
Hình 4.3. Bi n pháp x lý rác th i c a các h gia ình (
Hình 4.4: Nh n th c c a ng i dân v v n
Hình 4.5: S

n v %) .........39

n v %)........................40

rác th i trên a bàn .......................42

qu n lý CTRSH c a huy n hà Qu ng ............................................43

Hình 4.6: V trí các xã thu gom RTRSH .......................................................................49
Hình 4.7: S

h th ng thu gom và v n chuy n rác th i sinh ho t trên


VSMT

: V sinh môi tr

ng

CT - TTg : Ch th Th t

ng Chính ph

BTNMT

: B Tài nguyên Môi tr

UBND

: U ban nhân dân

TP

: Thành ph

LPSCTR T: L

VI T T T

ng

ng phát sinh ch t th i r n ô th


tv n

................................................................................................................ 1

1.2. M c ích: ................................................................................................................. 2
1.3. M c tiêu nghiên c u: ............................................................................... ..2
1.4. Yêu c u .................................................................................................................... 3
1.5. Ý ngh a c a

tài ................................................................................................... 3

PH N 2: T NG QUAN TÀI LI U ......................................................................... 4
2.1. C s khoa h c c a

tài ...................................................................................... 4

2.1.1. T ng quan v ch t th i r n.................................................................................. 4
2.1.2. Ngu n phát sinh ch t th i r n ............................................................................. 5
2.1.3.

nh h ng c a ch t th i r n

n môi tr ng và s c kh e c ng

ng................. 6

2.2. C s pháp lý c a

tài ......................................................................................... 9


3.3. N i dung nghiên c u ............................................................................................23
3.3.1. i u ki n t nhiên và i u ki n kinh t xã h i c a huy n Hà Qu ng, t nh
Cao B ng.......................................................................................................................23


vi

3.3.2. ánh giá hi n tr ng qu n lý và x lý ch t th i r n sinh ho t trên

a bàn

huy n Hà Qu ng ..........................................................................................................23
3.3.3.

xu t các gi i pháp nâng cao hi u qu qu n lý và x lý ch t th i r n sinh

ho t t i huy n Hà Qu ng .............................................................................................24
3.4. Ph

ng pháp nghiên c u .....................................................................................24

3.4.1. Ph ng pháp thu th p s li u th c p..............................................................24
3.4.2. Ph ng pháp i u tra, ph ng v n.....................................................................24
3.4.3. Ph ng pháp tham kh o ý ki n chuyên gia ....................................................25
3.4.4. Ph ng pháp i u tra kh o sát th c a k t h p v i ph ng v n ...................25
3.4.5. ph

ng pháp ch n vùng nghiên c u: .................................................... 25



4.3.1. M t s t n t i trong công tác qu n lí Ch t th i r n sinh ho t t i huy n Hà
Qu ng ............................................................................................................................58
4.3.2.

xu t m t s gi i pháp qu n lý, x lý rác th i trên a bàn huy n ............59

PH N 5: K T LU N VÀ KI N NGH ................................................................71
5.1. K t lu n ..................................................................................................................71
5.2. Ki n ngh ................................................................................................................73
TÀI LI U THAM KH O .......................................................................................... 1


1

PH N 1
M
1.1.

U

tv n
Vi t nam ang b

c vào th i kì công nghi p hóa - hi n

i hoá

t n c, xã



a bàn huy n Hà Qu ng có 5 nhóm dân t c sinh s ng, dân t c

Kinh, Tày, Nùng, Mông, Dao.
Hi n nay, cùng v i s phát tri n nhanh chóng v m t kinh t , làm thay
i b m t c a t nh Cao B ng nói chung và huy n Hà Qu ng nói riêng, không
ch cu c s ng c a ng

i dân thành th mà ngay c cu c s ng c a ng

nông thôn ang ngày càng

c c i thi n. Ng

i dân

i dân nông thôn ã bi t ch m

lo cu c s ng hàng ngày c a mình t t h n. Cùng v i ó ch t th i r n t cu c
s ng sinh ho t hàng ngày c a ng
ch t th i r n sinh ho t c a ng

i dân nông thôn s t ng lên, thành ph n

i dân tr nên a d ng h n. Bên c nh s phát

tri n c a Du l ch và làng ngh th công Hà Qu ng c ng ang ph i
m tv n

mà c th gi i ang v p ph i, ó là v n

ng l n ch t th i r n. M c

ng c ng nh các t ch c thu gom, v n chuy n và x

c thành l p trên

a bàn huy n, tuy nhiên do ngu n kinh phí

h n h p, trang thi t b còn thi u và thô s , ngu n nhân l c h u h t ch a

c

ào t o c b n nên g p nhi u khó kh n trong công tác qu n lý và còn nhi u
h n ch trong v n

x lý ch t th i r n nói chung, ch t th i sinh ho t nói

riêng. Chính vì v y, v n
tâm nhi u h n,

môi tr

c bi t là v n

s qu n lí c p thi t v v n
Vi c nghiên c u
sinh ho t trên

ng trên


a bàn huy n Hà Qu ng - t nh Cao B ng
-

a ra gi i pháp nâng cao hi u qu qu n lý ch t th i r n sinh ho t giúp

cho các c quan ch c n ng c a

a ph

ng có m t

nh h

kh ng ch ô nhi m, góp ph n b o v b n v ng môi tr
Qu ng trong nh ng n m s p t i.
1.3. M c tiêu nghiên c u
1.3.1. M c tiêu chung
- Xây d ng môi tr

ng xanh – s ch –

p

ng trong vi c

ng c a huy n Hà


3



v i i u ki n th c t c a
1.5. Ý ngh a c a

a ph

ng

tài

* Ý ngh a trong h c t p và nghiên c u khoa h c
- V n d ng ki n th c ã h c làm quen v i th c t
- Tích lu

c kinh nghi m cho công vi c khi i làm

- Nâng cao ki n th c th c t
* Ý ngh a th c ti n
-

ánh giá

c th c tr ng qu n lý ch t th i r n sinh ho t còn có nh ng

h n ch nào. Trên c s
sinh ho t trên

ó

a bàn huy n.


ng ngày c a con ng

- Phân lo i ch t th i là ho t

i.

ng phân tách ch t th i ( ã

trên th c t nh m chia thành các lo i ho c nhóm ch t th i

c phân

nh)

có các quy trình

qu n lý khác nhau.
- V n chuy n ch t th i là quá trình chuyên ch ch t th i t n i phát sinh
n n i x lý, có th kèm theo ho t

ng thu gom, l u gi (hay t p k t) t m

th i, trung chuy n ch t th i và s ch ch t th i t i i m t p k t ho c tr m
trung chuy n.
- Tái s d ng ch t th i là vi c s d ng l i ch t th i m t cách tr c ti p
ho c sau khi s ch mà không làm thay

i tính ch t c a ch t th i.


chôn l p ch t th i và các y u t có h i trong ch t th i.
Có r t nhi u cách phân lo i ch t th i khác nhau, vi c phân lo i ch t th i
hi n nay ch a có quy
th c ti n c a ho t

nh chung th ng nh t, tuy nhiên b ng nh ng nhìn nh n

ng kinh t và ý ngh a c a nghiên c u qu n lý

i v i ch t

th i có th chia ra các cách phân lo i sau ây:
- Phân lo i theo ngu n g c phát sinh:
+ Ch t th i t các h gia ình hay còn g i là ch t th i hay rác th i sinh
ho t

c phát sinh t các h gia ình.
+ Ch t th i t các ho t

ng s n xu t, kinh doanh, th

ng m i là nh ng

ch t th i có ngu n g c phát sinh t các ngành kinh t nh công nghi p, nông
nghi p, d ch v .
- Phân lo i ch t th i theo thu c tính v t lý: CTR, ch t th i l ng, ch t th i khí.
- Phân lo i ch t th i theo tính ch t hóa h c: Theo cách này ng
ch t th i d ng h u c , vô c , ho c theo

i ta chia



6

C quan,
tr ng h c
Nhà dân, khu
dân c

N i vui ch i
gi i trí
Ch t th i r n

Ch , b n xe,
nhà ga

B nh viên, c
s yt
Nông nghi p,
ho t ng x lý
rác th i

Giao thông,
xây d ng

ngu n g c phát sinh ch t th i r n

Hình 2.1: S
2.1.3. nh h


ng c a CTR

n s c kh e c ng

B t k m t sinh v t s ng nào
tr

ng bên ngoài, con ng

ang bi n
tác

i theo chi u h

ng theo chi u h
Ô nhi m môi tr

u trao

ng

i v t ch t và n ng l

i c ng v y. Nh ng khi các môi tr

ng v i môi
ng s ng

ng x u i thì ch c ch n s c kh e con ng



làm phát sinh các

d ch b nh, là nguy c

ed a

n s c kh e con ng i.Theo

nghiên c u c a t ch c y t th gi i WHO, T l ng i m c b nh ung th

khu v c

g n bãi chôn l p rác th i chi m t i 15,25% dân s . Ngoài ra t l m c ngo i khoa,
b nh viêm nhi m ph n do ngu n n c ô nhi m chi m t i 25%.
Bên c nh ó hi n k t qu phân tích các m u

t, n

c, không khí

u tìm

th y s t n t i c a các h p ch t h u c b n m t trong nh ng d ng ch t th i
nguy h i. Tác h i nghiêm tr ng c a chúng ã th hi n khá rõ nét thông qua
hình nh th c t nh ng em bé d d ng, s l

ng b nh nhân m c các b nh v

tim m ch, r i lo n th n kinh, b nh au m t, b nh


c tích l y d

i v i môi tr

i

t trong th i gian dài gây

ng. Ch t th i xây d ng nh g ch,

t r t khó b phân h y. Ch t th i kim lo i

n ng nh chì, k m,

c bi t là kim lo i

ng, niken…các kim lo i này tích l y trong

nh p vào c th theo chu i th c n và n

c u ng nh h

n s c kh e. Các ch t th i có th gây ô nhi m

t

m c

t và thâm

t nh ng m nh v n, không có i u ki n cho vi sinh v t phát tri n s làm cho
t chóng b c màu, không t i x p. (Báo cáo môi tr
2.1.3.3. nh h

ng c a CTR

CTR không
môi tr

ng n

xúc c a n

n môi tr

ng n

ng qu c gia, 2011) [2]
c

c thu gom th i vào kênh r ch, sông, h , ao gây ô nhi m

c, làm t c ngh n

ng n

c l u thông, gi m di n tích ti p

c v i không khí d n t i gi m DO trong n


c thu gom x lý s xâm nh p vào ngu n n c d i
ng n

c nghiêm tr ng. (Báo cáo môi tr

2.1.3.4. nh h
CTR,
D

ng phân bón, thu c tr sâu, thu c di t c , m ph m). N u

i tác

ng c a CTR

n môi tr

t gây ô nhi m

ng qu c gia, 2011) [2]

ng không khí

c bi t là CTR sinh ho t, có thành ph n h u c chi m ch y u.
ng c a nhi t

,

m và các vi sinh v t, CTR h u c b phân




9

trên m t

t mà không c n m t s tác

ng nào. Khi v n chuy n và l u gi

CTR s phát sinh mùi do quá trình phân h y các ch t h u c gây ô nhi m môi
tr

ng không khí. Các khí phát sinh t quá trình phân h y ch t h u c trong

CTR: Amoni có mùi khai, phân có mùi hôi, Hydrosunfua mùi tr ng th i,
Sunfua h u c mùi b p c i th i r a, Mecaptan hôi n ng, Amin mùi cá
Diamin mùi th t th i, Cl2 hôi n ng, Phenol mùi c

n,

c tr ng. Bên c nh ho t

ng chôn l p CTR, vi c x lý CTR b ng bi n pháp tiêu h y c ng góp ph n
áng k gây ô nhi m môi tr
khói, tro b i, các ch t khí
kh e con ng

ng không khí. Vi c


ng, con ng

i u ch nh. Môi tr

ngày càng nhi u c a ô th con ng
không gây h u qu nghiêm tr ng

ng.

ng

cân b ng

i c n ph i ki m soát và x
y rác th i

ng t nhiên có kh n ng t

nh, vì th

iv il

ng rác th i

i ph i có bi n pháp qu n lý, x lý

i v i môi tr

ng. (Lu n v n, 2013) [20]


qu n lý CTR ô th nói chung và CTRSH

c Qu c h i, Chính ph Vi t Nam và các c quan ch c n ng c

th hóa b ng các v n b n pháp lý. Hàng lo t các v n b n ra

i quy nh c th v

quy n h n, trách nhi m và ph ng th c qu n lý ngu n rác th i sinh ho t ô th .


10

- Hi n pháp n
- Quy t

c c ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam.

nh s : 603/Q

– UBND ngày 22 tháng 04 n m 2010 c a U

ban nhân dân t nh Cao B ng quy t

nh d án c i t o, nâng c p và m r ng

bãi x lý rác th i Khu i Kép – Nà L n xã Chu Trinh, th xã Cao B ng, t nh
Cao B ng.
- Quy t


- Quy t
t

nh s 18/2014/Q -TTg ngày 3 tháng 3 n m 2014 c a Th

ng Chính ph v s a

i, b sung i u 3 c a quy t

TTg ngày 16/04/2004 v tín d ng th c hi n chi n l
s ch và v sinh môi tr
- C n c Ngh
Chính ph quy
- Ngh
thoát n

t

c

nh s 19/2015/N -CP ngày 14 tháng 2 n m 2015 c a
i u c a lu t b o v môi tr

ng

nh s 80/2014/N -CP ngày 6 tháng 8 n m 2014 c a Chính ph v
c th i

nh s 174/2007/N -CP ngày 29 tháng 11 n m 2007 c a Chính


nh m c l

ng t i thi u vùng

i v i ng

i lao

ng làm vi c

doanh nghi p, h p tác xã, t h p tác xã, trang tr i, h gia ình, cá nhân và các
c quan, t ch c có thuê m

n lao

- Ngày 17/12/2009 Th t

ng theo h p

ng Chính ph

gia v qu n lý t ng h p ch t th i r n
- Ngh

ng lao

ng.

ã phê duy t Chi n l



ng Chính

ng.

- Công v n s 2549/UBND-CV ngày 9 tháng 9 n m 2014 c a UBND
t nh Cao B ng v vi c t ch c các ho t

ng h

ng ng chi n d ch làm cho

th gi i s ch h n.
- K ho ch s 879/KH-UBND ngày 22 tháng 9 n m 2014 c a UBND
huy n Hà Qu ng v vi c t ch c các ho t

ng h

ng ng chi n d ch làm cho

th gi i s ch h n n m 2014.
- Lu t b o v môi tr

ng Vi t Nam n m 2014, ban hành ngày 23 tháng 6

n m 2014 có hi u l c ngày 1 tháng 1 n m 2015.
2.3. C s th c ti n c a

tài


i n t ch a chì, th y ngân và m t s hóa ch t
trong máu c a tr em

N m 2002 chuyên gia nghiên c u môi tr
ã ti n hành m t cu c th sát
phát hi n th y c 0,45 kg

ng

ng vì a s rác

c h i khác. T l nhi m chì

thành ph Guiyu (Trung Qu c), n i

ô rác th i i n t hi n ã lên t i con s báo

c d nv

c xem là kinh

ng. (Châu An, 2011), [15]
ng bi n ng i M Charle Moore

500 d m thu c vùng bi n B c

i Tây d

ng và



phát sinh ch t th i r n t ng lên tính theo
phát tri n th i nhi u h n
n

th lên
th

các n

c phát tri n là 2,8kg/ng

0,5kg/ng

ô th

u ng

i. Dân thành th

các n

c ang phát tri n g p sáu l n, c th
i/ngày; các n

i/ngày. Chi phí qu n lý cho rác th i

c

c

ng và ph thu c vào m c s ng,
khu v c nào c ng có xu h ng


13

chung c a th gi i là m c s ng càng cao thì ch t l ng ch t th i phát sinh càng
l n. Theo báo cáo c a Ngân hàng th gi i (WB, 2004), t i các thành ph l n nh
New York t l phát sinh ch t th i r n là 1,8kg/ng i/ngày; Singapo, H ng Kông
là 0,8-1kg/ng i/ngày. (Nguy n Th Anh Hoa, 2006) [7]
B ng 2.1. L

ng phát sinh ch t th i r n
Dân s

STT

Tên n

c

ô th

hi n nay (%t ng
s )

c thu nh p th p

N


3

Vi t Nam

20,8

0,55

26,8

0,46

40,825

0,798

4

n
N

c thu nh p trung bình

5

Indonisia

35,4

0,76


c có thu nh p cao

9

Hàn Qu c

81,3

1,59

10

Singapo

100

1,1

11

Nh t B n

77,6

1,47

(Ngu n: World bank, 2005)
Trên th gi i các n


n bãi rác

gi m giá thành thu gom rác thành ph cho phép nhi u

u th u vi c thu gom và chuyên ch rác. ( Offcial jouiranal of

ISWA, 1988) [21]
Nh t B n: Các gia ình Nh t B n ã phân lo i ch t th i thành 3 lo i
riêng bi t và cho vào 3 túi v i màu s c khác nhau theo quy

nh: rác h u c ,

rác vô c , gi y, th y tinh và rác kim lo i. Rác h u c

a

x lý rác th i

nh m

n nhà máy

s n xu t phân vi sinh. Các lo i rác còn l i: gi y, v i, th y

tinh, kim lo i,…
a

c

u


c. (D án Dania, 2007) [6].

ây là n

c k t qu nh v y, Singapo

chuy n và x lý rác
làm ti n

c ô th hóa 100% và là lo i ô th s ch nh t th
u t công tác thu gom, v n

ng th i xây d ng m t h th ng lu t pháp nghiêm kh c

cho quá trình x lý rác th i t t h n. Rác th i

Singapo

gom và phân lo i b ng túi nilon. Các ch t th i có th tái ch
v nhà máy tái ch l i còn các ch t th i khác
tiêu h y.

c

c,

c thu
c



Singapo/tháng, thu gom gián ti p t i các khu dân c ch ph i tr phí 7 ô la
Singapo/tháng (Lê Hu nh Mai – Nguy n Mai Phong, 2009) [9].
Hi n nay có r t nhi u ph
l rác th i
gi i

c x lí theo ph

c gi i thi u

ng pháp khác nhau

x lý ch t th i r n. T

ng pháp khác nhau c a m t s n

c trên th

b ng sau:

B ng 2.2: T l CTR x lý b ng các ph

ng pháp khác nhau m t s n

c.

n v : (%)
STT



4

29

48

3

Ph n Lan

15

0

83

2

4

Pháp

3

1

54

42


34

47

3

8

Th y S

22

2

17

59

9

M

15

2

67

16

ng m r ng, phát tri n m nh

c quy mô l n dân s và các khu công nghi p nh các khu ô th t nh Phú Th
(19,9%), Thành ph

Ph

Lý (17,3%), H ng Yên (12,3%), R ch Giá

(12,7%)... các khu v c Tây Nguyên có t l phát sinh CTRSH t ng
hàng n m và v i t l t ng ít h n (5,0%). T ng l
các ô th lo i III tr lên và m t s

ng

u

ng phát sinh CTRSH t i

ô th lo i IV là trung tâm v n hóa, xã h i,

kinh t c a các t nh trên c n c lên

n 6,5 tri u t n/n m, trong ó ch t th i r n

sinh ho t phát sinh t các h gia ình, nhà hàng, các ch và kinh doanh là ch y u.
L ng còn l i t các công s ,

ng ph , các c s y t . Ch t th i nguy h i công


0,84
8.000
2.920.000
2 Lo i 1
0,96
1.885
688.025
3 Lo i 2
0,72
3.433
1.253.045
4 Lo i 3
0,73
3.738
1.364.370
5 Lo i 4
0,65
626
288.490
T ng
6.453.930
(Ngu n: K t qu kh o sát n m 2006, 2007 và báo cáo c a các a ph ng)
Nhìn chung l

ng ch t th i r n ô th ph thu c vào 2 y u t chính: S

phát tri n n n kinh t và dân s . Theo th ng kê ch t th i r n

các n