SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ THANH HÓA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ KINH NGHIỆM
TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM Ở LỚP 5

Người thực hiện : Hoàng Thị Thúy Nga
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Minh Khai 2
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): công tác chủ nhiệm

THANH HÓA NĂM 2017
1


A. MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Tiểu học là giai đoạn quan trọng nhất trong quá trình học tập của trẻ Khoảng thời gian “Vàng” để trẻ hình thành nhân cách và năng lực (trí tuệ và thể
chất). Học sinh tiểu học dễ thích nghi và tiếp nhận cái mới và luôn hướng tới
tương lai. Nhưng cũng thiếu sự tập trung cao độ, khả năng ghi nhớ và chú ý có
chủ định chưa được phát triển mạnh, tính hiếu động, dễ xúc động còn bộc lộ rõ
nét. Trẻ nhớ rất nhanh và quên cũng nhanh. Việc hình thành nhân cách không
thể diễn ra một sớm một chiều mà sẽ được hoàn thiện dần cùng với tiến trình
phát triển của của các em.
Hiểu được những điều này mà cha mẹ hay thầy cô giáo tuyệt đối không
được "chụp mũ" nhân cách của trẻ, trái lại phải dùng những lời lẽ nhẹ nhàng
mang tính gợi mở và chờ đợi, phải hướng trẻ đến với những hình mẫu nhân
cách tốt đẹp mà không đâu xa, chính cha mẹ và thầy cô là những hình mẫu nhân

Nghiên cứu và đưa ra những biện pháp trong công tác chủ nhiệm ở lớp5
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục góp phần giúp học sinh hoàn thành và hoàn
thành tốt 3 nội dung giáo dục(kiến thức kĩ năng, năng lực và phẩm chất) tiến tới
hình thành năng lực công dân trong thời đại hội nhập toàn cầu.
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- Các giáo viên chủ nhiệm lớp – trường Tiểu học Minh Khai 2 –Thành phố
Thanh Hoá– tỉnh Thanh Hoá.
- Học sinh lớp 5A – trường Tiểu học Minh Khai 2 –Thành phố Thanh Hoá – tỉnh
Thanh Hoá.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Các phương pháp được sử dụng trong đề tài :
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết;
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế;
- Phương pháp thu nhập và xử lí thông tin;
- Phương pháp thống kê và xử lí số liệu.
3


B. NỘI DUNG

4


I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
Giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò vô cùng quan trọng, là thành phần
không thể thiếu trong việc giáo dục toàn diện cho học sinh đặc biệt là học sinh
Tiểu học.
Điều 8 Thông tư số 28/2009/TT-BGDĐT ngày 21/10/2009 của Bộ
GD&ĐT quy định chế độ giảm định mức tiết dạy đối với giáo viên chủ nhiệm
lớp ở cấp tiểu học được giảm 3 tiết/tuần .

Trường Tiểu học Minh Khai 2 là ngôi trường có bề dày truyền thống học
tập và rèn luyện học sinh. Ban giám hiệu tạo mọi điều kiện thuận lợi: môi
trường sư phạm,cơ sở vật chất, các hoạt động ngoại khóa để học trò thoải mái
khi ở trường. Đội ngũ giáo viên nhiệt tình hết lòng vì học sinh thân yêu. Cha mẹ
học sinh quan tâm luôn song hành cùng giáo viên trong giáo dục con em mình.
Tuy nhiên chúng tôi cũng gặp khó khăn nhất định như trường học cấp
4,cách bố trí phòng học, sân chơi chưa hợp lí gây tâm lí e ngại cho phụ huynh.
Đa số phụ huynh lao động tự do nên thời gian dành cho các con không
nhiều.Một số học sinh ở cùng ông bà hoặc ở với cha(mẹ) đơn thân.
Năm học 2016-2017 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 5A (42 học sinh)
có 23 học sinh nam và 19 học sinh nữ.
Kết quả về 3 mặt giáo dục , vở sạch chữ đẹp của lớp trong năm học trước
(2015-2016) –sĩ số 40 em.
Kiến thức ,kĩ

3 mặt giáo dục
Năng lực

năng
Hoàn
Chưa
thành

Đạt

Phẩm chất

Chưa

hoàn

S

T

S

L
0

L
0

40

100

L
0

L
0

L
40

%

TL
100
%

- Số lượng học sinh đạt học sinh hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học :
19 (47,5%)
- Tập thể lớp tiên tiến
Những tồn tại của tập thể lớp 5A là : nền nếp tự quản chưa tốt, chưa tập
trung nghe giảng, hay văng tục, chửi thề, thiếu tự giác khi học nhóm, chưa biết
chuẩn bị sách vở đồ dùng đúng thời khóa biểu, xả rác bừa bãi ra lớp…
III. GIẢI PHÁP
Theo kinh nghiệm nhiều năm làm công tác chủ nhiệm, đặc biệt là năm
học 2016-2017, tôi thực hiện các giải pháp sau:
1. Nhận lớp, làm quen, tìm hiểu hồ sơ và hoàn cảnh của học sinh
- Ngày đầu tiên nhận lớp tôi tự giới thiệu bản thân và làm quen với tất cả học
sinh. Việc làm này gây được hứng thú và trò thấy mình được tôn trọng. Có em
đã chia sẻ với bố mẹ rằng “cô giáo vào lớp chào chúng con và giới thiệu tên đầy
đủ của cô. Con rất thích bố mẹ ạ. Con muốn học với cô”
- Thu hẹp khoảng cách giữa giáo viên và học sinh bằng việc mời các em lần
lượt tự giới thiệu về mình : tên, bố mẹ, nơi ở, sở thích,… Ban đầu các em còn e
ngại nhưng dần dần các em đã tự tin mạnh dạn giới thiệu về bản thân mình .
- Tạo cảm hứng cho học sinh bằng việc viết những điều mong muốn sẽ đạt được
trong năm học mới lên con vật bằng giấy(chim ,bướm,…) đây là cách giúp tôi
hiểu được một phần tính cách, ước mơ của trò và giúp các em hiểu rằng có thể
chia sẻ mọi suy nghĩ của mình với cô giáo.
- Tìm hiểu hồ sơ và phân loại học sinh theo đặc điểm gia đình (Sổ kế hoạch chủ
nhiệm lớp):
+ Con cán bộ: 7 em
+ Con gia đình công nhân: 5 em
+ Con gia đình buôn bán: 3 em
+ Con gia đình làm lao động tự do: 20 em.
+ Con mồ côi cha (mẹ): 2em
7



khi

nói

chưa

hay

không

biểu

không

hiện

“quậy” tích

hoàn

tục,

có thói

bắt

biết

hiện


thề

chuẩn

bạn

sẻ,quan biệt

chứng tiết

động

vụ học

bị bài

tâm

đòi hỏi ngủ

tự kỉ

tham

tập

theo

,giúp

nhóm
11

quen
trưa.

biểu
8

12

18

3

5

8


- Tìm hiểu mối quan hệ trong gia đình học trò để biết gia đình nào hay xảy ra
xung đột, cha mẹ nào ít quan tâm để con làm mọi việc theo ý thích của mình.
- Sau khi tìm hiểu tính cách của học sinh và hoàn cảnh gia đình có thể ảnh
hưởng tiêu cực đến các em tôi thường xuyên nói chuyện và gợi cho trò nói ra
tâm tư suy nghĩ của mình, khích lệ để các con không cảm thấy xấu hổ mặc cảm.
- Đối với học sinh có tiếp thu chậm: quan tâm giảng bài riêng cho học sinh
trong từng tiết học. Động viên học sinh mạnh dạn hỏi thầy cô, bạn bè khi chưa
hiểu. Đặc biệt làm cho các em thấy rằng bạn làm được mình cũng làm được.
- Luân phiên giao việc phù hợp với năng lực của các em. Yêu cầu học sinh thích
hoạt động rủ học sinh ít hoạt động tham gia vào các hoạt động vui chơi. Đồng

vào các tiết dạy cho các em thấy rằng bao giờ “quyền” cũng đi đôi với “ bổn
phận”. Ví dụ các em liên tục không chuẩn bị sách vở, không chuẩn bị bài đầy đủ
nhưng không chịu chấp nhận việc bị phê bình. Tôi đồng ý không phê bình
nhưng tôi yêu cầu thực hiện đúng “bổn phận”, tôi yêu cầu học sinh nêu một số
bổn phận mà các em cần làm,…
- Để phá vỡ tư tưởng của một số học sinh cũng như phụ huynh cho rằng mình
có đặc quyền đặc lợi riêng nhưng lại thiếu ý thức trong học tập, trong xây dựng
tập thể lớp tôi thường xuyên đổi chỗ ngồi bạn nào cũng được ngồi trên và bạn
nào cũng được ngồi dưới. Ban đầu các em ngỡ ngàng nhưng cũng từ đó các em
ấy nhận ra mình cũng giống các bạn , mình cũng cần góp sức xây dựng tập thể
lớp tốt hơn.
3. Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp năng động

10


- Công tác chủ nhiệm thành công do sự đóng góp một phần không nhỏ của đội
ngũ cán sự lớp. Đội ngũ cán sự lớp như cánh tay phải của giáo viên chủ nhiệm.
Đội ngũ cán bộ lớp không cần phải là những học sinh học giỏi nhất lớp (tất
nhiên không phải là học sinh có học lực chạm mức hoàn thành hoặc chưa hoàn
thành) nhưng nhất thiết phải là học sinh có ảnh hưởng đến các bạn khác, có khả
năng thuyết phục và khiến các bạn khác phải nể phục.
- Từ việc quan sát học sinh học và chơi tôi có dự trù những ai sẽ làm cán bộ lớp,
đặc biệt là lớp trưởng. Sau đó trong giờ sinh hoạt lớp bầu cán sự lớp tôi tiến
hành như sau :
Với mỗi chức vụ: tổ trưởng, lớp phó, lớp trưởng trước hết tôi lấy tinh thần
xung phong sau đó tôi yêu cầu học sinh đề cử rồi tổ chức cho cả lớp bầu cử.
+ Tổ trưởng : các bạn trong tổ giơ tay biểu quyết chọn tổ trưởng.
+ Lớp phó: học sinh cả lớp giơ tay biểu quyết chọn lớp phó văn nghệ, lớp
phó học tập, lớp phó lao động.

theo mọi yêu cầu của giáo viên.
+ Tập trung nghe giảng, không được nói chuyện, làm việc riêng. Ngồi học với
tư thế ngay ngắn, không rút chân lên ghế, không dựa tường, không rảy mực…
+ Tích cực phát biểu xây dựng bài để hình thành kiến thức bài học.
+ Biết sử dụng đồ dùng dạy học một cách khoa học, tránh ồn ào gây mất trật tự.
+ Chơi những trò chơi lành mạnh không chạy lùa nhau, không xô đẩy, đánh
nhau, không chơi những trò chơi nguy hiểm, không đánh bài;…
+ Không leo trèo cửa sổ, bàn ghế, cây cối…bảo vệ tài sản của chung và của
riêng.
+ Biết chấp hành luật lệ giao thông đường bộ.
+ Ở nhà biết giúp đõ bố, mẹ, ông, bà...
5. Xây dựng nề nếp sinh hoạt đầu giờ
Dựa vào lịch hoạt động của Đội theo các chủ đề, chủ điểm tôi cùng ban
cán sự lớp xây dựng nề nếp sinh hoạt đầu giờ cụ thể.

12


- Sau khi đọc xong 3 nề nếp và 12 thói quen, lớp phó văn nghệ cho cả lớp hát
hoặc học hát các bài hát thuộc chủ điểm vào thứ 4, thứ 6. Các ngày còn lại lần
lượt học sinh lên đọc các bài báo hay; cung cấp thông tin phục vụ cho học tập.
(Phân công học sinh ở các tổ lần lượt chuẩn bị nội dung. Nội dung ở báo Đội,
báo Văn-Toán tuổi thơ, Nhi đồng khám phá...; thông tin có được qua báo chí, ti
vi, internet...) Lớp trưởng phụ trách các buổi sinh hoạt này. Tổ trưởng và các lớp
phó còn lại quán xuyến các bạn trong tổ.
- Các tổ trưởng làm nhiệm vụ kiểm tra nhanh sách vở, dụng cụ học tập của tổ
mình. Lớp phó học tập kiểm tra tổ trưởng.
- Lớp trưởng, lớp phó kiểm tra bài cũ luân phiên một số bạn .
6.Tổ chức sinh hoạt lớp cuối tuần
- Cuối mỗi tuần tôi để thời gian để sinh hoạt lớp. Trong giờ sinh hoạt lớp mọi

nhóm và cùng nhau vui phá cỗ.
+ Chủ điểm 20-11; 8-3.... tôi cùng HS xây dựng kế hoạch, hướng dẫn HS chuẩn
bị trang trí lớp học (làm dây xúc xích, làm lọ hoa giấy, cắm hoa, cùng nhau làm
thiệp mừng....), từ đó tạo không khí phấn khởi thi đua học tốt, rèn luyện tốt và
cùng nhau cố gắng.
* Ngày 20-11 tôi tư vấn cho học sinh biết cách chúc mừng các giáo viên bộ
môn khác trong tuần lễ kỉ niệm.
* Ngày 8-3 tôi tư vấn cho cán sự lớp tổ chức giao lưu để các bạn nam có dịp
bày tỏ tình cảm với các bạn nữ giúp các bạn nam biết trân trọng, biết yêu quí và
bảo vệ bạn nữ.
* Đặc biệt ngày 20-10 tôi tặng cho mỗi em một tấm thiệp và giúp các em biết
bày tỏ tình cảm với mẹ của mình. Ngày 8-3 tôi gợi ý cho các em làm sản phẩm
thủ công (hoa giấy, thiệp,con rối ,…) để tặng mẹ, tặng bà.
+ Tất niên hoặc ngày đầu tiên đi học sau kì nghỉ Tết Nguyên đán, tôi gợi ý cho
HS mang bánh kẹo cùng nhau liên hoan …
- Tổ chức hoạt động ngoại khoá: mỗi khi có điều kiện tổ chức và tham gia các
hoạt động ngoại khoá tôi động viên cha mẹ cho HS tham gia tích cực và bản
thân HS cố gắng tham gia đầy đủ. Mặc dù mọi chuẩn bị đều được giáo viên và
cha mẹ lo liệu nhưng tôi giúp các em bàn luận xem mình nên làm gì, mang cái
14


gì để tham gia hoạt động hiệu quả nhất.
8. Xây dựng đôi bạn cùng tiến, tổ-nhóm học tập:
- HS cùng phố lập thành đôi bạn cùng tiến, tổ-nhóm học tập để giúp nhau cùng
học, cùng chơi tạo điều kiện học sinh biết về hoàn cảnh của bạn mình.
- Đặc biệt với những học sinh có biểu hiện tâm lí bất thường tôi động viên các
HS khác cùng chơi cùng học và đặc biệt tạo cho các bạn thấy mình cũng như
mọi người.
9. Kết hợp với gia đình, nhà trường, xã hội.

hiểu những hành động, lời nói từ đó có những giải pháp kịp thời.
- Kết hợp với giáo viên bộ môn luôn gần gũi các em, tình thương yêu giữa các
em phải công bằng. Chủ yếu là thái độ mềm mỏng, luôn động viên nhắc nhở các
em thực hiện tốt. Nhưng cũng cần phải nghiêm khắc xử lý đối với các em cố
tình vi phạm.
11. Giáo viên chủ nhiệm là bạn của học sinh
Học sinh lớp 5 là giai đoạn chuyển tiếp chuẩn bị bước sang học trung
học cơ sở và bắt đầu sang giai đoạn “dậy thì” (có những em “đã dậy thì”), các
em có những chuyển biến sinh lí khá phức tạp ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lí,
tính cách và học tập. Tôi gần gũi tạo tâm lí tin tưởng giúp các em chia sẻ những
suy nghĩ và hành động giúp các em vững tin hơn trong các mối quan hệ trong và
ngoài nhà trường.
- Tôi liên tục cập nhật với các sở thích, ngôn ngữ “teen” để hiểu và giao tiếp với
học sinh, hòa đồng xóa khoảng cách thầy –trò .
- Trong các tiết sinh hoạt tôi kể cho trò nghe các câu chuyện có thật (câu chuyện
của học sinh khoá trước, thông tin mới cập nhật về các vấn đề “nóng” có liên
quan đến các em) để các em rút kinh nghiệm cho bản thân. (Lưu ý đó là những
câu chuyện mang tính giáo dục và vui nhộn không nên kể chuyện xúc phạm đến
danh dự học sinh khoá trước).
- Khi phát hiện học sinh mình có biểu hiện khác tôi tìm hiếu, nói chuyện với em
ấy và những bạn xung quanh em để tìm cách giúp đỡ.
- Mọi vấn đề ở lớp, ở trường tôi và các em là những người đầu tiên xử lí, nếu
quá tầm kiểm soát tôi mới gọi cho gia đình. Tránh trường hợp có bất kì lỗi nhỏ
16


nào giáo viên chủ nhiệm cũng gọi điện và nhắn tin cho gia đình học sinh.
IV.HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN
Tôi đã thực hiện theo cách giải pháp trên từ nhiều năm qua, riêng đối với
công tác chủ nhiệm năm nay bản thân đã gặt hái được những kết quả rất đáng

học, tự giác quét (lau) khi nền lớp bẩn.
- Các em nhiệt tình tích cực trong công tác Đội, một số em là Đội viên xung
kích của Liên đội.
- Gia đình học sinh phấn khởi và có niềm tin tích cực đối với đội ngũ giáo viên
và nhà trường.
* Từ những chuyển biến tích cực đó tập thể lớp dẫn đầu tất cả các phong trào ở
nhà trường :
- Tập thể lớp được bình chọn tập thể lớp tiên tiến xuất sắc điển hình.
- Chất lượng vở sạch chữ đẹp cao nhất trường.
Vở sạch chữ đẹp
Loại B
SL
TL
2
4,8%

Loại A
SL
40

TL
95,2%

Loại C
SL
0

TL
0



thực,kỉ

kết,yêu

quản

quyết

,chăm

nhiệm

luật

thương

vấn đề

làm

T
28 14 0

Hợp tác

Đ C T

42 0


0

Đ C

42 0

18

0


19


C-KẾT LUẬN,KIẾN NGHỊ
I.KẾT LUẬN
Thực hiện tốt công tác chủ nhiệm là rèn luyện nền nếp - thói quen cho
học sinh chính là nền tảng để xây dựng chất lượng dạy và học. Muốn học sinh
thực hiện tốt nền nếp thói quen thì phải chọn những học sinh gương mẫu có đạo
đức tác phong nhanh nhẹn tháo vát trong công việc nhắc nhở bạn bè thực hiện
đúng nền nếp của lớp và nhà trường đề ra, bên cạnh đó giáo viên chủ nhiệm kết
hợp với giáo viên bộ môn phải thường xuyên quan tâm đến tình hình chung của
lớp, kịp thời tuyên dương những cá nhân có thành tích điển hình trong nền nếp
và học tập để tập thể lớp phấn đấu thực hiện. Tuy nhiên luôn động viên kịp thời,
nhắc nhở, uốn nắn và xử lý nghiêm khắc những học sinh cố tình vi phạm. Tạo
cho học sinh một bầu không khí vui, ấm áp để “mỗi ngày đến trường là một
ngày vui”.
II.KIẾN NGHỊ
Để thực hiện tốt vai trò giáo viên chủ nhiệm tôi mong muốn xã hội, công
luận, gia đình học sinh có cái nhìn đúng đắn thiện cảm để thầy cô có một chút


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ
CÁC CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả:Hoàng Thị Thúy Nga
Chức vụ và đơn vị công tác:Giáo viên trường Tiểu học Minh Khai 2
Kết quả
Cấp đánh
đánh giá Năm học
giá xếp loại
STT Tên đề tài SKKN
xếp loại đánh giá xếp
(Phòng, Sở,
(A,B,
loại
Tỉnh...)
hoặc C)
1.
Một số kinh nghiệm dạy các Cấp Tỉnh
Loại C
2007-2008
2.

bài toán điển hình lớp 4
Một số kinh nghiệm dạy các

CấpTỉnh

Loại C

LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
B.NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
II. THỰC TRẠNG
III. GIẢI PHÁP
1 Nhận lớp, làm quen ,tìm hiểu hồ sơ và hoàn cảnh của HS
2 Tìm hiểu tính cách của học sinh
3 Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp năng động
4 Xây dựng nội qui của lớp
5 Xây dựng nề nếp sinh hoạt đầu giờ
6 Tổ chức sinh hoạt lớp cuối tuần
7 Sinh hoạt theo chủ đề,chủ điểm
8 Xây dựng đôi bạn cùng tiến, tổ-nhóm học tập
9 Kết hợp với gia đình, nhà trường, xã hội
10 Giáo viên chủ nhiệm là người sâu sát với học sinh
11 Giáo viên chủ nhiệm là bạn của học sinh
IV. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN
C.KẾT LUẬN , KIẾN NGHỊ
I. KẾT LUẬN
II. KIẾN NGHỊ

1
2
2
2
3
4