ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC VĂN BẢN NGHỊ LUẬN TRONG
SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN THCS
Phần 1
MỞ ĐẦU
1/ Mục đích của sáng kiến kinh nghiệm.
Văn nghị luận là một trong sáu kiểu văn bản thông dụng trong đời sống, xã
hội có vai trò rèn luyện tư duy năng lực biểu đạt những quan niệm, tư tưởng sâu
sắc của con người. Vì vậy dạy học văn bản nghị luận là một nội dung trọng tâm
của chương trình sách giáo khoa Ngữ văn ở trường phổ thông hiện nay. So với văn
miêu tả, tự sự , biểu cảm, thuyết minh… Văn bản nghị luận bị coi là khó dạy đối
với giáo viên, khó học đối với học sinh nên chất lượng dạy học còn hạn chế. Điều
đáng nói là cùng với việc đổi mới chương trình, sách giáo khoa ngữ văn trung học
cơ sở nhiều vấn đề mới và khó đang đặt ra trong thực tế dạy học . Sự lúng túng
của giáo viên trong việc dạy chủ yếu thể hiện ở những điểm sau: không đảm bảo
trọng tâm kiến thức của giờ học, bỏ quên hướng dạy học tích hợp, hoặc tích hợp
một cách hình thức, vấn đề đổi mới bản chất nhất dạy văn bản nghị luận , chưa
được giáo viên vận dụng vào quá trình rèn kỹ năng cho học sinh. Trong thực tế,
dạy học tác phẩm văn chương nghị luận tạo ra sự hứng thú của học sinh độ tuổi
trung học cơ sở , cũng như làm sáng lên đặc sắc của nghệ thuật, cuốn hút người
đọc, người nghe đối với nghệ thuật lập luận đầy sức thuyết phục của tác phẩm
dường như không phải dễ. Vì vậy việc tìm ra những biệm pháp nhằm nâng cao
chất lượng dạy học văn bản Nghị luận trong sách giáo khoa Ngữ văn trung học cơ
sở, đang là vấn đề quan tâm của nhiều giáo viên đứng lớp. Và đó cũng là vấn đề
tôi muốn trao đổi, bàn luận trong bài viết này.
2/ Đóng góp của sáng kiến kinh nghiệm.
Dạy học văn bản Nghị luận theo chương trình sách giáo khoa Ngữ văn
trung học cơ sở đang ở giai đoạn đầu, nên giáo viên và học sinh còn gặp những
khó khăn trong việc tiếp cận các tác phẩm của thể loại này. Cũng đã có những ý
1
Nội dung bài viết đề cập đến hai nhiệm vụ cơ bản sau:
2
ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC VĂN BẢN NGHỊ LUẬN TRONG
SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN THCS
1. Tìm hiểu một vài nét về những vấn đề lý luận chung trong công tác giảng
dạy văn bản nghị luận sách giáo khoa Ngữ văn trung học cơ sở.
2. Những kinh nghiệm, biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học văn
bản nghị luận trong sách giáo khoa Ngữ văn trung học cơ sở.
Phần 2
NỘI DUNG
CHƯƠNG I
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1/ Cơ sở lí luận
Văn nghị luận là một thể văn ra đời từ rất lâu. Ở Trung Hoa, văn nghị luận
có từ thời Khổng Tử (551- 479TCN). Ở Việt Nam, văn nghị luận cũng là một thể
loại có truyền thống lâu đời, có giá trị và tác dụng hết sức to lớn trong trường kì
lịch sử, trong công cuộc dựng nước và giữ nước. Có thể kể từ Chiếu dời đô(1010)
của Lí Công Uẩn (Lí Thái Tổ), Hịch tướng sĩ (1285) của Trần Quốc Tuấn cho đến
Bình Ngô đại cáo (1428) của Nguyễn Trãi; từ bài Tựa Trích diễm thi tập (1497)
của Hoàng Đức Lương, Chiếu cầu hiền (1788) của Ngô Thì Nhậm đến bản điều
trần Xin lập khoa luật (1867) của Nguyễn Trường Tộ; Chiếu Cần Vương (1885)…
đến các văn bản nghị luận hiện đại sau này như: Lòng yêu nước của nhân dân
ta( 1951) của Hồ Chí Minh, Sự giàu đẹp của Tiếng Việt( 1967) của đặng Thai Mai,
Thuế máu( Trích Bản án chế độ thực dân Pháp)(1925) của Nguyễn Ái Quốc,
Tiếng nói của văn nghệ(1948) của Nguyễn Đình Thi…. Có thể nói trong suốt
trường kì lịch sử dân tộc, văn nghị luận là một thể văn phản ánh rõ nhất đời sống
Trước đây do quan niệm phiến diện về văn học nên nhiều người cho rằng văn
chương chỉ bao gồm những sáng tác bằng tưởng tượng, hư cấu mà ít nghĩ đến văn
nghị luận. Hoặc có nghĩ đến thì lại cho rằng đây là thể loại thường đề cập đến
những tư tưởng cao siêu, trừu tượng, lập luận khó, diễn đạt khô nên không hấp
dẫn. Do vậy mà văn chương nghị luận rất ít được đưa vào chương trình phổ thông.
Chỉ có một vài tác phẩm nghị luận trung đại (Sông núi nước Nam, Hịch Tướng sĩ,
Bình Ngô đại cáo) và rất ít tác phẩm nghị luận hiện đại được đưa vào dạy trong
4
ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC VĂN BẢN NGHỊ LUẬN TRONG
SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN THCS
chương trình trung học cơ sở (theo quan điểm đồng tâm mở rộng). Mảng văn
chương nghị luận này còn rất nghèo về đề tài, chưa phong phú về thể loại.
Trong quá trình dạy, giáo viên lại thường chỉ chú ý khai thác nội dung làm
toát nên những quan điểm tư tưởng các các tác giả mà ít chú ý đến vẻ đẹp về hình
thức nghệ thuật của các tác phẩm. Vì thế việc dạy học các tác phẩm nghị luận
thường khô, không hấp dẫn đối với học sinh nên dẫn đến tình trạng học sinh chán
học cũng là dễ hiểu.
Trên thực tế cả ở thế giới và Việt Nam văn chương nghị luận có lịch sử từ
rất lâu đời, nó không chỉ có ý nghĩa đối với những vấn đề lớn lao của đất nước,
thời đại như công cuộc dựng nước, giữ nước, canh tân đất nước, mà còn rất gần
gũi và có ý nghĩa trong đời sống công dân hiện nay. Vì thế cụm văn bản nghị luận
được tuyển chọn dạy trong chương trình Ngữ văn phổ thông hiện nay rất phong
phú về đề tài và đa dạng về thể loại: Có tác phẩm nói về những vấn đề lớn lao của
dân tộc, thời đại như tinh thần, ý chí của cha ông trong công cuộc chống ngoại
xâm giữ nước. (Sông núi nước Nam, Hịch Tướng sĩ, Bình Ngô đại cáo, Tuyên
ngôn Độc lập). Có tác phẩm phản ánh khát vọng của dân tộc về việc xây dựng một
vụ cho chính bản thân mình. Còn không “có sao xài vậy” vì thế ảnh hưởng rất lớn
đến chất lượng học tập của học sinh. Theo đánh giá của các chuyên viên và giáo
viên bộ môn, nhiều kiến thức trong phần này chưa phù hợp với các em trung học
cơ sở và chưa sát với thực tế cuộc sống. Ví dụ Ngữ văn lớp 9 có văn bản Tiếng
nói văn nghệ, lớp 7 có Sự giàu đẹp của tiếng Việt, Ý nghĩa văn chương… Vì thế
có người nói một cách ví von rằng: kiến thức ở trên trời học sinh thì ngồi ở dưới
đất nên người dạy lúng túng không biết đứng ở đâu dẫn đến việc truyền đạt không
hiệu quả là tất yếu.
Thời gian gần đây giáo viên cũng đã có nhiều thuận lợi như có đủ sách giáo
viên, sách tham khảo, sách thiết kế bài giảng… là những tài liệu quý hỗ trợ cho
giáo viên mở rộng kiến thức, chọn lọc những gì tinh túy nhất để đưa vào bài giảng
6
ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC VĂN BẢN NGHỊ LUẬN TRONG
SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN THCS
của mình. Hiện nay giáo án giảng dạy không chỉ là tài sản riêng của mỗi cá nhân
như trước đây mà nay đã trở thành sản phẩm chung của nhóm, tổ chuyên môn
luôn có sự góp ý bổ sung của tập thể nên chất lượng “tinh” hơn.
Như vậy chương trình Ngữ văn ở trung học cơ sở hiện nay đã phản ánh rõ
sự chuyển biến nhận thức về vị trí, vai trò của văn chương nghị luận trong đời
sống con người. Điều quan trọng là chúng ta dạy những tác phẩm nghị luận như
thế nào để trả lại vẻ hấp dẫn thẩm mỹ đích thực của chúng?
CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ MÀ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ CẬP ĐẾN.
Trong thực tế dạy học tác phẩm văn chương nghị luận, để tạo ra sự hứng
thú của học sinh độ tuổi trung học cơ sở , cũng như làm sáng lên đặc sắc của nghệ
thuật, cuốn hút người đọc, người nghe đối với nghệ thuật lập luận đầy sức thuyết
Chính vì vậy việc tiếp cận, tiếp xúc và cảm thụ các tác phẩm văn nghị luận đối với
học sinh còn gặp nhiều khó khăn: khó khăn không chỉ về thời gian, mà cả sự suy
nghĩ sâu lắng của người đọc đối với nội dung và nghệ thuật của tác phẩm, khó
khăn trong việc phát hiện đề tài, chủ đề, đối tượng, phạm vi nghị luận, hướng khai
thác văn bản( theo bổ ngang) hay theo hệ thống luận điểm( bổ dọc), phát hiện
nghệ thuật lập luận của văn bản v.v..
Theo đánh giá của nhiều giáo viên có kinh nghiệm khi giảng dạy phần kiến
thức này khó khăn lớn nhất từ phía học sinh là tư duy lập luận logic của các em
chưa được định hình. Điều này cũng có lý do vì chương trình lớp dưới chủ yếu là
văn miêu tả, trần thuật, kể chuyện... nên thói quen của các em vẫn chỉ là tư duy
hình ảnh theo phản ánh một chiều đối với hiện thực khách quan. Trong lúc đó văn
bản nghị luận đòi hỏi yêu cầu cao hơn về tính khoa học, tính logic, tính biện
chứng. Từ " rào cản" đó mà sự tiếp nhận kiến thức mới đối với các em rất hạn chế,
ảnh hưởng rất nhiều đến sự lắng đọng kiến thức mà giáo viên muốn truyền thụ đến
các em. Một lý do chủ quan khác là học sinh còn ngại đọc sách, đọc tài liệu, và
không say mê với việc tìm hiểu những vấn đề thuộc lĩnh vực trừu tượng, khó hiểu
8
ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC VĂN BẢN NGHỊ LUẬN TRONG
SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN THCS
và khô khan này. Nếu không có sự hướng dẫn tận tình, sự thúc ép của giáo viên thì
học sinh cũng rất khó tự giác học bài và làm bài.
Kết quả khảo sát đầu năm học 2013-2014 về ý thức học tập của học sinh khối 8,
khi được hỏi những em nào thực sự yêu thích phần các văn bản nghị luận trong
chương trình sách giáo khoa Ngữ văn 8. Kết quả như sau:
Kiểm tra, theo dõi
Số lượng
trung bình
yếu
kém
1,9%
14,8%
36,2%
43,4%
3,7%
Đối với giáo viên thì việc dạy các văn bản nghị luận cũng là một khó khăn.
Ngoài mục đích văn chương văn bản nghị luận với những giá trị đặc trưng riêng,
thuyết phục người đọc người nghe thông qua hệ thống luận điểm, luận cứ, luận
chứng và những hình ảnh sinh động gắn với thực tiễn. Vẻ đẹp riêng của văn
chương nghị luận vừa cuốn hút vừa hấp dẫn, vừa tư duy mạch lạc, chặt chẽ trước
các vấn đề chính trị xã hội ,và cả đời sống nhân sinh. Chính vì vậy để dạy học văn
bản nghị luận thành công, giáo viên không chỉ hiểu văn bản một cách sâu sắc, mà
còn cần phải có một lượng kiến thức chính xác, phong phú liên quan đến nhiều
lĩnh vực khoa học, xã hội. Kinh nghiệm có liên quan đến nội dung, mục đích của
9
ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC VĂN BẢN NGHỊ LUẬN TRONG
SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN THCS
bài học cụ thể, nên việc thu thập tài liệu là một khâu quan trọng trong việc tăng
cường kiến thức cho người dạy và tác dụng hỗ trợ cho người học…nhưng tài liệu
về mảng văn bản nghị luận lại rất ít, thiếu, khó tìm, nên chất lượng dạy học thực tế
còn hạn chế. Sự lúng túng của giáo viên thể hiện ở một số điểm: khó tìm được
kiến thức trọng tâm của giờ học, bỏ quên hướng dạy học tích hợp, hoặc tích hợp
một cách hình thức, giáo viên chưa vận dụng triệt để những vấn đề đổi mới bản
cách khác là ở phong cách nghị luận riêng của mỗi tác giả, tác phẩm. Do vậy cần
triển khai phân tích trên những bình diện đó để thấy giá trị nội dung và sự hấp dẫn
thẩm mỹ riêng của từng tác phẩm. Chẳng hạn Tuyên ngôn Độc lập của Hồ Chí
Minh thuộc văn phong hùng biện, giọng điệu hào hùng, trang trọng. Còn Thuế
máu của Nguyễn Ái Quốc lại đậm chất trào phúng và tính chiến đấu mạnh mẽ với
nhiều hình thức thể hiện đa dạng (từ cách xây dựng mâu thuẫn, sử dụng giọng
điệu đến bình diện ngôn từ… tạo cho văn bản một sắc thái thẩm mỹ riêng). Đơn
cử một ví dụ so sánh hai tác phẩm của cùng một tác giả cho thấy hai phong cách
nghị luận độc đáo, hấp dẫn. Ngoài ra cần nắm đặc điểm của từng thể loại văn nghị
luận về kết cấu, văn phong, giọng điệu…
2. Cần phát hiện được những luận điểm mới mẻ, độc đáo ở mỗi tác
phẩm.
Luận điểm là tư tưởng, quan điểm của người viết đối với vấn đề nghị luận
trong bài văn. Nó thường được thể hiện dưới hình thức tiêu đề bài văn hoặc những
câu văn có tính chất khẳng định hay phủ định. Luận điểm phải đúng đắn, sáng rõ,
tập trung, mới mẻ, đáp ứng đòi hỏi của thực tế thì mới có sức thuyết phục người
đọc, người nghe.
Thông thường trong một bài văn nghị luận bao giờ cũng có một luận điểm
trung tâm. Đồng thời có một hệ thống các luận điểm bộ phận nhằm triển khai luận
điểm trung tâm theo những cách lập luận cụ thể làm cho bài văn có sức thuyết
phục. Như vậy luận điểm là nội dung, còn lập luận là hình thức diễn đạt nội dung
ấy.
Ví dụ: Trích đoạn Nước Đại Việt ta (Trích Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi) dạy
ở lớp 8 là một Tuyên ngôn Độc lập, trong đó luận điểm trung tâm là khẳng định
chủ quyền độc lập dân tộc được phát triển thật sâu sắc, hệ thống và toàn diện qua
một loạt các luận điểm bộ phận:
11
12
ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC VĂN BẢN NGHỊ LUẬN TRONG
SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN THCS
phẩm.Tính hình tượng là yếu tố được coi là đặc trưng của văn chương thẩm mĩ.
Tính hình tượng trong văn nghị luận không thể hiện ở cấp độ chỉnh thể mà chỉ ở
cấp độ chi tiết, bộ phận phục vụ cho lập luận chứ không lấn át hệ thống lập luận
lôgíc của tác phẩm. Tính hình tượng của văn nghị luận thường thể hiện ở cấp độ
ngôn từ, ở cách diễn đạt tu từ, ở cách vận dụng thành ngữ, điển cố khéo léo…Ví
dụ: Trong bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta, Hồ Chủ Tịch ví lòng yêu nước
của nhân dân như của quý cất sẵn trong rương, trong hòm (Đó là truyền thống
tiềm tàng, quý báu). Người còn ví sức mạnh của lòng yêu nước như những làn
sóng mãnh liệt trào dâng cuốn phăng bè lũ cướp nước và bán nước. Rõ ràng sự so
sánh ví von giàu hình ảnh như trên đã làm cho cách diễn đạt sinh động, gợi cảm,
gây được ấn tượng mạnh đối với người đọc, người nghe. Nguyễn Trãi trong Bình
Ngô đại cáo cũng đã sử dụng thành công nghệ thuật so sánh, cường điệu để diễn
tả sức mạnh của nghĩa quân: “Gươm mài đá, đá núi cũng mòn. Voi uống nước,
nước sông phải cạn” và sự thảm bại nhanh chóng của kẻ thù “Cơn gió to quét
sạch lá khô, tổ kiến hổng sụt toang đê vỡ”; Nghệ thuật lặp cú pháp trong Hịch
tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn “ Nay các người nhìn… mà không biết căm” có tác
dụng giãi bày tâm sự đau xót của tác giả; khơi dậy liêm sỉ, lương tâm nhằm thức
tỉnh tướng sĩ trước sự bàng quan về nỗi nhục mất nước… Giọng văn nghị luận
thường trang nghiêm. Song cũng có trường hợp người viết sử dụng giọng mỉa mai
bóng gió (Thuế máu của Nguyễn Ái Quốc. Hay khi Trần Quốc Tuấn nói về sứ giặc
“ Uốn lưỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình. Đem thân dê chó mà bắt nạt tể phụ”
trong Hịch Tướng sĩ). Đây thường là chỗ người viết trực tiếp bày tỏ cảm xúc, thái
độ của mình như sự yêu ghét, khinh trọng, đồng tình hay phản đối…Như vậy,
trong văn nghị luận lý lẽ, hình ảnh, cảm xúc và giọng điệu thường hòa quyện chặt
tính khẳng định hay phủ định vừa tạo hiệu quả cao trong việc làm sáng tỏ luận
điểm, vừa thể hiện được tư tưởng, cảm xúc của nguời viết và đem lại tính truyền
cảm cho tác phẩm.
Tóm lại: Sự hấp dẫn thẩm mỹ của một tác phẩm nghị luận là do những yếu
tố khác nhau tạo thành, trong đó luận điểm và cách lập luận là những yếu tố quan
14
ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC VĂN BẢN NGHỊ LUẬN TRONG
SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN THCS
trọng và quyết định. Dạy văn nghị luận giáo viên cần bám sát văn bản, nắm vững
đặc trưng cơ bản của từng thể loại. Ngoài ra những hiểu biết về tác giả, bối cảnh
văn học, hoàn cảnh lịch sử - thời đại ra đời tác phẩm là không thể thiếu để hiểu
thấu đáo về tác phẩm.
CHƯƠNG IV
KIỂM CHỨNG CÁC GIẢI PHÁP ĐÃ TRIỂN KHAI CỦA SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM.
Qua một số năm rút kinh nghiệm và thay đổi, áp dụng những giải pháp nói
trên, tôi nhận thấy chất lượng dạy và học văn bản nghị luận ở khối lớp 8 năm học:
2013-2014 được nâng cao rất rõ. Ở phương diện là một giáo viên trực tiếp đứng
lớp giảng dạy, tôi thấy mình vững vàng hơn trong chuyên môn, tự tin say mê hơn
với sự nghiệp trồng người. Ai đó đã từng nói " Nghiệp văn là nghiệp khổ". Nhưng
với tôi được thực hiện công việc mình yêu thích, gắn bó, đó là điều thật hạnh
phúc, sung sướng vì được cống hiến sức mình làm đẹp cho đời. Đối với các em
học sinh, các em đã bước đầu ý thức được tầm quan trọng của môn Ngữ văn nói
chung, và các văn bản nghị luận nói riêng. Số lượng học sinh yêu thích và có kỹ
năng phân tích, cảm thụ các văn bản nghị luận ở mức tốt, khá đang ngày càng
được nâng lên. Cụ thể qua thống kê điểm viết văn và kiểm tra phần văn bản nghị
SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN THCS
Kiểm tra, theo dõi
Số lượng
Tỉ lệ
Ghi chú
Tổng số được điều tra:
96 em
+ Số học sinh yêu thích
53 em
55,2%
+ Số học sinh không yêu thích
36 em
37,5%
+ Số học sinh không có ý kiến
7 em
7,3%
Với thái độ học tập như trên, chắc chắn kết quả chất lượng bộ môn sẽ được
nâng cao. Với sự nỗ lực, động viên khuyến khích và nhất là chú trọng đến những
biện pháp nêu trên để tạo hứng thú học tập cho các em, nên chất lượng bộ môn tôi
dạy trong hai năm liền 2012-2013 và 2013-2014 là khá tốt. Kết quả như sau:
*Năm học 2012-2013.
Chất lượng
bộ môn
Học sinh
Giỏi
10,5%
*Năm học 2013-2014.
Học sinh
Học sinh
Học sinh
Yếu
10,2%
Kém
0,9%
Khá
Trung bình
21,9%
50,8%
Phần 3
KẾT LUẬN
1/ Những vấn đề quan trọng nhất được đề cập đến trong sáng kiến kinh
nghiệm
Sáng kiến kinh nghiệm được hình thành trên cơ sở lí luận và cơ sở thực
tiễn, được áp dụng qua nghiên cứu tình hình thực trạng học sinh trong nhà trường
ở bộ môn Ngữ văn với những giải pháp quan trọng được trình bày trong sáng kiến
kinh nghiệm như sau:
- Nắm được yêu cầu chung của một bài văn nghị luận
- Cần phát hiện được những luận điểm mới mẻ, độc đáo ở mỗi tác
phẩm.
16
17
ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC VĂN BẢN NGHỊ LUẬN TRONG
SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN THCS
việc làm này, đòi hỏi giáo viên phải tận tụy, tận tâm, vạch ra kế hoạch cụ thể ngay
từ đầu năm. Từ đó theo dõi giúp đỡ để đối tượng học sinh vươn lên trong học tập.
Từ thực tế trên, để thực hiện tốt yêu cầu về dạy kiểu bài văn nghị luận, tôi
xin đề xuất một số ý kiến sau:
+ Khi dạy giáo viên phải chuẩn bị công phu trong khâu chuẩn bị, kiến thức
cô đọng, then chốt để truyền đạt logic, chặt chẽ. Ngay từ đầu người thầy phải dẫn
dắt các em nhận diện được vấn đề nghị luận, cũng như hệ thống lập luận bằng các
luận điểm, luận cứ, luận chứng.
+ Giáo viên bộ môn phải tích lũy vốn tri thức không chỉ về văn nghị luận,
mà cả những kiến thức ngoài sách vở như các vấn đề thời sự, vấn đề xã hội có liên
quan. Ngoài ra, giáo viên phải chú ý tới tính nghệ thuật, tính thẩm mĩ vì chúng ta
đang dạy dưới dạng một văn bản văn học hoàn chỉnh...
+ Khi dạy giáo viên phải biết tích hợp các phân môn khác như: Tiếng Việt,
Lịch sử...Đặc biệt học sinh phải vận dụng thiết thực trong làm văn nghị luận ở các
lớp 7, 8, 9.
+ Xây dựng cho học sinh một ý thức, phong cách, sự ham mê học bộ môn,
kỹ năng cảm thụ, làm văn nghị luận...
+ Tổ chức hội thảo phương pháp giảng dạy trong tổ, tiến hành hội giảng
đúc rút kinh nghiệm để thống nhất phương pháp giảng dạy bộ môn trong phạm vi
nhà trường, liên trường và rộng hơn.
* Ý kiến đề nghị:
1. Đối với nhà trường:
- Bổ sung thêm tài liệu, sách tham khảo... về mảng văn bản nghị luận, giúp
Tuổi trẻ - số 1 – 2005.
4. Đỗ Ngọc Thống: Vẻ đẹp của văn Nghị luận – Văn học và Tuổi trẻ số 4 – 2005.
5. Sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 7, 8, 9.
6. Sách giáo viên Ngữ văn lớp 7, 8, 9.
19
ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC VĂN BẢN NGHỊ LUẬN TRONG
SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN THCS
20