CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số (do Thường trực Hội đồng ghi): ..........…….
1. Tên sáng kiến:
Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục chuyên môn tiểu học
3. Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết
Giáo viên chủ nhiệm ở Tiểu học có một vị trí vô cùng quan trọng trong việc hình
thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo
đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng sống cơ bản để học sinh học các bậc học
tiếp theo.
Ngoài việc tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập của học sinh, giáo viên chủ
nhiệm lớp còn phải thường xuyên theo dõi các hoạt động trong giờ chơi, trong các buổi
sinh hoạt, giao lưu tập thể, …và cả hoạt động học tập ở nhà của học sinh. Vì vậy công
việc của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là rất nặng nề, rất vất vả và vô cùng
phức tạp trong việc giúp học sinh hình thành nhân cách và phát triển toàn diện. Đặc biệt
ở lứa tuổi học sinh tiểu học, các em còn nhỏ.
Song song với việc dạy chữ chúng ta cần hết sức quan tâm đến việc dạy người.
Nên vấn đề tu dưỡng đạo đức cho học sinh trong nhà trường là trách nhiệm của người
thầy, đặc biệt là người thầy làm công tác chủ nhiệm. Công tác chủ nhiệm quyết định chất
lượng dạy và học của giáo viên và học sinh. Làm tốt công tác chủ nhiệm tức là người
giáo viên đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ môn và tổ chức giáo dục, rèn luyện đạo
đức cho học sinh. Đặc biệt trong nhà trường Tiểu học, vai trò của người giáo viên chủ
nhiệm hết sức quan trọng. Giáo viên chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lý điều hành
lớp, trực tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh, là cầu nối
giữa ba môi trường giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội.
Do vậy chúng ta cần làm gì, tiến hành như thế nào để quá trình xây dựng lớp học
thành một tập thể đoàn kết, tích cực chủ động trong mọi hoạt động, mang tính chất giáo

Trường học nơi tôi công tác là vùng nông thôn. Các em lớp cuối cấp có thể giúp
việc gia đình và kiếm tiền nên các em dễ sa đà vào các hoạt động vui chơi chưa được
lành mạnh, cũng ảnh hưởng đến sự giáo dục của gia đình và nhà trường. Trước sự phát
triển đa dạng về nhân cách của các em học sinh tôi luôn trăn trở làm thế nào để giúp học
sinh phát đúng về nhân cách để các các em xứng đáng là học sinh chăm ngoan học tốt.
Công việc của giáo viên chủ nhiệm lớp là vô vàn, không thể thống kê hết được.
Trong phạm vi sáng kiến này, tôi chỉ đi sâu vào 4 nội dung chính sau đây:
- Giáo dục đạo đức thông qua quá trình dạy học.
- Xây dựng ý thức việc học tập của học sinh.
2


- Tổ chức các hoạt động tập thể.
- Xây dựng biện pháp lồng ghép bảo vệ môi trường vào các hoạt động.
a) Giáo dục đạo đức thông qua quá trình dạy học.
Trong quá trình dạy học, nhiệm vụ dạy học là nhằm góp phần giáo dục đạo đức,
nhân cách cho học sinh. Tính chất giáo dục của việc dạy học đòi hỏi giáo viên phải khai
thác đúng đắn, sâu sắc nội dung các môn học, thông qua việc dạy học mà thực hiện các
yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục nhằm phát triển các phẩm chất đạo đức, hoàn thiện nhân
cách học sinh. Trước hết phải nói tới quá trình dạy học môn Đạo đức ở trường. Thông
qua môn học này mà học sinh có được một hệ thống khái niệm, tri thức đạo đức. Nhờ đó
học sinh có thể hiểu được mục đích hành động, biết được cần phải làm gì, phân biệt được
“cái tốt và cái xấu” v.v…Trên cơ sở đó, các em định hướng đúng trong các hiện tượng
phong phú và phức tạp ở quanh mình và có được tính tự giác trong quá trình học tập:
Trên cơ sở đó giúp các em tập luyện trong đời sống thực tế, hình thành các hành
vi, tập quán hành vi lành mạnh, góp phần tạo nên lối sống phù hợp với các chuẩn mực
đạo đức văn hóa, tôi tiến hành thực hiện các nội dung sau:
- Giáo dục các em các hành vi ứng xử về thái độ biết kính trọng, lễ phép với ông
bà, cha mẹ, thầy giáo, cô giáo, anh chị em...
- Hình thành ở các em thái độ tốt với các mối quan hệ nhà trường bạn bè, cộng

trong học sinh của lớp, giúp các em có được động cơ học tập đúng đắn, có ý thức học tập
một cách tích cực, tự giác, chủ động, không phụ thuộc vào người khác. Tôi ra các bài tập
cho học sinh làm cần theo hướng “mở” có như vậy học sinh mới phát huy và làm phong
phú sự sáng tạo của các em. Các bài tập chỉ theo hướng gợi mở để học sinh tự tìm cách
giải, tôi không làm thay cho học sinh vì làm thế thì các em sẽ ỷ lại không chịu suy nghĩ
để làm. Ngược lại khi chữa bài tôi đã giải một cách chi tiết, tỉ mỉ. Đồng thời uốn nắn
những sai sót và chỉnh sửa cách trình bày của học sinh kịp thời. Tôi có thể chia nhóm học
sinh chơi thi trò chơi “Tiếp sức đồng đội”. Việc làm này đã giúp cho các em tích cực hơn,
không khí náo nhiệt hơn lại có tinh thần đồng đội đoàn kết hơn trong khi làm bài. Mỗi lần
như vậy, tôi khen ngợi các em ở đội thắng kịp thời, còn các em đội về sau thì tôi luôn
động viên các em để các em phấn chấn học tập tốt hơn.
Trong mỗi tiết học, tôi luôn bao quát lớp để nắm được mức độ hiểu bài của tất cả
các đối tượng học sinh. Nếu em nào chưa hiểu tôi có kế hoạch hỗ trợ ngay. Bất cứ một
vấn đề nào cần giải quyết, tôi đều để cho học sinh tự suy nghĩ, tìm cách giải quyết. Đặc
biệt, tôi không làm hộ, nếu gặp khó khăn tôi có thể gợi mở giúp các em. Đồng thời chú ý
ở mọi đối tượng học sinh và giao nhiệm vụ cụ thể cho từng học sinh làm bài theo nguyên
tắc đi từ dễ đến khó. Luôn chú trọng công tác bồi dưỡng học sinh năng khiếu, hỗ trợ học
sinh chưa hoàn thành kiến thức kỹ năng của bài.
* Xây dựng ý thức việc học tập của học sinh thông qua phong trào “Đôi bạn cùng tiến”
Nhằm nâng cao thái độ học tập và tinh thần giúp đỡ lẫn nhau trong học tập giữa
các học sinh góp phần thực hiện tốt mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục. Giúp cho học
sinh rèn luyện tác phong để trở thành người có đạo đức tốt và có ích cho xã hội; Giúp
giảm bớt tình trạng vi phạm nội quy của học sinh.

4


Lớp sẽ chọn ra những “Đôi bạn học sinh” cùng hỗ trợ lẫn nhau trong học tập hay
gọi là “Đôi bạn cùng tiến”. Gồm 2 HS, trong mỗi “Đôi bạn cùng tiến” phải có: một học
sinh có đạo đức tốt và hoàn thành kỹ năng, kiến thức sẽ kèm một em chưa hoàn thành kỹ

trách nhiệm với cộng đồng.
5


Thông qua các tổ chức Đội, qua các tiết sinh hoạt tập thể, hoạt động ngoài giờ lên
lớp, hướng dẫn cho các em sinh hoạt với nhiều nội dung, hình thức đa dạng phong phú
như tổ chức Hội thi Trò chơi dân gian, qua các trò chơi dân gian như: đập bong bóng, kéo
co, ném bóng vào rổ, múc nước đổ chai, …), động viên, nhắc nhở và cùng các em tập các
tiết mục văn nghệ chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11 và các ngày lễ lớn, ...
- Tổ chức cho học sinh ôn luyện kiến thức bằng các trò chơi như: Rung chuông
vàng, Hái hoa dân chủ, Thi tìm hiểu về An toàn giao thông, sinh hoạt các Câu lạc bộ gây
được sự thích thú, hào hứng cho học sinh mỗi lần tham gia.
- Tổ chức các buổi họp lớp, làm đồ dùng học tập, vẽ tranh chào mừng các ngày lễ
lớn.
* Tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động nhân đạo.
Giúp đỡ bạn nghèo, vùng bị bão lụt, mua tăm ủng hộ người mù, nuôi heo đất gây
quỹ tặng bạn nghèo, tham gia từ thiện, ... các hoạt động Uống nước nhớ nguồn như viết
thư thăm hỏi các chú bộ đội, nghe nói chuyện truyền thống nhân các ngày lễ lớn. Qua
việc tổ chức các hoạt động cũng đã đóng góp phần giáo dục đạo đức phát triển năng lực,
bồi dưỡng năng khiếu, phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của học sinh. Khuyến
khích các em tham gia các hoạt động ngoài giờ để tạo ra các tiết học sinh động, gắn liền
với thực tế, giúp học sinh có thêm niềm vui, hứng thú khi đến trường
Nhờ thường xuyên tổ chức các hoạt động sinh hoạt tập thể và các trò chơi cho cả
lớp nên các em trở nên rất tự tin, rất năng động sáng tạo. Và điều quan trọng là tôi đã
thực sự xây dựng được một môi trường học tập thân thiện, học sinh tích cực. Sĩ số của
lớp tôi luôn đảm bảo, chất lượng học tập của học sinh ngày càng nâng cao.
d) Xây dựng biện pháp lồng ghép bảo vệ môi trường vào các hoạt động.
Từ xưa ông cha ta đã quan tâm đến vấn đề môi trường thông qua các câu tục ngữ,
thơ ca “Nhà sạch thì mát, bát sạch thì ngon cơm”. Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt
đối với đời sống con người và sự phát triển kinh tế văn hoá của đất nước, của nhân loại.

các bài học là giáo dục cái gì? Các em phải thực hiện như thế nào? Những việc gì nên
làm và việc gì không nên làm. Để hoạt động đạt kết quả cao tôi đã dùng các phương pháp
khác nhau kích thích các em tham gia hoạt động và ghi nhớ nội dung lâu hơn. Vì sao
người ta phải trồng cây? Trồng cây để làm gì? Cây có lợi gì cho môi trường cho cuộc
sống? Cho các em xem một số hình ảnh về lợi ích của cây xanh đối với môi trường.
Qua đó, các em được nghe, được nhìn thấy để nhận xét về sự việc thật gần gũi đối
với môi trường Xanh-sạch-đẹp có tầm quan trọng to lớn đối với đời sống con người. Tôi
thực hiện các hoạt động khác hỗ trợ cho công tác chủ nhiệm.
Đối với cha mẹ học sinh.
Tôi thường xuyên liên hệ chặt chẽ, trao đổi với phụ huynh bằng nhiều hình thức.
Vận động phụ huynh có những hành động thiết thực hỗ trợ về học tập để cùng giáo viên
có biện pháp giáo dục các em tốt nhất. Thường xuyên thông báo kết quả học tập, rèn
luyện của từng em qua phiếu liên lạc đúng theo từng thời điểm.
Đi thực tế gia đình học sinh để tìm hiểu điều kiện hoàn cảnh cũng như tâm lý của
các em nhằm có biện pháp giáo dục phù hợp với từng em, luôn động viên để các em có
niềm tin trong học tập và rèn luyện. Tôi chú ý lắng nghe, quan sát nắm bắt mọi hoạt động
7


trong trường, theo dõi hoạt động của lớp bạn, đối chiếu với lớp mình phụ trách. Học hỏi
những điều hay ở lớp bạn áp dụng vào lớp mình để có hiệu quả.
3.3. Khả năng áp dụng của giải :
Với những giải pháp trên mới áp dụng ở lớp tôi chủ nhiệm hiệu quả đạt khá cao.
Giải pháp có thể nhân rộng ra đơn vị và trong toàn huyện.
3.4. Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp:
Với sự nỗ lực cố gắng của bản thân để thực hiện sáng kiến của mình với các giải
pháp đã trình bày, tôi đã thu được kết quả rất khả quan:
* Kết quả CLGD Năm học 2016-2017

Giai

thành

Tốt

Đạt

Chưa
đạt

Tốt

Đạt

Chưa
đạt

13

17

1

20

11

0

20


sắc trong học tập năm học 2016-2017.
Đối với bậc Tiểu học, vai trò của người giáo viên chủ nhiệm hết sức quan trọng.
Giáo viên chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lý điều hành lớp, trực tiếp giáo dục tư
tưởng đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh, là cầu nối giữa ba môi trường giáo
dục: gia đình, nhà trường và xã hội. Giáo viên chủ nhiệm lớp là “linh hồn” của lớp học,
là người quyết định mọi sự phát triển và tiến bộ của lớp. Thực hiện sáng kiến này đã góp
phần thiết thực giúp tôi nâng cao chất lượng giáo dục học sinh.
Trong lĩnh vực giáo dục, người thầy không chỉ có lòng yêu nghề, mến trẻ, đem hết
nhiệt tình để truyền đạt kiến thức cho học sinh mà quan trọng hơn nữa là phải có một
biện pháp giáo dục học sinh đạt hiệu quả cao nhất. Muốn trở thành một giáo viên chủ
nhiệm lớp giỏi, khéo léo, tinh tế trong ứng xử và thành công trong việc giáo dục học sinh,
nâng cao chất lượng giáo dục học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp, mỗi giáo viên làm
công tác chủ nhiệm lớp cần phải:
- Là người có uy tín, toàn diện, có năng lực thực sự để chỉ đạo, dám nghĩ, dám làm
đi trước, đề xuất được các vấn đề giá trị, tập hợp được sức mạnh tổng hợp, vai trò con
chim đầu đàn là yếu tố có phần lớn lao, tạo nên sự thành công hay thất bại ở mỗi học
sinh, mỗi lớp học.
- Có sự phối hợp chặt chẽ với các phong trào khác, những hoạt động khác, và đặc
biệt cần phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với Chi hội cha mẹ học sinh; được sự quan
tâm lãnh đạo của cấp uỷ, chính quyền, các đoàn thể và nhân dân địa phương để tạo sức
mạnh đồng bộ, toàn xã hội cùng giáo dục thế hệ trẻ đồng thời giữ vững được hướng đi
đúng.

9


- Tìm hiểu để biết được một cách toàn diện, sâu sắc về từng học sinh. Hiểu rõ hoàn
cảnh gia đình, đặc điểm tâm lí, tính cách, sở thích, thói quen,...của từng học sinh để có
biện pháp giáo dục phù hợp.
- Luôn giữ được sự bình tĩnh trước lỗi lầm của học sinh, tìm hiểu cặn kẽ thấu đáo


được sự đóng góp thêm của các đồng nghiệp thì kết quả trong công tác chủ nhiệm lớp sẽ
đạt cao hơn nữa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ngày càng bền vững hơn.
3.5. Tài liệu kèm theo gồm: Không có

Kiên Giang, ngày 1 tháng 04 năm 2017
Người mô tả
(Ký và ghi rõ họ tên)

Ngô Bé Tiếng

11


NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT SÁNG KIẾN

12