ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

HỨA LỊCH THIỆP

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI
THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC
NHÀ NƯỚC BÌNH GIA TỈNH LẠNG SƠN

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

HỨA LỊCH THIỆP

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI
THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC
NHÀ NƯỚC BÌNH GIA TỈNH LẠNG SƠN

Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ
Mã số: 8.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: TS. TRẦN VĂN ĐỨC


Qua đây, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới ban Lãnh đạo Kho bạc Nhà
nước Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn, các phòng ban cùng các cán bộ công nhân
viên tại Kho bạc đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi tiếp cận và thu thập những
thông tin cần thiết cho đề tài.
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, những người
đã động viên và giúp đỡ tôi về tinh thần, vật chất trong suốt quá trình học
tập và thực hiện đề tài.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày

tháng 02 năm 2018

Tác giả luận văn

Hứa Lịch Thiệp


iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................ i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................. ii
MỤC LỤC ...................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ........................................................... vii
DANH MỤC CÁC BẢNG........................................................................... viii
DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ ............................................... x
MỞ ĐẦU ........................................................................................................ 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ............................................................................... 1
2. Mục tiêu nghiên cứu.................................................................................... 3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu............................................................... 3
4. Ý nghĩa khoa học và những đóng góp của đề tài ........................................ 3

2.2.3. Phương pháp phân tích thông tin ........................................................ 35
2.3. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu ........................................................... 36
Chương 3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG
XUYÊN NSNN TẠI KBNN BÌNH GIA TỈNH LẠNG SƠN ...................... 38
3.1. Khái quát về địa bàn nghiên cứu ............................................................ 38
3.1.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội của Bình Gia tỉnh Lạng Sơn ......... 38
3.1.2. Khái quát về KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn .................................... 40
3.2. Thực trạng công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà
nước tại KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn ...................................................... 47
3.2.1. Cơ sở pháp lý thực hiện kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua
KBNN Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn ................................................................... 47
3.2.2. Quy trình kiểm soát chi thường xuyên Ngân sách Nhà nước tại
Kho bạc Nhà nước Bình Gia tỉnh Lạng Sơn ................................................. 49
3.2.3. Nội dung kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Bình Gia ....... 53
3.2.4. Tình hình thực hiện các công cụ sử dụng trong kiểm soát chi ngân
sách thường xuyên tại KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn................................ 75
3.2.5. Nhận xét, kiến nghị từ các cơ quan kiểm tra, như: Thanh tra, kiểm
toán, kiểm tra tài chính cấp trên đánh giá về công tác kiểm soát chi ngân
sách thường xuyên tại KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn................................ 79


v
3.3. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới công tác kiểm soát chi thường
xuyên NSNN tại KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn ........................................ 82
3.3.1. Nhân tố khách quan ............................................................................. 82
3.3.2. Nhân tố chủ quan ................................................................................ 86
3.4. Đánh giá chung công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua
KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn trong giai đoạn 2014-2016 ........................ 91
3.4.1. Những kết quả đạt được ...................................................................... 91
3.4.2. Những hạn chế .................................................................................... 92

4.3.4. Đối với chính quyền và các cơ quan chức năng địa phương ............ 117
KẾT LUẬN ................................................................................................ 118
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................ 120
PHỤ LỤC ................................................................................................... 123


vii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

CNTT

:

Công nghệ thông tin

ĐVSDNS

:

Đơn vị sử dụng Ngân sách

IFMIS

:

Hệ thống thông tin quản lý tài chính tích hợp

KBNN

:


Thanh toán song phương điện tử


viii
DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1:

Bảng tổng hợp số liệu đơn vị thuộc phần kiểm soát tại
KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2014-2016 .............. 54

Bảng 3.2:

Bảng tổng hợp số liệu dự toán và số kiểm soát chi
thường xuyên tại KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn giai
đoạn 2014-2016 ....................................................................... 55

Bảng 3.3:

Tổng hợp số liệu các món chi đã yêu cầu hoàn thiện hồ sơ
qua KSC thường xuyên tại KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn
giai đoạn 2014-2016 .................................................................. 56

Bảng 3.4:

Số liệu thực hiện dự toán chi thường xuyên tại KBNN Bình
Gia tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2014-2016 ................................... 59

Bảng 3.5: Tổng hợp số liệu từ chối thanh toán do chi vượt dự toán

truyền thông và việc áp dụng công nghệ thông tin ................... 87
Bảng 3.12: Đánh giá của đối tượng điều tra về thái độ, năng lực, kinh
nghiệm làm việc của cán bộ KSC ............................................. 89
Bảng 3.13: Thống kê một số văn bản thiếu đồng bộ và chưa chặt chẽ
qua KSC thường xuyên tại KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn
giai đoạn 2014-2016 .................................................................. 95
Bảng 3.14: Thống kê một số văn bản hệ thống tiêu chuẩn, định mức chưa
đáp ứng được yêu cầu quản lý qua KSC thường xuyên tại
KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2014-2016 .............. 96


x
DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 3.1:

Tổ chức bộ máy KBNN Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn ................. 41

Sơ đồ 3.2:

Sơ đồ quy trình luân chuyển chứng từ chi thường xuyên
NSNN tại Kho bạc Nhà nước Bình Gia tỉnh Lạng Sơn .......... 49

Biểu đồ 3.1: Số món chi đã yêu cầu hoàn thiện hồ sơ qua KSC thường
xuyên tại KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn giai đoạn
2014 - 2016 ............................................................................ 57
Biểu đồ 3.2: Số liệu thực hiện dự toán chi thường xuyên tại KBNN
Bình Gia tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2014- 2016 ....................... 60
Biểu đồ 3.3: Số liệu từ chối thanh toán do chi vượt dự toán và sai nội
dung chi so với dự toán được giao qua KSC thường xuyên
tại KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2014-2016........... 61

Những năm gần đây trong khi nguồn thu Ngân sách nhà nước không có
bước đột phá thì tình hình bội chi lại lại liên tục tăng cao. Đáng ngại hơn nữa,
khi tốc độ tăng chi thường xuyên cao hơn tăng chi cho đầu tư phát triển. Vì
vậy, việc kiểm soát chặt chẽ các khoản chi nhằm đảm bảo các khoản chi
NSNN được sử dụng đúng mục đích, đúng chế độ, tiết kiệm, và hiệu quả là
vấn đề thiết thực cấp bách. Kho bạc nhà nước cần phải thực sự trở thành một
trong những công cụ quan trọng của Nhà nước trong việc thực hiện công cuộc
cải hành chính mà đặc biệt cải cách hành chính công theo hướng công khai,
minh bạch, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, nhằm nâng cao hiệu
quả quản lý, sử dụng các nguồn lực tài chính của Nhà nước, giữ vững ổn định
và phát triển nền tài chính quốc gia.


2
Công tác kiểm soát chi của Kho bạc nhà nước Bình Gia tỉnh Lạng Sơn
theo hướng đó trong những năm qua đã có những chuyển biến tích cực, ngày
một chặt chẽ và đúng mục đích cả về quy mô và chất lượng, phát hiện và
ngăn chặn kịp thời nhiều khoản chi sai chế độ, chi không đúng tiêu chuẩn,
định mức, những vẫn còn đó những bất cập và hạn chế nhất định như: kiểm
soát chi thường xuyên chưa thực sự hiệu quả, vẫn còn tình trạng lãng phí
NSNN, chưa thực hiện nghiêm túc, đầy đủ quyải được thực
hiện ở tất cả các khâu lập, chấp hành và quyết toán NSNN. Việc kiểm soát là
các khoản chi phải đáp ứng đủ 4 điều kiện sau:
Thứ nhất, đã có trong dự toán chi NSNN năm được cấp có thẩm quyền
phê duyệt.
Thứ hai, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu NSNN do cơ quan
Nhà nước có thẩm quyền quy định.
Thứ ba, đã được thủ trưởng ĐVSDNS hoặc người ủy quyền chuẩn chi.
Thứ tư, có đầy đủ các chứng từ liên quan.



109
soát thu nhập cá nhân, hạn chế tiêu cực, lãng phí trong chi tiêu ngân sách, tránh
những sai sót trong quá trình chi tiền mặt như: thừa, thiếu, tiền giả, tiền không đủ
chất lượng lưu thông. Để làm tốt điều này cần thực hiện một số vấn đề sau:
+ Ban hành quy định cụ thể bắt buộc tất cả các cá nhân, đơn vị có đăng
ký sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ phải mở tài khoản thanh toán tại
ngân hàng.
+ Mở rộng thanh toán qua tài khoản thẻ ATM tất cả các khoản chi cho cá
nhân như: lương, phụ cấp lương, tiền công lao động, sinh hoạt phí, thanh toán
cho cá nhân…để làm tốt được điều này, cần có sự hỗ trợ của các cấp chính
quyền địa phương trong việc tuyên truyền đến các ĐVSDNS về việc thanh toán
qua tài khoản thẻ ATM. Đồng thời, tác động đến hệ thống ngân hàng mở rộng
mạng lưới cây ATM để tạo điều kiện thuận lợi cho người sử dụng.
4.2.5. Hoàn thiện quyền hạn, trách nhiệm của từng người trong mô kiểm
soát chi NSNN tại KBNN
Thực hiện cải cách thủ tục hành chính, cải cách và công khai hóa quy
trình kiểm soát chi NSNN với mục tiêu kiểm soát chi kịp thời, đúng thời gian
quy định cho các đơn vị sử dụng NSNN khi đã có đủ điều kiện, cần cải tiến và
áp dụng mô hình giao dịch “một cửa” trong kiểm soát chi của KBNN trong
thời gian càng sớm càng tốt, cụ thể như sau:
Kiểm soát chi NSNN qua KBNN theo Quy trình “một cửa” nhằm mục
tiêu tạo thuận lợi cho khách hàng giao dịch, chấp hành đúng chính sách, chế
độ, phòng ngừa và ngăn chặn các hiện tượng cửa quyền, gây phiền hà, sách
nhiễu đối với khách giao dịch; thực hiện công khai, minh bạch và phát huy
dân chủ, giám sát của người dân, khách hàng với hoạt động của KBNN.
Để đáp ứng mục tiêu đó có thể quy định lại phương thức giao dịch
“một cửa” trong kiểm soát chi NSNN theo hướng: khách hàng đến giao dịch
trực tiếp với một cán bộ Kho bạc, đó là cán bộ kiểm soát chi đối với đơn vị sử
dụng NSNN. Cán bộ kiểm soát chi có trách nhiệm trực tiếp nhận hồ sơ, xử lý

Kế toán trưởng

(8)
(5b)
(5a)

Thủ quỹ

Thanh toán viên

Sơ đồ 4.1. Quy trình luân chuyển hồ sơ, chứng từ kiểm soát chi
NSNN theo mô hình một cửa
(Nguồn: tác giả xây dựng mô hình)
Ghi chú :
(1) Chuyên viên kiểm soát chi tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ, chứng từ giấy
từ đơn vị sử dụng ngân sách, chủ đầu tư dự án (khách hàng).


111
(2) Chuyên viên kiểm soát chi kiểm tra các điều kiện chi, sau đó trình
hồ sơ và chứng từ giấy lên Lãnh đạo KBNN duyệt. Lãnh đạo KBNN duyệt
chuyển lại cho chuyên viên kiểm soát chi.
(3) Chuyên viên kiểm soát chi nhập bút toán trên hệ thống TABMIS và
chuyển chứng từ giấy sang cho Kế toán viên.
(4) Kế toán viên thực hiện kiểm soát, đối chiếu chứng từ giấy và bút toán
trên hệ thống TABMIS; ký chứng từ giấy và trình Kế toán trưởng phê duyệt.
(5a) Sau khi kế toán trưởng kiểm soát, đối chiếu chứng từ giấy và bút
toán trên hệ thống TABMIS; ký chứng từ giấy và phê duyệt bút toán. Kế toán
viên áp thanh toán chuyển tiền cho đơn vị hưởng.
(5b) Kế toán viên hạch toán, chuyển chứng từ cho thủ quỹ theo đường

Để thực hiện được tốt nhiệm vụ chức trách được giao cán bộ KBNN
Bình Gia tỉnh Lạng Sơn cần nắm vững tình hình kinh tế - xã hội của địa
phương và các chính sách chế độ của Nhà nước, phải hiểu được nội
dung, tính chất của từng khoản chi, từng bước phải nắm được định mức kinh
tế - kỹ thuật của ngành nghề, các quy định về đấu thầu... để cấp phát thanh
toán được chặt chẽ không để thất thoát tiền, tài sản của Nhà nước. Vì vậy cán
bộ công chức KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn phải thường xuyên học tập,
nghiên cứu nhằm nâng cao trình độ về mọi mặt để đảm bảo đáp ứng các
yêu cầu nhiệm vụ và của công tác quản lý chi NSNN.
KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn cần thường xuyên hơn nữa giáo dục
nâng cao phẩm chất đạo đức và tinh thần phục vụ, rèn luyện tư cách, đạo đức
và đề cao tinh thần trách nhiệm trong công tác chuyên môn; cần có cơ chế
thưởng phạt nghiêm minh. Thực hiện chế độ khen thưởng hợp lý, linh hoạt,
dưới nhiều hình thức, nhằm tạo ra động lực kích thích mọi cán bộ công
chức hăng say làm việc, phát huy tối đa trình độ, năng lực của mỗi
người, mặt khác bổ sung kịp thời những điều kiện vật chất, góp phần
giúp cán bộ yên tâm công tác. Bên cạnh đó, cần có cơ chế xử phạt
nghiêm minh đối với những cán bộ cố tình làm sai chính sách, chế độ, gây
phiền hà khó khăn với khách hàng.


113
4.2.7. Hoàn thiện công tác đối chiếu hàng tháng trên ứng dụng công nghệ
thông tin
Trong thời gian qua, việc ứng dụng cộng nghệ thông tin đã mang lại
một số kết quả đáng kể trong công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN
như: chương trình TABMIS phục vụ hạch toán và khai thác báo cáo vừa
nhanh vừa chính xác; quản lý tồn quỹ ngân sách huyện và xã để đưa ra các
cảnh báo khi thực hiện các khoản chi vượt dự toán; chương trình thanh toán
song phương với Ngân hàng giúp thanh toán vừa an toàn vừa đẩy nhanh tốc

thêm nhiệm vụ mới đó là thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành nhằm giám
sát hiệu quả hoạt động chi tiêu NSNN, đảm bảo chi tiêu tiết kiệm, hiệu quả.
Theo đó, bên cạnh việc tiếp tục duy trì nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra
nội bộ trong hệ thống KBNN, CBCC làm công tác thanh tra, kiểm tra còn
phải tiến hành thanh tra chuyên ngành đối với các cơ quan, tổ chức, cá
nhân sử dụng NSNN có nghĩa vụ chấp hành quy định pháp luật trong các
lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của KBNN.
Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ: Việc thường xuyên
thanh tra, kiểm tra nội bộ cho phép kho bạc kịp thời phát hiện và chấn chỉnh
những sai phạm. Thông qua công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ của KBNN
đó cũng là điều kiện tốt để cán bộ nâng cao chất lượng kiểm soát chi và đánh
giá chất lượng hoạt động, tình hình chấp hành chính sách, chế độ; quy chế,
quy trình nghiệp vụ; quy định nội bộ của đơn vị. Phát hiện và chấn chỉnh kịp
thời các tồn tại, sai sót, sai phạm trong hoạt động nghiệp vụ của các cá nhân,
các khâu tổ chức công việc để có biện pháp khắc phục, xử lý. Đồng thời kiến
nghị, đề xuất việc sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các chế độ, chính sách, quy
trình nghiệp vụ, quy chế, quy định nội bộ của đơn vị nhằm nâng cao hiệu lực,
hiệu quả, tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong hệ thống KBNN. Tăng cường
tính tự giác, tạo ý thức chấp hành thường xuyên chế độ, chính sách, quy trình
nghiệp vụ, quy chế, quy định nội bộ đơn vị của từng công chức, viên chức
trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao. Qua đó góp phần nâng cao trình độ
chuyên môn nghiệp vụ cho công chức, viên chức.


115
Đối với các đơn vị có sai phạm trong quá trình thanh tra, kiểm tra giao
cho phòng Thanh tra chủ trì phối hợp với các phòng nghiệp vụ, đề xuất nội
dung cần chấn chỉnh, biện pháp khắc phục và các hình thức để xem xét đối
với đơn vị, cá nhân có sai phạm; đồng thời có văn bản thông báo cho tất cả
các KBNN trực thuộc để tránh các sai phạm tương tự xảy ra.

công, các văn bản chế độ vì thế cũng phải thay đổi để phù hợp với hệ thống,
điều đó đòi hỏi KBNN trung ương cần nhanh chóng hoàn thiện quy trình
nghiệp vụ và các văn bản hướng dẫn kịp thời để KBNN Bình Gia tỉnh Lạng
Sơn cũng như các KBNN cấp huyện khác đạt được hiệu quả cao nhất trong
quá trình kiểm soát chi NSNN nói chung và kiểm soát chi thường xuyên
NSNN nói riêng.
Hệ thống hóa một cách có khoa học các văn bản liên quan đến từng
lĩnh vực chi tiêu NSNN từ đó hình thành một thư viện điện tử riêng để
KBNN địa phương có nguồn thông tin để tra cứu, tham khảo một cách thuận
tiện và đầy đủ nhất. Hình thành một trang thông tin trả lời trực tuyến các
vướng mắc liên quan đến quá trình kiểm soát chi NSNN qua KBNN.
4.3.3. Kho bạc nhà nước Bình Gia tỉnh Lạng Sơn
Tham mưu, đề xuất với cấp ủy chính quyền địa phương trong quản lý
điều hành ngân sách trên địa bàn. Tham gia góp ý xây dựng các văn bản
hướng dẫn nghiệp vụ, quy định quản lý tài chính - ngân sách theo thẩm quyền
đúng chế độ, chính sách hiện hành của Nhà nước, phù hợp với tình hình thực
tế tại địa phương trình UBND cấp tỉnh phê duyệt.
Tăng cường phối hợp với các cơ quan liên quan như Phòng Tài chínhkế hoạch huyện, Chi cục thuế huyện… trong việc thực hiện chức năng nhiệm
vụ của mình. Từ đó tăng cường kiểm soát chi ngân sách thường xuyên qua
KBNN nhằm nâng cao chất lượng quản lý chi ngân sách thường xuyên, chống
thất thu NSNN và phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện Bình Gia.
Tăng cường kiểm tra thực hiện dự toán, quyết toán ngân sách chính
quyền địa phương các cấp, kiên quyết yêu cầu hoàn thiện hồ sơ, thủ tục hoặc
từ chối xuất toán đối với những khoản chi ngân sách thường xuyên chưa đầy
đủ hồ sơ, thủ tục theo quy định đối với từng khoản chi hoặc vi phạm chế độ,
tiêu chuẩn, định mức chi NSNN.


117
4.3.4. Đối với chính quyền và các cơ quan chức năng địa phương

xuyên NSNN qua KBNN Bình Gia tỉnh Lạng Sơn hiện nay.
Trên cơ sở các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, luận
văn đã đưa ra những kiến nghị, đề xuất những vấn đề mang tính định
hướng; những vấn đề cụ thể về hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên
NSNN qua KBNN; những vấn đề liên quan đến tình hình sử dụng NSNN
của các đơn vị thụ hưởng NSNN. Từ đó có biện pháp để giải quyết những
bất cập trong quá trình thực hiện kiểm soát chi NSNN hiện nay, đảm bảo
kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN ngày càng đúng mục đích
và mang lại hiệu quả cao nhất.