Mục lục

Lời nói đầu

I . Hoàn cảnh lịch sử

II. Vai trò của lãnh tụ Nguyễn ái Quốc trong việc
thành lập Đảng cộng sản Việt Nam

Iii. Kết luận
Các tài liệu tham khảo


Lêi nãi ®Çu
HỒ CHÍ MINH , vị anh hùng dân tộc , người đã bôn ba cả đời khắp
năm châu bốn biển để tìm ra con đường cứu nước cho dân tộc Việt
nam .Giữa lúc nước nhà đang khủng hoảng sâu sắc về đường lối cứu
nước đòi hỏi phải có một lực lượng lãnh đạo và có một đường lối cách
mạng đúng đắn ,một lý luận soi đường .Tất cả đã được giải quyết từ khi
Đảng ra đời, đó thật sự là một bước ngoặt trọng đại cho cách mạng Việt
nam .Quá trình vận động thành lập Đảng là một quá trình đấu tranh và
chuẩn bị lâu dài ,toàn diện của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh và những
người cách mạng Việt Nam. Trong đó người có vai trò hàng đầu ,có tác
động lớn nhất đến việc thành lập Đảng chính là lãnh tụ Hồ Chí Minh. Sinh
ra trong một gia đình nho học yêu nước,lớn lên trên quê hương giàu
truyền thống yêu nước đấu tranh bất khuất,lại được tiếp nhận sự giáo dục
của gia đình theo tư tưởng yêu nước thương dân …tất cả đã hình thành
cho Nguyễn Ái Quốc lòng căm thù sâu sắc giặc Pháp xâm lược ,thông
cảm với nỗi khổ của nhân dân ngay từ thời niên thiếu.Tuy chịu ảnh hưởng
tinh thần yêu nước của cha anh nhưng bằng trí tuệ thiên tài và sự độc lập
trong suy nghĩ đã tạo cho Người có một tư tưởng và chí hướng hoàn toàn

hào thực nghiệp, đả phá tư tưởng và lề thói phong kiến ,bài trừ mê tín hủ
tục, đả kích bọn tham quan ô lại,cổ vũ lòng yêu nước…
Phong trào Duy tân(1906-1908):do các sĩ phu yêu nước như cụ
Phan chu Trinh,Trần Quý Cáp,Huỳnh Thúc Kháng… khởi xướng.Phong
trào nhằm vận động cải cách văn hoá ,xã hội, động viên lòng yêu nước,
đả kích bọn vua quan thối nát, đề xướng tư tưởng dân chủ tư sản …
Phong trào Việt Nam quang phục hội (1912); do cụ Phan Bội Châu
vận động thành lập dưới sự tác động của cuộc cách mạng Tân Hợi Trung
Quốc năm 1911.
Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, tình hình có biến chuyển mạnh
hơn , có nhiều phong trào đã nổi lên là:phong trào tư sản đấu tranh chống
các thế lực tư bản nước ngoài, đòi cải cách dân chủ
-Phong trào yêu nước của các tầng lớp tiểu tư sản thành thị : từ
3


trong phong tro ny,ln lt xuõt hin mt s t chc yờu nc cp tin
nh:Vit Nam Ngha Ho on, ng thanh niờn,ng An nam,Vit Nam
quc dõn ng
Nhng t chc trờn õy l nhng t chc khỏc nhau song u
khụng cú ng li chớnh tr rừ rng , hot ng ri rc cho nờn khụng cú
kh nng tp hp qun chỳng.
Tt c nhng phong tro trờn u th hin lũng cm thự gic sõu
sc v lũng yờu nc ca nhõn dõn ta nhng cui cựng u tht bi.S
tht bi ú biu l tớnh cht non yu ca cỏch mng Vit nam thi k
ny.S nghip gii phúng dõn tc cng lõm vo cuc khng hong sõu
sc v ng li cu nc.Vn t ra lỳc ny:cn phi tỡm mt con
ũng cu nc khỏc vi con ng phong kin v con ng dõn ch
t sn . ú l mt ũi hi tt yu ca cỏch mng Vit nam u th k XX.
ii.vai trò của lãnh tụ nguyễn ái quốc trong việc

thành lập Đảng cộng sản:
a. Sự chuẩn bị về chính trị và t tởng :
-Sau khi tr thnh chin s cng sn , cựng vi vic thc hin
nhng nhim v ú vi vi phong tro cng sn v cụng nhõn quục t,
Nguyn i Quc xỳc tin mnh m vic truyn bỏ ch ngha Mỏc-Lờnin
vo nc ta,tng bc chun b v chớnh tr,t tng v t chc cho vic
thnh lp ng.
-T nm 1921 n thỏng 6-1923 ,ti Phỏp,H Chớ Minh ó tham gia
sỏng lp Hi liờn hip cỏc dõn tc thuc anhm tuyờn truyn cỏch
mng trong nhõn dõn thuc a.Ngi vit nhiu sỏch bỏo c bit l bỏo
Ngi cựng kh,lm trng tiu ban nghiờn cu vn ụng Dng
trong ban nghiờn cu thuc a ca ng cng sn Phỏp,vit bi cho cỏc
bỏo nh:ngi cựng kh,nhõn o, ũi sng cụng nhõn c bit Ngi
5


đã viết cuốn “Bản án chế độ thực dân Pháp” được xuất bản lần đầu tiên
tại Pari năm 1925.
-Từ tháng 6-1923 đến cuối năm 1924,Hồ Chí Minh nghiên cứu và
hoạt động ở Liên xô,tìm hiểu về chế độ Xô viết,nghiên cứu kinh nghiệm tổ
chức đảng kiểu mới của Lênin.Người đã tham dự nhiều hội nghị quốc tế
quan trọng như:dự hội nghị Quốc tê nông dân (10-1923),dự Đại hội lần
thứ V của Quốc tế cộng sản và nhiều đại hội quốc tế quan trọng khác. Đây
là những năm tháng mà Người có dịp đi sâu nghiên cứu học hỏi kinh
nghiệm cách mạng Nga , nghiên cứu , xây dựng lý luận và tư tưởng cách
mạng giải phóng dân tộc . Tư tưởng giải phóng dân tộc về căn bản đã
hình thành.
- Vào năm 1924 Người đã viết tác phẩm ”Đường kách mệnh”.Tác
phẩm này đã có tác dụng to lớn đối với cách mạng Việt Nam những tư
tưởng cơ bản về đường lối chiến lược,sách lược,phương pháp cách

vô sản thì mới giải phóng dân tộc,cả hai cuộc giải phóng này chỉ có thể là
sự nghiệp của chủ nghĩa cộng sản và cách mạng thế giới”. Vì vậy , phải
tiến hành cách mạng một cách triệt để, ” phải cách mạng đến nơi ” , phải
đem chính quyền “ giao cho dân chúng số nhiều chứ không để trong tay
một bọn ít người ” ; có như thế “ dân chúng mới được hạnh phúc ” . Tư
tưởng đó là nền tảng của đường lối chiến lược tiến hành cách mạng giải
phóng dân tộc theo con đường chủ nghĩa xã hội của Hồ Chí Minh và Đảng
cộng sản Việt Nam . Cách mạng giải phóng ở các nước thuộc địa và cách
mạng vô sản ở chính quốc có quan hệ với nhau có quan hệ với nhau như
hai cái cánh của cách mạng thời đại.Phải thực hiện liên minh chiến đấu
giữa các lực lượng cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng vô sản ở
“ chính quốc”,

thực hiện liên minh giữa phương Đông và phương Tây

theo khẩu hiệu của Lênin ” Vô sản tất cả các nước và các dân tộc bị áp
bức đoàn kết lại! ” . Điều đặc biệt quan trọng là Hồ Chí Minh đã nêu rõ
cách mạng thuộc địa không phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính
quốc , nó có tính chủ động , độc lập . Cách mạng thuộc địa có thể thành
công trước cách mạng thuộc địa và góp phần thúc đẩy cho cách mạng
thuộc địa tiến lên . Giai cấp công nhân và nhân dân thuộc địa phải nêu
7


cao tính tích cực chủ động cách mạng , nêu cao ý chí tiến công cách
mạng , phải dựa vào trước hết lực lượng của chính mình để đấu tranh giải
phóng cho mình. Đây là quan điểm cách mạng độc lập, sáng tạo của Hồ
Chí Minh .
-Tư tưởng về đường lối cách mạng ở thuộc địa là tiến hành giải
phóng dân tộc , mở đường tiến lên giải phóng hoàn toàn lao động , giải

quyết . Công - nông là giai cấp bị áp bức nặng nề nhất nhất , có lượng
cách mạng đông đảo nên công nhân là “ người chủ cách mạng ”, ” là gốc
cách mạng ” . Phân tích nội dung kinh tế và giai cấp của XHCN trong thời
đại mới , Hồ CHí Minh đã khẳng định ” trong thời đại hiện nay , giai cấp
công nhân là giai cấp độc nhất và duy nhất có sứ mệnh lịch sử lãnh đạo
cách mạng đến thắng lợi cuối cùng ” . Nông dân là lực đông đảo nhất ở
thuộc địa , bị đế quốc và phong kiến bóc lột nặng nề , phải đi với giai cấp
công nhân ,chịu sự lãnh đạo và tổ chức của giai cấp công nhân thì giai
cấp nông dân mới có thể giải phóng được . Ngược lại giai cấp công nhân
muốn giành được quyền lãnh đạo duy nhất và đưa cách mạng thành công
thì phải liên minh với nông dân . Nông dân và công nhân là hai bạn đồng
minh tự nhiên . Đặt giai cấp vô sản vào vị trí giai cấp lãnh đạo và công
nhân cùng với nông dân là động lực chỉ ra một cách đúng đắn những lực
lượng xã hội chủ yếu có khả năng đảm bảo thắng lợi của cuộc cách mạng
giải phóng dân tộc, đồng thời còn đảm bảo cho cách mạng giải phóng
dân tộc phát triển theo hướng XHCN . Trên cơ sở coi công_nông là gốc
cách mạng , Hồ Chí Minh đã xác định bầu bạn cua cách mạng , của
công_nông là ” học sinh , nhà buôn nhỏ , điền chủ nhỏ ” . Trong cuộc cách
mạng dân tộc “ sỹ , nông , công thương đều nhất trí chống lại cường
quyền “ . Mọi người phải cùng dốc sức thì cách mạng mới thành công .
Người Việt nam có “ tình đoàn kết , nghĩa đồng bào “ sâu nặng . Vì vậy
cần phải khơi dậy và phát huy truyền thống đoàn kết dân tộc ,tập hợp lực
lượng lấy công nông làm gốc , nhằm tạo nên sức mạnh dân tộc để chiến
9


đấu và chiến thắng bọn đế quốc.
- “ Cách mạng giải phóng dân tộc cần phải thực hiện sự đoàn kết và
liên minh với các lực lượng cách mạng quốc tế” . Cách mạng Việt Nam là
một bộ phận của cách mạng thế giới . Ai làm cách mạng trên thế giới đều

tộc theo chủ nghĩa Mác_Lênin được truyền vào Việt Nam trong những
năm 20 của thế kỷ XX , là tư tưởng cách mạng hướng đạo phong trào dân
tộc và các tổ chức chính trị theo khuynh hướng cách mạng vô sản, dẫn
đến sự ra đời của các tổ chức cộng sản ở Việt nam .
b. Sù chuÈn bÞ vÒ tæ chøc:
-Tháng 12-1924 , Hồ Chí Minh đã về Quảng Châu(Trung Quốc) để
trực tiếp chuẩn bị thành lập Đảng cộng sản Việt Nam.Tại đây người đã
sáng lập ra “Hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á đông”.Người thành
lập tổ chức “Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội” vào năm
1925,từ một nhóm cách mạng đầu tiên,trong đó cộng sản Đoàn làm nòng
cốt.Theo đề nghị của Nguyễn Ái Quốc vào tháng 6-1925 tổng bộ của Việt
Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội,xuất bản tuần báo Thanh Niên ,
là tiếng nói , là cơ quan tuyên truyền của hội để phổ biến rộng rãi chủ
nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng cứu

nước đúng đắn. Đồng thời Người

tuyển chọn một đội ngũ những người yêu nước,mở nhiều lớp huấn luyện
cán bộ đầu tiên làm hạt nhân cho phong trào.
Vào tháng 6-1925 , Hồ Chí Minh lập ra tổ chức Việt nam thanh niên
cách mạng đồng chí hội ở Quảng Châu_Trung Quốc, xuất bản tuần báo
Thanh niên làm cơ quan tuyên truyền của Hội . Người đã huấn luyện cán
bộ về nước hoạt động . Thông qua hoạt động của tổ chức này mà cách
mạng Việt nam phát triển sôi nổi . Cơ sở của tổ chức được xây dựng ở cả
ba kỳ . Đó là công cụ tổ chức để tuyên truyền vận động phong trào dân
tộc dân chủ theo con đường cách mạng vô sản . Số hội viên của hội tăng
nhanh . Phong trào đấu tranh của công nhân và lao động do tác độngcủa
11




Tuy nhiên hai tổ chức cộng sản đó hoạt động riêng rẽ , thậm chí
còn công kích lẫn nhau , song từ sự ra đời của Việt nam thanh niên cách
mạng đồng chí hội đến sự xuất hiện những tổ chức cộng sản là một xu thế
phát triển khách quan của phong trào cách mạng Việt nam lúc bấy giờ.
Sự hình thành Tân việt cách mạng Đảng là kết quả của sự phân
hoá trong nội bộ các nhóm tiểu tư sản yêu nước .
Trong cuộc đấu tranh giữa đường lối cách mạng vô sản và tư sản
trong phong trào dân tộc ở Việt nam.Ngày14-7-1928 , Việt Nam thanh niên
cách mạng đồng chí hội họp đại hội ở Huế , quyết định tổ chức ra một
đảng ”tự lập” lấy tên là Tân việt cách mạng Đảng . Tân Việt ra đời hoạt
động trong lúc Việt nam thanh niên cách mạng đồng chí hội phát triển rất
mạnh ,lý luận và tư tưởng cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin , của Hồ
Chí Minh có ảnh hưởng mạnh mẽ đến Tân Việt , cuốn hút nhiều đảng viên
trẻ , tiên tiến đi theo Việt nam thanh niên cách mạng đồng chí hội. Trong
nội bộ của Tân việt diễn ra một cuộc đấu tranh giữa hai khuynh hướng tư
tưởng cách mạng và cải lương , cuối cùng xu hướng cách mạng theo
quan điểm vô sản chiếm ưu thế . Một số đảng viên của Tân việt đã chuyển
sang Việt nam thanh niên cách mạng đồng chí hội. Số tiên tiến còn lại
chuẩn bị tiến tới thành lập một chính đảng kiểu mới theo chủ nghĩa MacLênin . Sự ra đời của Đông Dương cộng sản Đảng (6-1929) và An nam
cộng sản Đảng (7-1929) đã tác động mạnh mẽ đến sự phân hoá của Tân
Việt . Tháng 9-1929 thì Đông dương cộng sản liên đoàn được thành lập .
Đây là một chính đảng cách mạng vô sản . Mục tiêu của Đảng là đấu
tranh giành độc lập hoàn toàn cho xứ Đông Dương , xoá bỏ nạn bóc lột
người , xây dựng chế độ công nông chuyên chính , tiến lên chế độ cộng
sản chủ nghĩa.
Trong vòng không đầy bốn tháng , từ tháng 6 đến tháng 9 năm
1929 , đã có ba tổ chức đảng cộng sản ở Việt nam được thành lập . Sự ra
13


trên cả nước. Đảng ra đời là một tất yếu lịch sử, là kết quả của quá trình
đấu tranh dân tộc và đấu tranh trong thời đại mới và còn là kết quả của
quá trình chuẩn bị một cách công phu chu đáo , tích cực của lãnh tụ
Nguyễn Ái Quốc trên cả ba mặt chính trị , tư tưởng và tổ chức.
Sự ra đời của đảng cộng sản Việt nam gắn liền với tên tuổi của lãnh
tụ Hồ Chí Minh , người đã có sáng lập , lãnh đạo và rèn luyện Đảng.

15


tµi liÖu tham kh¶o
1. Lịch sử Đảng cộng sản Việt nam.
NXB Giáo dục
2. Hướng dẫn ôn tập môn lịch sử Đảng.
NXB Giáo dục
3. Hồ Chí Minh toàn tập .
NXB sự thật

16