I. Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Trong nhà trường tiểu học, hoạt động chuyên môn là hoạt động trọng tâm
và chủ yếu trong đó giáo viên đảm nhận vai trò quan trọng nhất trong việc thực
hiện nhiệm vụ mà trên hết là chất lượng giảng dạy và giáo dục. Dạy học là hoạt
động đặc thù không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà cần phải có nhiều kỹ năng
sư phạm (kỹ năng sử dụng ngôn ngữ nói, viết, diễn đạt, trình bày; kỹ năng giao
tiếp ứng xử; kỹ năng thiết kế bài soạn; kỹ năng tổ chức hoạt động dạy học;...). Vì
vậy việc rèn luyện kỹ năng sư phạm là một vấn đề thiết thực, cần được coi trọng.
Để công tác giảng dạy, giáo dục đảm bảo chất lượng theo chương trình
giáo dục và kế hoạch dạy học, giáo viên cần trang bị cho mình những kỹ năng sư
phạm cơ bản và cần thiết đáp ứng mục tiêu giáo dục. Các kỹ năng này sẽ được
thể hiện thông qua việc tiếp xúc, giáo dục và giảng dạy học sinh hằng ngày. Sự
khéo léo trong công tác giảng dạy sẽ giúp cho người giáo viên tương tác với học
sinh một cách linh hoạt, có hiệu quả. Giúp các em tiếp thu kiến thức kỹ năng dễ
dàng và thoải mái. Như vậy, người giáo viên có kiến thức, có lý thuyết mà không
có kỹ năng thì không thể trở thành người thầy thành công được.
Thực tế trong những năm gần đây, đội ngũ giáo viên trường Tiểu học
Krông Ana đã có những đóng góp không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng giáo
dục, song chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu về đổi mới căn bản và toàn diện
giáo dục. Điển hình là kỹ năng sư phạm của giáo viên còn nhiều hạn chế, chưa
chú ý nghiên cứu bài soạn trước khi lên lớp, chưa thường xuyên tổ chức các hoạt
động dạy học nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh, thiếu kinh
nghiệm công tác, chưa tích cực trong việc tham gia sinh hoạt chuyên môn,…
Làm thế nào để giúp đội ngũ giáo viên trường mình tích cực rèn luyện kỹ
năng sư phạm thông qua việc sinh hoạt chuyên môn; mạnh dạn thảo luận, phân
tích, trao đổi và rút ra những kết luận mang tính thống nhất, những biện pháp khả
thi có thể vận dụng vào thực tiễn góp phần tháo gỡ những khó khăn trong quá
trình thực hiện nhiệm vụ ? Trong phạm vi bài viết này, với vai trò là người cán bộ
quản lý tôi xin trình bày “Một số biện pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo
viên qua sinh hoạt chuyên môn” mà bản thân đã nghiên cứu thực hiện và đã được
giá, xếp loại học sinh; quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà
trường tổ chức; tham gia các hoạt động chuyên môn; chịu trách nhiệm về chất
lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục. Trau dồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách
nhiệm, giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo; gương mẫu trước học
sinh, thương yêu, đối xử công bằng và tôn trọng nhân cách của học sinh; bảo vệ
các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp.
Học tập, rèn luyện để nâng cao sức khỏe, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp
vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy…”. (trích Điều lệ Trường tiểu học)
Yêu cầu về đổi mới phương pháp dạy học là “Phát huy tính tích cực chủ
động của học sinh”, vì vậy những kỹ năng sư phạm cơ bản của nhà giáo không
thể thiếu, không thể còn có những hạn chế. Nếu các kỹ năng sư phạm còn hạn
______________________________________________________________
2
Một số biện pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên qua sinh hoạt chuyên môn.
------ Nguyễn Thị Thu - Trường TH Krông Ana -----
chế thì không tạo được hứng thú cho học sinh; không tạo cơ hội để mọi học sinh
được tham gia học tập để phát hiện, chiếm lĩnh và vận dụng kiến thức vào thực
hành; học sinh sẽ không hình thành được phương pháp tự học, đối tượng học sinh
còn khó khăn trong học tập dễ dẫn đến tình trạng bỏ ngỏ kiến thức, thiếu kỹ năng
thực hành,…Việc đổi mới phương pháp dạy học không đạt được mục tiêu dẫn
đến chất lượng dạy học khó có sự chuyển biến theo yêu cẩu.
Với mục tiêu “Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ
sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất,
thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở.”, nhà
trường cần thiết phải có biện pháp quản lí, chỉ đạo công tác bồi dưỡng, phát triển
và nâng cao kỹ năng sư phạm cho giáo viên cách khoa học, chặt chẽ và phù hợp
điều kiện thực tế về đội ngũ và tình hình học sinh trong môi trường sư phạm.
quả công tác.
- Hạn chế:
Chất lượng đội ngũ chưa thật sự đồng đều. Một số ít giáo viên còn xem
nhẹ việc vận dụng các kỹ năng sư phạm vào công tác nên ít có tinh thần học hỏi,
trao đổi để tìm ra cho mình những kỹ năng cơ bản cần thiết; nhiều giáo viên còn
thiếu tự tin trong quá trình dạy học, dạy dàn trải không đúng trọng tâm, tổ chức
các hoạt động trên lớp chưa phát huy được tính tích cực chủ động của học sinh,
học sinh tiếp thu kiến thức một cách thụ động.
Một số giáo viên chữ viết chưa đẹp, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ và trình
bày còn hạn chế, chưa chú ý hướng dẫn các kỹ năng cho học sinh. Việc soạn bài,
chuẩn bị bài trước khi lên lớp đã bị xem nhẹ. Công tác kiểm tra đánh giá học sinh
còn mang tính hình thức.
Chất lượng các loại hồ sơ chuyên môn chưa thật sự được chú trọng. Trong
các buổi sinh hoạt, giáo viên ít phát biểu ý kiến. Công tác kiểm tra, góp ý rút kinh
nghiệm còn nể nang, chưa phát huy được tinh thần tự giác nhận nhiệm vụ của
giáo viên.
Một số giáo viên chưa thật sự nghiêm túc trong việc tôn tạo tác phong sư
phạm cho bản thân, trang phục đến trường chưa phù hợp, giao tiếp còn vụng về,
chưa thể hiện được thái độ gần gũi thân thiện với đồng nghiệp, với học sinh.
- Nguyên nhân và yếu tố tác động:
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng tích cực trên. Một trong những
nguyên nhân ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giảng dạy và giáo dục của nhà
trường đó là: Trường đóng trên địa bàn thị trấn Buôn Trấp - trung tâm chính trị,
kinh tế và văn hóa của huyện. Học sinh số nhiều là con em cán bộ công chức; đa
số học sinh chăm ngoan, ý thức học tập nghiêm túc. Cha mẹ học sinh quan tâm
đến việc học tập và rèn luyện của con em mình; thường xuyên phối kết hợp với
thầy cô giáo chăm lo cho việc giáo dục, bồi dưỡng vì sự tiến bộ của học sinh. Vì
vậy áp lực về chất lượng giáo dục đối với giáo viên và học sinh trong nhà trường
là rất lớn đòi hỏi từ cán bộ quản lí, giáo viên phải luôn luôn nỗ lực, không ngừng
học tập và rèn luyện ra sức phấn đấu thi đua để nâng cao hiệu quả công tác.
giáo viên chỉ tập trung làm việc đến những học sinh nhanh nhẹn, có năng lực.
Hình thức đánh giá kết quả học tập của học sinh chưa linh hoạt, chưa tạo mọi cơ
hội để học sinh được hợp tác đánh giá lẫn nhau. Một số giáo viên đôi lúc xử lí
tình huống sư phạm chưa thật linh hoạt. Số ít giáo viên do tư tưởng ngại làm việc,
chậm đổi mới nên vẫn còn cảm thấy khó khăn và nặng nề.
Một số giáo viên kỹ năng nói còn hạn chế, ít phát biểu trước đám đông nên
trong các buổi sinh hoạt, chưa mạnh dạn phát biểu ý kiến, chưa dám đưa ra
những đề xuất, những vấn đề mới và khó để bàn bạc, thảo luận, thống nhất.
Nhiều giáo viên chưa tự tin về khả năng của bản thân nên còn lo sợ trong công
tác kiểm tra đánh giá, góp ý rút kinh nghiệm. Trong giảng dạy còn đặt nặng vấn
đề truyền đạt kiến thức mà chưa chú trọng phát triển kỹ năng cho học sinh; lời
nhận xét đánh giá chưa có tính chất tư vấn hỗ trợ học sinh trong việc điều chỉnh
______________________________________________________________
5
Một số biện pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên qua sinh hoạt chuyên môn.
------ Nguyễn Thị Thu - Trường TH Krông Ana -----
hoạt động học tập.Việc quản lý, duy trì nề nếp soạn bài của giáo viên có phần
lỏng lẻo, thiếu sự thống nhất. Việc soạn bài bằng hình thức viết tay đã không còn,
thay vào đó là soạn bài trên máy vi tính, dẫn đến việc coppy, sao chép giáo án
một cách hời hợt, chiếu lệ. Và vì vậy công tác nghiên cứu bài của giáo viên trước
khi lên lớp đã bị giảm sút.
Tinh thần tự học, tự bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng
sư phạm của giáo viên còn hạn chế. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của cán
bộ quản lý có phần chưa phù hợp, chưa phát huy tính chủ động, sáng tạo của giáo
viên. Mặc dù nhiều năm nay nhà trường rất quan tâm đến việc bồi dưỡng giáo
viên nhưng nội dung bồi dưỡng chưa phong phú, hình thức chưa đa dạng dẫn đến
hiệu quả chưa cao.
hiện, hướng dẫn tổ chuyên môn tổ chức sinh hoạt, chủ động đưa vấn đề ra bàn
bạc thảo luận cách thực hiện trong buổi họp tổ, giúp giáo viên mạnh dạn bày tỏ ý
kiến của mình để từ đó định hướng, lựa chọn được cách thực hiện phù hợp nhất.
Thường xuyên tham dự các buổi sinh hoạt của tổ khối, kịp thời nắm bắt
thông tin, nắm bắt nhu cầu của giáo viên, các vướng mắc về chuyên môn để có
biện pháp đáp ứng, giải đáp kịp thời. Lắng nghe ý kiến của mọi thành viên với
thái độ trân trọng, không áp đặt ý kiến của mình, tạo không khí bình đẳng, dân
chủ, thân thiện trong buổi sinh hoạt.
Tham mưu kịp thời đầy đủ các chế độ và sự hỗ trợ cho giáo viên. Quan
tâm đến đời sống, tâm tư tình cảm để từ đó, giúp họ vững tin vào bản thân đồng
thời họ có thể tin tưởng vào ban giám hiệu và mạnh dạn bày tỏ nguyện vọng cũng
như có tinh thần trách nhiệm với công việc.
Để làm tốt vấn đề này, tôi nắm bắt và triển khai kịp thời các văn bản chỉ
đạo chuyên môn đến các tổ. Yêu cầu giáo viên nắm vững nội dung chương trình,
chuẩn kiến thức kĩ năng cơ bản các môn học của khối lớp mình phụ trách trên
nguyên tắc tự bồi dưỡng là chủ yếu. Giải thích kịp thời và thỏa mãn những vấn đề
mà giáo viên chưa hiểu hoặc hiểu chưa rõ ràng. Hướng dẫn cụ thể các lĩnh vực
như xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch, kỹ năng tổ chức chuyên đề, hội thi,
kỹ năng ra đề kiểm tra, kỹ năng làm hồ sơ chuyên môn, Kỹ năng đánh giá học
sinh, kỹ năng đánh giá giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp...Tăng cường công tác
dự giờ thăm lớp để kiểm tra đánh giá chất lượng đội ngũ vì đây là một hoạt động
kiểm tra chuyên môn có hiệu quả đặc biệt quan trọng trong việc rèn luyện kĩ năng
sư phạm cho giáo viên.
Đối với các tổ trưởng chuyên môn, trong các đợt tập huấn, chuyên đề do
các cấp tổ chức, tôi tham mưu với Hiệu trưởng tạo điều kiện để tất cả tổ khối
trưởng được tham gia, tiếp thu và học tập. Việc đứng trước tập thể để triển khai
không phải tổ trưởng nào cũng có thể làm được. Vì vậy, trong các buổi làm việc
với tổ trưởng, tôi hướng dẫn một số kỹ năng cần thiết như: việc chuẩn bị nội
dung, tác phong, ngôn ngữ, giọng nói, thái độ...Sau khi đi dự ở cấp trên về, tôi
phân công nhiệm vụ cho mỗi tổ trưởng, yêu cầu triển khai cho tập thể giáo viên
kiến thức mà họ còn biết sử dụng lời nói chính xác, rõ ràng, truyền cảm, có ngữ
điệu, có hình ảnh, có sự hài hước, chữ viết đúng, đẹp và trình bày thẩm mỹ…
Trong công tác, giáo viên giao tiếp không chỉ với đồng nghiệp với học sinh
mà còn phải giao tiếp với cha mẹ học sinh. Với mỗi đối tượng giao tiếp, giáo viên
phải lựa chọn một phong cách phù hợp để vừa duy trì được mối quan hệ tốt vừa
giữ đúng tác phong sư phạm của mình. Vì vậy cần phải rèn luyện kỹ năng sử
dụng ngôn ngữ. Trong các nội dung sinh hoạt chuyên môn, tôi phối hợp tổ chức
các hoạt động như: thi đọc diễn cảm, thi kể chuyện, thi giáo viên dạy giỏi, thi
hùng biện,...để qua đó giáo viên có ý thức rèn luyện kỹ năng sử dụng ngôn ngữ,
làm sao để có giọng nói chuẩn, ngôn ngữ trong sáng, biểu cảm, thân thiện.
- Kỹ năng trình bày bảng và chữ viết:
Trình bày bảng có ảnh hưởng không những đến chữ viết, đến bài làm mà
còn ảnh hưởng đến bệnh về mắt của học sinh. Khi viết bảng, chữ viết phải rõ
______________________________________________________________
8
Một số biện pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên qua sinh hoạt chuyên môn.
------ Nguyễn Thị Thu - Trường TH Krông Ana -----
ràng, vừa phải, đúng chính tả, ngữ pháp, cỡ chữ phù hợp để học sinh ở cuối lớp
thấy được bình thường.
Trong sinh hoạt chuyên môn, yêu cầu các tổ chuyên môn chú trọng đến
việc rèn luyện kỹ năng trình bày bảng khoa học, rèn chữ viết đẹp và chuẩn xác để
góp phần hình thành nhân cách cho học sinh. Tổ chức cho giáo viên thi viết chữ
đẹp, yêu cầu mỗi tuần mỗi giáo viên rèn ít nhất một bài viết đẹp, có kiểm tra đánh
giá cụ thể; bố trí những giáo viên viết chữ đẹp, có kỹ năng trình bày bảng hướng
dẫn cho giáo viên cách trình bày; nhắc nhở động viên giáo viên cần tạo cho bản
thân thói quen rèn chữ viết và trình bày bảng cẩn thận, khoa học trong tất cả các
tiết dạy.
sinh trực quan nắm nội dung bài học, khắc sâu được kiến thức, nhớ lâu, từ đó biết
cách trình bày bài làm, biết viết những nội dung chính vào vở nhanh gọn và sạch
đẹp. Và cũng từ đó giáo dục học sinh ý thức cẩn thận và khoa học.
- Kỹ năng thiết kế bài soạn:
Soạn giáo án trước khi lên lớp là một công việc quan trọng, cần thiết và
bắt buộc đối với mỗi giáo viên trong quá trình giảng dạy. Soạn bài chuẩn bị cho
việc dạy học của thầy và trò nhằm thực hiện mục tiêu bài học. Bài soạn thể hiện
mối liên hệ giữa mục tiêu, nội dung, phương pháp và điều kiện dạy học. Vì vậy
để nâng cao chất lượng dạy học cần phải có kĩ năng soạn bài ở mỗi giáo viên.
Để giúp giáo viên có kỹ năng soạn một giáo án theo hướng đổi mới thể
hiện các hoạt động dạy học tích cực của thầy và trò, đạt hiệu quả cao trong giảng
dạy, trước hết yêu cầu giáo viên phải xác định đúng tầm quan trọng của việc soạn
giáo án trước khi lên lớp; phải biết dựa vào khả năng học tập của các đối tượng
học sinh trong lớp để xác định nội dung, phương pháp cụ thể trong việc soạn bài
đảm bảo tính hệ thống và tính vừa sức. Các bước soạn cụ thể:
Bước 1: Xác định mục tiêu
Mục tiêu là yêu cầu cơ bản tối thiểu mà sau khi kết thúc bài học học sinh
cần đạt được. Người giáo viên phải biết học sinh của mình gồm những đối tượng
nào, các em cần học được gì trong bài học. Như vậy việc xác định mục tiêu của
bài là công việc rất quan trọng trong soạn giáo án của giáo viên. Mục tiêu của bài
học được thể hiện với ba nội dung: kiến thức, kỹ năng, thái độ mà người học cần
đạt được. Mục tiêu bài học sẽ là căn cứ để đánh giá chất lượng học tập của học
sinh và hiệu quả giảng dạy của giáo viên.
Hướng dẫn giáo viên cách xác định mục tiêu như sau:
Về kiến thức: Là mức độ nhận biết, thông hiểu và vận dụng. Vì vậy khi xác
định mục tiêu này dùng các động từ: hiểu, biết, phát biểu, nhận dạng, so sánh,
tóm tắt, xác định, phân biệt, giải thích,…
Về kỹ năng: Kỹ năng là các mức độ làm được một công việc hoặc làm
thành thạo một công việc. Các động từ thường dùng để xác định mục tiêu kỹ
năng là: liệt kê, làm, nghe, viết, nêu, vẽ, tính, giải, sử dụng, thực hành, đọc, nhận
Trong quá trình soạn giảng, không phải lúc nào cũng vận dụng một cách
rập khuôn, máy móc các bước lên lớp. Như vậy vô tình sẽ tạo cho học sinh biết
trước ý đồ của giáo viên. Chính vì vậy giáo viên luôn luôn dựa vào nội dung bài
để linh động điều chỉnh, thay đổi các bước tạo sự bất ngờ cho học sinh. Chẳng
hạn, phần Kiểm tra bài cũ tùy nội dung bài có thể kiểm tra đầu tiết, trong tiết,
cuối tiết hoặc cũng có thể không kiểm tra; phần Giới thiệu bài, ghi tên bài lên
bảng có thể thực hiện sau khi hình thành kiến thức mới; phần Củng cố không
nhất thiết ở cuối bài mà có thể là ở từng phần trong bài…
Các hoạt động dạy học được thể hiện như sau:
Kiểm tra bài cũ: Phần kiểm tra bài cũ có thể lồng ghép vào bài mới hoặc
không kiểm tra. Nếu kiểm tra thì ghi vào giáo án nội dung kiểm tra (câu hỏi, bài
______________________________________________________________
11
Một số biện pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên qua sinh hoạt chuyên môn.
------ Nguyễn Thị Thu - Trường TH Krông Ana -----
tập,…). Nội dung kiểm tra bài cũ không nhất thiết phải kiểm tra kiến thức của bài
liền trước đó nếu bài học trước không có gì liên quan.
Ví dụ: Khi dạy bài “Tìm phân số của một số” (Toán 4), giáo viên có thể
kiểm tra việc nắm kiến thức ở lớp 3 trong bài “Tìm một trong các phần bằng nhau
của một số” (Toán 3) qua đó dẫn dắt học sinh vào bài mới luôn.
Dạy học bài mới:
+ Giới thiệu bài: Để tạo hứng thú cho học sinh trước khi vào bài, dẫn dắt
vấn đề cần tìm hiểu thì thao tác giới thiệu bài khá quan trọng trong các học. Giới
thiệu bài giúp học sinh chuyển được suy nghĩ, tư duy của môn học trước sang
môn học tiếp theo. Có thể giới thiệu bài trực tiếp hoặc gián tiếp. Tuy nhiên việc
giới thiệu bài gián tiếp vẫn chiếm nhiều ưu thế hơn, tạo ra được các tình huống có
vấn đề để thu hút sự chú ý của học sinh. Chính vì vậy định hướng cho giáo viên
năng cần giải quyết, yêu cầu các tổ nghiên cứu và đăng kí nội dung tập huấn,
chuyên đề; phân công giáo viên thực hiện, từ đó sắp xếp thời gian hợp lí với nội
dung, điều kiện và giai đoạn công tác.
Giao cho người thực hiện chuyên đề có trách nhiệm nghiên cứu xây dựng
nội dung, các thành viên trong tổ có trách nhiệm đóng góp ý kiến xây dựng, tổ
trưởng trình lãnh đạo duyệt trước khi thực hiện.
Tổ chức chuyên đề được thực hiện có kế hoạch, được kiểm tra và đánh giá,
rút kinh nghiệm, thống nhất nội dung và áp dụng vào công tác.
Ví dụ: Để giúp giáo viên có kỹ năng ra đề kiểm tra đánh giá học sinh, tôi tổ
chức chuyên đề Nâng cao năng lực ra đề kiểm tra định kỳ theo Thông tư
22/2016, cách thực hiện như sau:
- Đối với lãnh đạo nhà trường: Triển khai kế hoạch chuyên đề, chuẩn bị các
điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị cho công tác chuyên đề. Phân công nhiệm vụ
cho các tổ chuyên môn và người thực hiện chuyên đề.
- Đối với giáo viên nói chung:
Bước 1: Yêu cầu xác định được mục tiêu, nội dung, hình thức kiểm tra
+ Mục tiêu kiểm tra: Xác định mức độ hoàn thành nhiệm vụ học tập của
học sinh so với chuẩn kiến thức, kỹ năng quy định trong chương trình giáo dục
phổ thông cấp tiểu học và sự hình thành, phát triển năng lực, phẩm chất học sinh.
+ Nội dung kiểm tra: Căn cứ vào chuẩn kiến thức, kỹ năng được quy định
trong chương trình tiểu học theo môn học. Trong đó, cần xác định kiến thức, kỹ
năng trọng tâm, tối thiểu cần kiểm tra và được mô tả yêu cầu cần đạt theo các
mức độ nhận thức. (Mức 1,2 nhận biết và thông hiểu: là các mức độ cơ bản, yêu
cầu cần đạt của mọi học sinh; mức 3 vận dụng: là yêu cầu cần đạt cho những học
sinh đạt mức hoàn thành; mức 4 vận dụng sáng tạo: nhằm xác định những học
sinh hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập).
+ Hình thức đề kiểm tra: Thông thường đề kiểm tra kết hợp hình thức kiểm
tra tự luận với trắc nghiệm khách quan. Các câu hỏi, bài tập trong đề kiểm tra
được ra theo hình thức trắc nghiệm và tự luận.
______________________________________________________________
Từ câu hỏi/bài tập và ma trận đã lập, xây dựng đề kiểm tra. Trình bày đề
kiểm tra rõ ràng, khoa học giúp học sinh thuận tiện và dễ dàng trong khi làm bài.
Bước 3: Báo cáo chuyên đề trước tập thể nhà trường theo các nội dung.
Bước 4: Lãnh đạo nhà trường tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm, định
hướng các hoạt động tiếp theo.
- Bồi dưỡng kỹ năng sư phạm qua thao giảng, hội giảng, dự giờ:
______________________________________________________________
14
Một số biện pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên qua sinh hoạt chuyên môn.
------ Nguyễn Thị Thu - Trường TH Krông Ana -----
Dự giờ, thao giảng, hội giảng là hoạt động bắt buộc và vô cùng quan trọng
đối với việc phát triển năng lực giảng dạy trong chuyên môn của mỗi giáo viên.
Giúp cho giáo viên tự rèn luyện phong cách sư phạm, chủ động, tích cực hơn
trong bài giảng của mình. Việc dự giờ còn giúp cho giáo viên học tập, rút kinh
nghiệm thông qua tiết dạy và việc xử lí tình huống của đồng nghiệp, giáo viên sẽ
khắc phục được những thiếu sót trong quá trình giảng dạy, coi đây là việc làm
thường xuyên và là biện pháp quan trọng để nâng cao chất lượng giờ dạy...
Đầu năm học, tôi yêu cầu các tổ đăng kí số tiết thao giảng, hội giảng. Phát
động thao giảng, hội giảng chào mừng các ngày lễ lớn, các dịp có ý nghĩa qua đó
giấy lên phong trào thi đua dạy tốt, học tốt. Kế hoạch thao giảng được thông báo
vào đầu tháng. Tổ trưởng cho tổ viên đăng kí trước khi thực hiện một tuần để
nắm bắt những thông tin ban đầu tạo điều kiện thuận lợi cho việc bố trí, sắp xếp
hợp lí, đảm bảo số giáo viên được dự giờ nhiều nhất có thể, không để tình trạng
thao giảng mà quá ít người dự hoặc giáo viên bỏ lớp để đi dự giờ.
Thực tế mà nói, việc sắp xếp thời gian hợp lí để giáo viên có thể được tham
gia dự giờ tất cả các tiết thao giảng là rất khó. Bởi vậy, trong năm học, tôi tham
mưu với Hiệu trưởng tổ chức cho một số giáo viên tiêu biểu thực hiện các tiết hội
Để tạo sự thay đổi, mới lạ và hứng thú học tập, cho học sinh được làm
quen nhiều với các tiết học hiện đại, ngoài các tiết giảng dạy phấn trắng bảng đen
truyền thống, tôi động viên giáo viên mạnh dạn thiết kế bài giảng điện tử ứng
dụng vào giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng giờ dạy cũng như việc nâng
cao khả năng sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học của mỗi giáo viên.
- Bồi dưỡng kỹ năng sư phạm trong việc tổ chức hội thi:
Mục đích của việc tổ chức các hội thi dành cho giáo viên trong nhà trường
là để tuyển chọn, công nhận và tôn vinh năng lực, sự năng động, tự tin, trách
nhiệm với công việc của giáo viên. Tạo điều kiện để giáo viên thể hiện năng lực
của bản thân, cán bộ quản lí cùng với giáo viên có cơ hội để học tập, trao đổi kinh
nghiệm về giảng dạy, về kỹ năng sử dụng phương pháp và hình thức tổ chức lớp
học, kỹ năng sử dụng hiệu quả các phương tiện, đồ dùng dạy học; nâng cao khả
năng ứng dụng công nghệ thông tin; góp phần thực hiện tốt các phong trào thi đua
trong trường học. Khuyến khích, giáo viên tự học, tự rèn luyện và tự sáng tạo. Qua
các hội thi lựa chọn những giáo viên tiêu biểu, những sản phẩm có chất lượng
tham gia dự thi các cấp; giúp giáo viên có cơ hội tạo niềm tin cho đồng nghiệp,
học sinh và nhân dân; là một trong những tiêu chí để đánh giá xếp loại thi đua
cho giáo viên. Vì vậy trong năm học, căn cứ nhiệm vụ năm học, tôi tham mưu
với Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch và tổ chức các hội thi như thi giáo viên dạy
giỏi, viết chữ đẹp, bình bầu giáo viên chủ nhiệm giỏi, phát động phong trào làm đồ
dùng dạy học, thiết kế bài giảng điện tử,…để làm căn cứ đánh giá thực trạng đội
ngũ. Từ đó xây dựng kế hoạch bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ chuyên môn,
nghiệp vụ và kỹ năng sư phạm cho giáo viên.
Để tham gia các hội thi đạt kết quả, tôi tham mưu thành lập tổ tư vấn, tổ
thẩm định chuyên môn với các thành viên là những giáo viên có năng lực và kỹ
năng sư phạm, có khả năng tư vấn đánh giá nhận xét và định hướng nhằm tư vấn,
hỗ trợ về mặt kiến thức và kỹ năng cho giáo viên trong công tác cũng như tham
gia các hội thi.
______________________________________________________________
16
dưỡng và tìm ra hình thức bồi dưỡng phù hợp nhất. Như vậy, các biện pháp trong
đề tài có mối quan hệ chất chẽ với nhau, bổ trợ cho nhau trong việc giải quyết các
vấn đề nhằm bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên qua đó nâng cao chất
lượng giảng dạy và giáo dục.
d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
- Kết quả khảo nghiệm:
______________________________________________________________
17
Một số biện pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên qua sinh hoạt chuyên môn.
------ Nguyễn Thị Thu - Trường TH Krông Ana -----
Đa số giáo viên có tác phong sư phạm chuẩn mực, phù hợp với môi
trường sư phạm; làm chủ được kiến thức và kỹ năng trong tiết dạy, sử dụng ngôn
ngữ lưu loát, lời giảng có ngữ điệu, tự tin mạnh dạn trong giao tiếp; vận dụng linh
hoạt các phương pháp và hình thức trong soạn giảng, xác định đúng mục tiêu cơ
bản của bài dạy, giảng dạy có hệ thống , qua hoạt động học tập giúp học sinh
chiếm lĩnh kiến thức, rèn luyện kĩ năng một cách chủ động. 100% giáo viên có ý
thức rèn luyện chữ viết và trình bày bảng qua đó giúp học sinh cần cù chịu khó
trong phong trào Vở sạch chữ đẹp, rèn luyện tính cẩn thận và thẩm mỹ trong học
tập cũng như trong sinh hoạt. Coi trọng việc kiểm tra đánh giá học sinh, có biện
pháp tư vấn hỗ trợ tích cực nhằm giúp học sinh tự tin vươn lên trong học tập và
tham gia các hoạt động, phối hợp tốt với cha mẹ học sinh trong việc giáo dục.
Kỹ năng sư phạm có ảnh hưởng lớn đến việc chất lượng và hiệu quả công
tác. Vì vậy mỗi giáo viên đã chú trọng đầu tư cho việc tự học tự rèn, tích cực hào
hứng tham gia các hoạt động chuyên môn để có được những kỹ năng cơ bản cần
thiết trong việc thực hiện nhiệm vụ.
Kết quả hoạt động sư phạm nhằm bồi dưỡng kỹ năng cho giáo viên:
Tập
huấn,
chuyên
đề
Xếp loại chuẩn
nghề nghiệp
Các hội thi
GV
viết
đẹp
GVCN
giỏi
GV
dạy
giỏi
Xuất
sắc
Khá
20
17
16
------ Nguyễn Thị Thu - Trường TH Krông Ana -----
Các biện pháp đã được đưa vào áp dụng tại đơn vị và có tác động thiết thực
đối với giáo viên trong việc bồi dưỡng nâng cao năng lực công tác, kỹ năng sư
phạm và ý thức trách nhiệm của bản thân, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh,
góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh bổ sung các giải pháp và áp dụng cho
những năm học tiếp theo.
III. Phần kết luận, kiến nghị
1. Kết luận
Bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên qua hoạt động chuyên môn là
nhiệm vụ quan trọng trong nhà trường trong đó có vai trò Phó Hiệu trưởng phụ
trách. Đây là việc làm khó nhưng không phải không làm được. Vậy nên đòi hỏi
công tác quản lí, chỉ đạo phải có tính kế hoạch, tổ chức nhân lực phù hợp, chỉ đạo
sát sao và thường xuyên kiểm tra đôn đốc, đi đầu trong mọi hoạt động để làm
gương cho đội ngũ giáo viên.
Muốn chất lượng giáo dục được nâng lên thì người cán bộ quản lí phải
kiên trì, không nóng vội. Phải tổ chức, hướng dẫn một cách cụ thể, tỉ mỉ từ khâu
kế hoạch đến nội dung thực hiện. Quan tâm từ nội dung đến cách tiến hành và
quan trọng nhất là kết quả cuối cùng thể hiện ở chất lượng học tập của học sinh.
Giao quyền chủ động cho giáo viên trong việc thực hiện nhiệm vụ. Xác
định rõ trách nhiệm của tổ chuyên môn và những công việc cụ thể. Triển khai
hướng dẫn đầy đủ các văn bản hướng dẫn, tạo điều kiện để phát huy tính dân chủ
trong nhà trường. Định hướng các nội dung sinh hoạt mà không áp đặt, không
buông lỏng.
Tạo không khí thi đua tích cực, thu hút mọi giáo viên tự giác tham gia và
tham gia nhiệt tình, đó cũng là một biện pháp quản lí mà có lẽ là biện pháp quản
lí có hiệu quả cao nhất.
2. Kiến nghị
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
______________________________________________________________
20
Một số biện pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên qua sinh hoạt chuyên môn.
------ Nguyễn Thị Thu - Trường TH Krông Ana -----
TÀI LIỆU THAM KHẢO
STT
Tên tài liệu
Tác giả
1
Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT ngày
30 tháng 12 năm 2010 của Bộ GD&ĐT Bộ Giáo dục và Đào tạo
ban hành Điều lệ Trường tiểu học.
2
Thông tư số 21/2010/TT-BGDĐT ngày
20/7/2010 của Bộ GD&ĐT ban hành
Bộ Giáo dục và Đào tạo
Điều lệ Hội thi giáo viên dạy giỏi các cấp
học phổ thông và giáo dục thường xuyên.
MỤC LỤC
Mục
Nội dung
Trang
I
Phần mở đầu
1
1
Lý do chọn đề tài
1
2
Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
2
3
Đối tượng nghiên cứu
3
3
Nội dung và hình thức của giải pháp
6
III
Phần kết luận và kiến nghị
19
1
Kết luận
19
______________________________________________________________
22
Một số biện pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên qua sinh hoạt chuyên môn.
------ Nguyễn Thị Thu - Trường TH Krông Ana -----
2
Kiến nghị