SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9”
_______________________________________________________________________________
MỤC LỤC
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
II. MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI
1. Mục tiêu.
2. Nhiệm vụ.
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
VI. GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
B. PHẦN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
II. THỰC TRẠNG
1. Thuận lợi - Khó khăn.
2. Thành công - Hạn chế.
3. Mặt mạnh - Mặt yếu.
4. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động.
III. GIẢI PHÁP, BIỆN PHÁP
1. Nghiên cứu kỹ về nhiệm vụ, các yêu cầu của người GVCN .
2. Nghiên cứu đặc điểm phát triển tâm lý học lứa tuổi.
3. Nhận thức được hậu quả sự thiếu trách nhiệm của GVCN.
4. GVCN phải là người nắm rõ, nắm vững tình hình lớp chủ nhiệm.
5. Tiến hành làm sổ chủ nhiệm.
6. Ổn định nề nếp, xây dựng tập thể lớp.
7. Sắp xếp chỗ ngồi.
8. Xây dựng nội quy lớp học, thang điểm thi đua, tiêu chí đánh giá xếp loại hạnh kiểm.
9. Phân công nhiệm vụ cụ thể.
10. Qui định về thưởng phạt.
11. Sinh hoạt chủ nhiệm hàng tuần.
12. Biện pháp của GVCN đối với tập thể lớp.

của mình là sự nghiệp trồng người. Những sản phẩm của mình tạo ra nó sẽ quyết định cho cả
một thế hệ. Do đó vai trò của người thầy là nhân tố quan trọng để quyết định cho những sản
Người thực hiện: Khắc Thị Hương - Trường THCS Lê Lợi - TP. Buôn Ma Thuột

2


SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9”
_______________________________________________________________________________
phẩm mà mình tạo ra. Người thầy là những người phục vụ trực tiếp trong lĩnh vực giáo dục để
đào tạo, rèn luyện cho thế hệ trẻ, trong đó giáo viên chủ nhiệm (GVCN) đóng vai trò quan trọng
đối với các cấp học nhất là cấp học phổ thông.
Đối với giáo dục phổ thông, người giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò quan trọng trong
việc giáo dục học sinh (HS). Ngoài việc trực tiếp giảng dạy ở lớp chủ nhiệm, GVCN trước hết
phải là nhà giáo dục, là người tổ chức các hoạt động giáo dục, quan tâm tới từng học sinh, chăm
lo đến việc rèn luyện đạo đức, hành vi, những biến động về tư tưởng, nhu cầu, nguyện vọng của
các em. Giáo viên chủ nhiệm lớp bằng chính nhân cách của mình, là tấm gương tác động tích
cực đến việc hình thành các phẩm chất đạo đức, nhân cách của học sinh. Mặt khác, GVCN còn là
cầu nối giữa tập thể học sinh với các tổ chức xã hội trong và ngoài nhà trường, là người tổ chức
phối hợp các lực lượng giáo dục, ... Có thể nói vai trò xã hội của người giáo viên chủ nhiệm trở
nên lớn hơn nhiều so với chức năng của người giảng dạy bộ môn.
Hơn nữa trên thực tế trường THCS Lê lợi đóng trên địa bàn xã Eakao của TP. Buôn Ma
Thuột, đây là một địa bàn rộng, dân cư nằm rải rác trong các thôn buôn. Đa số người dân làm
nông, số ít thì buôn bán ở xa nên ít có thời gian và điều kiện để chăm sóc con cái. Học sinh trong
lớp có độ tuổi không đồng đều, ngoài thời gian học trên lớp các em phải làm rẫy giúp gia đình.
Do đó càng khó khăn cho những giáo viên làm công tác chủ nhiệm.
Xác định rõ vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp, trong những năm qua, Trường
THCS Lê Lợi nói riêng và các nhà trường nói chung đã quan tâm nhiều hơn đến công tác chủ
nhiệm. Tuy nhiên để có một giải pháp tối ưu cũng như hiệu quả của hoạt động chủ nhiệm lại là
vấn đề chúng ta cần trao đổi.

- Rút ra bài học cho bản thân
- Những kiến nghị, đề xuất.
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU: Học sinh lớp 9 của trường THCS Lê Lợi- TP. Buôn
Ma Thuột.
IV. GIỚI HẠN VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
1. Thời gian: Các năm học: 2009-2010; 2010-2011; 2011 -2012 và 2012-2013.
2. Địa điểm: Trường THCS Lê Lợi thành phố Buôn Ma Thuột -Tỉnh Đăk Lăk.
3. Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu việc nhận thức của người giáo viên khi chủ nhiệm lớp
và những công việc mà GVCN đã làm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình.
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1. Phương pháp nghiên cứu lý luận:
+ Thu thập những thông tin lý luận về vai trò của người GVCN lớp trong công tác giáo dục
đạo đức HS trên các tập san giáo dục, các bài tham luận trên Internet, qua tập huấn về công tác
chủ nhiệm.
2. Phương pháp quan sát:
+ Quan sát hoạt động học và sinh hoạt tập thể của HS.
3. Phương pháp điều tra:
+ Ghi những thông tin liên quan, trò chuyện, trao đổi với các GVBM, HS, hội cha mẹ học
sinh (CMHS), bạn bè và hàng xóm của HS.
4. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:
+ Tham khảo những bản báo cáo, tổng kết hàng năm của nhà trường.
+ Tham khảo kinh nghiệm của các trường bạn.
+ Tham khảo những kinh nghiệm của các giáo viên chủ nhiệm lớp khác.
5. Phương pháp thử nghiệm:
+ Thử áp dụng các giải pháp vào công tác giáo dục đạo đức học sinh ở:
Người thực hiện: Khắc Thị Hương - Trường THCS Lê Lợi - TP. Buôn Ma Thuột

4



triển như vũ bão hiện nay thì giáo dục lại vô cùng cần thiết. Làm thế nào để những người chủ
tương lai của đất nước có đủ đức lẫn tài? Làm thế nào để sự nghiệp giáo dục mang lại hiệu quả
tốt? Đây chính là trách nhiệm chung của toàn xã hội, của tất cả những người làm công tác giáo
dục, đặc biệt là của người giáo viên chủ nhiệm lớp - người trực tiếp và thường xuyên nhất tiếp
xúc với các em học sinh. Bởi vậy, người gần gũi nhiều nhất với các em học sinh, người luôn ở
bên cạnh giải đáp mọi khó khăn thắc mắc của các em, người mà các em kính trọng và yêu quí
nhất, người mà được các em xem như là cha là mẹ không ai khác chính là người giáo viên chủ
nhiệm lớp.
Là một giáo viên chủ nhiệm lớp tôi rất mong muốn học trò của mình là những con ngoan,
trò giỏi, tài đức vẹn toàn để sau này lớn lên các em tự tin, năng động, bản lĩnh bước vào đời, trở
thành những người công dân có ích cho xã hội.

Người thực hiện: Khắc Thị Hương - Trường THCS Lê Lợi - TP. Buôn Ma Thuột

5


SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9”
_______________________________________________________________________________
Về bản thân, tôi rất mong muốn mình là người đồng nghiệp được tin yêu, được phụ huynh
tin tưởng khi gửi gắm con em mình đến để giáo dục, dạy dỗ, góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục của trường THCS Lê lợi nói riêng và của TP. Buôn Ma Thuột nói chung.
II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:
1. Thuận lợi - Khó khăn:
a. Thuận lợi:
- Giáo viên chủ nhiệm nhận được sự chỉ đạo, quan tâm sâu sát của chi bộ Đảng, của Ban
Giám Hiệu, của Công đoàn giáo dục cơ sở cùng sự giúp đỡ của tất cả các ban ngành trong hội
đồng sư phạm nhà trường.
- Giáo viên chủ nhiệm năng nổ, thích học hỏi, tìm tòi sáng tạo, là người trực tiếp giảng dạy
môn Toán nên thời gian tiếp xúc với lớp chủ nhiệm nhiều (4 tiết/ 1 tuần).

- Lớp 9E của trường THCS Lê Lợi đầu năm học 2009-2010 có 5 HS thường ham chơi điện
tử, 1 HS năm trước bỏ học xin học lại, 3 HS có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, tập thể lớp năm lớp
8 xếp loại Trung bình.
- Lớp 9D của trường THCS Lê Lợi đầu năm học 2010-2011 có 2 HS thường ham chơi
điện tử, 1 HS năm trước không đậu tốt nghiệp xin học lại, 2 HS có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn,
1 HS mồ côi cha mẹ, tập thể lớp năm lớp 8 xếp Tiên tiến ...
- Lớp 9D của trường THCS Lê Lợi đầu năm học 2011-2012 có 4 HS thường ham chơi điện
tử, 2 HS năm trước bỏ học xin học lại, 4 HS có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn , tập thể lớp năm
lớp 8 xếp loại Khá .
- Lớp 9A của trường THCS Lê Lợi đầu năm học 2012-2013có 4 HS thường ham chơi
điện tử, 3 HS năm trước không đậu tốt nghiệp xin học lại, 4 HS có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn,
tập thể lớp năm lớp 8 xếp loại Trung bình.
2- Thành công- Hạn chế
a.Thành công:
Trong những năm gần đây, sự phát triển kinh tế - xã hội đã mang lại không ít những thuận
lợi cho công tác chủ nhiệm trong nhà trường. Sự quan tâm đầu tư của Đảng, nhà nước cùng với
sự hỗ trợ tích cực từ phía xã hội. Cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục của nhà trường ngày một
khang trang, đầy đủ, đảm bảo cho việc dạy và học. Mô hình ít con, kinh tế ngày càng được cải
thiện đã tạo thuận lợi cho trẻ em được quan tâm và chăm sóc tốt hơn. Bên cạnh đó, sự phát triển
như vũ bão của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin đã hỗ trợ cho giáo viên và
phụ huynh trong việc liên lạc, trao đổi, nắm bắt nhanh những thông tin cần thiết trong phối hợp
giáo dục; đồng thời hỗ trợ tích cực cho hoạt động dạy của giáo viên trong những giờ lên lớp,
trong những hoạt động tập thể khiến học sinh thấy hứng thú hơn. Sự phối kết hợp giữa các tổ
chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường ngày càng trở nên chặt chẽ.
b. Hạn chế:
Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi kể trên, công tác chủ nhiệm lớp còn gặp không ít
những khó khăn, thách thức. Trong thời đại khoa học công nghệ và kinh tế thị trường hiện nay,
ngoài những tiện ích to lớn mà nó mang đến cho nhân loại thì kèm theo đó là hàng loạt các tác
động tiêu cực đến đối tượng học sinh: xu hướng đua đòi chưng diện theo trang phục, mái tóc của
các ca sĩ, diễn viên trong phim ảnh không lành mạnh và đặc biệt là game online. Chính những

dục con cái không nhiều, gần như phó mặc cho nhà trường và xã hội, thậm chí cung cấp tiền bạc
dư thừa không nghĩ đến hậu quả. Nhiều phụ huynh chỉ gặp gỡ trao đổi với GVCN trong ba buổi
họp phụ huynh trong một năm học, còn chủ yếu là trao đổi qua điện thoại trong những trường
hợp cần thiết. Trẻ thiếu thốn tình cảm, thiếu sự quan tâm của gia đình, dễ bị kẻ xấu lôi cuốn sa
ngã. Một số em do được chiều chuộng và chăm sóc quá chu đáo nên nảy sinh tính ích kỉ, ương
bướng, khó bảo.
Hơn nữa, công tác chủ nhiệm chủ yếu là kiêm nhiệm, thực tế hiện nay chưa có một khoá
đào tạo chính thức nào cho GVCN. Chính vì vậy, không nhiều GVCN thực sự có năng lực, làm
chủ nhiệm chủ yếu bằng kinh nghiệm của bản thân, cộng với trao đổi học hỏi trong nhà trường.
Bên cạnh đó, số tiết dành cho GVCN còn quá ít, chỉ 4 tiết trên tuần, chưa tương xứng công sức
giáo viên đầu tư vào công tác chủ nhiệm, dẫn đến nhiều giáo viên chưa hăng say với công tác
chủ nhiệm. Nội dung chương trình giảng dạy còn nặng về kiến thức thuần tuý, số tiết giành cho
giáo dục công dân, giáo dục đạo đức học sinh còn quá ít, trong khi xã hội ngày càng phát triển.
Hơn nữa ở lứa tuổi này, tâm sinh lí của các em đang phát triển mạnh, các em ngày càng có nhiều
nhu cầu hiểu biết, tìm tòi, bắt chước, thích giao lưu, đua đòi, thích sự khẳng định mình .., trong
khi kiến thức về xã hội, gia đình, sự hiểu biết về pháp luật còn hạn chế, nên chiều hướng học
sinh hư, lười học, hiện tượng bỏ giờ, trốn tiết, vi phạm pháp luật, vi phạm đạo đức ngày càng
nhiều.
Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận những thiếu sót về phía đội ngũ giáo viên chủ nhiệm. Một
bộ phận giáo viên chưa thật nhiệt tình, một phần do công việc giảng dạy chiếm nhiều thời gian,
hiệu quả công tác chủ nhiệm ít nhiều bị ảnh hưởng. Một thiếu sót khác là nhiều giáo viên chủ
nhiệm tiến hành công việc khá cảm tính, chưa có phương pháp chủ nhiệm sáng tạo thích hợp. Có
người quá nghiêm khắc, có người quá dễ dãi. Người nghiêm khắc gò ép học sinh theo khuôn khổ
một cách máy móc. Và như thế, về mặt tâm lí, cả giáo viên và học sinh đều như bị áp lực. Người
dễ dãi thì lại buông lỏng công tác quản lí, thiếu quan tâm sâu sát. Thực tế, nhiều khi giữa thầy cô
chủ nhiệm và học sinh không phải bao giờ cũng tìm được tiếng nói chung.
III- CÁC GIẢI PHÁP, BIỆN PHÁP
Người thực hiện: Khắc Thị Hương - Trường THCS Lê Lợi - TP. Buôn Ma Thuột

8

- Chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà
nước; thi hành nhiệm vụ đúng theo quy định của pháp luật. Không ngừng học tập, rèn luyện
nâng cao trình độ lý luận chính trị để vận dụng vào hoạt động giảng dạy, giáo dục và đáp ứng
yêu cầu nhiệm vụ được giao.
- Có ý thức tổ chức kỷ luật, chấp hạnh nghiêm sự điều động, phân công của tổ chức, có ý
thức tập thể, phấn đấu vì lợi ích chung.

Người thực hiện: Khắc Thị Hương - Trường THCS Lê Lợi - TP. Buôn Ma Thuột

9


SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9”
_______________________________________________________________________________
- Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, tích cực tham gia các hoạt động chính trị, xã
hội.
Điều 4: Đạo đức nghề nghiệp:
- Tâm huyết với nghề nghiệp, có ý thức giữ gìn danh dự, lương tâm nhà giáo, có tinh thần
đoàn kết, thương yêu, giúp đỡ đồng nghiệp trong cuộc sống và trong công tác, có lòng nhân ái,
bao dung, độ lượng, đối xử hòa nhã với người học, đồng nghiệp, sẵn sàng giúp đỡ, bảo vệ quyền
và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người học, đồng nghiệp và cộng đồng.
- Tận tụy với công việc, thực hiện đúng điều lệ, quy chế, nội quy của đơn vị, nhà trường,
của ngành.
- Công bằng trong giảng dạy và giáo dục, đánh giá đúng thực chất, năng lực của người học,
thực hành tiết kiệm, chống bệnh thành tích, chống tham nhũng, lãng phí.
- Thực hiện phê bình và tự phê bình thường xuyên, nghiêm túc, thường xuyên học tập nâng
cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao,
đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục.
Điều 6: Giữ gìn, bảo vệ truyền thống đạo đức nhà giáo:
- Không lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện hành vi trái pháp luật, không gây khó

sinh và lập kế hoạch phát triển tập thể.
Thứ ba: GVCN phải biết lập kế hoạch năm học và kế hoạch giáo dục ngắn hạn.
Thứ tư: Phải biết xây dựng tập thể HS lớp chủ nhiệm.
Thứ năm: Biết tổ chức các hoạt động giáo dục và các hình thức giao lưu đa dạng.
Thứ sáu: Phải phát hiện kịp thời và ngăn ngừa những xung đột trong lớp.
Thứ bảy: Đánh giá kết quả tu dưỡng, học tập và sự tiến bộ của HS về các mặt giáo dục
theo quy định.
Thứ tám: Phải phối hợp tốt với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường.
Thứ chín: Phải biết cập nhật hồ sơ công tác chủ nhiệm và hồ sơ học sinh bằng công nghệ
thông tin.
2. Tôi nghiên cứu đặc điểm phát triển tâm lý học lứa tuổi :
Học sinh THCS, đặc biệt là HS lớp 9- lứa tuổi có nhiều thay đổi mạnh mẽ về thể chất, sức
khỏe và tâm sinh lý, các em dễ thay đổi tình cảm, hành vi, hay nóng vội hoặc buồn chán. Mâu
thuẫn giữa ý muốn thoát khỏi sự giám sát của bố mẹ, của thầy cô, muốn khẳng định mình trong
gia đình và ngoài xã hội khi trong mắt bố mẹ và thầy cô các em vẫn còn là “ trẻ con” đã nảy sinh
những xung đột.
3. Tôi nhận thức được hậu quả sự thiếu trách nhiệm của GVCN:
Khi đảm nhận vai trò này, nếu GVCN không làm hết trách nhiệm, không tâm huyết với
nghề; thiếu quan tâm sâu sát, đối xử không công bằng, không tôn trọng HS, không xử lý tốt các
tình huống trước những biểu hiện dù là nhỏ của HS có thể dẫn đến hậu quả khôn lường như ảnh
hưởng đến tương lai, thậm chí sự sống còn của HS.
Trên cơ sở những nghiên cứu về nhiệm vụ, các yêu cầu của người GVCN,
nghiên cứu đặc điểm phát triển tâm lý học lứa tuổi và nhận thức hậu quả sự thiếu trách nhiệm
của GVCN. Trong quá trình làm công tác chủ nhiệm, ngoài các yêu cầu phải làm theo quy định,
tôi đã đưa ra một số biện pháp sau:
4. Tiếp đó người GVCN phải là người nắm rõ, nắm vững tình hình lớp chủ nhiệm:

Người thực hiện: Khắc Thị Hương - Trường THCS Lê Lợi - TP. Buôn Ma Thuột

11

....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
11. Điều kiện kinh tế gia đình thuộc diện: ………Thuộc đối tượng:…….
12. Xếp loại học lực, hạnh kiểm, chức vụ đã làm của các năm học trước :
Lớp 6: Học lực:……Hạnh kiểm:……Chức vụ đã làm: …………...........
Lớp 7: Học lực:……Hạnh kiểm:……Chức vụ đã làm: …………...........
Lớp 8: Học lực:……Hạnh kiểm:……Chức vụ đã làm: …………...........
Lớp 9 (Trường hợp ở lại lớp): Học lực: ….........… Hạnh kiểm:….....…......
13. Chiều cao:........, cân nặng:......., tình trạng sức khỏe:...............................
14. Năng khiếu:……………….. sở thích: …...................................…………
15. Những môn học em đã đạt kết kết quả cao.................................................
16. Những môn học mà em học yếu:...............................................................
17. Ở nhà em thường học bài vào thời gian nào:.............................................
..........................................................................................................................
18. Ngoài giờ học em thường làm gì để giúp đỡ gia đình:...............................
17. Kể tên 5 bạn thân hiện nay (Nêu rõ họ tên, năm sinh, nghề nghiệp, nơi ở)
Người thực hiện: Khắc Thị Hương - Trường THCS Lê Lợi - TP. Buôn Ma Thuột

12


SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9”
_______________________________________________________________________________
(1) .....................................................................................................................................
(2) ..................................................................................................................................
(3) ..................................................................................................................................
(4) ..................................................................................................................................
(5) ...................................................................................................................................
18. Chỉ tiêu phấn đấu của em trong năm học này:
Học lực:……………………….; Hạnh kiểm: ……………….

yêu cầu em Bùi Thị Cúc về nhà viết bản tường trình, trình bày lại những khuyết điểm và nguyên
nhân dẫn đến khuyết điểm của mình, hướng sửa chữa trong thời gian tới. Và tôi yêu cầu em đưa
bản tường trình này cho phụ huynh ký xác nhận để nộp lại cho GVCN. Nhưng khi nhận bản
tường trình từ HS tôi kiểm tra lại chữ viết, chữ ký của phụ huynh trong bản tường trình xem có
giống với trong sơ yếu lý lịch mà tôi đã lưu từ đầu năm hay không? Thật bất ngờ khi tôi phát
hiện ra chữ ký trong bản tường trình không phải là chữ ký của phụ huynh. Vậy là tôi đã gặp
riêng em để tìm hiểu nguyên nhân, em đã thú nhận với tôi do thời gian qua em mải chơi, không
Người thực hiện: Khắc Thị Hương - Trường THCS Lê Lợi - TP. Buôn Ma Thuột

13


SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9”
_______________________________________________________________________________
chú tâm vào bài vở, lại sợ bố mẹ biết chuyện nên đã nhờ bác hàng xóm ký hộ. Qua sự việc này
tôi đã khuyên bảo em rất nhiều điều, em đã ân hận và hứa với tôi là từ nay không mắc lỗi như
vậy nữa. Và cũng từ đó em tiến bộ hẳn lên, trong các tháng tiếp sau em không vi phạm nữa.
Bước 2:
Để kiểm tra độ chính xác của các thông tin mà tôi thu thập được qua phiếu điều tra tôi cố
gắng tìm hiểu thông qua nhiều kênh khác nhau như từ bạn bè, người quen, chính quyền địa
phương, đến thăm gia đình một số học sinh,… Qua đó sẽ hiểu biết cụ thể hơn, chi tiết hơn hoàn
cảnh gia đình các em. Từ đó tôi có những hình thức, những biện pháp giáo dục linh hoạt phù hợp
với từng em bởi giáo dục không phải là một công thức chung có sẵn. Bên cạnh đó tôi còn xem
học bạ những năm trước, trò chuyện với GVCN của năm trước, liên hệ các GVBM trong lớp
cũng như các giáo viên khác để có thêm những thông tin chính xác về các em.
Ví dụ: Trong năm học 2011-2012 qua thu thập thông tin tôi biết được em Hoa Hồng Thái
bị bố mẹ bỏ rơi từ nhỏ, em ở với ông bà nội ở ngoài Thanh Hóa nhưng do mải chơi nên em đã bỏ
học, được dì cho vào trong này vừa đi làm vừa đi học lại. Kết quả khảo sát đầu năm 2 môn Toán
và Văn em đều thấp, nhưng qua những giờ học của em ở trên lớp tôi thấy em rất thông minh,
những kiến thức nào em không biết tôi chỉ cần giảng sơ là em đã nắm được, vậy là tôi đã nhờ

bộ, cán sự lớp năng động sáng tạo, trách nhiệm. Vì lẽ đó bầu ban cán sự lớp là một việc cần phải
suy nghĩ tính toán không phải học sinh nào cũng đảm nhiệm được.
Ví dụ: Đầu năm học 2012-2013 trong buổi sinh hoạt lớp và hoạt động ngoài giờ đầu năm,
trên cở sở đã tìm hiểu kỹ về HS tôi đã cho lớp thảo luận đi đến biểu quyết để chọn ra những HS
có đủ năng lực, phẩm chất đạo đức để bầu làm các công việc sau:
* Bầu ban cán sự lớp gồm :
Lớp trưởng: Đinh Thị Huyền Diệu
Lớp Phó học tập: Phương Thị Thảo
Lớp phó Lao động - Kỉ luật: Đinh Ngọc Nam
Lớp phó Văn thể mỹ: Đinh Thị Xuân Thi
Thủ quỹ: Lê Thị Ngọc Ánh
Đội cờ đỏ: Huỳnh Ngọc Trường và Bùi Hữu Thế
* Bầu tổ trưởng:

* Bầu tổ phó

Tổ 1: Lê Thị Ngọc Ánh

Đinh Ngọc Nam

Tổ 2: Y Tuệ Êban

Vũ Thị Thoa

Tổ 3: H’ Cel Niê

Nguyễn Tấn Thành

Tổ 4: Lê Thị Hậu.


đâm ra chán nản, lười học. Tôi đã xếp em ngồi cạnh em Hùng (là lớp phó Lao động kỉ luật, đồng
thời là một học sinh có trách nhiệm và có học lực rất khá của lớp) kèm cặp và giao trách nhiệm
cho em Hùng làm sao phải giúp bạn tiến bộ. Vì vậy, bằng khả năng và trách nhiệm của mình em
Hùng đã từ từ giúp em Y Quang tiến bộ dần lên. Đến lớp Y Quang siêng học hơn, những bài
kiếm tra dần dần đạt được điểm trên trung bình. Nhờ đó, trong cuối năm học 2010 - 2011 học lực
của em Y Quang được xếp loại: Trung bình, hạnh kiểm: Khá, em đậu tốt nghiệp lớp 9 trong niềm
vui của gia đình, thầy cô và bạn bè.
8. Xây dựng nội quy lớp học, thang điểm thi đua, tiêu chí đánh giá xếp loại hạnh
kiểm:
Ngoài việc GVCN phổ biến cho HS biết về nội quy nhà trường , bên cạnh đó tôi cho các
em thảo luận xây dựng nội quy riêng cho lớp để cùng nhau thống nhất và thực hiện
Ví dụ: Đầu năm học 2012-2013 này tôi đã cho lớp cùng bàn bạc và thống nhất đưa ra nội
quy của lớp như sau:
NỘI QUY LỚP 9A
1. Đến lớp phải đúng giờ quy định, nghỉ học phải có giấy xin phép.
2. Phải học bài, làm bài và chuẩn bị đồ dùng học tập đầy đủ trước khi đến lớp. Không
được nói chuyện và làm việc riêng trong giờ học, và ra khỏi khu vực sân trường trong buổi học.
3. Tổ trực nhật phải vệ sinh phòng học và khu vực sân trường được phân công sạch sẽ
trước khi vào học. Mỗi tháng 1 tổ phải tổng dọn vệ sinh toàn bộ khu vực trong và ngoài lớp. Nếu
không hoàn thành thì bị trừ vào thang điểm thi đua và phải làm thêm vào buổi khác.
4. Tác phong: quần xanh (đen), áo trắng, đầu tóc gọn gàng, giày dép, bảng tên theo quy
định.
5. Không mang thức ăn đóng hộp, thức uống bằng chai, lon, bọc nylon vào phòng học.
Không được tụ tập lôi kéo, mang hung khí đến trường phá rối, đe dọa người khác bằng các hành
động tiêu cực và lời lẽ thiếu văn hóa.
6. Giữ gìn vệ sinh phòng học. Không được xả rác, nhả kẹo cao su xuống nền gạch.
7. Không được viết, vẽ trên tường, bàn ghế.
Người thực hiện: Khắc Thị Hương - Trường THCS Lê Lợi - TP. Buôn Ma Thuột

16

16
17
18
19
20

Bỏ tiết, bỏ chào cờ (-2đ/tiết)
Vắng học có phép (-0,5đ/buổi)
Vắng học không phép (-1,5đ/buổi)
Đi muộn (-1đ/lần)
Không đồng phục (-1đ/lỗi)
Nói chuyện, đổi chỗ, đi lại tự do (-1đ/lần)
Nói tục (-1đ/lần)
Trực nhật bẩn,muộn ,không trực (-3đ/lần)
Xả rác trong lớp (-1đ/lần)
Ra ngoài tự do (-1đ/lần)
Không làm BTVN (-1,5đ/lần)
Làm thiếu BTVN (-0,5đ/lần)
Không thuộc bài (-1,5đ/lần)
Đánh nhau (-3,5đ/lần)
Vẽ bậy, làm hỏng CSVC (-2điểm)
H.thuốc, chơi game (-5đ/lần)
Phát biểu ý kiến (+0,5đ/lần)
Được điểm 8,9,10 (+1đ/lần)
Tham gia phong trào (+1,5đ/tháng)
Sử dụng ĐT trong giờ học (-5đ/lần) .

Cách tính điểm thi đua tuần: Căn cứ vào các mục ở trên để tính với thang điểm là 100.
Cách tính điểm thi đua tháng: Điểm của tháng là điểm trung bình cộng các tuần trong
tháng đó.

cáo cho lớp trưởng để tổng hợp, đồng thời báo cáo trước lớp vào tiết sinh hoạt cuối mỗi tuần .
Tổ phó: Quản lý, nhắc nhở các tổ viên trong tổ của mình, phân công trực nhật và kiểm tra
việc trực nhật của tổ mình.
Từng thành viên trong lớp: Phải thực hiện đúng nội quy của lớp, sự quản lý của GVCN,
của ban cán sự lớp. Trực nhật theo lịch được phân công, có bản tự theo dõi bản thân .
10.Qui đinh về thưởng phạt: - Các bộ phận có liên quan phải thực hiện đúng nhiệm vụ
của mình, phải trung thực, chính xác, nếu có vấn đề gì chưa rõ phải đưa ra tập thể để bàn bạc đi
đến thống nhất. Nếu làm sai phải chịu trách nhiệm trước lớp và bị hạ một bậc thi đua trong tháng
đó.
- Trong tuần nếu tổ nào vị thứ I sẽ không phải trực nhật, vị thứ II trực nhật một buổi thứ 2,
vị thứ III trực nhật hai buổi vào thứ 3 và thứ 4, vị thứ IV trực nhật ba buổi vào thứ 5, thứ 6 và
thứ 7 của tuần kế tiếp.
Cuối mỗi tháng, mỗi kỳ bất kì HS nào có ý thức vươn lên, phấn đấu trong học tập, rèn
luyện đạt hạnh kiểm tốt trong tháng, trong học kỳ thì sẽ được khen thưởng .(Trích từ quỹ lớp).
Nếu trong tháng xếp hạnh kiểm từ khá trở xuống thì phải viết bản tường trình, trình bày lại
những khuyết điểm và nguyên nhân dẫn đến khuyết điểm của mình, hướng sửa chữa trong thời

Người thực hiện: Khắc Thị Hương - Trường THCS Lê Lợi - TP. Buôn Ma Thuột

18


SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9”
_______________________________________________________________________________
gian tới. (Riêng đối với những em xếp loại trung bình phải đưa bản tường trình này cho phụ
huynh ký xác nhận rồi mới nộp lại cho GVCN).
Chú ý: Những qui định này được đặt ra trên tinh thần dân chủ, phải lấy ý kiến của số đông
tránh việc áp đặt. Khi đặt ra những qui định nội quy của lớp thì phải cố gắng thực hiện tránh tình
trạng “đánh trống bỏ dùi”. Và khi có sự thay đổi cũng phải lấy ý kiến của học sinh.
11. Sinh hoạt chủ nhiệm hàng tuần

19


SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9”
_______________________________________________________________________________
Hoạt động 5: Giải đáp thắc mắc của học sinh (5 phút)
Giáo viên chủ nhiệm giải đáp những thắc mắc, xem xét những yêu cầu của học sinh và có
thể giải quyết nhu cầu cho các em nếu nhu cầu đó là chính đáng.
Hoạt động 6: Mỗi tuần nói theo một chủ đề (15 phút):
+ Chia sẻ với học sinh: Tôi hỏi thăm trong gia đình em nào có sự kiện đặc biệt như ốm
đau, tai nạn, hiếu hỉ, mùa màng, ...
+ Trao đổi, tâm tình về tâm lí lứa tuổi, định hướng nghề nghiệp, ước mơ, kể chuyện từ sách
như câu chuyện về Hạt giống tâm hồn, … vì học sinh lớp 9 ở vào lứa tuổi 14, 15 các em đã dậy
thì và bắt đầu có những xúc cảm giới tính. Do đó, cần giáo dục sức khoẻ sinh sản vị thành niên
cũng như định hướng tâm lí, tình cảm, tình bạn trong sáng, đúng đắn, đẹp đẽ cho các em.
+ Hoặc chỉ vẽ cho các em về phương pháp học: khi làm bài tập: đọc kỹ đầu bài dành một
vài phút hồi tưởng lại các kiến thức kỹ năng đã được nghe giảng rồi mới tiến hành làm bài =>
xem lại lý thuyết nếu không thể nhớ ra => đọc bài mới, tìm hiểu bài mới, học tập cần kết hợp với
nghỉ ngơi tích cực, cách ghi nhớ những bài học gắn liền với hình ảnh,...
+ Hoặc đưa ra các chủ đề về giải câu đố, nêu cách làm những món ăn ngon của dân tộc
mình ...
12. Biện pháp của GVCN đối với tập thể lớp
Để lớp đi vào nề nếp, chăm chú học tập, tham gia hoạt động tốt tôi đã bám sát kế hoạch
giảng dạy từng học kì, kế hoạch Đội để đề ra, kế hoạch hoạt động cho lớp chủ nhiệm. Lớp tiến
hành hoạt động theo sự quản lí và theo dõi của Ban Cán sự lớp có sự kiểm tra đôn đốc của
GVCN. Ở mỗi tuần, mỗi tháng tôi đều có lời khen đúng lúc cũng như kịp thời uốn nắn những
hành vi sai trái.
Việc làm này tôi thực hiện thường xuyên liên tục, kiên trì không hề bỏ qua dù bất cứ lí do
nào. Tôi luôn luôn giữ uy tín đối với học sinh, nói và làm luôn đi đôi với nhau, việc làm phải tới
nơi tới chốn. Ngoài ra, tôi còn sắp xếp thời gian để đọc nhiều tài liệu, thường xuyên theo dõi thời

lỗi thì thường được nhóm của mình giúp đỡ, các em không còn mặc cảm trước bạn bè nữa.
14. Hoạt động kết hợp giữa giáo viên chủ nhiệm với các lực lượng giáo dục khác.
a. Trao đổi với phụ huynh học sinh.
Nếu như ở trường các em là học sinh của giáo viên chủ nhiệm thì ở nhà các em là thành
viên của một gia đình. Cả giáo viên chủ nhiệm và cha mẹ các em đều là những người chịu trách
nhiệm về kết quả giáo dục của học sinh. Tôi thiết nghĩ, để công tác giáo dục đạt hiệu quả thì phụ
huynh và giáo viên chủ nhiệm phải đồng cảm, hiểu nhau. Nếu như ở nhà, cha mẹ nhắc nhở, dạy
bảo động viên con em mình, ở trường thầy cô tận tình chỉ dạy thì chắc chắn học sinh ấy sẽ tiến
bộ và biết vâng lời.
Trong phiên họp phụ huynh đầu năm tôi yêu cầu toàn thể phụ huynh đều có mặt bằng cách
gửi giấy mời trước một tuần. Nếu ngày đó phụ huynh nào không có đến được thì tôi gửi tiếp giấy
mời lần 2 để hẹn phụ huynh ngày khác phải đến gặp giáo viên chủ nhiệm tại trường. Tôi yêu cầu
như thế bởi một lí do thật đơn giản: phụ huynh không biết người chịu trách nhiệm dạy dỗ con em
mình là ai? Người đó như thế nào? Thì làm sao nắm được kết quả học tập của con em mình?
Thông qua phiên họp tôi đã làm các công việc sau:
- Thông qua nội quy nhà trường.
- Thông qua nội quy của lớp học, xin ý kiến của phụ huynh học sinh.
- Báo cáo thống kê các mặt đầu năm.
- Thông báo về các khoản thu đầu năm (Tránh việc học sinh lợi dụng lấy tiến của cha mẹ
để đi chơi).
- HS nộp các khoản thu bao nhiêu thì đều được gởi giấy báo về gia đình.
- Bầu ban đại diện phụ huynh học sinh: Nhiệt tình, có thời gian để giúp giáo viên chủ
nhiệm trong suốt năm học.
- Kiểm tra lại số điện thoại, chữ kí mẫu trong sơ yếu lý lịch HS
Và đặc biệt trong các cuộc họp phụ huynh đầu năm phụ huynh đã thống nhất với GVCN
phối hợp để quản lý các em nhiều vấn đề .

Người thực hiện: Khắc Thị Hương - Trường THCS Lê Lợi - TP. Buôn Ma Thuột

21

để đem lại niềm vui cho cha mẹ.
Khi phối hợp với gia đình tôi thiết nghĩ giáo viên chủ nhiệm cần linh hoạt trong sử dụng
các biện pháp và hình thức vì “Mười ngón tay có ngón ngắn ngón dài” hoàn cảnh gia đình
không ai giống ai. Có gia đình có điều kiện kinh tế, có thời gian luôn quan tâm theo dõi sâu sát
chuyện học tập của con em thậm chí là luôn đưa rước con cái đi học, theo dõi tập vở của các em
hàng ngày. Nhưng cũng có gia đình cha mẹ phải đầu tắt mặt tối đi sớm về khuya, họ không có
thời gian để
quan tâm con cái, mặc dù ai cũng muốn con mình học giỏi, ngoan ngoãn. Vậy làm thế nào để
phụ huynh nào cũng nắm bắt kịp thời kết quả học tập của con em mình? Đó cũng là điều tôi trăn

Người thực hiện: Khắc Thị Hương - Trường THCS Lê Lợi - TP. Buôn Ma Thuột

22


SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9”
_______________________________________________________________________________
trở, suy nghĩ. Từ đó tôi đi đến quyết định: Mình phải thường xuyên liên hệ phối hợp với gia đình
học sinh.
Ví dụ 1: Năm học 2009-2010 em Nguyễn Phi Cường năm học trước do hay cúp tiết nên bỏ
học, năm nay xin đi học lại. Trong năm học này mới buổi học đầu tiên sau khi học được 2 tiết
em đã bỏ tiết đi chơi điện tử. Tôi đã liên lạc ngay phụ huynh đi tìm và vận động em về lớp tiếp
tục học tiết 4. Cứ tiếp tục vậy những buổi học sau nếu em lại cúp tiết, GVCN lại liên hệ ngay
với phụ huynh vận động đưa em vào lớp. Rồi 2 tuần trôi qua, khi Cường đã nhận thấy sự quan
tâm của cô giáo và cha mẹ, em đã dần hiểu ra và từ đó em không bao giờ bỏ tiết nữa.
Ví dụ 2: Năm học 2012-2013 lớp tôi có 3 HS năm học trước không đậu tốt nghiệp, năm
nay xin học lại trong đó có em Y Nôl Bkrông thì năm nay rất tiến bộ. Nhưng có hai em là Bạch
Minh Đức và Nguyễn Bá Hùng thì những ngày học đầu tiên của năm hai em này hay đi học trễ,
trốn học, cúp tiết, thường xuyên chơi game, đến lớp hay vi phạm nội quy trường lớp. Mỗi lần các
em cúp tiết tôi đã liên lạc ngay với phụ huynh đi tìm và vận động em về lớp nhưng phụ huynh

Người thực hiện: Khắc Thị Hương - Trường THCS Lê Lợi - TP. Buôn Ma Thuột

23


SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9”
_______________________________________________________________________________
những phản ảnh từ GVCN về thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện hoặc có ý kiến đề
xuất nào tôi trực tiếp gặp BGH để BGH kịp thời điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp. Những khó
khăn thắc mắc tôi đều xin ý kiến chỉ đạo hoặc nhận sự giúp đỡ từ phía BGH.
c. Phối hợp với các Giáo viên bộ môn (GVBM).
Khác với cấp Tiểu học, ở bậc THCS các em được học rất nhiều môn, mà mỗi môn học là
một giáo viên phụ trách. Do đó kết quả học tập cũng như từng hành vi cử chỉ thái độ của các em,
GVCN khi mà tự mình nắm bắt, rất cần sự phối hợp, hỗ trợ của với các giáo viên bộ môn. Đây là
một hoạt động liên tục, thường xuyên gắn bó thống nhất giữa dạy học và giáo dục. Bản thân
người giáo viên giảng dạy trên lớp cũng là người giáo dục tốt nhất. Để sự phối hợp này được
nhịp nhàng đồng bộ tôi đã làm các công việc sau:
- Thường xuyên thông báo trao đổi với giáo viên bộ môn về tình hình học tập của lớp,
cũng như của từng học sinh, để giáo viên nắm bắt được khả năng trình độ của các em mà có
phương pháp giảng dạy thích hợp. Tôi còn đề nghị giáo viên bộ môn có kế hoạch phụ đạo thêm
những em yếu kém giúp các em lấy lại căn bản. Tôi xin phép GVBM được dự giờ thăm lớp mình
để biết được thực lực từng môn của các em như thế nào, từ đó đề ra biện pháp giúp đỡ phù hợp.
Còn với những tiết học chính khóa, GVBM cần thường xuyên kiểm tra bài vở và gọi các em phát
biểu ý kiến. Những câu trả lời đúng GVBM tuyên dương hoặc là cộng điểm để các em có hứng
thú trong học tập và không còn phải sợ bị gọi đến tên. Đặc biệt khi điểm danh thấy HS bỏ tiết thì
GVBM liên lạc ngay với GVCN để có biện pháp giải quyết.
- Đối với lớp tôi đề nghị các em mạnh dạn đóng góp ý kiến, nêu những trở ngại trong các
bộ môn học trong các môn học đối với GVBM. Các em không nên tự ti giấu dốt, có vấn đề gì
chưa rõ cứ nhờ giáo viên bộ môn giúp đỡ. Tôi luôn tạo mối quan hệ gần gũi giữa học sinh với
giáo viên bộ môn bằng cách: khuyên các em phải biết kính trọng, quan tâm đến hoàn cảnh các

d. Phối hợp với Đoàn TNCS HCM- Đội TNTP HCM.
Ngoài việc các em học tập kiến thức văn hóa thì việc các em tham gia các hoạt động của
Đoàn của Đội là điều tất nhiên. Thông qua những hoạt động của Đoàn và Đội, các em sẽ được
rèn luyện thêm nhiều phẩm chất của người học sinh cần có như là: tình đoàn kêt, lòng nhân ái,
tinh thần cầu tiến, ... Từ đó GVCN hiểu biết về hoạt động Đoàn và Đội của các em, luôn động
viên nhắc nhở uốn nắn các em trong các hoạt động của Đoàn và Đội.
Ví dụ: Năm học 2010-2011 em Nguyễn Thị Hồng Hảo là một cán bộ Đội tích cực xuất
sắc. Em tham gia hầu hết các hoạt động, phong trào của nhà trường: nhà sử học nhỏ tuổi, thể
thao, văn nghệ, ... Nhưng vì quá ham hoạt động nên sức học của em giảm rõ rệt. Qua tìm hiểu tôi
được biết em mất quá nhiều thời gian vào các buổi tập. Tôi đã trao đổi với thầy cô phụ trách và
yêu cầu thời gian tập rõ ràng, khoa học. Bên cạnh đó tôi cũng động viên em cố gắng hoàn thành
tốt các phong trào song cũng phải dành thời gian công sức thích hợp cho việc học văn hóa. Tôi
đã nhắc nhở em “nhiệm vụ chính của người học sinh là học”.
IV- KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Bằng tất cả sự nỗ lực của bản thân tôi cùng với sự quan tâm của các cấp,của các thầy cô
trong nhà trường cũng như sự cộng tác nhịp nhàng ăn ý của PHHS. Tôi đã đạt được kết quả khả
quan như học sinh biết vâng lời và yêu quý thầy cô giáo, biết xác định động cơ học tập đúng
đắn, tập thể học sinh biết thương yêu đoàn kết
và giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ. Đặc biệt những lớp tôi chủ nhiệm thường được sự tin tưởng
thương yêu của tất cả các thầy cô, ai cũng hào hứng khi bước vào lớp giảng dạy. Riêng bản thân
tôi được phụ huynh rất hài lòng, tín nhiệm, đồng nghiệp tin yêu.
Kết quả các năm đạt được như sau:
Các năm học 2009-2010; 2010-2011; 2011-2012 và năm học 2012-2013 lớp tôi chủ nhiệm
đều đạt lớp tiên tiến xuất sắc.
Không có học sinh nào bỏ học.
Không có HS xếp hạnh kiểm Trung bình , trong đó HS xếp hạnh kiểm Tốt từ 92% trở lên.
Không còn hiện tượng học sinh nghỉ học không lý do hoặc bỏ tiết đi chơi điện tử ngay từ
giữa tháng 9 của mỗi năm.
Không có sự bất hòa giữa các HS.
Không có ý kiến nào phản ánh từ phía phụ huynh HS.