Lêi c¶m ¬n

Để hoàn thành chuyên đề thực tập với đề tài “nâng cao khả năng
thắng thầu tại Công ty cơ giới và xây lắp 14” em đã nhận được nhiều ý
kiến nhận xét, góp ý và sự giúp đỡ chân thành từ phía giáo viên hướng
dẫn, ban giám đốc và các cô chú công tác tại Công ty cơ giới và xây lắp
14. Vì vậy, em xin chân thành gửi lời cảm ơn tới tất cả mọi người, đặc
biệt là những người đã trực tiếp hướng dẫn em:
Giáo viên hướng dẫn: T.S Nguyễn Thị Hồng Thuỷ
G. Đ (xí nghiệp 141): Nguyễn Trí Hữu.

1

Lêi më ®Çu
Nền kinh tế chuyển đổi và vận động theo cơ chế thị trường thì các
hoạt động sản xuất kinh doanh đều gắn liền với quy luật cạnh tranh, cạnh
tranh với mức độ ngày càng cao sẽ thúc đẩy sự phát triển, đặc biệt là trong
lĩnh vực xây dựng cơ bản thì cạnh tranh giữa các chủ thể tham gia đang
ngày một càng gay gắt hơn.
Để tạo ra một sân chơi mang tính cạnh tranh lành mạnh và bình
đẳng, đảm bảo tính hiệu quả cao, ngày 12/2/1990 Bộ trưởng Bộ Xây dựng
đã ra quyết định số 24/ BXD – VKT về việc ban hành “Quy chế đấu thầu”
và tiếp tục sửa đổi bổ sung bằng quyết định số 60/BXD – VKT ngày
30/3/1994 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng và nghị định số 88/NĐ – CP năm
1999 của chính phủ.
Phải khẳng định rằng “Quy chế đầu thầu” được ban hành đã đáp
ứng được yêu cầu phát triển của thị trường xây dựng, đem lại lợi ích cho
tất cả các chủ thể kinh tế tham gia vào lĩnh vực này:
Đấu thầu đã đem lại phương án thực hiện dự án đầu tư tối ưu nhất
cho chủ đầu tư, mang lại cho nhà thầu (các công ty xây dựng) cơ hội cạnh

công ty cơ giới và xây lắp 14
Chương 3: Một sô giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao khả năng
thắng thầu của Công ty cơ giới và xây lắp 14.

3

Chơng I
Một số vấn đề chung về đấu thầu và khả năng
thắng thầu của Công ty xây dựng
I. Hoạt động đầu t xây dựng cơ bản và đấu thầu
trong xây dựng
1. Hoạt động đầu t xây dựng cơ bản vị trí của đấu thầu trong
đầu t xây dựng
- u t xõy dng c bn l nhng hot ng nhm to ra nhng
ti sn c nh mang tớnh cht lõu di phc v cho nn kinh t quc dõn
thụng qua cỏc cụng trỡnh dõn dng cng nh cụng nghip, giao thụng,
thu li
1
Hot ng u t xõy dng c bn l mt quỏ trỡnh c thc
hin qua ba giai on nh sau:
- Giai on chun b u t
- Giai on thc hin u t
- Giai on kt thỳc xõy dng, a d ỏn vo khai thỏc v s
dng.
Sau khi xem xột, ỏnh giỏ v xỏc nh d ỏn l cú tớnh kh thi thỡ
ch u t s tin hnh chun b nhng iu kin vt cht, ti chớnh, nhõn
lc, mt bng thi cụng, giy xin phộp u t v tip n chun b cho
giai on thc hin u t. Ch u t cú th thc hin d ỏn u t ca
mỡnh bng mt trong hai phng thc l t lm hoc giao thu (gm ch
1

2.1. Mét sè kh¸i niÖm
2
- Đấu thầu: là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng tốt nhất các
yêu cầu của bên mời thầu trong sự cạnh tranh giữa các nhà thầu.
2
Văn bản hướng dẫn Quy chế đấu thầu. Nhà xuất bản xây dựng. Hà Nội -2001. Trang 9 - 13

6
Giai đoạn chuẩn bị
đầu tư
Giai đoạn thực hiện đầu
tư
- Dự án khả thi
- Tài chính
- Mặt bằng thi công
- Giấy xin phép
Tự làm Giao thầu
chỉ định
thầu
đấu
thÇu
Giai đoạn kết thúc XD,
đưa dự án vào khai thác
sử dụng

- Nhà thầu: là tổ chức kinh tế có đủ điều kiện và tư cách pháp
nhân có thể tham gia đấu thầu.
- Bên mời thầu: là chủ đầu tư hoặc đại diện hợp pháp của chủ đầu
tư có dự án cần đấu thầu.
Trong quá trình thực hiện dự án đầu tư tuỳ theo tính chất của công

Đấu thầu xây lắp là một quá trình mua bán đặc biệt, mà sản phẩm
của quá trình đó là các công trình xây dựng, người bán là chủ đầu tư còn
người mua là các công ty xây dựng (trong quá trình đấu thầu xây lắp được
gọi là các nhà thầu). Quá trình này được thể hiện như sau:
Bên mời thầu sẽ gửi thư mời thầu đến các nhà thầu. Nhà thầu sẽ
căn cứ vào tài liệu do bên mời thầu cung cấp để đưa ra biện pháp thi công,
giải pháp kỹ thuật và lập giá dự thầu…. nhằm giành được công trình xây
dựng. Có nghĩa là với dự án xây dựng thì chủ đầu tư mong muốn bán với
phương án thực hiện tối ưu nhất còn nhà thầu thì hi vọng mua được các
công trình đem lại nhiều lợi ích cho mình nhất. Phương thức đấu thầu
thường được thực hiện bởi một người bán và rất nhiều người mua do vậy
mà nhà thầu muốn giành được hàng thì phải hết sức cố gắng đưa ra những
lợi thế tuyệt đối trong khả năng thực hiện dự án của mình so với đối thủ
cạnh tranh. Điều đó làm cho chất lượng công trình tăng lên, tiến độ thi
công và giá cạnh tranh giảm xuống đem lại lợi ích cho chủ đầu tư.
Đấu thầu là một hoạt động kinh doanh đã được thực hiện rộng rãi
và từ lâu trên thế giới, tuy nhiên với một nền kinh tế hàng hoá còn sơ khai
như ở Việt Nam thì đây là một hoạt động mới được đưa vào áp dụng còn
khá mới mẻ. Do vậy bản chất kinh doanh của đấu thầu nói chung và đấu
thầu xây lắp nói riêng dưới một góc độ khác nhau còn được quan niệm

8

theo một cách khác nhau. Ở đây, ta xem xét quan điểm này trên ba các
góc độ sau:
-Theo quan điểm của nhà đầu tư:
Đấu thầu là phương thức giúp chủ đầu tư lựa chọn được những
nhà thầu đáp ứng tốt nhất được những yêu cầu chủ chủ đầu tư về kinh tế,
kỹ thuật và tiến độ thi công công trình, để thực hiện dự án đầu tư của
mình. Đấu thầu là nơi diễn ra một sự cạnh tranh mà ở đó chủ đầu tư tìm ra

2.3. §Æc ®iÓm cña ®Êu thÇu
Từ thực chất của đấu thầu ta thấy đặc điểm nổi bật nhất trong
công tác đấu thầu đó là:
Thứ nhất, đấu thầu là một hoạt động kinh doanh đặc biệt khác với
các hoạt động mua bán thông thường khác. Đó là:
Người bán thì muốn bán việc với giá rẻ và phải trả tiền còn người
mua thì mua việc với hi vọng đạt được mức giá đem lại lợi nhuận cao.
Trên thị trường này thì lại chỉ có một người bán và nhiều người mua cho
nên muốn mua được hàng thì người mua phải cố gắng thoả mãn tốt nhất
những yêu cầu và điều kiện mà người bán đặt ra, đồng thời phải bảo đảm
tính lợi thế so sánh tuyệt đối so với các đối thủ cạnh tranh.
Thứ hai, trong đấu thầu luôn tồn tại sự cạnh tranh giữa các chủ
thể:
- Nhà đầu tư và nhà thầu

10

- Các nhà thầu với nhau
Thực tế, sự cạnh tranh giữa nhà đầu tư và nhà thầu thường xuất
phát từ mối quan hệ cung cầu trên thị trường xây dựng. Cho dù là ở đây
có một sự độc quyền nhất định của người bán thế nhưng vẫn tiềm ẩn một
sự cạnh tranh nhà thầu và chủ đầu tư nhằm đi đến một thoả thuận hợp lý
về quyền lợi, trách nhiệm và nghĩa vụ mà các bên đạt được trong quá trình
thực hiện công trình; Còn cuộc cạnh tranh giữa các nhà thầu với nhau, đây
là sự đua tranh nhằm thực hiện được mục tiêu sinh tồn của các công ty
xây dựng và không có sự phụ thuộc mang tính phục tùng của công ty này
vào công ty khác do vậy cuộc cạnh tranh này thì diễn ra với mức độ mạnh
và gay gắt hơn hơn.
Thứ ba, sự phụ thuộc mang tính chất phục tùng của nhà thầu đối
với chủ đầu tư.

Theo nguyên tắc này có nghĩa là các hồ sơ dự thầu của các nhà
thầu phải được bên mời thầu đánh giá một cách khoa học và hợp lý nhằm
đảm bảo sự cạnh tranh công bằng và bình đẳng.
Ví dụ: các hồ sơ dự thầu đều được đánh giá dựa trên một thang
điểm nhất định được lượng hoá cho mỗi một chỉ tiêu theo tính chất quan
trọng của nó trong quá trình thực hiện công trình

12

- Nguyên tắc trách nhiệm phân minh
Đó là nguyên tắc chỉ rõ trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền lợi của
các bên có liên quan trong việc thực hiện hợp đồng sẽ đựơc nêu chi tiết
phân minh trong hợp đồng ký kết tránh tình trạng xảy ra tranh chấp.
- Nguyên tắc ba chủ thể
Trong quá trình thực hiện dự án thì luôn luôn tồn tại sự có mặt
của ba chủ thể đó là: chủ dự án, nhà thầu và kỹ sư tư vấn. Cả ba chủ thể
đều phải là những cán bộ chuyên gia có trình độ học vấn, chuyên môn,
kinh nghiệm nghề nghiệp và trách nhiệm đối với công việc cao trong khi
thực hiện nhiệm vụ của mình.
-Nguyên tắc tuân thủ nghiêm ngặt sự quản lý thống nhất của nhà
nước
Đấu thầu là một phương thức thực hiện dự án đem lại hiệu quả
cao không những cho chủ đầu tư, cho các nhà thầu mà còn mang lại hiệu
quả cho cả nền kinh tế xã hội; Là một nhân tố thúc đẩy sự phát triển của
nền kinh tế xã hội.
Do đó các chủ thể tham gia đấu thầu phải tuyệt đối tuân thủ sự
quản lý của nhà nước, mà cụ thể đó là tuân thủ nghiêm ngặt các quy định,
các văn bản pháp quy và hệ thống chính sách của nhà nước.
-Nguyên tắc bảo lãnh, bảo hành, bảo hiểm thích đáng


hiện và mua sắm đặc biệt…
3.3. C¸c ph¬ng ph¸p ®Êu thÇu
Đấu thầu có ba phương pháp như sau:
- Đấu thầu một túi hồ sơ:
Khi dự thầu theo phương pháp này thì nhà thầu chỉ cần nộp những
đề xuất kỹ thuật, tài chính, giá bỏ thầu, và những điều kiện khác trong một
túi hồ sơ chung để bên mời thầu xem xét và đánh giá.
- Đấu thầu hai túi hồ sơ (hai phong bì)
Khi đấu thầu theo phương pháp này, nhà thầu cần nộp những đề
xuất kỹ thuật, phương án tài chính sơ bộ trong từng túi hồ sơ riêng vào
cùng một thời điểm. Khi đó, túi hồ sơ kỹ thuật sẽ được bên mời thầu xem
xét đánh giá và xếp hạng trước, nhà thầu nào được xếp hạng thứ nhất về
kỹ thuật thì sẽ được xem xét tiếp túi hồ sơ về tài chính. Trường hợp các
nhà thầu không đáp ứng các yêu cầu về tài chính và các điều kiện của hợp
đồng thì bên mời thầu phải xin ý kiến của người có thẩm quyền quyết
định đầu tư, nếu được chấp thuận thì mới được mời nhà thầu tiếp theo để
xem xét.

15

- Đấu thầu hai giai đoạn
Phương thức nay được áp dụng cho các dự án lớn, phức tạp về
công nghệ, kỹ thuật hoặc dự án thuộc dạng chìa khoá trao tay. Trong quá
trình xem xét chủ đầu tư có điều kiện yêu cầu về mặt công nghệ, kỹ thuật
và đủ điều kiện tài chính của hồ sơ mời thầu.
 Giai đoạn thứ nhất:
Các nhà thầu nộp đề xuất về kỹ thuật và phương án tài chính sơ
bộ (chưa có giá) để bên mời thầu xem xét và thảo luận cụ thể với từng nhà
thầu để thống nhất về yêu cầu và tiêu chuẩn kỹ thuật để nhà thầu chuẩn bị
và nộp đề xuất kỹ thuật của mình.


17

Cơ sở lựa chọn nhà thầu có năng lực thực chất là năng lực hồ sơ
dự thầu. Nhà đầu tư đánh giá năng lực nhà thầu chủ yếu là dựa vào các
thông tin trên hồ sơ dự thầu vì vậy để đánh giá được các hồ sơ dự thầu
một cách dễ dàng thì các chỉ tiêu trong hồ sơ dự thầu đều được lượng hoá
thành thang điểm nhất định và hợp lý theo mức độ quan trọng của từng
chỉ tiêu.
Tiêu chuẩn đánh giá trong hồ sơ xây lắp bao gồm:
- Tiêu chuẩn chất lượng, kỹ thuật
- Tiêu chuẩn kinh nghiệm nhà thầu
- Tiêu chuẩn tài chính giá cả
- Tiêu chuẩn tiến độ thi công
Bước 2: Mời thầu
Tuỳ vào hình thức đấu thầu mà bên mời thầu lựa chọn hình thức
mời thầu. Nếu thực hiện hình thức đấu thầu rộng rãi thì bên mời thầu sẽ
sử dụng hình thức thông báo mời thầu trên các phương tiện thông tin đại
chúng còn nếu sử dụng phương thức đấu thầu hạn chế thì sẽ gửi thư mời
thầu trực tiếp đến các nhà thầu mà bên mời thầu cảm thấy là có đủ khả
năng tham dự và thực hiện hợp đồng khi thắng thầu.
Bước 3: Nộp và nhận hồ sơ dự thầu
Nhà thầu phải niêm phong toàn bộ hồ sơ dự thầu của mình trong
đó ghi rõ bản gốc, bản sao. Trên túi hồ sơ ghi rõ: tên gói thầu, tên nhà
thầu, tên và địa chỉ bên mời thầu, phải ghi rõ không được mở trước ngày

18

và giờ mở thầu và nộp trực tiếp hoặc qua bưu điện theo địa chỉ và thời
gian quy định của hồ sơ mời thầu.

đấu thầu quốc tế)
 Đánh giá theo tiêu chuẩn đã định trước, ở bước này cần thực
hiện theo các tiêu chuẩn sau:
* Tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng:
- Mức độ đáp ứng của hồ sơ dự thầu với các yêu cầu kỹ thuật,
chất lượng vật tư, thiết bị nếu trong hồ sơ thiết kế và chỉ dẫn kỹ thuật
- Sơ đồ tổ chức hiện trường
- Bố trí nhân lực tại hiện trường
- Tính hợp lý và khả thi của các giải pháp kỹ thuật, giải pháp tổ
chức thi công
- Các biện pháp đảm bảo điều kiện về môi trường và các điều kiện
an toàn khác về lao động, phòng cháy nổ….
- Sự phù hợp của thiết bị thi công (số lượng, chủng loại, công suất
và tiến độ thi công hợp đồng cho cả công trình)
* Tiêu chuẩn kinh nghiệm nhà thầu:
- Kinh nghiệm thực hiện các dự án có tiêu chuẩn kỹ thuật tương tự
- Số lượng trình độ các cán bộ công nhân kỹ thuật trực tiếp thực
hiện dự án
* Tiêu chuẩn tiến độ thi công

20

- Xem xét mức độ đảm bảo tiến độ quy định trong hồ sơ mời thầu
- Xem xét mức độ hợp lý về thời gian hoàn thành các hạng mục
công trình có liên quan
* Tiêu chuẩn tài chính, giá cả
- Xem xét khả năng tài chính của 03 năm gần đây:
- Tổng tài sản, tài sản lưu động, tài sản cố định, nợ phải trả, nguồn
vốn chủ sở hữu, nguồn vốn kinh doanh.
- Xem xét khả năng tín dụng của nhà thầu và địa chỉ cung cấp tín

hành ký kết hợp đồng chính thức. Chủ đầu tư chỉ hoàn bảo lãnh dự thầu
và tổ chức triển khai hợp đồng của nhà thầu trong một thời gian nhất định
kể từ khi thông báo trúng thầu.
Kết thúc quá trình đấu thầu và xét thầu bằng việc ký kết hợp đồng
chính thức với các nhà thầu, việc quản lý dự án chuyển sang những bước
tiếp theo trong chu trình dự án.
Như vậy chúng ta có thể thấy một cuộc đấu thầu phải trải qua một
trình tự bao gồm 8 bước như sau
Sơ đồ quá trình đấu thầu

22

5. ý nghÜa cña c«ng t¸c ®Êu thÇu
Trong nền kinh tế thị trường, đấu thầu là một hình thức kinh
doanh rất phổ biến và thực sự là một nhân tố thúc đẩy mạnh mẽ sự cạnh
tranh vốn có của nền kinh tế thị trường, đấu thầu có tác dụng và ảnh
hưởng to lớn đến tất cả các chủ thể kinh tế tham gia vào hoạt động kinh
doanh lớn bởi hiệu quả mà nó thực sự mang lại.
-Đối với chủ đầu tư:
Với phương thức đấu thầu chủ đầu tư sẽ thoả mãn được mong
muốn là chọn lựa được nhà thầu có khả năng đáp ứng cao những yêu cầu
của mình về kỹ thuật, tiến độ thi công cũng như mức giá cả hợp lý trong
việc thực hiện dự án của chủ đầu tư. Đồng thời, ở đây chủ đầu tư cũng
luôn nắm được thế chủ động, tránh tình trạng lệ thuộc và độc quyền giá cả

chu n b h s m i ẩ ị ồ ơ ờ
th uầ
m i th uờ ầ
N p v nh n h s ộ à ầ ồ ơ
d th uự ầ

chức cho phù hợp với trình độ phát triển của công ty nhằm nâng cao chất
lượng công trình tăng uy tín, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả kinh
doanh….
Với hình thức công khai và cạnh tranh bình đẳng trong công tác
đấu thầu xây dựng thì sẽ thúc đẩy công ty xây dựng phát huy tính chủ
động trong việc tìm kiếm các cơ hội tham gia dự thầu và ký kết hợp đồng
thúc đẩy sự phát triển của công ty mình

24

-i vi nn kinh t quc dõn
u thu gúp phn thỳc y s phỏt trin ca nn kinh t quc
dõn c bit l thỳc y tớnh cnh tranh ca nn kinh t th trng.
u thu xõy dng gúp phn nõng cao hiu qu v tớnh tit kim
trong vic s dng vn trỏnh tỡnh trng tht thoỏt v lóng phớ vn.
u thu cụng bng v bỡnh ng to ra mụi trng cnh tranh
lnh mnh gia cỏc doanh nghip xõy dng, ngha l to mụi trng thỳc
y s phỏt trin ca th trng xõy dng c bn trong mụi trng nn
kinh t hng hoỏ phỏt trin sụi ng.
u thu cng gúp phn i mi qun lý nh nc trong lnh
vc xõy dng. t chc qun lý cụng tỏc u thu t hiu qu cao thỡ
nh nc cng cn phi cú c ch v chớnh sỏch iu chnh qun lý
phự hp v cht ch. iu ú ngha l cn phi nõng cao trỡnh ca cỏn
b qun lý nh nc trong lnh vc ny.
II. Khả năng thắng thầu của các nhà thầu và các nhân tố tác
động đến khả năng thắng thầu của các nhà thầu
1. Tính tất yếu phải nâng cao khả năng thắng thầu
1.1. Đấu thầu - một hoạt động kinh doanh mang tính cạnh tranh
cao
Ti sao phi cỏc cụng ty xõy dng phi nõng cao kh nng thng