TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA LUẬT
BỘ MÔN LUẬT TƯ PHÁP
..…o0o…..

Niên khóa: 2009 – 2013
Đề tài:

Giảng viên hướng dẫn:
Nguyễn Thu Hương

Sinh viên thực hiện:
Dương Chí Thanh
MSSV: 5095462
Lớp: Luật hành chính – K35

Cần Thơ, tháng 5/2013


NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

 ....................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................

...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................

Cần Thơ, ngày…. Tháng…. năm 2013


Luận văn tốt nghiệp

Ranh giới phân định giữa tội giết người với tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

MỤC LỤC
Trang
LỜI NÓI ĐẦU ...................................................................................................1
CHƯƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI GIẾT NGƯỜI VÀ
TỘI CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC
KHỎE CỦA NGƯỜI KHÁC ............................................................................4
1.1. Vài nét về các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm,
danh dự của con người trong Luật hình sự Việt Nam .................................4
1.1.1. Khái niệm về các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân
phẩm, danh dự của con người ....................................................................6
1.1.2. Dấu hiệu pháp lý của các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe,
nhân phẩm, danh dự của con người...........................................................7
1.1.2.1. Về khách thể của các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe,

Ranh giới phân định giữa tội giết người với tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

1.3.1. Khái niệm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức
khỏe của người khác .................................................................................16
1.3.1.1. Khái niệm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức
khỏe của người khác theo từ điển Tiếng Việt...........................................16
1.3.1.2. Khái niệm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức
khỏe của người khác theo quan điểm Luật Hình Sự ................................16
1.3.2. Nguyên nhân và điều kiện phạm tội cố ý gây thương tích hoặc
gây tổn hại cho sức khỏe của người khác .................................................17
1.3.2.1. Nguyên nhân và điều kiện thuộc về yếu tố xã hội của tội cố ý
gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác..............17
1.3.2.2. Nguyên nhân và điều kiện thuộc về các cơ quan bảo vệ pháp
luật và thuộc về bản thân người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc
gây tổn hại cho sức khỏe của người khác................................................19
1.3.3. Lịch sử hình thành các quy định về tội cố ý gây thương tích
hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong pháp luật hình
sự Việt Nam...............................................................................................21
1.3.3.1. Giai đoạn trước năm 1945 .........................................................21
1.3.3.2. Giai đoạn từ năm 1945 – 1985 ...................................................25
1.3.3.3. Giai đoạn từ năm 1985 – 1999 ...................................................27
1.3.3.4. Giai đoạn từ khi Bộ luật Hình sự năm 1999 ra đời đến nay.......28
CHƯƠNG 2. PHÂN BIỆT TỘI GIẾT NGƯỜI VỚI TỘI CỐ Ý GÂY
THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA
NGƯỜI KHÁC TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ HIỆN HÀNH......................31
2.1. Dấu hiệu pháp lý của tội giết người......................................................31
2.1.1. Khách thể của tội giết người............................................................32
2.1.2. Mặt khách quan của tội giết người..................................................32
2.1.3. Mặt chủ quan của tội giết người .....................................................34

thương tích) với tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức
khỏe của người khác ...............................................................................46
2.5.1.2. Ví dụ thực tiễn về tội giết người (chưa đạt) với tội cố ý gây
thương tích .............................................................................................50
2.5.1.3. Điểm giống nhau và khác nhau giữa tội giết người (chưa đạt
nhưng đã gây ra thương tích) với tội cố ý gây thương tích hoặc gây
tổn hại cho sức khỏe của người khác ......................................................52
2.5.2. Tội giết người (hoàn thành) với tội cố ý gây thương tích hoặc
gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong trường hợp dẫn đến
chết người..................................................................................................53
2.5.2.1. Dấu hiệu phân biệt tội giết người (hoàn thành) với tội cố ý
gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong
trường hợp dẫn đến chết người...............................................................53
2.5.2.2. Ví dụ trên thực tế về tội giết người (hoàn thành) với tội cố ý
gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong
trường hợp dẫn đến chết người...............................................................56
2.5.2.3. Điểm giống nhau và khác nhau giữa tội giết người (hoàn
thành) với tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe
của người khác trong trường hợp dẫn đến chết người.............................58
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ VƯỚNG MẮC VÀ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT
TRONG VIỆC XÁC ĐỊNH TỘI DANH ĐỐI VỚI TỘI GIẾT NGƯỜI
VÀ TỘI CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO
SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI KHÁC .................................................................61

GVHD: Nguyễn Thu Hương

SVTH: Dương Chí Thanh


Luận văn tốt nghiệp

TÀI LIỆU THAM KHẢO

GVHD: Nguyễn Thu Hương

SVTH: Dương Chí Thanh


BẢNG VIẾT TẮT

BLHS

Bộ luật Hình sự

HĐTP
HĐXX
TAND
TP.HCM
VKSND

Hội đồng thẩm phán
Hội đồng xét xử
Tòa án nhân dân
Thành phố Hồ Chí Minh
Viện kiểm sát nhân dân


Luận văn tốt nghiệp

Ranh giới phân định giữa tội giết người với tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

bản hướng dẫn phân biệt các trường hợp dễ gây nhầm lẫn giữa hai tội danh này
nên việc phân biệt khi xử lý vẫn còn bỏ ngỏ, lạc lõng và không vững chắc.
Sự phân biệt giữa tội này với tội khác là một vấn đề rất quan trọng và cần
thiết trên lý luận cũng như trong thực tiễn xét xử, nếu không xem xét một cách
toàn diện thì rất dễ dẫn chúng ta đến nhầm lẫn và như vậy trong quá trình giải
GVHD: Nguyễn Thu Hương

1

SVTH: Dương Chí Thanh


Luận văn tốt nghiệp

Ranh giới phân định giữa tội giết người với tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

quyết sẽ dẫn đến tình trạng không đúng người, không đúng tội, bỏ lọt tội phạm,
không đảm bảo nguyên tắc pháp chế. Xung quanh vấn đề này có nhiều ý kiến
khác nhau từ dư luận xã hội và từ phương diện lý luận pháp lí. Đó là lý do người
viết chọn đề tài “Ranh giới phân định giữa tội giết người với tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác”, người viết xin
phép được tổng hợp và trình bày một số lý luận khoa học và thực tiễn để khai phá
về vấn đề này.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu các vấn đề liên quan đến tội “Giết người” và tội “Cố
ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác” trong Bộ Luật
hình sự Việt Nam (được sửa đổi bổ sung ngày 19 tháng 6 năm 2009 có hiệu lực
thi hành ngày 01 tháng 01 năm 2010), nhằm nghiên cứu dựa trên những cơ sở lý
luận khoa học và những ví dụ từ thực tiễn nhằm đưa ra những cơ sở để phân biệt

Ranh giới phân định giữa tội giết người với tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

pháp phân tích, tổng hợp, so sánh nhằm làm rõ vấn đề đang được nghiên cứu và
đưa ra những ví dụ thực tế để minh họa đánh giá.
5. Bố cục luận văn
Ngoài các phần Mục lục, Lời nói đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham
khảo, luận văn bao gồm 3 chương. Cụ thể:
Chương 1. Những vấn đề chung về tội giết người và tội cố ý gây thương
tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
Chương 2. Phân biệt tội giết người với tội cố ý gây thương tích hoặc gây
tổn hại cho sức khỏe của người khác trong Bộ luật hình sự hiện hành
Chương 3. Một số vướng mắc và ý kiến đề xuất trong việc xác định tội
danh đối với tội giết người và tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức
khỏe của người khác
Đề tài nghiên cứu “Ranh giới phân định giữa tội giết người với tội cố ý
gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác” là một vấn đề
khá phức tạp, nó đòi hỏi người nghiên cứu đề tài cần có kiến thức sâu rộng cả về
lý luận lẫn thực tiễn về tội giết người và tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại
cho sức khỏe của người khác. Ngoài ra, nó còn đòi hỏi người viết phải biết nắm
bắt được những vấn đề cốt lõi, những tồn tại và vướng mắc còn gặp phải, để từ
đó đề xuất giải pháp giải quyết. Do còn hạn chế về trình độ nghiên cứu cũng như
về kinh ghiệm thực tiễn, trong quá trình hoàn thành luận văn người viết sẽ không
thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Người viết rất mong nhận được những ý
kiến đóng góp từ quý Thầy, Cô, bạn bè… để bài viết được hoàn thiện hơn.

GVHD: Nguyễn Thu Hương

3


trật tự quản lý kinh tế, bảo đảm cho mọi người được sống trong một môi trường
xã hội và sinh thái an toàn, lành mạnh, mang tính nhân văn cao.” Như vậy, bảo
vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân được coi là một trong những mục tiêu
quan trọng của BLHS. Những quyền con người được pháp luật nói chung và luật
hình sự nói riêng bảo vệ là quyền được sống, quyền bất khả xâm phạm về thân
thể, sức khoẻ, nhân phẩm và danh dự. Vì vậy, BLHS đã quy định một phần riêng
biệt gồm 30 điều quy định các tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, nhân
phẩm, danh dự của con người tại Chương XII. Về thứ tự, Chương XII chỉ nằm
sau Chương quy định các tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia trong phần các
tội phạm của BLHS chứng tỏ tính chất quan trọng của khách thể mà luật bảo vệ.
Về mức hình phạt, có tới 3/30 điều quy định mức hình phạt cao nhất của Luật
Hình sự Việt Nam là tử hình.

GVHD: Nguyễn Thu Hương

4

SVTH: Dương Chí Thanh


Luận văn tốt nghiệp

Ranh giới phân định giữa tội giết người với tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

Các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự được quy
định trong Chương XII có thể được chia thành 3 nhóm tội, gồm:
- Nhóm tội xâm phạm tính mạng:





Tội xúi giục hoặc giúp người khác tự sát



Tội không cứu giúp người khác đang trong tình trạng nguy hiểm đến

tính mạng


Tội đe doạ giết người
- Nhóm tội xâm phạm sức khoẻ:

Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người
khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh


Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người
khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng




Tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của ngươi

khác
Tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người
khác do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính




Tội cưỡng dâm trẻ em



Tội giao cấu với trẻ em



Tội dâm ô đối với trẻ em



Tội lây truyền HIV cho người khác



Tội cố ý truyền HIV cho người khác



Tội mua bán phụ nữ



Tội mua bán, đánh tráo hoặc chiếm đoạt trẻ em





GVHD: Nguyễn Thu Hương

6

SVTH: Dương Chí Thanh


Luận văn tốt nghiệp

Ranh giới phân định giữa tội giết người với tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

Như vậy, chúng ta có thể hiểu các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe,
nhân phẩm, danh dự của con người là hành vi nguy hiểm cho xã hội do người có
năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện với lỗi cố ý hoặc vô ý xâm phạm đến
quyền sống, quyền được bảo hộ về sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người.
1.1.2. Dấu hiệu pháp lý của các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe,
nhân phẩm, danh dự của con người
1.1.2.1. Về khách thể của các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân
phẩm, danh dự của con người
Khách thể của nhóm tội phạm này là những quan hệ xã hội đảm bảo
quyền sống, quyền được an toàn về sức khoẻ, nhân phẩm, danh dự của con
người. Đối tượng tác động theo nghĩa rộng của tội phạm này là con người cụ thể
đã được sinh ra và chưa chết. Theo nghĩa hẹp thì đối tượng tác động của nhóm
tội này liên quan đến 3 nhóm tội là tính mạng, sức khoẻ, nhân phẩm và danh dự
của con người.
1.1.2.2. Về mặt khách quan của các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe,
nhân phẩm, danh dự của con người
Trên thực tế hành vi phạm tội diễn ra hết sức đa dạng và phong phú phù

(tức đạt độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự và có đủ năng lực trách nhiệm hình sự).
Trong một số tội đòi hỏi chủ thể có một số dấu hiệu đặc biệt như giới tính, độ
tuổi, người đang thi hành công vụ và người có quan hệ với nạn nhân thì cần phải
xác định rõ vấn đề này.
1.1.2.4. Về mặt chủ quan của các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân
phẩm, danh dự của con người
Lỗi của các tội tại chương này có thể là cố ý, hoặc vô ý tuỳ từng loại tội
phạm. Động cơ mục đích phạm tội tuy ít trường hợp là dấu hiệu định tội nhưng
nó là tình tiết định khung của nhiều tội phạm và có ý nghĩa trong việc quyết định
hình phạt. Ví dụ: một hành vi giết người nếu có mục đích chống chính quyền
nhân dân sẽ cấu thành tội theo Điều 84 BLHS chứ không chỉ xét xử về tội giết
người không.2
1.2. Khái quát tội giết người
1.2.1. Khái niệm về tội giết người
1.2.1.1. Khái niệm về tội giết người theo từ điển Tiếng Việt
- Tội: Là điều trái với quy định của pháp luật, vi phạm vào những điều
cấm của đạo đức xã hội, tôn giáo.
- Giết: Là làm cho người chết hay gây ra cái chết một cách đột ngột.
- Chết: Là khả năng sống không còn nữa.
- Người: Là loài động vật có tổ chức cao nhất, có khả năng tư duy, có tư
thế đứng thẳng, có đầu óc sáng tạo và sử dụng công cụ trong quá trình lao động.
Vậy, theo sự cắt nghĩa này, ta có thể hiểu tội giết người là hành vi của
người thực hiện một điều trái với quy định của pháp luật, đạo đức xã hội đối với
một người khác và gây ra cái chết cho người đó.

2

Phạm Văn Beo, Giáo trình luật hình sự Việt Nam (Phần các Tội phạm), Nxb Chính trị quốc gia, 2008,
tr. 52.


được coi là phạm tội chưa đạt (khi có lỗi cố ý trực tiếp) hoặc là tội cố ý gây
thương tích (khi có lỗi cố ý gián tiếp). Mục đích và động cơ phạm tội không là
dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm tội giết người và được quy định là tình
tiết định khung tăng nặng hình phạt.
Một số hành vi khác cũng làm chết người nhưng không coi là hành vi của
tội giết người:
- Hành vi không trái luật: hành vi gây ra cái chết cho người khác được
pháp luật cho phép (phòng vệ chính đáng, thi hành án tử hình v.v…)
- Hành vi trái luật: hành vi làm chết người trong khi thi hành công vụ,
hành vi vô ý làm chết người, hành vi bức tử, hành vi xúi giục hoặc giúp người
khác tự sát, hành vi giết con mới đẻ, hành vi giết người do tinh thần bị kích động
mạnh, giết người do vượt quá phòng vệ chính đáng.
Trong những trường hợp có những hành vi trái luật như thế, người ta
không quy định là tội giết người mà quy định bằng một tội danh cụ thể, tương

GVHD: Nguyễn Thu Hương

9

SVTH: Dương Chí Thanh


Luận văn tốt nghiệp

Ranh giới phân định giữa tội giết người với tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

ứng với hành vi. Hình phạt đối với tội danh này không nghiêm trọng bằng tội giết
người.
1.2.2. Nguyên nhân và điều kiện hình thành phạm tội giết người


GVHD: Nguyễn Thu Hương

10

SVTH: Dương Chí Thanh


Luận văn tốt nghiệp

Ranh giới phân định giữa tội giết người với tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

người thân khi họ ngăn cản việc mang tài sản của gia đình mang đi bán. Bên
cạnh đó các tệ nạn xã hội khác cũng ảnh hưởng không nhỏ đến loại tội phạm này.
Tệ nạn cờ bạc làm khuynh gia bại sản nhiều gia đình dẫn tới kéo theo những
hành vi tội lỗi liên quan đến tính mạng con người như giết người để quỵt tiền
thua bạc, giết người để cướp tài sản lấy tiền đánh bạc… Nghiện rượu lại có
trường hợp đẩy con người vào trường hợp không thể nhận thức được và không
thể điều khiển tốt hành vi của chính mình từ đó có thể dẫn đến giết người do bất
cứ sự kích động nhỏ nào.
- Lối sống buông thả ích kỷ và tư tưởng “đèn nhà ai nấy sáng” tồn tại
trong một bộ phận dân cư
Trước hết phải nói rằng sự du nhập từ lối sống của các nước phương Tây
làm cho cách sống theo đạo lý truyền thống của người Việt Nam ngày càng mai
một. Nhiều người đã tìm cách chạy theo những nhu cầu ích kỷ của bản thân bất
chấp cả dư luận xã hội cũng như sự lên án của các giá trị đạo đức. Chính lối sống
buông thả này đã tạo ra nguyên cớ cho những vụ giết người vì động cơ ghen
tuông, giết vợ, giết chồng để tự do lấy vợ lấy chồng khác. Hà Nội và Thành phố
Hồ Chí Minh là nơi tiếp thu sớm những tiến bộ văn hóa phương Tây nhưng cũng

một vụ án mạng. Trong những trường hợp tương tự như vậy nếu những người
hàng xóm chung quanh có tinh thần trách nhiệm, cảnh giác cao hơn nữa thì có
thể tội phạm đã được ngăn chặn kịp thời.
1.2.2.2. Nguyên nhân và điều kiện thuộc về các cơ quan bảo vệ pháp luật
và thuộc về bản thân người phạm tội của tội giết người
- Công tác quản lý, kiểm tra, giám sát xã hội còn chưa được chặt chẽ
Thực trạng hiện nay là việc giữ gìn trật tự an toàn trên địa bàn các tỉnh,
thành phố còn nhiều khiếm khuyết. Có thể dễ dàng nhận thấy lực lượng chuyên
trách còn quá ít để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. Bên cạnh đó do thiếu cả
những điều kiện làm việc cần thiết nên lực lượng chuyên trách đã không thu thập
được hết thông tin từ quần chúng nhân dân. Việc tuần tra khu vực, tuần tra các
khu tập thể còn yếu và không thường xuyên, nhiều nơi hoạt động này chỉ là hình
thức, các đối tượng có biểu hiện nghi vấn không được phát hiện để có biện pháp
ngăn chặn kịp thời.
- Chưa giải quyết đầy đủ việc làm cho những người trong độ tuổi lao động
Giải quyết công ăn việc làm cho những người trong độ tuổi lao động hiện
nay đang là vấn đề nan giải trong toàn xã hội nói chung và các cơ quan chức
năng nói riêng. Hiện nay chúng ta chưa thực sự quản lý được những người thất
nghiệp, chưa tổ chức, tập hợp được những người trong độ tuổi lao động mà chưa
có việc làm. Mặt khác cũng không hướng dẫn, rèn luyện hình thành nhân cách
sống của con người mới cho họ. Đối tượng những người thất nghiệp bị bế tắc
trong cuộc sống do ảnh hưởng của lối sống tiêu cực từ những người xung quanh,
sự đe dọa, tác động trực diện từ các tệ nạn xã hội nên họ đã trở thành một bộ
phận đối tượng thực hiện tội giết người.
- Công tác thu hồi, quản lý và sử dụng vũ khí còn sơ hở
Hiện tượng tàng trữ và mua bán vũ khí trái phép còn tồn tại do đó chưa
ngăn chặn được việc luân chuyển vũ khí vào tay bọn phạm tội, đặc biệt là những
tên đã có tiền án, tiền sự. Mặt khác, một số ít cán bộ nhân viên có trách nhiệm
giữ gìn vũ khí đã vi phạm các quy định về bảo quản và sử dụng. Những thiếu sót,
sơ hở này thường bị bọn tội phạm lợi dụng để tìm ra công cụ gây án. Kết quả

thường có nhiều ý kiến khác nhau trong quá trình xét xử vụ án nên kéo dài thời
gian vụ án.
Công tác xét xử các vụ án giết người còn chưa được xét xử kịp thời, điều
đó làm hạn chế vai trò giáo dục, phòng ngừa của công tác xét xử. Số vụ án giết
người hàng năm còn tồn đọng nhiều. Ngoài ra, một số vụ chưa được xử lý một
cách nghiêm minh, tương xứng với tính chất của nó từ đó tạo ra tâm lý coi
thường pháp luật, làm mất lòng tin của quần chúng nhân dân vào sự công minh
của pháp luật.
Việc thi hành án của loại tội phạm này trong nhiều trường hợp cũng chưa
kịp thời, triệt để. Các cơ quan Công an, Kiểm sát, Tòa án, Tư pháp chưa phối hợp
chặt chẽ, chưa quan tâm đến công tác phòng ngừa tội phạm nói chung và tội giết
người nói riêng.
Qua việc nghiên cứu điều kiện và nguyên nhân của tội giết người có thể
thấy tội phạm này tồn tại và gia tăng là do một hệ thống các yếu tố khác nhau, có
yếu tố thuộc về bản thân người phạm tội nhưng cũng có yếu tố thuộc về cơ chế
quản lý xã hội, quản lý kinh tế hiện nay. Do đó việc triệt tiêu hết các yếu tố là
nguyên nhân và điều kiện của tội phạm này là công việc hết sức phức tạp, nó đòi
hỏi phải có sự hưởng ứng, tham gia tích cực của toàn thể nhân dân.

GVHD: Nguyễn Thu Hương

13

SVTH: Dương Chí Thanh


Luận văn tốt nghiệp

Ranh giới phân định giữa tội giết người với tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

dụng luật lệ phong kiến vào việc định tội, từ đó đã cho ra đời hàng loạt văn bản
mới như:
+ Thông tư số 24 TAND tối cao ngày 25/11/1974 về việc xét xử các tội cố
ý giết người;
GVHD: Nguyễn Thu Hương

14

SVTH: Dương Chí Thanh


Luận văn tốt nghiệp

Ranh giới phân định giữa tội giết người với tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

+ Sắc lệnh số 03/ST – 76 ngày 15/03/1976 của Hội đồng Chính phủ cách
mạng lâm thời quy định các tội phạm và hình phạt, đồng thời ban hành thông tư
hướng dẫn các tội xâm phạm thân thể, nhân phẩm của công dân như: cố ý giết
người, cố ý gây thương tích…
1.2.3.3. Giai đoạn từ năm 1985 – 1999
Năm 1985 là mốc lịch sử quan trọng đánh dấu sự ra đời của BLHS đầu
tiên của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, BLHS đầu tiên của Việt
Nam có hiệu lực từ ngày 01/01/1985. Trong đó tội giết người được quy định tại
chương II điều 101, bao gồm 4 khoản quy định cụ thể cho từng hành vi của tội
này. Hình phạt cao nhất là tử hình. Đây cũng là giai đoạn áp dụng pháp luật Hình
sự thống nhất cả nước. Tòa án nhân dân tối cao đã ra quyết định số 04/HDTP
ngày 29/11/1986 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao hướng dẫn áp dụng
một số quy định trong phần các tội phạm của BLHS. Nghị quyết số 01/89/HDTP
ngày 19/04/1986 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao hướng dẫn bổ sung

Luận văn tốt nghiệp

Ranh giới phân định giữa tội giết người với tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

BLHS năm 1999 được Quốc hội khóa XII kì họp thứ V thông qua ngày
21/12/1999 sửa đổi, bổ sung 2009 được Quốc hội thông qua năm 2009 có hiệu
lực thi hành từ ngày 01/01/2010. Luật sửa đổi, bổ sung BLHS đã có nhiều thay
đổi về quy định cũng như hình phạt của một số tội phạm khác riêng đối với tội
giết người thì vẫn giữ nguyên quy định và chế tài.
1.3. Khái quát tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe
của người khác
1.3.1. Khái niệm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe
của người khác
1.3.1.1. Khái niệm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe
của người khác theo từ điển Tiếng Việt
- Tội: Là điều làm trái với quy định của pháp luật, vi phạm vào những
điều cấm của đạo đức xã hội, tôn giáo.
- Cố ý: Là có ý định làm việc gì và cố thực hiện ý định đó.
- Gây: Là làm cho nảy sinh, phát sinh.
- Thương tích: Là dấu vết để lại trên thân thể do bị thương.
Vậy, theo sự cắt nghĩa này, ta có thể hiểu tội cố ý gây thương tích hoặc
gây tổn hại cho sức khỏe của người khác là một người cố ý thực hiện ý định trái
với quy định của pháp luật, đạo đức xã hội, để gây ra thương tích trên cơ thể của
người khác.
1.3.1.2. Khái niệm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe
của người khác theo quan điểm Luật Hình Sự
Cố ý gây thương tích được hiểu là hành vi dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác
(thả chó cắn, trâu chém, bò đá,…) gây tổn thương cho cơ thể của người khác mà
tổn thương này có thể xác định được thông qua thị giác.

nguy hiểm (như: mã tấu, dao, kiếm, súng…) để thực hiện hành vi cố ý gây
thương tích của mình.
Tội phạm ngày càng gia tăng có rất nhiều nguyên nhân tác động đến
không chỉ đối với những người đã có nhiều tuổi, thanh niên, thiếu niên, thậm chí
có rất nhiều học sinh, sinh viên cũng phạm tội. Tập trung chủ yếu ở một số
nguyên nhân sau đây:
1.3.2.1. Nguyên nhân và điều kiện thuộc về yếu tố xã hội của tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
- Tác động của những mặt tiêu cực phát sinh từ nền kinh tế thị trường tới
mọi đời sống xã hội trong những năm qua ở nước ta.
Nguyên nhân dẫn tới tội phạm và vi phạm pháp luật là một vấn đề hết sức
phức tạp bao gồm các yếu tố về mặt đạo đức, pháp luật, tổ chức, tâm lý và các
yếu tố khác. Trong đó nguyên nhân về yếu tố xã hội có thể nói đây là nguyên
nhân cơ bản nhất, nguyên nhân của mọi nguyên nhân dẫn đến tội phạm và vi
phạm pháp luật.
Sự chuyển hướng của nền kinh tế quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị
trường nhiều thành phần dưới sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội
chủ nghĩa đã tạo nên sự chuyển biến lớn trong đời sống xã hội. Đất nước ta có
nhiều khởi sắc, nền kinh tế phát triển, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt.
Bên cạnh đó thiếu sự chuẩn bị đầy đủ cho bước chuyển biến này, chưa chú ý
đúng mức vấn đề giáo dục, rèn luyện phẩm chất chính trị và đạo đức đối với cán
bộ, đảng viên. Những mặt trái của nền kinh tế thị trường đã tạo nên những tiêu
cực nhất định đối với xã hội. Trong thời gian qua xã hội đã có sự phân tầng, một
GVHD: Nguyễn Thu Hương

17

SVTH: Dương Chí Thanh