CHƯƠNG 4

CHƯƠNG 4: TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ BỘ PHẬN CÔNG TÁC CHÍNH
4.1 Cơ cấu tay cấy:
4.1.1 Xác định kích thước động các khâu của cơ cấu:
-Chọn khâu ngắn nhất làm khâu quay toàn vòng(khâu dẫn),khâu kề khâu ngắn nhất làm giá
-Cho trước kích thước khâu dẫn AB = 50mm, kích thước và vị trí ban đầu của thanh truyền
như hình vẽ:

Hình 4.1 Kích thước các khâu
Ta đo được khoảng cánh từ F đến B là:188,5mm.Vậy không gian mà đầu tay cấy có khả
năng với tới là hình vành khăn có bán kính ngoài là (AB+BF)=238.5mm tâm đặt tại A,và
bán kính trong là (BF-AB)=138,5mm
-Chọn vị trí thấp nhất của dàn chứa mạ có tọa độ (210;65).
Theo yêu cầu thì mỗi lần tay cấy xé mạ thì tách được khoảng 1cm 2.ta giả xử dàn chứa mạ
nghiêng góc 45 độ thì khi đó ta tìm được tọa độ thứ 2 của đầu tay cấy là (220;70),đây là tọa
độ tay cấy bắt đầu tách mạ.
-Chọn tọa độ thứ 3 tại vị trí (140;0)
Vị trí của các điểm cơ bản được thể hiện trên hình vẽ sau:

Trang 12


CHƯƠNG 4

Ta cần tổng hợp cơ cấu thông qua các kích thước và vị trí đã cho.Để dễ dàng ta sử dụng
phương pháp họa đồ.
Phương pháp tổng hợp như sau:
Bước 1:Tại vị trí F1 vẽ đường tròn bán kính FB,(F1,FB) cắt (A,AB) tại B1.Khi đó AB1 là vị
trí khâu dẫn tại vị trí số 2.
Bước 2:Vẽ (F1,FE) cắt (B1,BE) tại E1

4.1.2 Phân tích động học cơ cấu chính:
Mục đích:
Mục đích việc phân tích động học cơ cấu là ta đi xác định họa đồ vận tốc và gia tốc của
8 vị trí khi máy hoạt động; từ đó ta xác định được phương, chiều, độ lớn của cơ cấu
chính.
Tìm vận tốc, gia tốc:
Ở đây chúng ta chỉ xét cho một vị trí,rồi sử dụng phần mềm WM2D để mô phỏng rồi so
sánh kết quả.Nếu kết quả ở 2 phương pháp này giống nhau ta có thể sử dụng kết quả mô
phỏng. Để rõ ràng, ta không xét tại vị trí biên số 1, mà ta sẽ xét tại vị trí số 2 ứng với bản
vẽ cơ cấu tổng hợp như ở chương 1.
Hình vẽ cơ cấu chính tại vị trí 2 như sau:

Hình 4.3 Cơ cấu chính tại vị trí thứ 2
Tay quay AB quay với vận tốc 5 vòng/s
→= 10π rad/s
→VB = .lAB = 10π.0,05=1,57 (m/s)
a.xác định vận tốc các điểm C,E,F trên cơ cấu:
+Xác định vận tốc điểm C :
Phương trình vận tốc tại vị trí 2:
Hai điểm B và C cùng thuộc một khâu
Trang 16


CHƯƠNG 4

→ = +

(2.1)

⊥AB và VB =1,57 (m/s)

Do 2 điểm B và E cùng thuộc một khâu (khâu 2) .
→= +

(2.3)

⊥BE và VEB = .lBE
Điểm C và điểm E cùng thuộc khâu 2
→= + .

(2.4)

⊥CE và VEC = .lCE

Trang 18


CHƯƠNG 4

pe = 60,24 mm

Đo trên họa đồ vận tốc ta được đoạn

ce = 56,85 mm
be = 28,86 mm
→ VE = 60,24.0,05 = 3,01 (m/s)
VCE = 56,85.0,05 = 2,84 (m/s)
VBE = 28,86.0,05 = 1,443 (m/s)
+Xác định vận tốc của điểm F trên khâu 2:
Do 2 điểm B và F cùng thuộc một khâu (khâu 2) .
→= +


(2.7)

Khâu 1 quay đều quanh tâm A nên gia tốc của điểm B hướng từ B về A.
aB = . lAB = (10π)2.0,05 = 49,43 (m/s2)
= .lCB = 12,022.0,12 = 17,33 (m/s2)
Trang 20


CHƯƠNG 4

= .lBC và ⊥ BC ( chưa biết)
Mặt khác do khâu 3 quay quanh tâm D
→ = +

(2.8)

hướng từ C về D và =.lCD = 6,232.0,098 = 3,80 (m/s2)
⊥CD và = .lDC ( chưa biết)
Từ (2.7) và (2.8) ta có :
= + + = +

(2.9)

Phương trình (2.9) có 2 ẩn số là và ,ta có thể giải bằng phương pháp họa đồ như
sau:
Chọn một điểm π bất kì làm gốc,từ π vẽ biểu diễn .Từ b’ vẽ chiều hướng từ C về B
biểu diễn . Quan nCB vẽ đường thẳng x⊥CB.Tiếp theo từ π vẽ hướng từ C về D thể
hiện .Từ nCD vẽ đường thẳng y⊥CD.Hai đường thẳng x và y giao nhau tại c’.Suy ra
biểu diễn . biểu diễn , biểu diễn .


(2.11)

hướng từ E về C và =.lEC = 12,022.0,23 = 33 (m/s2)
⊥EC và = .lEC
Đo trên họa đồ gia tốc ta được :

= 74 (mm)
Trang 21


CHƯƠNG 4

→ aE = 74 (m/s2)
+Xác định gia tốc điểm F :
Hai điểm B và F cùng thuộc khâu 2:
→= + +

(2.12)

hướng từ F về B và =.lFB = 12,022.0,19 =27,45 (m/s2)
⊥FB và = .lFB
Hai điểm C và F cùng thuộc khâu 2 :
→= + +

(2.13)

hướng từ F về C và =.lFC = 12,022.0,31 = 44,79(m/s2)
⊥FC và = .lFC
Đo trên họa đồ gia tốc ta được :

VF

(m/s)

(m/s)

(m/s)

(rad/s)

(rad/s)

PP họa đồ

0,61

3,01

3,65

12,02

6,23

WM2D

0,59

3,03



aF

(m/s2)

(m/s2)

(m/s2)

(rad/s2)

(rad/s2)

PP họa đồ

28,47

74

91,52

183,16

288

WM2D

28,12

71,24


(m/s)

(m/s)

(m/s)

(rad/s)

(rad/s)

Vị trí 1

1,43

1,80

1,79

2,32

-14,60

Vị trí 2

0,59

3,03

3,76


1,56

1,56

1,59

0,25

15,96

Vị trí 6

1,33

2,07

2,12

-4,94

13,65

Vị trí 7

0,036

3,10

4,11


(m/s2)

(m/s2)

(m/s2)

(rad/s2)

(rad/s2)

Vị trí 1

45,53

113,2

170,1

640,42

413,07

Vị trí 2

28,12

71,24

93,48


25,87

74,33

87,32

-209,01

69,53

Vị trí 6

32,65

68,92

93,08

-240,23

-276,39

Vị trí 7

86,81

41,07

90,18

-Moment quán tính :JS2 = 7094,455 Kg.mm2
-Vị trí trọng tâm so với trục quay :lS2 = 22,5 mm
+Khâu nối giá(3) : -Khối lượng :m3 = 0,3 kg
-Moment quán tính :JS3 = 399,738 Kg.mm2
-Vị trí trọng tâm so với trục quay :lS3 = 46,77 mm

Trang 26


CHƯƠNG 4

Hình 4.7 Mô phỏng thanh truyền

Hình 4.8 Mô phỏng khâu nối giá

Trang 27


CHƯƠNG 4

b.Đặt lực cản kỹ thuật tại vị trí tay cấy bắt đầu tách mạ :
+Lực cản kỹ thuật là lực cần khắc phục để thực hiện quy trình công nghệ của máy,lực này
được đặt lên một khâu bị dẫn của cơ cấu.Trong trường hợp này là phản lực của thảm mạ tác
dụng lên nĩa cấy gắn trên thanh truyền trong quá trình tách mạ.
Do hạn chế về quá trình thực nghiệm,ta có thể chọn lực cắt khoảng : PC=20N, có phương và
chiều như hình vẽ.

Hình 4.9 Đặt lực vào khâu nối giá
c.Tính moment cân bằng trên khâu dẫn :
Đặt một moment cân bằng Mcb lên khâu dẫn.

181,37

284,9

+Các lực tác dụng lên cơ cấu :
-Lực cản kỹ thuật : F = 20N đặt tại F
-Trọng lực : F = m2.g = 10N đặt tại S2
F = m3.g = 3N đặt tại S3
-Moment lực quán tính.
MS2= -JS2.
MS3= -JS3.
Áp dụng nguyên lý di chuyển khả dĩ:



= - [ +]

Mcb = - [ + ++ + ]
Mcb= -[)+) - ) - ]
= [-20.3,76.cos(15°) + 10.2.cos(43°) - 3.0,29.cos(66°) -0,0071.181,37.12,18 –
0,00039.284,9.(-6.01)]

= 2,33 N.m = 2330 N.mm
 Công suất trên khâu dẫn của 1 tay cấy là:
P=
Với n = 5 (v/s)~300 (v/p)
 P = =0,073 KW = 73W
Vậy công suất để dẫn động toàn bộ 6 tay cấy là:
Ptổng = 73.6 = 438 W ~ 0,57 HP
4.1.3 Thiết kế cơ cấu cam đẩy:

Cam

Dúi mạ

+

Nhấc lên
+

Cần lắc
Thanh
đẩy

0 cm

0 cm 0 cm

Chọn + Chiều dài cần lắc :

1,5 cm

l = 40 mm

+ Góc truyền động cực tiểu:

γmin = 50°

+ Góc lắc lớn nhất của cần :

=

()
2
d

a. Xđ các biểu đồ
, () bằng cách tích phân đồ thị d hai lần:
-Chia  ra 26 phần bằng nhau(1,2,….26)

d 2
( )
2
d

-Chọn OH trên đồ thị
một khoảng dài 30mm .

d 2
()
2
d

-Từ điểm giữa khoảng chia dóng lên đồ thị
tại giao điểm ta dóng qua trục tung nối
với H
-Từ điểm O của đồ thị \f(, () kẻ đường thẳng song song với đường vừa kẻ cắt đường chia ta
được 1 điểm
- Thực hiện tương tự các điểm giữa các khoảng chia còn lại ta dược cá điểm tương ứng.Nối
các điểm này lại ta được đồ thị \f(, ()
- Tương tự lấy điểm OH = 15 (mm) trên đồ thị



CHƯƠNG 4

Hình 4.13 Vị trí cam
d.Xác định biên dạng cam lý thuyết:
Vẽ đường tròn (O2;O2O4),chia làm 16 phần bằng nhau tại các O4i.
Trên đồ thị β(φ),chia đều φ ra 16 phần bằng nhau.Từ các điểm chia gióng lên đồ thị β(φ) ta
được các βi(mm) → βi°= βi(mm).μβ.Vẽ các βi lên góc lắc được các Ci.Dựng các đường tròn
(O2;O2Ci).Dựng các đường tròn (O4i;O4Ci) cắt đường tròn tâm O2 tương ứng tại C’i. Nối các
C’I bằng đường cong suông ta được biên dạng cam.
Các góc i tương ứng với n phần bằng nhau là:
1° = β1(mm). = 4,834 mm.0,794 = 6,76(độ)
Tương tự ta có:
2 = 12,730
3 = 13,560
4 = 9,180
5 = 2,180
0 = 6 = 7 = 8 = 9 = 10 = 11 = 12 = 13 = 14 = 15 = 16 = 0°

Trang 34


CHƯƠNG 4

Hình 4.14 Vị trí tâm cam
4.2 Bộ phận cung cấp mạ:
4.2.1 Bộ truyền vít xoắn tự đảo chiều:
Bộ truyền vít xoắn tự đảo chiều gồm có hai chiều xoắn ngược nhau trên cùng một
trục vít, có nhiệm vụ dịch chuyển dàn mạ qua lại theo chu kỳ 200mm tạo điều kiện cho tay
cấy làm việc đều đặn mà không sót mạ.

Góc nâng của đường ren vít :

Tg=
= 7,25
Góc ma sát : tg =0,13 = 7,4
: thõa điều kiện tự hãm
-Moment xoắn được xác định :

T = Qtg() =50.. tg(7,25+7,4) = 326,765 (Kg.mm)
= 3267,65 (N.mm)
 Kiểm tra điều kiện bền :
(Sổ Tay Thiết Kế Cơ Khí-Tập 2)
Trong đó : Ứng suất pháp

= 0,397 N/
Ứng suất tiếp

=
Mà khi kéo là 700900 Kg/cm2
Vậy thõa điều kiện.
 Kiểm tra độ ổn định của vít khi
Trong đó độ dẻo của thanh
l : chiều dài vít
i : bán kính quán tính của thanh (đối với mặt tròn)

i=
Trang 36