Một vài biện pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 4 trước khi học kỹ năng Nghe Tiếng Anh

I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Ngày nay, tiếng Anh là được công nhận là ngôn ngữ quốc tế được sử dụng
chung và phổ biến trên toàn thế giới. Kể từ khi Việt nam gia nhập vào Tổ chức
thương mại thế giới WTO, ngày càng nhiều tập đoàn, công ty nước ngoài đầu tư vào
Việt Nam mở rộng thị trường và hợp tác kinh doanh. Vì vậy, nhu cầu sử dụng nguồn
nhân lực bắt buộc ngoài điều kiện có trình độ chuyên môn cao thì khả năng sử dụng
tiếng Anh trong công việc và giao tiếp phải chuyên nghiệp, đây chính là vần đề
nghiêm trọng của người lao động và người sử dụng lao động. Do vậy việc giao tiếp
tốt bằng tiếng Anh sẽ giúp cho mọi người có nhiều cơ hội làm việc tại các công ty
nước ngoài với mức lương cao và có thể thăng tiến nhanh hơn trong công việc. Đặc
biệt đối với một nước đang phát triển như Việt Nam, tiếng Anh đã được giảng dạy từ
rất sớm cũng như nhiều người trẻ đã nhận thức được tầm quan trọng của nó vì những
lý do như tìm được một công việc chất lượng cao, giao tiếp với thế giới bên ngoài,
tiếp cận những nguồn khoa học mà mình đang theo đuổi. Vì vậy, ngoại ngữ nói
chung và tiếng Anh nói riêng có vai trò và vị trí quan trọng trong sự nghiệp giáo dục
đào tạo và trong sự phát triển của đất nước.
Một thực tế đáng lo ngại là hiện nay việc áp dụng các phương pháp dạy tiếng
Anh theo hướng tích cực tại các trường trung học phổ thông mang lại hiệu quả không
cao, khiến cho các bậc phụ huynh và học sinh không hài lòng. Đa số học sinh sau 7
năm học tiếng Anh ở bậc phổ thông, các em không thể nghe, nói, đọc, viết. Nhiều
cuộc khảo sát gần đây cho thấy kết quả rất bi quan: sau khi học hết trung học cơ sở
(lớp 9), học sinh chỉ có thể nghe nói được những thông tin cơ bản như chào hỏi, tên
tuổi, chứ không thể kể lại được một câu chuyện khoảng 100 từ. Nhận biết về điều
này, nhiều phụ huynh đã chủ động đưa con em mình đến các trung tâm, trường ngoại
ngữ để trẻ có thể tiếp xúc với các chương trình học thực tế để rèn luyện kỹ năng
nghe, nói, đọc, viết. Điều này càng tăng thêm mối lo ngại rằng trong thực tế, các
trường học chưa đáp ứng đủ nhu cầu học tập tiếng Anh một cách chuyên nghiệp và
điều này càng chứng minh rằng việc đầu tư về cơ sở vật chất còn sơ sài chưa đáp ứng

năng nghe đã hỏng và xuống cấp. Từ những bất cập của đơn vị ban giám hiệu nhà
trường cũng đã sửa chữa, bản thân tôi là giáo viên trực tiếp sử dụng phòng học cũng
có những biện pháp khắc phục và tạo điều kiện tốt nhất cho việc dạy môn tiếng Anh
tại trường. Tuy nhiên cũng chưa đáp ứng đủ nhu cầu của thầy và trò trong việc học
tiếng Anh. Bên cạnh đó đối tượng học sinh tiểu học còn nhỏ nên các em lơ là trong
học tập, mất tập trung khi học kỹ năng nghe và không có hứng thú khi học kỹ năng
này. Qua quan sát, giao tiếp, khảo sát tình hình học tiếng Anh của các em học sinh
khối 4, từ những bài kiểm tra cuối kỳ, hay những bài học trên lớp tôi thấy rằng đa số
học sinh làm bài phần nghe khá thấp. Vậy nguyên nhân từ đâu? Do cơ sở vật chất
hay do giáo viên không đầu tư cho tiết học, hay do các em học sinh không thể tập
chung chú ý và có hứng thú khi học nghe?. Đây là những câu hỏi làm tôi trăn trở
trong quá trình dạy học.
Qua trao đổi và chưng cầu ý kiến từ học sinh, các em nói rằng “kỹ năng nghe là
kỹ năng khó nhất”. Lý do thứ nhất là trang thiết bị lỗi thời không còn sử dụng được,
không còn phù hợp với thời đại công nghệ thôn tin mới; lý do thứ hai là các em có
vốn từ vựng kém, phát âm chưa tốt nên để nghe bài rất khó; thứ ba là các em còn mất
tập trung và gây ồn ào khi học kỹ năng nghe; một lý do quan trọng nữa mà chính bản
thân tôi nhận định mà học sinh học nghe yếu nữa là giáo viên ít áp dụng những
phương pháp học tập tích cực như tạo hứng thú cho học sinh tập trung vào bài học
nghe. Chính vì vậy giáo viên dạy tiếng Anh cần trau dồi về kiến thức, thường xuyên
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy

Trang 2


Một vài biện pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 4 trước khi học kỹ năng Nghe Tiếng Anh

đổi mới phương pháp dạy học giúp học sinh chủ động. Lấy học sinh làm trung tâm
của hoạt động học nhằm giúp các em phát huy tính tư duy, độc lập, phát triển khả
năng học tập, tạo niềm say mê và hứng thú đối với thầy và trò trong từng giờ học.


GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy

Trang 3


Một vài biện pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 4 trước khi học kỹ năng Nghe Tiếng Anh

- Phương pháp điều tra khả năng học nghe của học, trao đổi, phỏng vấn học sinh
về học kỹ năng nghe tiếng Anh.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm, rút ra từ thực tế và công tác giảng dạy để
tìm nguyên nhân và đưa ra biện pháp, giải pháp hiểu quả.
- Phương pháp khảo nghiệm, thực nghiệm, quan sát học sinh khi học các dạng
bài nghe trong sách giáo khoa (SGK).
c) Phương pháp thống kê toán học:
- Khảo sát học sinh trước và sau khi thực hiện đề tài, tổng hợp kết quả trong quá
trình thực hiện.
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
Việc học tiếng Anh của thế hệ trẻ hiện nay trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết, có
cung thì có cầu nên các trung tâm học tiếng Anh càng mọc lên theo nhu cầu mà chưa
biết chất lượng ra sao. Tuy nhiên, các trung tâm tiếng Anh có rất nhiều trang thiết bị
hiện đại phục vụ trong việc dạy và học của giáo viên và học sinh, nó đáp ứng được
phần nào nhu cầu của người học. Đó cũng là lý do để thu hút được các bậc phụ huynh
và các em học sinh đến theo học. Bên cạnh đó cách học của các trung tâm hướng
người học phát triển các kỹ năng nghe, nói khá nhiều. Chính vì vậy, các trường phổ
thông cũng đang chạy đua với nhu cầu của người học.
Trong năm học 2017-2018 Bộ Giáo Dục và Đào Tạo (GD&ĐT) tiếp tục thực hiện
các Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng, Nghị quyết số
44/NQ-CP của Chính phủ về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Tiếp tục

tiếng Anh khẳng định rằng nhà trường chỉ có thể tạo ra môi trường dạy và học tiếng
Anh năng động khi kết hợp được các yếu tố: Giáo viên giỏi, chương trình - sách giáo
khoa tiên tiến, ưu tiên thực hành và cơ sở vật chất đảm bảo.
Trong việc học ngoại ngữ, kỹ năng nghe là một kỹ năng quan trọng, đòi hỏi
người học phải giỏi các kỹ năng nói, đọc, viết, có vốn từ vựng tốt... thì nghe mới tốt
và ngược lại. Không có lý do gì khi xếp các kỹ năng với nhau: nghe, nói, đọc, viết thì
kỹ năng nghe được xếp lên vị trí đầu tiên. Do đó, để học tốt kỹ năng này nhà trường
cần trang bị đầy đủ các thiết bị như: máy tính kết nối mạng, CD player, loa, đài
(cassatte), bảng tương tác, máy chiếu (projector)…
Xuất phát từ nhu cầu học tập của học sinh, nhu cầu của người dạy đòi hỏi đổi
mới không những về cơ sở vật chất mà còn về phương pháp dạy học lấy học sinh làm
trung tâm. Do đó các cấp lãnh đạo cần quan tâm đầu tư hơn nữa về cơ sở vật chất;
ban lãnh đạo nhà trường luôn quan tâm đến nhu cầu của học sinh và giáo viên, tu sửa
kịp thời trang thiết bị hư hỏng; giáo viên đứng lớp giảng dạy phải tự trau dồi về kiến
thức qua các kênh thông tin, thường xuyên đổi mới phương pháp giảng dạy qua từng
năm học, bài trừ những phương pháp không còn phù hợp, nghiên cứu đầu tư cho
phương pháp mới, phát huy những phương pháp có hiệu quả đã sử dụng. Có như vậy
mới thúc đẩy được sự hứng thú trong học sinh và nâng cao chất lượng của môn tiếng
Anh.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
- Thuận lợi:
Được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Krông
Ana, của Ban giám hiệu nhà trường trong việc bồi dưỡng chuyên môn và đầu tư cơ
sở vật chất.
Giáo viên trẻ, nhiệt tình, tâm huyết với nghề, yêu thương học sinh, có trình độ
trên chuẩn. Giáo viên thường xuyên đổi mới phương pháp giảng dạy, tìm tòi các
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy

Trang 5


Hệ thống bài tập luyện kỹ năng nghe chưa phong phú để cuốn hút học sinh.
Giáo viên dành nhiều thời gian cho việc dạy chưa chú trọng hướng dẫn học sinh
tự học nghe tiếng Anh tại nhà.
Một số cha mẹ học sinh chưa quan tâm đúng mức đến việc học của con em
mình. Đa số cha mẹ học sinh không biết và hiểu nhiều về tiếng Anh. Vì vậy, họ
không thể chủ động trong việc hướng dẫn con học tiếng Anh và hướng dẫn con em
mình sử dụng một số phần mềm tiện ích trong việc học nghe tiếng Anh ở nhà. Đa số

GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy

Trang 6


Một vài biện pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 4 trước khi học kỹ năng Nghe Tiếng Anh

phụ huynh học sinh có hoàn cảnh khó khăn nên chưa đủ điều kiện trang bị máy tính,
loa… cho các em.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
- Thông qua các biện pháp mà tôi đưa ra nhằm mục đích tạo hứng thú trong học
tập đối với học sinh, không gây sự nhàm chán và mất tập trung trong khi học. Giúp
các em phát triển kỹ năng nghe tốt hơn và tạo môi trường học tập thân thiện, vui tươi,
từ đó các em học sinh yêu thích môn tiếng Anh hơn.
- Giúp giáo viên nhận thức được rằng cần thường xuyên đổi mới phương pháp
giảng dạy sao cho phù hợp với từng kỹ năng và phù hợp với từng đối tượng học sinh.
Giúp giáo viên dễ dàng bao quát và kiểm soát lớp học, quân tâm hơn đối với mỗi cá
nhân học sinh.
- Tích hợp dạy và học với nhiều nguồn tư liệu giúp học sinh mở rộng kiến thức
và sự hiểu biết, động viên, khuyến khích học sinh học tiếng Anh qua mạng (IOE);
học qua các kênh như mạng internet, nghe nhạc tiếng Anh rèn kỹ năng, các bài tập

- Ra câu hỏi hướng dẫn, yêu cầu mục đích khi nghe;
- Chia quá trình nghe thành từng bước nếu cần. Ví dụ, nghe lần thứ nhất: nghe ý
chính, trả lời các câu hỏi đại ý; nghe lần thứ hai: nghe chi tiết nội dung; có thể cho
học sinh nghe thêm lần thứ ba để tự tìm hết đáp án hay tự sửa lỗi trước khi giáo viên
sửa lỗi và cho đáp án.
- Lưu ý: Nên cho nghe hết cả nội dung bài, không dừng từng câu một (trừ trường
hợp câu khó muốn cho học sinh tìm thông tin chi tiết chính xác)
Sau khi nghe (Post-listening):
- Các bài tập ứng dụng.
- Cần phối hợp nhiều cách kiểm tra các đáp án như: để học sinh hỏi lẫn nhau,
trao đổi đáp án và chữa chéo, hay một HS hỏi trước lớp và chọn người trả lời trước
khi giáo viên cho đáp án cuối cùng.
- Thực hành nói sau khi đã chữa bài cho học sinh, có thể tạo tình huống trong bài
nghe cho các em thực hành nói bài đã nghe.
Đối với đề tài này tôi chỉ tập trung nghiên cứu và đưa ra các biện pháp giúp học
sinh phát triển kỹ năng trước khi nghe (Pre-listening) nhằm gây hứng thú cho học
sinh tích cực tham gia bài học một cách hiểu quả, đặc biệt học sinh không ồn ào và
mất tập trung khi nghe.
Các dạng bài nghe trong sách giáo khoa (SGK) Tiếng Anh 4:
+ Listen and tick;
+ Listen and complete;
+ Listen and write;
+ Listen and circle a, b or c;
+ Listen and number;
+ Listen and match;
+ Listen and tick Yes (Y) or No (N);
+ Listen and tick True (T) or False (F)
Trong đề tài này tôi chỉ tập trung đưa ra các giải pháp cho phần Pre_listening
activities nhằm tạo hứng thú và động lực học tập cho học sinh, giúp học sinh rèn
luyện kỹ năng nghe tốt hơn.

 Cuộc chơi tiếp tục với những chủ đề khác nhau. Cuộc chơi sẽ dừng lại cho đến
khi thời gian ấn định đã hết hay giáo viên đã kiểm tra xong chủ điểm các từ cần kiểm
tra.
+ Kết thúc trò chơi: Tuyên dương đội nào ghi được nhiều điểm nhất.
 Chú ý: Có thể áp dụng trò chơi này với từng cá nhân học sinh.
Sau đây là một giờ học nghe tôi áp dụng trò chơi “Challenging: thách đấu”
Ví dụ: Unit 13: Would you like some milk? – Lesson 1 part 3: listen and tick
Chủ điểm: Food and Drink
Cách chơi: như nêu trên.

GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy

Trang 9


Một vài biện pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 4 trước khi học kỹ năng Nghe Tiếng Anh

- Đội 1 thách đấu nêu được 6 từ vựng liên quan đến chủ điểm.
- Đội 2 thách đấu 7 từ vựng liên quan đến chủ điểm.
- Đội 1 tăng số từ lên 10 từ vựng.
- Đội 2 tiếp tục tăng 12 từ vựng. Đội 1 tăng 15 từ vựng.
- Cứ như vậy 2 đội thách đấu, số từ vựng được tăng lên.
- Đội 1 nhường cho đội 2 nêu từ vựng, nếu không nêu đủ 12 từ vựng thì đội 1
dành chiến thắng, nếu đội 2 nêu đủ số từ thách đấu sẽ là đội dành chiến thắng.
- Khuyến khích học sinh nêu tên các đồ ăn và đồ uống em biết ngoài chương
trình bài học.

Đại diện đội 1

Đại diện đội 2

phải trả lời câu hỏi… cứ như vậy đến hết bài hát. (Có hai hình thức hỏi đáp: giáo
viên – học sinh; học sinh – học sinh).
+ Kết thúc trò chơi: nhận xét, tuyên dương các em học sinh trả lời đúng bằng tràng
pháo tay.
Dưới đây là một giờ học nghe áp dụng trò chơi “Passing ball”
Unit 16: Let’s go to the bookshop - Lesson 1 Part 3 Listen and tick.

GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy

Trang 11


Một vài biện pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 4 trước khi học kỹ năng Nghe Tiếng Anh

Hoạt động trước khi nghe (Pre_listening activity):
Giáo viên cho học sinh chơi “Passing ball” để ôn lại mẫu câu: Let’s go to
the……..I want to buy some ……..
Cách chơi: như nêu trên, học sinh nói mẫu câu Let’s go to the……..I want to
buy some …….. để luyện kỹ năng nghe, nói.
Ví dụ: Let’s go to the bookshop. I want to buy some books.

Giáo viên hướng dẫn và đưa ra luật chơi

GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy

Trang 12


Một vài biện pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 4 trước khi học kỹ năng Nghe Tiếng Anh


tên được tất cả các bức tranh.


+ Kết thúc trò chơi: Nhận xét, tuyên dương học sinh và tặng sao cho đội dành
chiến thắng.


Ví dụ Unit 17 How much is the T-shirt? Lesson 2 (part 4: Listen and write the
prices)

Chía nhóm và nêu luật chơi
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy

Trang 14


Một vài biện pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 4 trước khi học kỹ năng Nghe Tiếng Anh

Một giờ học nghe ở trường
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy

Trang 15


Một vài biện pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 4 trước khi học kỹ năng Nghe Tiếng Anh

Biện pháp 2: Tạo hứng thú cho học trước khi nghe bằng hoạt động hỏi và trả
lời (Questioning and answering).
1. Hỏi và trả lời giữa giáo viên và học sinh (asking and answering between
the teacher and the pupils).


Trang 16


Một vài biện pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 4 trước khi học kỹ năng Nghe Tiếng Anh

Ví dụ: Unit 15: When’s Children’s Day? – lesson 1 part 3: Listen and tick

Yêu cầu học sinh nhìn tranh, giáo viên sử dụng các hình thức gợi mở nêu trên để
học sinh tập chung vào chủ đề bài nghe; yêu cầu học sinh viết hoặc nêu tên đồ vật
trong tranh; hoặc hỏi đáp với học sinh.

Mô hình
Dạng câu hỏi cho hoạt động này:
Teacher: What festival is it?
Pupil: It’s Children’s Day/ Teachers’ Day / Christmas / New Year /
Halloween…
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy

Trang 17


Một vài biện pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 4 trước khi học kỹ năng Nghe Tiếng Anh

Teacher: When’s Children’s Day?
Pupil: It’s on the first of June
Teacher: When’s Teachers’ Day?
Pupil: It’s on the twentieth of November
Teacher: When’s New Year?
Pupil: It’s on the first of January.

P1: What’s your favourite drink?
P2: It’s orange juice
P3: Would you like some milk?
P4: No, thanks.
P3: How about lemonade?
P4: Yes, please. I love lemonade.
P5: Would you like some rice?
P6: No, thanks
P5: Would you like some bread?
P6: Yes, please. I love bread.

Mô hình nhóm đôi
Biện pháp 3: Tạo hứng thú cho học sinh trước khi nghe bằng hoạt động đóng
vai theo tình huống (Pre-listening activities).
+ Mục đích: giúp học sinh luyện kỹ năng nghe, nói.
+ Chuẩn bị: giáo viên thiết lập đoạn hội thoại hoặc học sinh tự thiết lập đoạn hội
thoại trong nhóm.
+ Cách thức thực hiện:
- Giáo viên chia nhóm và nêu nhiệm vụ.

GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy

Trang 19


Một vài biện pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 4 trước khi học kỹ năng Nghe Tiếng Anh

(Có hai loại hình đóng vai là đóng vai nhóm đôi và đóng vai nhóm lớn. Đóng
vai nhóm đôi: giáo viên chia nhóm đôi, yêu cầu học sinh làm việc theo cặp hỏi và trả
lời theo mẫu hội thoại cho sẵn, làm tương tự với đóng vai nhóm lớn).

P4: Hi,……….. My mother is a teacher.
P3: Where does she work?
P4: She works in a primary school. How about your mother?
P3: My mother is a nurse and she works in Thien Hanh hospital.
2. Đóng vai nhóm lớn (3, 4 hoặc 5 học sinh):
Ví dụ Unit 17: How much is the T-Shirt? Lesson 1 (Part 3: Listen and tick)

Giáo viên chia nhóm, nêu nhiệm vụ và tạo tình huống cho ba đoạn hội thoại: các
bạn đi mua quần áo, và hỏi về giá cả với cô bán hàng.

Mô hình chia nhóm
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy

Trang 21


Một vài biện pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 4 trước khi học kỹ năng Nghe Tiếng Anh

Mỗi nhóm học sinh sẽ đóng các tình huống khác nhau và đoán giá cả của ba đồ
vật: Jacket, T-shirt, Jumper.
+ Tình huống 1:
A: Oh, this yellow jacket is very nice
B: Yes, it is
A: Excuse me, can I have look at this jacket, please?
Sales assistant: Here you are!
A: How much is it?
Sales assistant: It’s ………………………. (gía cả các em tự đoán trong ba đáp
án trên).
+ Tình huống 2:
A: This orange T-shirt is very nice.

có cơ hội rèn luyện kỹ năng nghe, nói; tăng thêm cơ hộ cho nhiều học sinh được làm
việc trong cùng một lúc; tăng cường sự giao tiếp, trao đổi, hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau
của học sinh.
Biện pháp 3 là sự tổng hợp sự rèn luyện từ biện pháp 1 và biện pháp 2, vì khi
nắm được vốn từ, phát âm tốt, phản xạ nhanh, trả lời được các câu hỏi thì học sinh có
thể đóng vai và tạo ra đoạn hội thoại của chính các em. Do đó các biện pháp nêu trên
thường liên quan và bổ trợ cho nhau trong quá trình luyện kỹ năng trước khi nghe của
học sinh.
d. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên
cứu, phạm vi và hiệu quả úng dụng.
Trước khi thực hiện đề tài tôi khảo sát năng lực của học sinh qua bài kiểm tra
sau:
Task 1. Listen and tick

LISTENING TEST
. There is one example.

Example:

A.

B.

1.

A.

GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy

B.

Task 2. Listen and tick

or cross

. There are two examples.

Example:

A.
1.
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy

B.
2.

3.
Trang 24


Một vài biện pháp tạo hứng thú cho học sinh lớp 4 trước khi học kỹ năng Nghe Tiếng Anh

4.

5.

Kết quả đạt được:
Trước khi thực hiện đề tài
Lớp

Tổng

52

20

68,9

4B

28

8

28,5

12

42,8

19

67,8

4C

26

6

23


A.
GV: Nguyễn Thị Thanh Thúy

B.
Trang 25