MỞ ĐẦU
Việc thiết lập và duy trì hệ thống các cơ quan chuyên môn về
vấn đề giải quyết tranh chấp quốc tế là một nhu cầu quan trọng
được đặt ra trong đời sống quố tế hiện nay. Điển hình cho 1
trong các phương thức giải quyết đó là quá trình thông qua vai
trò của các cơ quan tài phán quốc tế. Tòa án công lý quốc tế
Liên Hợp Quốc (ICJ) là một trong những cơ quan tài phán quốc tế
điển hình hiện nay. Để tìm hiểu rõ hơn về vấn đề này, em xin
chọn đề số 4 “Phân tích những vấn đề pháp lý và thực tiễn
về hoạt động giải quyết tranh chấp của cơ quan tài phán
quốc tế” và cụ thể ở đây là Tòa án Công lý Quốc Tế (ICJ) cho
bài tập học kỳ lần này.
NỘI DUNG
I.Khái quát về Tòa án Công lí Quốc tế LHQ:
Toà án Công lý Quốc tế (International Court of Justice – ICJ) là
một phân ban trực thuộc LHQ, được thành lập vào năm 1945 với
tiền thân là Toà án Thường trực Công lý Quốc tế có từ năm 1922.
Tòa bắt đầu chính thức nhận hồ sơ, thụ lý và giải quyết tranh
chấp các vấn đề giữa các quốc gia thành viên có liên quan, cũng
như làm công tác cố vấn pháp luật cho Đại hội đồng LHQ và Hội
đồng Bảo an LHQ, cũng như các ủy ban khác trực thuộc Liên
Hiệp Quốc như đã ghi rõ trong Hiến chương LHQ từ 1946. Hiến
chương Liên hợp quốc dành toàn bộ Chương XIV từ Điều 92 đến
Điều 96 để quy định những vấn đề cơ bản về tổ chức, thẩm
quyền và hoạt động của Tòa. Quy chế ICJ gồm 70 điều được coi
là một phần phụ lục gắn bó hữu cơ với Hiến chương LHQ. Tòa
tọa lạc tại thành phố Den Haag, Hà Lan. ICJ giải quyết hòa bình,
trên cơ sở luật quốc tế, các tranh chấp pháp lý quốc tế, giúp
1
Phán quyết của ICJ được trình bày dưới dạng song ngữ, mỗi
trang đối nhau dành cho một ngôn ngữ. Các phán quyết thường
có độ dài trung bình là 50 trang cho 1 thứ tiếng. Toàn văn của
phán quyết được chia thành các mục nhỏ và được đánh số. Phán
quyết của ICJ được tuyên bố công khai tại gian chính của Cung
điện hòa bình, có giá trị chung thẩm và bắt buộc với các bên.
Quyết định của tòa chỉ có giá trị bắt buộc đối với các bên tranh
chấp và chỉ trong vụ án đó (điều 59 quy chế của tòa ). Tuy nhiên
có thể nhận thấy rằng mặc dù phán quyết của ICJ không ràng
buộc các bên đứng ngoài tranh chấp nhưng nó có tác động gián
tiếp tới các nước này.
4.Hoạt động của ICJ:
Tòa án công lí quốc tế ICJ đã và đang hoạt động với vai trò là
một tòa án thường trực và là một cơ quan trực thuộc LHQ, chính
vì vậy những mâu thuẫn giữa các quốc gia là thành viên của
LHQ đương nhiên sẽ có quyền được đưa những tranh chấp của
mình ra ICJ để giải quyết, ICJ có thẩm quyền giải quyết các tranh
chấp pháp lí giữa các quốc gia hoặc đưa ra những kết luận tư
vấn về các vấn đề pháp lí mà Đại hội đồng, HĐBA cũng như
các cơ quan khác của LHQ yêu cầu...Tòa đã có bước khởi đầu tốt
đẹp qua các vụ Eo biển Corfou năm 1949, quyền tị nạn năm
1950 hay các kết luận tư vấn Bồi thường thiệt hại cho các hoạt
động của các cơ quan của LHQ năm 1949. Tuy nhiên chiến tranh
lạnh đã kìm hãm sự hoạt động của ICJ và những năm 60-70 của
thế kỉ XX niềm tin vào hoạt động cũng như số lượng các vụ
tranh chấp và các tư vấn tại tào giảm sút một cách đáng kể. Tuy
nhiên trong những năm tiếp theo ICJ đã tiến hành điều chỉnh lại
3
ICJ là cơ quan pháp lý chính của LHQ. Đây không phải là một tổ
chức lập pháp mà chỉ là một cơ quan tài phán đưa ra các phán
quyết và các kết luận tư vấn trong chừng mực thẩm quyền cho
phép. Tuy nhiên ngày nay không có một cơ quan tài phán nào
giải quyết các vấn đề của cộng đồng quốc tế trong một tổng thể
và được các quốc gia sử dụng một các chung nhất trong việc
bảo vệ những giá trị của Luật quốc tế như ICJ. Các phán quyết
và kết luận tư vấn của ICJ đã đề cập mọi khía cạnh khác nhau
của công pháp cũng như tư pháp quốc tế, liên quan tới tất cả
các bên trên thế giới tới việc kiểm tra các hệ thống pháp lý khác
nhau.
1.Những thành tựu đã đạt được:
ICJ đã có những đóng góp tích cực trong các lĩnh vực chung của
luật quốc tế. ICJ với sứ mệnh giải quyết các tranh chấp pháp lý
giữ các quốc gia và giúp đỡ các tổ chức quốc tế hoạt động 1
cách hiệu quả với việc duy trì công lý trong hoạt động của tòa
đã có đóng góp to lớn trong việc khẳng định vai trò của Luật
quốc tế trong quan hệ quốc tế cũng nhưu việc phát triển luật
quốc tế. Bên cạnh đó ICJ đã đóng góp vào quá trình tiến triển đó
bằng việc giái thích luật quốc tế thực định và áp dụng chúng
vào các hoàn cảnh đặc thù, các quyết định của tòa đã làm sáng
tỏ thêm luật quốc tế và qua đó phần nào mở đường cho các
quốc gia phát triển tiếp nhận luật quốc tế.
2.Những điểm hạn chế:
Là một cơ quan của Luật quốc tế, song năng lực của tòa vẫn
chưa được khai thác đầy đủ. Năng lực này bị hạn chế do cả sự
tham gia chưa tích cực của các quốc gia vào công việc của tòa
cũng như do chính tầm quan trọng của những vụ việc tòa giải
5
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Trường Đại Học Luật Hà Nội, Giáo trình Luật Quốc tế,
NXB.CAND, Hà Nội, 2015
2. />3. />4. />5. />6. />Và một số nguồn khác trên Internet…
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU…………………...
…………………………………………………….1
7
NỘI DUNG………………………………………………………………..
……..1
I.Khái quát về Tòa án Công lí Quốc tế
LHQ…………………………………….1
II.Những vấn đề pháp lý của ICJ………………………………...
……………….1
III.Thực tiễn về việc giải quyết các tranh chấp của
ICJ………………………….4
KẾT LUẬN………………………………………………………………………5
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……………………………..
………….6
8