ĐẠI HỌC
HỌC THÁI
THÁI NGUYÊN
NGUYÊN
ĐẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
--------------------------------

ÔNG Á HUÂN

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM TÍNH CHẤT ĐẤT
VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
ĐẤT DỐC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ LƯƠNG,
TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG

THÁI NGUYÊN - 2017


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
----------

ÔNG Á HUÂN

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM TÍNH CHẤT ĐẤT
VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
ĐẤT DỐC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ LƯƠNG,
TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường

Công nghệ Môi trường - Khoa học Môi trường và Trái đất – trường Đại học khoa
học - Đại học Thái Nguyên, đã chỉ bảo tận tình trong quá trình phân tích mẫu tại
phòng phân tích để hoàn thành Luận văn.
Tuy nhiên đề tài có khối lượng tính toán lớn nên còn một số tồn tại, thiếu sót.
Tác giả rất mong tiếp tục nhận được sự chỉ bảo giúp đỡ của các thầy cô giáo cũng
như những ý kiến đóng góp của bạn bè và của đồng nghiệp.
Một lần nữa, xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày

tháng

Tác giả

Ông Á Huân

năm 2017


iii
MỤC LỤC
Trang
LỜI CAM ĐOAN ........................................................................................................ i
LỜI CẢM ƠN .............................................................................................................ii
MỤC LỤC ................................................................................................................. iii
DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT ................................................................. vi
DANH MỤC CÁC BẢNG........................................................................................vii
DANH MỤC CÁC HÌNH ....................................................................................... viii
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài .......................................................................................... 1
2. Mục tiêu của đề tài ................................................................................................. 2

3.1.1. Phân loại theo cấp độ dốc tại huyện Phú Lương ............................................. 29
3.1.2. Phân loại theo tầng dày của đất dốc tại huyện Phú Lương ............................. 32
3.2. Nghiên cứu các yếu tố tác động đến tính chất môi trường đất dốc dựa vào
phân tích tương quan giữa các yếu tố tài nguyên sinh khí hậu trên địa bàn
huyện phú Lương ...................................................................................................... 33
3.2.1. Tương quan giữa các yếu tố tài nguyên sinh khí hậu tại tiểu vùng 1 trên
địa bàn huyện Phú Lương ......................................................................................... 33
3.2.2. Tương quan giữa các yếu tố tài nguyên sinh khí hậu tại tiểu vùng 2 trên
địa bàn huyện Phú Lương ......................................................................................... 36
3.2.3. Tương quan giữa các yếu tố tài nguyên sinh khí hậu tại tiểu vùng 3 trên
địa bàn huyện Phú Lương ......................................................................................... 38
3.2.4. Ý nghĩa lý thuyết và thực tiễn trong hoạt động của con người đối với tài
nguyên sinh khí hậu .................................................................................................. 40
3.2.5. Hiện trạng sử dụng đất theo chỉ số thực vật (NDVI) và độ dốc trên địa
bàn huyện Phú Lương ............................................................................................... 41
3.3. Nghiên cứu đặc điểm tính chất môi trường đất dốc dựa trên phân tích các
yếu tố ảnh hưởng đến tính chất môi trường đất dốc tại huyện Phú Lương............... 42
3.3.1. Phân tích một số tính chất đất theo độ dốc với thực vật (chỉ số NDVI) ......... 42
3.3.2. Phân tích một số hàm lượng kim loại nặng theo độ dốc với mục đích sử
dụng đất nông nghiệp tại huyện Phú Lương ............................................................. 54
3.3.3. Phân tích hóa chất BVTV theo mục đích sử dụng đất nông nghiệp ............... 64


v
3.4. Khó khăn, tồn tại và đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường đất dốc trên
địa bàn huyện Phú Lương ......................................................................................... 65
3.4.1. Khó khăn, tồn tại ............................................................................................. 65
3.4.2. Đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường đất dốc tại huyện Phú Lương ........ 66
3.4.3. Định hướng sử dụng bảo vệ môi trường đất dốc tại huyện Phú Lương .......... 71
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ................................................................................ 75


: Lượng mưa trung bình năm

MT

: Môi trường

NDVI

: Chỉ số thực vật

PB

: Phân bón

PCA

: Phân tích thành phần chính
(Principle Component Analysis)

QCVN

: Quy chuẩn Việt Nam

QL_CT

: Khoảng cách đến đường lớn (Quốc lộ 3C
hoặc đường cao tốc Thái Nguyên - Bắc Kạn)

SKS

DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang

Bảng 1.2:

Tổng hợp những nghiên cứu ảnh hưởng đến tính chất môi trường
đất trên thế giới ..................................................................................... 11
Tổng hợp những nghiên cứu ảnh hưởng đến tính chất môi

Bảng 2.1:

trường đất tại Việt Nam ................................................................. 17
Phân loại NDVI theo chất lượng thực vật trong lớp phủ bền mặt đất ........ 24

Bảng 2.2:

Tọa độ và vị trí lấy mẫu đất khu vực nghiên cứu ................................. 25

Bảng 2.3:

Các chỉ tiêu và phương pháp phân tích đất ........................................... 26

Bảng 3.1:
Bảng 3.2:
Bảng 3.3:

Phân loại theo cấp độ dốc ở các tiểu vùng tại huyện Phú Lương ........... 29
Phân loại, loại đất theo cấp độ dốc tại huyện Phú Lương ..................... 31
Phân loại đất theo tầng dày tại huyện Phú Lương ................................ 32


yếu tố tài nguyên sinh khí hậu, hoạt động của con người và kim
loại nặng trong đất................................................................................. 63
Bảng 3.19: Kết quả hóa chất BVTV theo mục đích sử dụng đất nông nghiệp ....... 64
Bảng 3.20: Tổng hợp định hướng sử dụng hợp lý tài nguyên sinh khí hậu và
bảo vệ môi trường đất dốc trên địa bàn huyện Phú Lương ................... 72


viii
DANH MỤC CÁC HÌNH
Trang
Hình 1.1:

Độ dốc của mặt đất .................................................................................. 4

Hình 2.1:

Sơ đồ giả thuyết nghiên cứu.................................................................. 28

Hình 3.1:

Quan hệ giữa các yếu tố tài nguyên sinh khí hậu tại tiểu vùng 1
huyện Phú Lương........................................................................... 35

Hình 3.2:

Quan hệ giữa các yếu tố tài nguyên sinh khí hậu tại tiểu vùng 2
huyện Phú Lương ........................................................................... 37

Hình 3.3:


cùng mặt phẳng tương quan giữa thành phần chính thứ F1 và thứ F2 ..... 50
Hình 3.13: Hàm lượng pHKCl và kim loại nặng trong 3 loại đất ............................. 56
Hình 3.14: Phân bố không gian nội suy của các kim loại nặng khác nhau ............. 58
Hình 3.15: Giá trị riêng và phần trăm tích lũy của phương sai của các .................. 59
Hình 3.16: Sự phân bố của một số kim loại nặng và các thuộc tính cảm quan ...... 60
Hình 3.17: Dendrogram (AHC) theo vị trí lấy mẫu với một số kim loại nặng
và pHkcl trong đất .................................................................................. 61
Hình 3.18: Bản đồ định hướng sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên sinh khí hậu và
bảo vệ môi trường đất dốc huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên ............. 71


1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Hoạt động của con người dẫn đến những thay đổi trong môi trường toàn
cầu, ngày càng nghiêm trọng, những hậu quả cho cuộc sống tương lai của chúng
ta. Sự thay đổi thành phần không khí - một phần do phát thải CO2 và 'khí nhà kính'
- dẫn đến sự gia tăng nhiệt độ về không gian và biến đổi thời gian, những thay đổi
do sự nóng lên toàn cầu, như thay đổi lượng mưa trong khí quyển, sự gia tăng độ
ẩm ở một số địa điểm. Những thay đổi được phản ánh một cách nhạy cảm bởi các
hệ sinh thái (thảm thực vật tự nhiên và sử dụng đất trong canh tác nông nghiệp)
cùng với những thay đổi đáng kể trong quá trình hình thành và suy thoái đất, các
tính chất môi trường đất và các chức năng của đất (Várallyay, 2010) [52]. Đặc
biệt, kiến thức về tính chất đất trên các thảm thực vật khác nhau rất quan trọng để
hiểu được các quy trình về mặt đất và sinh thái, dự báo sản xuất nông nghiệp và
các chính sách quản lý môi trường đất hợp lý, các hệ thống canh tác có nhiều loại
đất, môi trường sống, các tính trạng vi khí hậu, và các loại cây trồng, dẫn đến sự
khác nhau về độ màu mỡ của đất, giữ nước và năng suất cây trồng (Sciarretta et
al, 2014) [49]. Địa hình (độ dốc) là yếu tố chính kiểm soát quy trình thủy văn và
đất đai ở quy mô cảnh quan. Điều đáng nói về mặt chất lượng đất tại các địa hình

xuất giải pháp bảo vệ môi trường đất dốc trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh
Thái Nguyên’’.
2. Mục tiêu của đề tài
2.1. Mục tiêu tổng quát
Nghiên cứu chỉ ra các đặc điểm tính chất môi trường đất dốc và các yếu tố
tác động đến tính chất đất, nhằm đưa ra giải pháp bảo vệ môi trường đất dốc cho
người dân huyện Phú Lương.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Nghiên cứu thực trạng cấp độ dốc, tầng dầy trên địa bàn huyện Phú Lương;
- Nghiên cứu các yếu tố tác động đến tính chất môi trường đất dốc dựa
vào phân tích tương quan giữa các yếu tố tài nguyên sinh khí hậu trên địa bàn
huyện phú Lương;
- Nghiên cứu đặc điểm tính chất môi trường đất dốc dựa trên phân tích các
yếu tố ảnh hưởng đến tính chất môi trường đất dốc trên địa bàn huyện Phú Lương;
- Đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường đất dốc trên địa bàn huyện Phú Lương.


Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn full