LỜI MỞ ĐẦU
Gần bảy thập kỷ vừa qua, dân tộc ta đã vượt qua một chặng đường đấu
tranh cực kỳ khó khăn, gian khổ, giành được những thắng lợi vẻ vang. Từ
thân phận người dân mất nước, nhân dân ta đã anh dũng vùng lên, lần lượt
đánh bại sự xâm lược của nhiều đế quốc lớn mạnh, đưa đất nước ta bước vào
kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội.
Lực lượng lãnh đạo nhân dân ta dành được những thắng lợi vĩ đại đó là Đảng
Cộng sản Việt Nam.
Nhìn lại quá trình lịch sử của Cách mạng Việt Nam chúng ta thấy Đảng
Cộng sản Việt Nam đã thể hiện vai trò lãnh đạo, tinh thần phụ trách trước giai
cấp và dân tộc khi thắng lợi cũng như lúc khó khăn, khi thành công cũng như
lúc sai lầm, khuyết điểm. Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là một điều tát yếu
khách quan của cuộc đấu tranh giải phóng giai cấp và giải phóng dân tộc ở
Việt Nam trong thời đại mới; là kết quả của một quá trình lựa chọn con đường
cứu nước, tích cực chuẩn bị về tư tưởng , chính trị và tổ chức của một tập thể
cách mạng; là một sự sàng lọc và lựa chọn nghiêm khắc của lịch sử cách
mạng Việt Nam tù khi mất nước vào tay đế quốc thưc dân Pháp. Đảng ra đời
là một bước ngoặt trọng đại trong lịch sử cách mạng dân tộc Việt Nam .
Trước khi Đảng ra đời đã có rất nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra nhưng chùng
đều bị thất bại trước sự đàn áp dã man của bọn thực dân Pháp. Chỉ đến năm
1924 Nguyễn Aí Quốc trở về thống nhất ba Đảng lúc bấy giờ thành một Đảng
duy nhất là Đảng Cộng sản Việt Nam thì cuộc khủng hoảng về đường lối cách
mạng mới được giải quyết. Sự ra đời của Đảng gắn liền với tên tuổi của
Nguyễn Aí Quốc – Hồ Chí Minh – người chiến sĩ cách mạng lỗi lạc của dân
tộc Việt Nam. Người là người Việt Nam đầu tiên nắm bắt Chủ nghĩa Mác –
Lênin và vận dụng sáng tạo vào đặc điểm lịch sử cách mạng dân tộc Việt
Nam. Vai trò quan trọng của Người được thể hiện rõ nét trong quá trình thành

1



người ta là một nhà khai hoá thì người ta có thể làm những việc dã man mà
vẫn cứ là văn minh nhất” và nếu dân bản xứ không nhịn nhục chịu đựng mà
đứng dậy đấu trnh thì các nhà khai hoá sẽ đưa quân đội, súng liên thanh và tàu
chiến đến. Trên tất cả mọi lĩnh vực, từ chính trị, kinh tế đến văn hoá tư tưởng
chúng đều tìm mọi cách kìm hãm sự phát triển của dân tộc ta.
1. Tình hình chính trị
Thực dân Pháp ra sức thi hành chính sách “chia để trị”; chúng trực tiếp
nắm giữ các chức vụ chủ chốt trong bộ máy nhà nước, bên cạnh đó là một hệ
thống chính quyền tay sai bù nhìn người Việt: chúng lập ra những đội quân
3


thuộc địa người ngoại quốc và những đội lính cơ giới người Việt, những toà
án Tây và toà án Nam, nhiều nhà tù để đàn áp các cuộc nổi dậy. Chúng thi
hành chính sách cai trị chuyên chế, thực hiện chính sách đàn áp, khủng bố hết
sức dã man, tàn bạo, chia rẽ dân tộc tôn giáo….làm cho nhân dân mất hết
quyền độc lập, quyền tự do dân chủ; mọi phong trào đấu tranh của nhân dân
đều bị chúng đàn áp dã man.
2. Tình hình kinh tế
Trong thời kỳ này thực dân Pháp đã không từ một thủ đoạn nào để bóc lột
nhân dân ta, thu lợi nhuận tối đa, thẳng tay cướp đoạt và bần cùng hoá nông
dân, chiếm đoạt tài nguyên thiên nhiên, nắm các mạch máu kinh tế ở Việt
Nam, nắm độc quyền trong công nghiệp khai lhoáng và công nghiệp chế
rượu, kìm hãm công nghiệp nặng, hạn chế công nghiệp nhẹ, độc chiếm thị
trường Việt Nam, tăng cường cho vay nặng lãi; đồng hoá lãnh thổ kinh tế Việt
Nam vào trong toàn bộ lãnh thổ của đế quốc Pháp và biến Việt Nam thành
khâu khăng khít trong sợi dây chuyền của kinh tế thế giới Tư bản chủ nghĩa.
Từ khi thực dân Pháp xâm lược Việt Nam, quá trình tập trung hoá ruộng
đất diễn ra với quy mô lớn và tốc độ nhanh hơn trước. Chúng đã trắng trợn
cướp đoạt ruộng đất của nông dân để lập ra các đồn điền trồng cao su, cà phê,

phong kiến, xã hội Việt Nam xuất hiện hai mâu thuẫn: mâu thuẫn cơ bản vốn
có trong lòng xã hội Việt Nam phong kiến cũ là mâu thuẫn giữa nhân dân ta,
trước hết là nông dân, với giai cấp địa chủ phong kiến không mất đi, mà vẫn
tiếp tục tồn tại, tuy không còn hoàn toàn giống như trước. Bên cạch mâu
thuẫn này, xuất hiện mâu thuẫn mới bao trùm lên tát cả, đó là mâu thuẫn giữa
dân tộc ta với đế quốc thực dân Pháp. Mâu thuẫn này ngày càng mở rộng và
gay gắt hơn. Hai mâu thuẫn đó quan hệ chặt chẽ với nhau, trong đó mâu thuẫn
giữa dân tộc ta với đế quốc Pháp xâm lược vừa là mâu thuẫn cơ bản đồng thời
là mâu thuẫn chủ yếu của xã hội Việt Nam – một xã hội thuộc địa của Pháp.
Vì vậy, nhiệm vụ chống đế quốc Pháp xâm lược và nhiệm vụ chống bọn
phong kiến tay sai không tách rời nhau. Đấu tranh giành độc lập dân tộc phải
gắn kiền với đấu tranh đòi quyền dân sinh, dân chủ. Đò là yêu cầu của Cách
mạng Việt Nam đặt ra cần được giải quyết.
5


PHẦN II
PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CỦA NHÂN DÂN TA TRƯỚC KHI ĐẢNG
RA ĐỜI
Trong quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước lâu dài gian khổ ác liệt,
dân tộc ta sớm hình thành truyền thống yêu nước nồng nàn, tinh thần đấu
tranh anh dũng kiên cường bất khuất. Ngay từ khi thực dân Pháp xâm lược,
nhân dân ta đã liên tiếp đứng lên chống lại chúng. ở khắp nơi trong nước,
nhân dân ta đã tham gia đấu tranh dưới ngọn cờ cảu các sĩ phu yêu nước
đương thời theo nhiều khuynh hướng khác nhau. Từ những phong trào tự phát
đến những phong trào có tổ chức, lãnh đạo, các phong trào diễn ra ngày càng
một hoàn thiện hơn. Tuy rằng các phong trào đều bị đàn áp dã man nên đã bị
thất bại nhưng tất cả những cuộc khởi nghĩa đó đã để lại tiếng vang lớn, gây
cho địch nỗi hoang mang lo sợ.
1. Phong trào Cần Vương

và tiểu tư sản thành thị. Tầng lớp sĩ phu nho học bên cạch đọc các kinh sách
nho giáo, các nho sĩ này cũng đã đọc ngững cuốn sách mới của các tác giả
châu Âu và Trung Quốc. Vì vậy phong trào cải cách chính trị – văn hoá ở
Trung Quốc, cùng với những tư tưởng cách mạng Pháp được dịch qua chữ
Hán đã tác động vào Việt Nam. Giới sĩ phu lúc này thấy được thế suy tàn của
các chế độ phong kiến châu á và sự cần thiết phải cải cách xã hội.
2.2. Trào lưu dân tộc chủ nghĩa
Những nhận thức chính trị đó đã làm nảy sinh một khuynh hướng chính trị
mới: trào lưu dân tộc chủ nghĩa. Trào lưu chính trị này kế tục phong trào Cần
Vương yêu nước chống Pháp nhưng đồng thời đã mang nhiều nét mới khác
trước. Tầng lớp khởi xướng trào lưu này là những sĩ phu yêu nước tiến bộ.
Lòng yêu nước của họ không còn bám giữ vào những tư tưởng “trung quân”
mà đã chuyển sang ý thức về một chủ nghĩa quốc gia – dân tộc, vì lợi ích
chung của nhiều triệu đồng bào trong cả nứơc. Những sĩ phu yêu nước tiến bộ
ở Việt Nam lúc bấy giờ cho rằng, muốn đánh đuổi thực dân Pháp, không thể
chỉ hạn chế trong những hình thức khởi nghĩa vũ trang như trước đây, mà còn
phải kết hợp cả với nhiều biện pháp mới về chính trị, ngoại giao, tiến hánh
một phong trào cải cách xã hội sâu rộng trong đông đảo quần chúng nhân dân.

7


Hai gương mặt nổi bật cho trào lưu dân tộc dân chủ là các nhà chí sĩ Phan Bội
Châu và Phan Châu Trinh
Phan Bội Châu là một sĩ phu sớm có lòng yêu nước, chủ trương vận
động quâng chúng trong nước, tranh thủ sự giúp đỡ của nước ngaòi, tổ chức
bạo động để đánh đuổi thực dân Pháp, giành độc lập dân tộc, xây dựng nền
chế độ chính trị dựa vào dân. Ông đã lập hội Duy Tân, vượt biển sang Nhật
mưu cầu ngoại viên, tổ chức phong trào Đông Du đưa các thanh thiếu niên
Việt Nam sang học ở Nhật để chuẩn bị lực lượng chống Pháp và dùng văn thơ

trong một kế hoạch tấn công vào Hà Nội.
Giai cấp công nhân Việt Nam tuy mới ra đời, số lượng còn ít nhưng bước
đầu đã tham gia đấu tranh, điển hình có những cuộc bãi công bạo động của
công nhân các công trường đường sắt(Yên Bái), học sinh trường Bách Nghệ
(Sài Gòn) và một số công nhân tàu biển. Ngoài ra còn có những cuộc bạo
động khởi nghĩa chống Pháp của dân tộc ít người.
Ngoài tầng lớp sĩ phu và quần chúng công nông, đầu thế kỷ XX còn có một
lực lượng xã hộ mới tham gia phong trào đấu tranh chống Pháp. Đó là các
binh lính người Việt trong quân đội Pháp. Do thực hiện chính sách dùng
người Việt để trị người Việt nên qua những cuộc càn quét những binh lính
Việt đã thấy được tận mắt nhữnh tội ác của giặc, lòng căm thù giặc được khơi
dậy. Hơn nữa do sự đối xử của thực dân Pháp đối với họ là khinh miệt, bạc
đãi nên đã dẫn tới việc họ nổi dậy bạo động khởi nghĩa.
Những phong trào dân tộc – dân chủ chống Pháp ở Việt Nam đầu thế kỷ
XX do những sĩ phu yêu nước tiến bộ lãnh đạo, được đông đảo các tầng lớp
nhân dân hưởng ứng tham gia, tuy không thành công nhưng đã có tiếng vang
lớn. Đó là những bước đi ban đầu để tìm ra một con đường mới, dúng đắn
trong cuộc cách mạng dân tộc và cách mạng xã hội.

9


PHẦN III
QÚA TRÌNH THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Từ đầu thế kỷ XX trở đi, song song với sự phát triển của phong trào yêu
nước và dân chủ theo kiểu tư sản, phong trào công nhân chống lại chế độ bọc
lột của bọn địa chủ và thực dân Pháp đã lần lượt diễn ra bằng nhiều hình thức
khác nhau, đặc biệt là những hình thức đấu tranh đặc thù của giai cấp mình
như bãi công, biểu tình. Tuy nhiên trong điều kiện lịch sử lúc bấy giờ, do
nhiều nguyên nhân những phong trào này cuối cùng đều không thành công.

Giữa tháng giêng năm 1919, Pa-ri long trọng tổ chức hội nghị hoà bình.
Giới cầm quyền các cường quốc thắng trận muốn “tổng kết” chiến tranh càng
nhanh càng tốt, hay nói cách khác muốn giàu lên baừng cách bóc lột các nước
bại trận. Nguyễn Ái Quốc đã gửi đén hội nghị một bản tài liệu có tên là “Bản
yêu sách của nhân dân An Nam” đòi chính phủ Pháp công nhận các quyền tự
do dân chủ và bình đẳng của nhân dân Việt Nam. Bản yêu sách đó không
được hội nghị quan tâm đến. Từ thực tế đó người ra một kết luận quan trọng :
tự do bình đẳng bác ái…những chữ tốt đẹp đó chẳng qua chỉ là màn khói để
giai cấp tư sản che đậy những tội ác của chúng. Những bản tuyên ngôn mà
bọn đế quốc tung ra bừa bãi trong những năm chiến tranh để làm bia đỡ đạn
cho chúng hoá ra chỉ là một trò bịp bợm. Chẳng bao giờ cầu xin được công lý
ở bọn đế quốc. Vậy thì lối thoát ở đâu ? Chỉ ở trong đấu tranh, đấu tranh một
mất, một còn. Để giải phóng mình nhân dân các dân tộc thuộc địa phải lât đổ
ách thông trị của bọn áp bức. Cách mang là trận đánh quyết liệt, nhờ nó mà
thành luỹ thực dân tưởng như bất khả xâm phạm cũng có thể bị hạ. “Bản yêu
sách” đã trở thành một tuyên ngôn chính trị báo hiệu sự mở đầu của giai đoạn
mới trong việc phát triển phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam.
Trong những ngày đang hoạt động sôi nổi lựa chọn con đường cách mạng
của Nguyễn Ái Quốc thì cuộc cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 bùng nổ
và thắng lợi, làm chấn động toàn cầu. Sự thắng lợi của cách mạng tháng Mười
Nga có ý nghĩa lịch sử rất quan trọng đối với phong trào giải phóng dan tộc
của các nước thuộc địa trên thế giới. Nhờ có Cách mạng thámh Mười Nga,
11


phong tràogiải phóng dân tộc ở các nước phương Đông và phong trào công
nhân ở các nước tư bản đế quốc phương Tây đã có sự gắn bó mật thiết với
nhau trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc. Nguyễn
Ái Quốc đã hướng đến con đường Cách mạng tháng Mười và chú tâm tìm
hiểu tư tưởng đường lối của cuộc cách mạng đó. Và bước ngoặt lớn trong tư

cho rằng chủ nghĩa yêu nước chân chính không thể tách rời chủ nghĩa Quốc tế
vô sản. Vì vậy, nhiệm vụ quốc tế quan trọng nhất của các nhà cách mạng Việt
Nam là chăm chú nghiên cứu Cách mạng tháng Mười Nga vĩ đại. Con đường
của cách mạng Việt Nam là con đường cách mạng tháng Mười Nga vĩ đại.
Phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa phải liên minh với giai
cấp vô sản cách mạng chính quốc. Thống nhất và gắn cuộc đấu tranh của nhân
dân Việt Nam với phong trào cách mạng thế giới là vấn đề có tầm quan trọng
chiến lược. “Cách mạng Việt Nam là bộ phận hợp thành của cách mạng thề
giới. Tất cả các nhà cách mạng đều là bạn của nhân dân Việt Nam”.
Nói tóm lại, hệ thóng quan điểm và lý luận về con đường cách mạng của
Nguyễn ái Quốc là nội dung tư tưởng cách mạng giải phóng dân tộc theo chủ
nghĩa Lê-nin, nó được truyền vào Việt Nam trong những năm 20 của thế kỷ
XX đã trở thành tư tưởng cách mạng hướng đạo phong trào giải phóng dân
tộc và các tổ chức chính trị theo khuynh hướng cách mạng vô sản, dẫn đến sự
ra đời các tổ chức cộng sản ở Việt Nam hình thành nên Đảng Cộng sản Việt
Nam.
3. Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam
Chủ nghĩa Mác-Lênin, tài liệu tuyên truyền của Nguyễn Aí Quốc được
giai cấp công nhân và nhân dân Việt Nam đón nhận như “người đi đường
đang khát mà cò nước uống, đang đói mà có cơm ăn”. Nó lôi cuốn những
người yêu nước Việt Nam đi theo con đường cách mạng vô sản, làm dấy lên
phong cao trào đấu tranh mạnh mẽ, sôi nổi khắp cả nước, trong đó giai cấp
công nhân trở thành một lực lượng chính trị độc lập. Phong trào đấu tranh của
giai cấp công nhân và nhiều tầng lớp nhân dân phát triển mạnh mẽ, ý thức
giác ngộ chính trị của công nhân ngáy càng cao. Những nhóm cộng sản bí mật
đã bắt đầu xuất hiện trong các xí nghiệp công nghiệp ở các thành phố lớn đòi
hỏi phải có tổ chức Đảng chính trị lãnh đạo.

14


15


tranh dân tộc và giải phóng giai cấp. Đảng là sản phẩm của sự kết hợp lý luận
Mác-Lênin với phong trào cách mạng của giai cấp công nhân, của nhân dân
lao động. Sự ra đời của Đảng “chứng tỏ rằng giai cấp vô sản nước ta đã
trưởng thành, đủ sức lãnh đạo cách mạng”. Sự ra đời của Đảng gắn liền với
tên tuổi của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh – người sáng lập, lãnh đạo và
rèn luyện Đảng ta.

16


KẾT LUẬN
Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam là một yếu tố quan trọng quyết
định sự thành công của phong trào Cách mạng giải phóng dân tộc và thống
nhất đất nước. Với đường lối Cách mạng đúng đắn, Đảng đã cùng nhân dân
xây dựng nên một lượng cách mạng to lớn và rộng khắp đấu tranh chống thực
dân Pháp và bọn phong kiến tay sai vì sự nghiệp giải phóng dân tộc. Đảng đã
lãnh đạo nhân dâ cả nước dấy lên cao trào cách mạng 1930- 1931 mà đỉng cao
là Xô Viết Nghệ Tĩnh, cao trào đấu trang chính trị 1936- 1939...Với khí thế
cách mạng, nắm chắc thời cơ lịch sử, với một nghệ thuật lãnh đạo và tổng
khởi nghĩa tài tình, Đảng ta đã lãnh đạo cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám
năm 1945 thành công trọn vẹn, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng
hoà, nhà nước của dân, do dân và vì dân.
Qúa trình thực tế lịch sử đã chứng minh rằng: Lựa chọn con đường cách
mạng vô sản, đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng
Cộng sản là một sự lựa chọn hoàn toàn đúng đắn, sáng suốt của Cách mạng
Việt Nam, mà người tiên phong là Nguyễn Ái Quốc- Hồ Chí Minh- vị lãnh tụ
thiên tài của dân tộc Việt Nam, người thầy vĩ đại của Đảng. Hồ Chí Minh là

2.1

Sự chuyển biến của xã hội Việt Nam .
Những ảnh hưởng của tác động bên ngoài .............8

2.2

Trào lưu dân tộc chủ nghĩa .....................................................8

2.3

Phong trào đấu tranh của quần chúng công nông bi...........9

Phần III: Quá trình thành lập Đảng cộng sản Việt Nam ..................10
1. Nguyền Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước .................................10
2. Con “đường cách mệnh” Nguyễn Ái Quốc ...........................12
3. Sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam ................................13
Phần IV: Kết luận .................................15
Tài liệu tham khảo..................................................................16

20


21


TIỂU LUẬN LỊCH SỬ ĐẢNG
ĐỀ TÀI:
VAI TRÒ CỦA LÃNH TỤ NGUYỄN ÁI QUỐC TRONG QUÁ TRÌNH
THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM