GIÁO ÁN ĐẠI SỐ 8
PHÂN TÍCH ĐA THỨC THÀNH NHÂN TỬ BẰNG CÁCH PHỐI HỢP
NHIỀU PHƯƠNG PHÁP
A- Mục tiêu
apHS biết vận dụng một cách linh hoạt các phương pháp phân tích đa thức thành
nhân tử đã học vào việc giải loại bài toán phân tích đa thức thành nhân tử.
B- Chuẩn bị của GV và HS
- GV: Máy chiếu (hoặc 2 bảng phụ) ghi bài tập trò chơi “ thi giải toán nhanh”
- HS: Bảng nhóm, bút dạ
C- Tiến trình dạy – học
Hoạt động của GV

Hoạt động của HS
Hoạt động 1

1. Kiểm tra bài cũ (8 phút)
GV kiểm tra HS1: Chưa bài tập 479c) HS1: Chữa bài tập 47(c) SGK
và bài tập 50(b) tr22, 23 SGK

* Phân tích đa thức thành nhân tử
3x2-3xy-5x+5y
=(3x2-3xy)-(5x-5y)=3x(x-y)-5(x-y)
=(x-y)(3x-5)
Chữa bài tập 50(b) SGK
Tìm x biết:
5x(x-3)-x+3=0
5x(x-3)-(x-3)=0
(x-3)(5x-1)=0
-> x-3=0; 5x-1=0
-> x=3; x=1/5


1. Ví dụ (15 phút)
Ví dụ: Phân tích đa thức sau thành nhân
tử:
5x3+10x2y+5xy2
GV để thời gian cho HS suy nghĩ và HS: Vì cả 3 hạng tử đều có 5x nên dùng
hỏi: Với bài toán trên em có thể dùng phương pháp đặt nhân tử chung.
phương pháp nào để phân tích?

=5x(x2+2xy+y2)
HS: Còn phân tích tiếp được vì trong

GV: Đến đây bài toán đã dừng lại ngoặc là hằng đẳng thức bình phương 1


chưa? vì sao?

tổng.

GV: Như vậy để phân tích đa thức trên =5x(x+y)2
thành nhân tử đầu tiên ta dùng phương
pháp đặt nhân tử chung sau đó dùng
tiếp phương pháp hằng đẳng thức.
Ví dụ 2: Phân tích đa thức sau thành
nhân tử: x2-2xy+y2-9
GV: Để phân tích đa thức này thành HS: Vì cả 4 hạng tử của đa thức không
nhân tử em có thể dùng phương pháp có nhân tử chung nên không dùng
đặt nhân tử chung không? tại sao?

phương pháp đặt nhân tử.



nhóm có nhân tử chung hoặc là hàng
đẳng thức) nếu cần thiết phải đặt dấu
“-“ trước ngoặc và đổi dấu các hạng tử.
(Nhận xét này đưa lên màn hình)
GV yêu cầu HS làm ?1
Phân tích đa thức
2x3y-2xy3-4xy2-2xy thành nhân tử
HS làm bài vào vở
1 HS lên bảng làm:
2x3y-2xy3-4xy2-2xy
= 2xy(x2-y2-2y-1)=2xy[x2-(y2+2y+1)]
=2xy[x2-(y+1)2]=2xy(x-y-1)(x+y+1)
Hoạt động 3
2. áp dụng (10 phút)
GV tổ chức cho HS hoạt động nhóm HS hoạt động nhóm lam ? 2 phần a:
? 2 (a) SGK tr23

* Phân tích x2+2x+1-y2 thành nhân tử: =

Tính nhanh giá trị của biểu thức (x2+2x+1)-y2=(x+1)2-y2
x2+2x+1-y2 tại x=94,5 bà y=4,5

= (a+1+y)(x_1-y)
* Thay x=94,5 và y=4,5 vào đa thức sau
khi phân tích ta có:
= (94,5+1+4,5)(94,5+1-4,5)=100.91
=9100

GV cho các nhóm kiểm tra kết quả làm Đại diện 1 nhóm trình bày baìo làm.

Yêu cầu của trò chơi: Mỗi đội được cử Đội 1: 20z2-5x2-10xy-5y2
ra 5 HS. Mỗi HS chỉ được viết 1 dòng =5(4z2-x2-2xy-y2)
(Trong quá trình phân tích đa thức =5[(2z)2-(x+y)2]=5[2z-(x+y)].[2z+(x+y)]
thành nhân tử). HS cuối cùng viết các =5(2z-x-y)(2z+x+y)
phương pháp mà đội mình đã dùng khi Phương pháp: Đặt nhân tử chung nhóm
phân tích. HS sau có quyền sửa sai của hạng tử, dùng hằng đẳng thức
HS trước. Đội nào làm nhanh vcà đúng Đội II:
là thắng cuộc. Trò chơi được diễn ra 2x-2y-x2+2xy-y2


=(2x-2y)-(x2-2xy+y2)

dưới dạng thi tiếp sức.

=2(x-y)-(x-y)2
= (x-y)[2-(x-y)]
Sau cùng GV cho HS nhận xét, công bố =(x-y)(2-x+y)
đội thắng và phát thưởng.

Phương pháp: Nhóm hạng tử, dùng hằng
đẳng thức, đặt nhân tử chung.
Hoạt động 5
Hướng dẫn về nhà (2 phút)

- Ôn lại các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử
- Làm các bài 52, 54, 44 tr 24, 25 SGK
- Làm bài 34 tr87 SBT
- Nghiên cứu các phương pháp tách hạng tử để phân tích đa thức thành nhân
tử qua bài tập 53 tr24 SGK



HS2 chữa bài tập 54(a, c) tr25
a) x3+2x2y+xy2-9x
= x(x2+2xy+y2-9)=x[(x2+2xy+y2)-(3)2]
=x[(x+y)2-32]=x(x+y+3)(x+y-3)
b) x4-2x2=x2(x2-2)= x 2 ( x + 2)( x -

GV nhận xét và cho điểm HS

2)

HS nhận xét bài làm của bạn

GV hỏi thêm: Khi phân tích đa HS trả lời:
thức thành nhân tử ta nên tiến hành Khi phân tích đa thức thành nhân tử nên theo


như thế nào?

các bước sau:
- Đặt nhân tử chung nếu tất cả các hạng tử có
nhân tử chung.
- Dùng hằng đẳng thức nếu có.
- Nhóm nhiều hạng tử (thường mỗi nhóm có
nhân tử chung hoặc là hằng đẳng thức), cần
thiết phải đặt dấu “-“ đằng trước và đổi dấu.
Hoạt động 2
Luyện tập (12 phút)

Bài 55(a, b) tr25 SGK

x
x
x+ �
=0
�
�
�
�
�
�
�
�
� 2�
� 2�
4�
1
2

b) (2x-1)2-(x+3)2=0
[(2x-1)-(x+3)][(2x-1)+(x+3)]=0
(2x-1-x-3)(2x-1+x+3)=0
(x-4)(3x+2)=0 � x = 4; x =bài 56 tr25 SGK
(Đề bài đưa lên màn hình)
GV yêu cầu HS hoạt động nhóm.

2
3

HS nhận xét và chữa bài
HS hoạt động nhóm.

�
�
�
�
�
�
�
��
�
�
2
16
4
4
4�
2

=(49,75+0,25)2=502=2500
Nhóm 2 câu b
Tính nhanh giá trị của đa thức.
x2-y2-2y-1 tại x=93 và y=6
x2-y2-2y-1=x2-(y2+2y+1)=x2-(y+1)2
=[x-(y+1)][x+(y-1)]=(x-y-1)(x+y+1)
=(93-6-1)(93+6+1)=86.100=8600

GV cho các nhóm kiểm tra chéo
bài của nhau
GV tiép tục đưa đề bài tập 53(a)
tr24 SGK lên bảng.
2

GV yêu cầu HS làm bài 53(b) tr24
SGK
Phân tích đa thức thành nhân tử:
x2+5x+6
+ Lập tích a.c

HS: ac=1.6=6

+ Xét xem 6 là tích của các cặp số HS: 6=1.6=(-1)(-6)=2.3=(-2)(-3)
nguyên nào?

HS: Đó là cặp số 2 và 3 vì 2+3=5

+ Trong các cặp số đó, cặp số nào
có tổng bằng hệ số b, tức là bằng 5.
Vậy đa thức x2+5x+6 được tách HS: x2+5x+6
ntn?

=x2+2x+3x+6

Hãy phân tích tiếp.

=x(x+2)+3(x+2)
=(x+2)(x+3)

GV: Tổng quát:


ax2+bx+c=ax2+b1x+b2x+c
b1 + b2 = b

phương của 1 tổng, ta cần thêm
2.x2.2=4x2 vậy phải bớt 4x2 để giá
trị đa thức không thay đổi.
x4+4=x4+4x2+4-4x2
GV yêu cầu HS phân tích tiếp.

HS làm tiếp


=(x2+2)2-(2x)2
=(x2+2-2x)(x2+2+2x)
Hoạt động 4
2. Luyện tập - củng cố (6 phút)
GV yêu cầu HS làm bài tập
HS làm bài vào vở
Phân tích các đa thức sau thành 3 HS lên bảng trình bày
nhân tử
a) 15x2+15xy-3x-3y

a) 3(5x2+5xy-x-y)=3[5x(x+y)-(x+y)]
=3(x+y)(5x-1)

b) x2+x-6

b) =x2+3x-2x-6
=x(x+3)-2(x+3)=(x+3)(x-2)

c) 4x4+1

c) =4x4+4x2+1-4x2=(2x2+1)2-(2x)2