BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN TIỂU HỌC
MODULE 36, MODULE 37, MODULE 38

I. Module TH36: Kỹ năng giải quyết các tình huống sư phạm trong
công tác giáo dục học sinh của người giáo viên chủ nhiệm
1. Mục tiêu: Sau khi học xong, người học đạt được các yêu cầu:
- Trình bày được khái niệm, phân loại các THSP trong công tác giáo dục
học sinh của người giáo viên chủ nhiệm.
- Xác định được qui trình giải quyết các THSP trong công tác giáo dục
học sinh của người giáo viên chủ nhiệm.
- Vận dụng qui trình giải quyết các tình huống cụ thể trong công tác giáo
dục học sinh của người giáo viên chủ nhiệm.
2. Nội dung:
2.1. Các khái niệm, phân loại tình huống sư phạm:
2.1.1. Các khái niệm:
- Tình huống: Theo từ điển tiếng việt năm 2008: “Tình huống là hoàn
cảnh diễn biến, thường bất lợi, cần đối phó” hay nói cách khác:
+ Tình huống là thực tế khách quan có sự diễn biến, thường là những diễn
biến bất lợi cần phải đối phó.
+ Tình huống là một hệ thống phức tạp gồm chủ thể và khách thể. Trong
đó chủ thể là người, còn khách thể là một hệ thống nào đó
+ Tình huống là sự việc xảy ra tại một nơi, trong một thời gian buộc
người ta phải suy nghĩ, hành động, đối phó, chịu đựng
- Tình huống có vấn đề: Tình huống có vấn đề là trạng thái tâm lí xuất
hiện khi con người gặp phải tình huống gợi ra những khó khăn về mặt lí luận
hay thực tiễn mà họ thấy cần thiết và có khả năng vượt qua nhưng không phải
ngay tức khắc bằng những hiểu biết vốn có, bằng cách thức đã biết mà đòi hỏi
lĩnh hội tri thức mới và cách thức hành động mới, phải trải qua một quá trình
tích cực suy nghĩ, hoạt động để biến đổi hoặc điều chỉnh kiến thức sẵn có.
- Tình huống sư phạm: Tình huống trong công tác giáo dục học sinh của
người giáo viên chủ nhiệm lớp là những sự kiện thực tế khách quan diễn ra có

Đưa ra kết luận, thử nghiệm để xem xét chứng cứ mới và khái quát hóa
kết quả
VẬN DỤNG MODULE 36:
Yêu cầu: Xây dựng được các bài tập tình huống sư phạm.
BÀI LÀM
Tình huống 1
MẸ BẠN VỪA MẤT
Nguyễn Văn Sơn là học sinh lớp 4. Sơn nghỉ học đã gần một tuần nay mà
lớp chưa rõ lý do. Trong tiết sinh hoạt lớp cuối tuần, Cô M - giáo viên chủ
nhiệm hỏi:
- Em nào ở gần nhà bạn Sơn ?
- Thưa thầy em ạ! Bạn Tuấn đứng lên trả lời.
- Em có biết vì sao bạn Sơn lại nghỉ học không? Thầy hỏi tiếp.
- Thưa thầy, bạn Sơn chỉ còn mẹ, mà mẹ bạn ấy lại vừa mới mất ạ! Tuấn
đáp giọng buồn buồn.
Câu hỏi


- Cô chủ nhiệm lớp đã quản lý học sinh tốt chưa?
- Bài học nào nên rút kinh nghiệm từ tình huống này?
Tình huống 2
THẦY ĐÂU BIẾT…
Đã vào giờ học được 15 phút, Thắng mới rụt rè xin vào lớp. Thầy chủ
nhiệm lớp 5C với gương mặt tức giận quay ra và quát:
- Đứng ngoài đó.
Thắng chưa kịp nói gì thì thầy đã nói tiếp:
- Em sẽ không được vào lớp ngày hôm nay, vì em đã đi học muộn 3 buổi
trong tuần này rồi.
Nói xong, thầy quay vào giảng bài tiếp mà không để ý đến hôm đó trời rất lạnh.
Thắng im lặng, co ro ngoài cửa lớp. Cả lớp nhìn bạn ái ngại. Thầy có biết

nữa. Câu hỏi:
Trước tình huống đó bạn sẽ làm gì? Vì sao
Tình huống 5
TẬP VIẾT LẠI
Bạn mới được phân công dạy một lớp trong trường. Trong tiết đầu tiên
lên lớp, vừa viết lên bảng vài chữ thì bên dưới có tiếng học sinh nói to.
Chữ thầy xấu quá, thầy về tập viết lại đi.
Câu hỏi:
- Trong tình huống trên bạn nên giải quyết như thế nào
- Bài học kinh nghiệm rút ra từ tình huống đó
Tình huống 6
“HAI..BA….”
Trong giờ âm nhạc, một cô giáo dạy hát cho học sinh. Cứ mỗi khi cô bắt
nhịp một câu hát “Kìa chú là chú ếch con, có hai là hai mắt tròn” hai ba để cho
học sinh hát theo, thì luôn luôn có một học sinh hát “Kìa chú là chú ếch con có
hai là hai mắt tròn hai ba”.
Câu hỏi:
- Nếu bạn là người giáo viên đó bạn làm như thế nào?
- Nếu bạn không dạy môn đó nhưng khi biết việc đó, bạn sẽ góp ý gì cho
giáo viên đó
Tình huống 7
NHẦM
Trong giờ lên lớp, bạn phát phiếu học tập cho HS. Khi vừa phát xong, lên
bàn giáo viên bạn phát hiện đã phát nhầm bài tập. Bạn giải quyết như thế nào:
Cách 1: Xin lỗi HS và đi thu lại bài tập đó và phát lại bài tập theo yêu cầu
Cách 2: - Bạn yêu cầu HS xem bài tập vừa phát và hỏi học sinh phát hiện
được điều gì?
- Yêu cầu HS bảo quản bài tập đó để hoạt động sau sẽ dùng
- Phát bài tập đúng với yêu cầu.


không được đi học muộn. Và cô đã thống nhất với cả lớp, nếu đi học muộn sẽ bị
phạt. Trong những tuần tiếp theo cô Hoa thực hiện đúng qui định đó, ai đi học
muộn đều bị phạt. Hôm nay khi có một học sinh đi học muộn, sau khi hỏi lý do
cô Hoa lại tuyên dương em trước lớp. Lúc đó cả lớp đều “nhao nhao” thắc mắc.
Câu hỏi
- Theo bạn vì sao cô Hoa lại làm như vậy?
- Trong trường hợp đó bạn sẽ giải quyết tình huống đó như thế nào?
Tình huống 11
PHỤ HUYNH BAO CHE KHUYẾT ĐIỂM CHO CON


Dũng được gia đình nuông chiều. Em ham chơi, nhiều lần đi học muộn, vi
phạm nội qui làm ảnh hưởng đến lớp. Trong lớp hay nói chuyện , làm việc
riêng…. Nhiều lần giáo viên chủ nhiệm lớp nhắc nhở mà em chưa sửa chữa
khuyết điểm. Giáo viên chủ nhiệm lớp buộc phải mời gia đình em đến gặp để
trao đổi tìm biện pháp giúp đỡ em. Khi gặp giáo viên chủ nhiệm, gia đình lại có
thái độ bao che khuyết điểm cho con. Họ đưa ra đủ lí do: nào con đi học muộn,
hay không chuẩn bị bài do bận công việc gia đình...
Câu hỏi
Trước tình trạng như vậy, giáo viên chủ nhiệm lớp nên có cách tác động
đến gia đình và bản thân em Dũng như thế nào cho có hiệu quả?
Tình huống 12
TÂM SỰ
Trang là một học sinh khối lớp 5 có năng khiếu hát. Nhà trường quyết
định đưa em vào danh sách đội tuyển văn nghệ của trường. Nhưng khi em báo
tin vui với cha mẹ em thì cha mẹ em kiên quyết không đồng ý mà chỉ muốn em
tập trung vào việc học các môn học vì năm nay là năm cuối cấp. Em rất buồn và
muốn bạn, giáo viên chủ nhiệm, giúp đỡ em thuyết phục bố mẹ.
Câu hỏi:
- Bạn có đồng quan điểm với bộ mẹ của em Trang không? Vì sao

- Khi trả bài kiểm tra bạn xử lý như thế nào?
II.
Module TH37: Những vấn đề chung về tổ chức hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp ở trường tiểu học
1. Mục tiêu: Sau khi học xong, người học đạt được các yêu cầu:
- Hiểu rõ về mục tiêu, nguyên tắc, yêu cầu, tầm quan trọng của hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp ở tiểu học.
- Biết đuợc tình hình tổ chúc hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ờ tiểu
học hiện nay.
- Biết cách tổ chức hiệu quả hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
2. Nội dung:
2.1. Mục tiêu, nguyên tắc, yêu cầu, tầm quan trọng của hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở tiểu học:
2.1.1. Mục tiêu:
- Củng cố, khắc sâu những kiến thức đã được học qua các môn học ở trên lớp.
- Phát triển sự hiểu biết của học sinh trong các lĩnh vực khác nhau của đời
sống xã hội, từ đó làm phong phú thêm vốn tri thức của các em.
- Hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng ban đầu, cơ bản cần
thiết phù hợp với sự phát triển chung của trẻ (kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tham gia
các hoạt động tập thể, kĩ năng nhận thức,…)
- Góp phần hình thành và phát triển tính tích cực, tự giác cho học sinh
trong việc tham gia vào các hoạt động chính trị- xã hội. Trên cơ sở đó, bồi
dưỡng cho trẻ thái độ đúng đắn với các hiện tượng tự nhiên và xã hội, thái độ có
trách nhiệm đối với công việc chung.
2.1.2. Nguyên tắc tổ chức hoạt động GDNGLL ở trường Tiểu học
Để thực hiện được các mục tiêu trên, việc tổ chức hoạt động GDNGLL ở
trường tiểu học phải đảm bảo các nguyên tắc cơ bản sau:
- Hoạt động GDNGLL phải tạo cơ hội cho HS được phát triển tối đa tiềm
năng của bản thân; tạo cơ hội để các em được rèn luyện, phát triển toàn diện về
các mặt: đạo đức, kĩ năng sống, thẩm mĩ, trí tuệ, thể chất, lao động, …

người chịu trách nhiệm chính trong việc tổ chức và quản lí các hoạt động
GDNGLL theo quy mô lớp/nhóm.
- Hoạt động GDNGLL ở tiểu học phải đảm bảo liên thông với hoạt động
GDNGLL ở THCS và THPT.
2.1.3. Các yêu cầu khi tổ chức giáo dục ngoài giờ lên lớp
Đa dạng hóa các hình thức HĐNGLL: khắc phục tính đơn điệu lập đi lập
lại vài hình thức đã quá quen thuộc với HS.
- Nắm vững nội dung hoạt động tháng, cụ thể hóa thành nội dung hoạt
động tuần.
- Lựa chọn các hình thức hoạt động cho phù hợp với nội dung tuần.
- Phát huy tính tích cực của HS.
- GVCN cần có những kỹ năng cần thiết để tổ chức hoạt động này có hiệu quả:
+ Kỹ năng đề ra mục tiêu
+ Kỹ năng thiét kế tiến trình hoạt động
+ Kỹ năng triển khai hoạt động
+ Kỹ năng huy động các lực lượng hỗ trợ
+ Kỹ năng đánh giá hoạt động
- Tăng cường vận dụng các thiết bị phục vụ cho hoạt động như máy vi
tính, projector…
- Tổ chức các nội dung sinh hoạt giáo dục ngoài giờ lên lớp kết hợp tổ
chức giới thiệu các trò chơi dân gian trong kế hoạch thực hiện “Phong trào thi
đua xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Cán bộ, giáo viên, nhân
viên, học sinh tự giác, tích cực tham gia phong trào, các tổ khối được phân công


xây dựng kế hoạch cần có sự chuẩn bị, đầu tư thời gian công sức thật chu đáo để
các buổi sinh hoạt thật sự sôi động thu hút sự tham gia của mọi học sinh.
2.2. Tình hình tổ chúc hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ờ tiểu học
hiện nay:
Hoạt động ngoài giờ lên lớp ở tiểu học trong những năm qua đã có nhiều



VẬN DỤNG MODULE 37:
Yêu cầu: Thiết kế giáo án hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
BÀI LÀM
Chủ đề
TẬP HÁT HÒ KHOAN LỆ THỦY
I. Mục tiêu:
- HS hiểu được Hò khoan là một nét văn hóa đặc sắc của người dân xứ Lệ.
- HS có ý thức bảo vệ, giữ gìn và phát huy giá trị của Hò khoan Lệ Thủy.
- Trân trọng, yêu mến, tự hào nét văn hóa quê hương.
II. Chuẩn bị: Bài hát hò khoan ở tài liệu giáo dục địa phương.
III. Hoạt động học:
A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
1. Hoạt động khởi động:

- GV giới thiệu bài, nêu mục tiêu
- HS nhắc lại mục tiêu.
2. Tìm hiểu về các làn điệu của Hò khoan.

- Trao đổi với bạn nội dung:
+ Bạn đã nghe hát Hò khoan chưa ? Theo bạn Hò khoan là nét văn hóa đặc
sắc của vùng nào?
+ Bạn hát Hò khoan được không?
- Nhận xét ý kiến của bạn.

- NT cho các bạn chia sẻ trong nhóm.
- Nhận xét, bổ sung ý kiến.



trong giờ lên lớp và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nhằm rèn luyện đạo


đức, phát triển năng lực, bồi dưỡng năng khiếu, giúp đỡ HS yếu sao cho phù hợp
đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi HS tiểu học.
Hoạt động giáo dục trong giờ lên lớp được tiến hành thông qua việc dạy
học các môn học bắt buộc và tự chọn trong chương trình giáo dục phổ thông cấp
Tiểu học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bao gồm hoạt động ngoại khoá, hoạt
động vui chơi, thể dục thể thao, tham quan du lịch, giao lưu văn hoá; hoạt động
bảo vệ môi trường; lao động công ích và các hoạt động xã hội khác.
2.1.2. Vai trò của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
- Hoạt động GDNGLL là một bộ phận quan trọng của chương trình giáo
dục nhà trường. Hoạt động GDNGLL nối tiếp hoạt động dạy học các môn văn
hóa; là con đường quan trọng để gắn học với hành, lí thuyết với thực tiễn, nhà
trường với xã hội. Hoạt động GDNGLL tạo cơ hội cho HS được thực hành, trải
nghiệm những điều đã học vào trong thực tiễn cuộc sống. Trên cơ sở đó củng cố,
khắc sâu, mở rộng những kiến thức, kĩ năng các môn học cho HS.
- Hoạt động GDNGLL có vai trò quan trọng góp phần giáo dục nhân cách,
phát triển toàn diện cho HS tiểu học.


- Các nghiên cứu về tâm lí - giáo dục cũng cho thấy, nhiều nét tính cách cơ
bản của con người được hình thành trước và trong tuổi học đường. Việc tham gia
vào nhiều hoạt động GDNGLL phong phú, đa dạng sẽ tạo cơ hội cho HS được
thể hiện, bộc lộ, tự khẳng định bản thân; tạo cơ hội cho các em được giao lưu,
học hỏi bạn bè và mọi người xung quanh; tạo cơ hội thuận lợi cho HS được tham
gia một cách tích cực vào đời sống cộng đồng … Từ đó sẽ tác động tích cực đến
nhận thức, tình cảm, niềm tin và hành vi của HS, giúp các em phát triển nhiều
phẩm chất tích cực như: tinh thần đồng đội, tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái,

trường tiểu học
Thực hiện chương trình về tổ chức hoạt động:


- Mỗi lớp cử 01 đ/c một giáo viên trưởng khối. Trước khi tổ chức các hoạt
động trưởng khối tổ chức họp GVCN của khối để xây dựng kế hoạch hoạt động
và gửi về Ban hoạt động NGLL để theo dõi kiểm tra.
- Trong qua trình tổ chức hoạt động Ban HĐ NGLL đã sử dụng linh hoạt
các phương pháp nhằm mang lại hiệu quả cao trong công việc HĐ NGLL như:
Phương pháp thảp luận nhóm, Phương pháp đóng vai, Phương pháp giả quyết vấn
đề, Phương pháp tình huống, phương pháp giao nhiệm vụ, Phương pháp trò chơi,
Phương pháp tổ chức hoạt động giao lưu, Phương pháp diễn đàn.
- Đối với những hoạt động lớn, trước khi thực hiện các hoạt động thì Ban
HĐNGLL của trường phối hợp với Công đoàn trường, Đoàn Đội và các phòng
ban, tổ trong nhà trường trong việc xây dựng, phổ biến và thực hiện các kế hoạch;
Tham mưu với nhà trường ra Quyết định thành lập BTC, BGK, phân công nhiệm
vụ cụ thể. Đối với các lớp căn cứ theo kế hoạch phải có sự chuẩn bị tốt về mọi
mặt để tham gia tốt các hoạt động.
2.2. Các nội dung hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ờ bậc Tiểu học:
Hiện nay, theo chỉ đạo của Bộ, các hoạt động GDNGLL ở trường tiểu học
được cấu trúc theo chủ đề từng tháng, gắn với những ngày lễ lớn trong năm và
đặc điểm nhà trường. Cụ thể:
Tháng

Chủ đề

Nội dung giáo dục chủ yếu
- Giáo dục về truyền thống nhà trường,
về nội quy trường lớp
- Giáo dục an toàn giao thông


Ngày Tết quê em

- Giáo dục truyền thống dân tộc

2

Em yêu Tổ quốc Việt Nam

- Giáo dục tình yêu đối với quê hương,
đất nước
- Giáo dục tình cảm yêu quý đối với bà,


3 Yêu quý mẹ và cô giáo

4 Hòa bình và hữu nghị

5 Bác Hồ kính yêu

mẹ, cô giáo, chị em gái; tôn trọng, thân
thiện, đoàn kết với các bạn gái
- Giáo dục tình đoàn kết hữu nghị giữa
các dân tộc, các quốc gia trên thế giới
- Hiểu biết và tự hào về chiến thắng 304-1975
- Giáo dục tình cảm kính yêu Bác Hồ,
- Giáo dục ý thức đội viên Đội TNTP
HCM

2.3. Các hình thúc tổ chúc hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ờ bậc

- Hoạt động đền ơn đáp nghĩa (thăm hỏi các bà mẹ Việt Nam anh hùng, các
lão thành Cách mạng, các thương binh, gia đình liệt sĩ ở địa phương).
- Hoạt động giao lưu (giao lưu, kết nghĩa giữa HS các lớp, các trường, các
địa phương và HS quốc tế; giao lưu giữa HS với các chuyên gia, các nhà hoạt
động xã hội, các cựu chiến binh, những người lao động giỏi ở địa phương, ….)
- Hoạt động môi trường (tổng vệ sinh trường lớp, đường làng, ngõ phố;
trồng cây, trồng hoa ở sân trường, vườn trường, đường làng, ngõ xóm; dọn rác ở
bãi biển; tìm hiểu về tình hình ô nhiễm môi trường và các hoạt động bảo vệ môi
trường ở địa phương;…)
- Hoạt động khéo tay hay làm (Làm búp bê, làm con rối, làm hoa giấy, làm
đèn ông sao, đèn xếp, may quần áo cho búp bê, cắm hoa, bày cỗ Trung Thu, làm
đồ chơi từ vỏ hộp, vỏ lon bia;…)
- Hoạt động câu lạc bộ:
+ Câu lạc bộ bóng đá, bóng bàn, võ thuật,...
+ Câu lạc bộ những người thích khám phá
+ Câu lạc bộ các nhà môi trường trẻ
+ Câu lạc bộ các nhà thiết kế thời trang trẻ
+ Câu lạc bộ khéo tay, hay làm
+ Câu lạc bộ những tuyên truyền viên trẻ tuổi
+ Câu lạc bộ Tiếng Anh/ Tiếng Nga/ Tiếng Pháp/Tiếng Trung…
+ Câu lạc bộ những người yêu động vật
+ Câu lạc bộ những người làm vườn trẻ
+ Câu lạc bộ ca hát
+ Câu lạc bộ hát dân ca
+ Câu lạc bộ kịch nói, kịch câm
+ Câu lạc bộ múa ba lê, múa dân tộc
+ Câu lạc bộ múa rối.


VẬN DỤNG MODULE 38

tiện (tri thức, kỹ năng ...) để giải quyết. Giải quyết vấn đề thường được vận dụng khi
học sinh phải phân tích, xem xét và đề xuất những giải pháp trước một hiện tượng,
sự việc nảy sinh trong quá trình hoạt động.

4. Phương pháp tình huống
- Tình huống là một hoàn cảnh thực tế, trong đó chứa đựng những mâu
thuẫn. Người ta phải đưa ra một quyết định trên cơ sở cân nhắc các phương án
khác nhau.


- Tình huống là một hoàn cảnh gắn với câu chuyện có cốt truyện, nhân
vật, có chứa đựng mâu thuẫn, có tính phức hợp.
- Trong việc giải quyết các tình huống thực tiễn, không phải bao giờ cũng
có giải pháp duy nhất đúng.
- Tình huống trong giáo dục là những tình huống thực hoặc mô phỏng theo
tình huống thực, được cấu trúc hoá nhằm mục đích giáo dục.
Có thể nói phương pháp xử lý tình huống là phương pháp điển hình của
phương pháp giải quyết vấn đề, phương pháp sắm vai và ngay cả phương pháp
trò chơi. ở đây, học sinh được đặt mình vào trong các tình huống có vấn đề gắn
với thực tiễn, đòi hỏi phải có những hành động cụ thể đưa ra phương án giải
quyết. Do vậy trong các HĐGD NGLL, có thể có các tình huống thực tế nảy sinh
cần được xử lý kịp thời (như học sinh thảo luận lạc đề; bí không trả lời được vấn
đề đặt ra; vấn đề đặt ra không phù hợp với thực tiễn ...) hoặc có những tình huống
có vấn đề được tạo ra (như tình huống tiểu phẩm để sắm vai, các trò chơi...) nhằm
giúp học sinh có cơ hội rèn luyện các kỹ năng tìm phương án giải quyết các tình
huống.
Vận dụng phương pháp xử lý tình huống trong các HĐGD NGLL là rất cần
thiết và quan trọng làm phong phú thêm tính hấp dẫn của các hoạt động và mang
lại hiệu quả cao cho các hoạt động.
5. Phương pháp giao nhiệm vụ

7. Phương pháp tổ chức hoạt động giao lưu
Giao lưu là một hình thức tổ chức giáo dục nhằm tạo ra các điều kiện cần
thiết để cho học sinh được tiếp xúc, trò chuyện và trao đổi thông tin với những nhân
vật điển hình trong các lĩnh vực hoạt động nào đó. Qua đó, giúp cho các em có được
những nhận thức, tình cảm và thái độ phù hợp, có được những lời khuyên đúng đắn
để vươn lên trong học tập, rèn luyện và hoàn thiện nhân cách.
8. Phương pháp diễn đàn
Diễn đàn là một trong những phương pháp tổ chức HĐGD NGLL mang lại
hiệu quả giáo dục thiết thực. Thông qua diễn đàn, học sinh có cơ hội bày tỏ suy
nghĩ, quan niệm của mình về một vấn đề nào đó có liên quan đến nhu cầu, hứng thú,
nguyện vọng của các em; đồng thời đây cũng là dịp để các em học lắng nghe ý kiến,
học tập lẫn nhau. Vì vậy, diễn đàn như một sân chơi tạo điều kiện để học sinh được
biểu đạt ý kiến của mình một cách trực tiếp với đông đảo bạn bè và những người
khác.