ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

CÙ HUY ĐỨC

QUẢN LÝ THU THUẾ XUẤT, NHẬP KHẨU
TẠI CHI CỤC HẢI QUAN YÊN BÁI

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2017


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

CÙ HUY ĐỨC

QUẢN LÝ THU THUẾ XUẤT, NHẬP KHẨU
TẠI CHI CỤC HẢI QUAN YÊN BÁI
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 8.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: TS. TẠ THỊ THANH HUYỀN

THÁI NGUYÊN - 2017



Cù Huy Đức


iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................... ii
MỤC LỤC ................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ...................................................... vi
DANH MỤC CÁC BẢNG...................................................................... vii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ ........................................................... viii
MỞ ĐẦU .................................................................................................. 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ........................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu .............................................................................. 2
3. Đối tượng, phạm vi và nội dung nghiên cứu ........................................ 2
4. Những đóng góp mới của luận văn ....................................................... 3
5. Kết cấu của luận văn ............................................................................. 3
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THU
THUẾ XUẤT, NHẬP KHẨU TẠI CƠ QUAN HẢI QUAN CẤP
CHI CỤC ....................................................................................... 4

1.1.

Cơ sở lý luận về thuế xuất, nhập khẩu và quản lý thu thuế xuất,
nhập khẩu tại cơ quan hải quan cấp chi cục ................................. 4

1.1.1. Khái quát về thuế xuất, nhật khẩu................................................. 4
1.1.2. Mục tiêu và nguyên tắc quản lý thu thuế xuất, nhập khẩu tại cơ
quan hải quan cấp Chi cục .......................................................... 12
1.1.3. Nội dung quản lý thu thuế xuất, nhập khẩu tại cơ quan hải quan

Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu ...................................................... 41

Chương 3. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU THUẾ XUẤT, NHẬP KHẨU
TẠI CHI CỤC HẢI QUAN YÊN BÁI...................................................... 44

3.1.

Khái quát về chi cục hải quan Yên Bái ....................................... 44

3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển .............................................. 44
3.1.2. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Chi cục Hải quan Yên
Bái ............................................................................................... 45
3.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy của Chi cục Hải quan Yên Bái.............. 47
3.1.4. Thực trạng thu thuế xuất, nhập khẩu tại chi cục hải quan Yên
Bái ............................................................................................... 47
3.2.

Thực trạng quản lý thu thuế xuất, nhập khẩu tại chi cục hải quan
Yên Bái ....................................................................................... 51

3.2.1. Thực trạng tổ chức đăng ký, khai thuế ....................................... 51
3.2.2. Quản lý thông tin về đối tượng nộp thuế .................................... 55
3.2.3. Kiểm tra căn cứ tính thuế ............................................................ 56
3.2.4. Tổ chức thu, nộp thuế ................................................................. 63
3.2.5. Giải quyết việc hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế, xóa nợ tiền thuế,
tiền phạt ....................................................................................... 66
3.2.6. Kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm pháp luật và giải quyết khiếu
nại, tố cáo về thuế ....................................................................... 70



chi Cục Hải quan Yên Bái .......................................................... 95

4.2.1. Hoàn thiện công tác tổ chức đăng ký, khai thuế ......................... 95
4.2.2. Tăng cường công tác quản lý thông tin về đối tượng nộp thuế .. 96
4.2.3. Tăng cường công tác kiểm tra căn cứ tính thuế .......................... 97
4.2.4. Tăng cường tổ chức thu, nộp thuế xuất, nhập khẩu .................... 99
4.2.5. Tăng cường công tác giải quyết việc hoàn thuế, miễn thuế, không
thu thuế, xóa nợ tiền thuế, tiền phạt .......................................... 101
4.2.6. Tăng cường kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm pháp luật và giải
quyết khiếu nại, tố cáo về thuế ................................................. 101
4.3.

Một số kiến nghị nhằm thực hiện giải pháp.............................. 103

4.3.1. Kiến nghị với Bộ Tài chính....................................................... 103
4.3.2. Kiến nghị với Tổng cục Hải quan ............................................. 107
4.3.3. Kiến nghị với một số cơ quan có liên quan khác ...................... 108


vi
KẾT LUẬN .......................................................................................... 111
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................... 112
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
AFTA
APEC
ASEAN
BTA
C/O
CBCC
CEPT

: Chương trình ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung
: Tiền hàng, bảo hiểm và cước phí
: Giao hàng tại biên giới
: Doanh nghiệp
: Giao hàng lên tàu
: Khu vực tự do thương mại
: Hiệp định chung về thuế quan và mậu dịch
: Tổng sản phẩm quốc nội
: Giá trị gia tăng
: Hệ thống quản lý giá tính thuế
: Mã số hàng hoá
: Quỹ tiền tệ thế giới
: Khu công nghiệp
: Kiểm tra sau thông quan
: Quy chế tối huệ quốc
: Ngân hàng thương mại
: Ngân sách nhà nước
: Quản lý rủi ro
: Sở hữu trí tuệ
: Sản xuất xuất khẩu
: Tổng cục hải quan
: Tờ khai
: Thuế tiêu thụ đặc biệt
: Tổ chức Hải quan thế giới


vii
WTO
XK
XNK


Bảng 3.6:

Bảng thống kê số lượng tờ khai được hưởng thuế suất ưu đãi đặc
biệt tại Chi cục Hải quan Yên Bái .................................................. 62

Bảng 3.7:

Kết quả thu thuế tại Chi cục Hải quan Yên Bái ............................. 64

Bảng 3.8:

Bảng thống kê số lượng tờ khai nộp thuế ngay và ân hạn tại Chi cục
Hải quan Yên Bái ........................................................................... 65

Bảng 3.9:

Tình hình nợ đọng thuế tại Chi cục Hải quan Yên Bái .................. 66

Bảng 3.10: Bảng thống kê hoàn thuế tại Chi cục Hải quan Yên Bái ................ 67
Bảng 3.11: Bảng thống kê số lượng tờ khai được miễn thuế nhập khẩu tại Chi
cục Hải quan Yên Bái giai đoạn 2014 - 2016................................. 69
Bảng 3.12: Tổng hợp số liệu phúc tập hồ sơ và kiểm tra sau thông quan của Chi
cục Hải quan Yên Bái ..................................................................... 72
Bảng 3.13: Số thu nộp ngân sách từ các vụ xử phạt vi phạm hành chính trong
lĩnh vực hải quan Chi cục Hải quan Yên Bái ................................. 74


viii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

hải quan nói chung và Chi cục Hải quan Yên Bái nói riêng còn bộc lộ nhiều bất
cập, như quản lý thông tin về đối tượng nộp thuế chưa tốt, công tác kiểm tra các
căn cứ tính thuế xuất, nhập khẩu còn lỏng lẻo dẫn đến doanh nghiệp lợi dụng sự
thông thoáng của chính sách để trốn thuế, gian lận thuế; hoạt động quản lý thu
thuế xuất, nhập khẩu chưa theo kịp với sự phát triển của hoạt động xuất, nhập khẩu
hàng hóa. Chính những điều đó làm giảm sút hiệu quả quản lý thu thuế xuất,nhập
khẩu, khiến cho tình trạng bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp kinh doanh cùng
ngành hàng xảy ra, không tạo được môi trường kinh doanh cạnh tranh công bằng
và gây thiệt hại cho nguồn thu ngân sách.
Trước tình hình đó, yêu cầu đặt ra phải có phương hướng và giải pháp
cụ thể nhằm tăng cường, hoàn thiện công tác quản lý thu thuế xuất, nhập khẩu
tại Chi cục Hải quan Yên Bái: tuyên truyền, giáo dục pháp luật về thuế xuất,
nhập khẩu cho các đối tượng nộp thuế; đổi mới và tăng cường công tác đào
tạo; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật để tổ chức thực hiện tốt chính


2

sách thuế xuất, nhập khẩu; đảm bảo thu đúng thu đủ thuế cho ngân sách nhà
nước.
Xuất phát từ tình hình nghiên cứu và tầm quan trọng đó, là học viên công
tác trong lĩnh vực kiểm toán công tác quản lý thu, chi ngân sách nhà nước, tôi
đã lựa chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý thu thuế xuất, nhập khẩu tại Chi cục
Hải quan Yên Bái”.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý thu thuế
xuất, nhập khẩu trong điều kiện Việt Nam hội nhập ngày càng sâu, rộng vào
nền kinh tế thế giới, luận văn hệ thống hóa và vận dụng những lý luận cơ bản
về công tác thu thuế xuất, nhập khẩu để phân tích, đánh giá thực trạng, tìm ra