MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ............................................................................................. 3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu..................................................................... 3
4. Giả thuyết khoa học................................................................................................ 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ............................................................................................ 4
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu .......................................................................... 4
7. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................................... 4
8. Cấu trúc của luận văn : ......................................................................................... 5
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC ........................................................ 6
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ........................................................................... 6
1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài .................................................................. 9
1.2.1.Quản lý ............................................................................................................... 9
1.2.2.Quản lý giáo dục .............................................................................................. 11
1.2.3. Quản lý nhà trường ........................................................................................... 15
1.2.4.Quản lý hoạt động dạy học............................................................................... 18
1.3 Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở các trường tiểu học ............................. 25
1.4 Những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động dạy học và quản lý hoạt động
dạy học tiếng Anh ở trường tiểu học ..................................................................... 31
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TIẾNG
ANH Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN HỒNG BÀNG - HẢI PHÒNG ... 35
2.1. Đặc điểm về kinh tế-xã hội-giáo dục của quận Hồng Bàng ............................. 35
2.2. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở các trường Tiểu học
quận Hồng Bàng - Hải Phòng .................................................................................. 36
2.2.1. Thực trạng về đội ngũ giáo viên tiếng Anh ở các trường Tiểu học quận
Hồng Bàng ................................................................................................................. 38
2.2.1.1. Thực trạng về độ tuổi giáo viên tiếng Anh ở các trường Tiểu học quận
Hồng Bàng - Hải Phòng ............................................................................................ 38
2.2.1.2. Thực trạng về trình độ đào tạo giáo viên tiếng Anh tiểu học ...................... 39
........................................................................................................................ 63
3.2.2. Phát triển đội ngũ, tăng cường bồi dưỡng chuyên môn - nghiệp vụ, năng
lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên tiếng Anh ........................................................... 66
3.2.3. Quản lý thực hiện đổi mới chương trình, nội dung dạy học tiếng Anh đồng
bộ và thống nhất ........................................................................................................ 72
3.2.4. Quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh một cách khoa học, sáng
tạo, phù hợp với học sinh tiểu học ............................................................................ 75
3.2.5. Quản lý việc xây dựng, sử dụng, bảo quản có hiệu quả cơ sở vật chất, thiết
bị dạy học tiếng Anh .................................................................................................. 79
3.2.6. Mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, liên kết, giao
lưu, trao đổi kinh nghiệm về phương pháp dạy học tiếng Anh ................................. 82
3.2.7. Đổi mới các hình thức kiểm tra - đánh giá dạy học tiếng Anh phù hợp với
mục tiêu dạy học ngoại ngữ ở các trường tiểu học ................................................... 87
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ..................................................................... 90
3.4. Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp ...................... 91
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ......................................................................... 96
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................. 100
PHỤ LỤC ................................................................................................................... 1
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1:
Thống kê độ tuổi của đội ngũ giáo viên tiếng Anh ở các trường Tiểu
học quận Hồng Bàng - Hải Phòng ........................................................39
Bảng 2.2:
Mức độ nhận thức của CBQL về tầm quan trọng đối với biện pháp
quản lý HĐDH tiếng Anh ở các trường Tiểu học quận Hồng Bàng Hải Phòng .............................................................................................51
Bảng 2.9:
Mức độ thực hiện của CBQL đối với các biện pháp quản lý HĐDH
tiếng Anh ở các trường Tiểu học quận Hồng Bàng - Hải Phòng .........53
Bảng 2.10: Tổng hợp mức độ nhận thức và mức độ thực hiện các biện pháp quản lý
HĐDH tiếng Anh của CBQL ở các trường Tiểu học quận Hồng Bàng Hải Phòng .............................................................................................54
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, ngành giáo
dục và đào tạo nước ta cũng đang có bước chuyển mình mạnh mẽ. Nghị quyết
số 29 của Ban chấp hành trung ương khóa XI về đổi mới căn bản và toàn diện
nền giáo dục một lần nữa khẳng định điều này. Trong đó đổi mới việc dạy và
học ngoại ngữ là một trong những lĩnh vực đi tiên phong. Việc Bộ Giáo dục
và Đào tạo triển khai đề án ngoại ngữ 2020 và khung tham chiếu chung Châu
Âu đã thể hiện rõ mục đích đó. Bộ môn tiếng Anh bây giờ không chỉ được
quan tâm giảng dạy ở cấp THCS, THPT hay Đại học mà còn được quan tâm
ngay từ cấp tiểu học. Việc triển khai học tiếng Anh tự chọn ở tiểu học diễn ra
rộng khắp cả nước trong một thời gian rất dài kể từ năm 1992 đến nay, từ
tiếng Anh tăng cường cho đến bây giờ là tiếng Anh thí điểm 4 tiết /tuần (từ
năm 2009). Cùng với đó là các chương trình liên kết, chương trình nước ngoài
thi nhau xuất hiện để đáp ứng nhu cầu học ngoại ngữ của mọi đối tượng
thời lượng 1.155 tiết và được phân bổ cho các cấp như sau:
Trường tiểu học là cấp học đầu tiên, việc học tiếng Anh diễn ra ở lớp 3,
4, 5 với 4 tiết /tuần. Tổng số tiết của 3 năm học là 420 tiết. Sau khi tốt nghiệp
tiểu học, trình độ ngoại ngữ của học sinh đạt Bậc 1 của Khung năng lực ngoại
ngữ Việt Nam (KNLNN), hay là A1 của Khung tham chiếu chung của Châu
Âu (CEF). Chất lượng dạy học tiếng Anh trong các trường tiểu học phụ thuộc
vào nhiều yếu tố, trong đó có việc quản lý hoạt động dạy học .
Cũng như tình trạng chung của các trường tiểu học trong toàn quốc nói
chung và trong thành phố Hải Phòng nói riêng, việc quản lý dạy học tiếng
Anh ở các trường tiểu học quận Hồng Bàng hiện nay có nhiều ưu điểm hơn
giai đoạn trước. Tuy nhiên, với các cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn,
giáo viên và học sinh các trường tiểu học , việc quản lý hoạt động dạy học
tiếng Anh có lúc, có nơi chưa thực sự hiệu quả và chưa nâng cao được chất
lượng dạy học. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến các hạn chế trên; nhưng
nguyên nhân chủ yếu là do các cán bộ quản lý chưa có các biện pháp khả thi
trong quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh.
Đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy
học tiếng Anh nói chung trong các trường tiểu học. Tuy nhiên chưa có công
3
trình khoa học nào nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở các
trường tiểu học, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng.
Với các lý do trên, là một người đã từng làm việc nhiều năm về lĩnh vực
giảng dạy tiếng Anh ở tiểu học, tổ trưởng chuyên môn và đang được theo học
chuyên ngành quản lý giáo dục tại Học viện Quản lý giáo dục; nên tôi chọn đề
tài “Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở các trường tiểu học quận Hồng
Bàng, Thành phố Hải Phòng ” làm đề tài luận văn thạc sĩ nhằm góp phần
nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh ở các trường tiểu học.
Phòng.
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
6.1. Giới hạn đối tượng nghiên cứu
Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt
động dạy học tiếng Anh của tổ trưởng chuyên môn ở các trường tiểu học
Quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng.
6.2. Giới hạn và phạm vi về địa bàn: Ba trường Tiểu học của quận Hồng Bàng Hải Phòng
+ Trường Tiểu học Bạch Đằng
+ Trường Tiểu học Hùng Vương
+ Trường Tiểu học Nguyễn Trãi
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích và tổng hợp lý thuyết, mô hình hóa lý thuyết, hệ thống
hóa lý thuyết,...để xây dựng cơ sở lí luận của đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi.
- Phương pháp phỏng vấn sâu.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
- Phương pháp chuyên gia.
5
- Phương pháp khảo nghiệm.
7.3. Nhóm phương pháp xử lý số liệu ( thống kê toán học)
8. Cấu trúc của luận văn :
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ
lục, nội dung chính được trình bày thành 3 chương như sau :
Chương 1 : Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở các
trường tiểu học.
tạo, bồi dưỡng, hướng dẫn giáo viên. Thậm chí các tổ chưc trên còn thành lập
cả các Hội đồng khảo thí đặc thù chuyên để đánh giá trình độ tiếng Anh của
học sinh tiểu học 1 cách khoa học và khách quan. Tuy nhiên vẫn chưa có tổ
chức nào nghiên cứu về quản lí hoạt động dạy học tiếng Anh cho học sinh
tiểu học ở các quốc gia đang phát triển như Việt Nam.
7
b.Trong nước
Việt Nam ngày nay, với sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước trong xu thế toàn cầu hóa, năm 2006, Việt Nam gia nhập WTO,
rồi Cộng đồng Asean, AFTA, và gần đây nhất là Hiệp định xuyên thái Bình
Dương TPP là một bước đi quan trọng của đất nước trong quá trình hội nhập
với nền kinh tế thế giới. Nền kinh tế xã hội hơn bao giờ hết cần đến nguồn lực
con người. Nguồn nhân lực này phải trải qua quá trình đào tạo của nền giáo
dục hiện đại có chất lượng.
Giáo dục có chức năng quan trọng là tái sản xuất sức lao động kỹ thuật
cho nền kinh tế, phục vụ cho sự phát triển của xã hội. Vì vậy, hoạt động giáo
dục luôn luôn phát triển, tiến bộ và không ngừng đổi mới để góp phần vào sự
phát triển, tiến bộ của xã hội. Trong xu thế toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế thế
giới, nguồn nhân lực có chuyên môn cao, tay nghề vững vàng, ngoại ngữ tốt
để giao tiếp lại càng cần thiết và quan trọng. Để đáp ứng được nhu cầu này
của xã hội, giáo dục lại càng có vai trò quan trọng và cấp thiết trong việc giáo
dục toàn diện. Chính vì vậy mà trong nghị quyết số 29 của Ban chấp hành
trung ương Đảng XI tại hội nghị lần thứ 8 năm 2013 : Phải đổi mới 1 cách
căn bản và toàn diện hệ thống giáo dục iệt Nam - ; Đề án ngoại ngữ quốc
gia 2020 cũng đã đặt ra mục tiêu như sau : “Đổi mới toàn diện việc dạy và học
ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, triển khai chương trình dạy và
học ngoại ngữ mới ở các cấp học, trû�ng bộ và hiệu quả các biện pháp quản
hiểu, nói, đọc hiểu và viết.
2.3. Đối với các trường Tiểu học quận Hồng Bàng - Hải Phòng
- Tạo điều kiện để GV được giao lưu, học hỏi, tham dự các lớp tập
huấn, trao đổi kinh nghiệm dạy học ngoại ngữ của các trường bạn nhằm nâng
cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.
99
- Tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị, đồ dùng dạy học hiện đại, xây
dựng phòng chuyên môn dành riêng cho dạy ngoại ngữ.
- Xây dựng, đổi mới đồng bộ, thống nhất các hình thức kiểm tra, đánh
giá hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh theo yêu cầu
đổi mới của bộ môn ngoại ngữ.
- Tổ chức các khóa bồi dưỡng CNTT, sử dụng ĐDDH tiếng Anh mới
cho GV vào các dịp nghỉ hè.
Chúng tôi hy vọng những biện pháp này sẽ được hưởng ứng thực thi
một cách sáng tạo và có hiệu quả để cải tiến công tác quản lý nhằm nâng cao
chất lượng dạy học tiếng Anh ở các trường Tiểu học quận Hồng Bàng nói
riêng và chất lượng dạy ngoại ngữ nói chung.
2.4. Đối với Phòng giáo dục, Sở giáo dục và Bộ giáo dục
Phải có cơ chế chính sách phù hợp để hỗ trợ, động viên GV tiếng Anh
nhằm động viên Gv gắn bố với nghề. Phải có những chủ trương thống nhất,
có lộ trình phù hợp về đổi mới nội dung chương trình. Tham mưu cho các cấp
chính quyền quan tâm hơn nữa đối với việc nhận thức về tầm quan trọng của
việc học tiếng Anh ở tiệu học cũng như việc quản lý hoạt động dạy học tiếng
Anh ở tiểu học.
100
Mức đánh giá
Thích
Bình thường
Không thích
Có ích
Không
Không biết
Rất khó
Khó
Bình thường
Dễ
Ngữ
pháp
Phát âm
Từ mới
Dịch
Thời gian tự học dành cho
môn tiếng Anh
Hàng
ngày
Thỉnh
thoảng
Hôm sau có
tiết tiếng Anh
Trước khi
thi, kiểm tra
8
Số tiết cho chương trình
tiếng Anh đang học
Nhiều
Vừa đủ
Ít
Không quan
tâm
PHỤ LỤC 2
PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN
(Dành cho giáo viên tiếng Anh)
Để nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh ở các trường Tiểu học quận
Hồng Bàng - Hải Phòng, xin thầy (cô) vui lòng cho biết ý kiến về các vấn đề
sau (đánh dấu x vào nội dung lựa chọn).
Ý kiến của GV về thực
STT trạng hoạt động dạy
học tiếng Anh
1
Kết quả
Những nguyên nhân hạn chế đến chất lượng
giảng dạy:
a. Hạn chế về trình độ chuyên môn
b. Nghiệp vụ còn hạn chế
c. Thiếu các điều kiện phục vụ dạy học
d. Học sinh trong lớp quá đông
2
Các phương pháp dạy
Giao tiếp
thường được sử dụng
nhất
3
Chưa phù hợp
Nhiều
Vừa đủ
Ít
Nhiều
Vừa đủ
Ít
Các phương tiện dạy học được sử dụng
6
a. Video – Audio
Thường
xuyên
Đôi khi
Chưa bao
giờ
8
Mức độ hứng thú của Rất hứng
thú
học sinh trong việc học
Hứng
thú
Bình
thường
Chưa hứng
thú
Thường
xuyên
Thỉnh
thoảng
Không
quan tâm
ngoại ngữ
9
10
QT
Không quan trọng: K
STT Các hoạt động giảng dạy của giáo viên
Mức độ nhận thức
RQT
1
2
3
4
5
6
7
Giáo viên nắm vững nội dung chương
trình dạy học
Giáo viên xây dựng kế hoạch dạy học
theo đúng nội dung chương trình, đúng
tiến độ
Giáo viên lên lớp đúng giờ và dạy đúng
theo nội dung chương trình đúng tiến độ
Giáo viên tham gia hội giảng, dự giờ, rút
kinh nghiệm thường xuyên
2
Giáo viên xây dựng kế hoạch dạy học
theo đúng nội dung chương trình, đúng
tiến độ
3
Giáo viên lên lớp đúng giờ và dạy đúng
theo nội dung chương trình đúng tiến độ
4
Giáo viên tham gia hội giảng, dự giờ, rút
kinh nghiệm thường xuyên
5
Giáo viên thực hiện kiểm tra, nghiêm
túc, đánh giá đúng kết quả học tập của
học sinh
6
Giáo viên áp dụng phương pháp dạy học
tích cực.
7
Giáo viên thường xuyên sử dụng các
trưởng chuyên môn
Quản lý giáo viên thực hiện theo phân phối
chương trình dạy học
Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị bài lên lớp
của giáo viên
Quản lý việc dự giờ và rút kinh nghiệm
Quản lý việc đánh giá kết quả học tập của học
sinh
Quản lý sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên
Quản lý kiểm tra thực hiện nội quy, quy chế
dạy học
Mức độ nhận thức
RQT
QT
K
PHỤ LỤC 6
PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN
(Dành cho cán bộ quản lý)
Để đánh giá đúng mức độ thực hiện biện pháp quản lý hoạt động dạy
học tiếng Anh của CBQL ở các trường Tiểu học quận Hồng Bàng - Hải
Phòng, xin thầy (cô) vui lòng cho biết ý kiến về các biện pháp quản lý sau.
(đánh dấu x vào ô phù hợp với ý kiến của mình nhất)
STT Biện pháp quản lý HĐDH tiếng Anh
Mức độ thực hiện
Tốt
Khá tốt
Chưa tốt
PHỤ LỤC 7
PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN
(Dành cho cán bộ quản lý và giáo viên tiếng Anh)
Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động và dạy học tiếng Anh ở các
trường Tiểu học quận Hồng Bàng, xin thầy(cô) vui lòng cho biết ý kiến của
mình về mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý được đề
xuất dưới đây. (đánh dấu x vào ô phù hợp với ý kiến của mình nhất)
TT
1
2
3
4
5
6
7
Các biện pháp đề xuất
Nâng cao nhận thức cho các lực
Cần
Khả
cần cần
khả
thiết
thi
khả thi
thiết thiết
thi