MỤC LỤC
STT NỘI DUNG TRANG
1 MỤC LỤC 1
2
PHẦN 1 . ĐẶT VẤN ĐỀ
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
2. ĐỐI TƯỢNG PHẠM VI NGHÊN CỨU
3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2
2
3
3
3
PHẦN 2. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
5
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ KHOA HỌC LIÊN
QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
1.1. CƠ SỞ PHÁP LÝ
1.2. CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.3. CƠ SỞ THỰC TIỂN
5
5
5
6
CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG Ở VIỆC
DẠY VÀ HỌC Ở MÔN ÂM NHẠC CƠ
SỞ
1. THUẬN LỢI
2. KHÓ KHĂN
7
7
nhịp điệu, tiết tấu, thích được hoạt động và tự biểu hiện. Từ việc nghe hát,
nghe nhạc, tập hát và biết được một số kiến thức phổ thông về âm nhạc Tất
cả những điều đó sẽ tạo thành một trình độ văn hoá tối thiểu để góp phần
cùng các môn học khác giáo dục nhân cách con người mới.
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1.2. Lý do khách quan
- Theo yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
- Theo sự chỉ đạo của Bộ giáo dục đào tạo, Sở giáo dục đào tạo Quảng
Ngãi và Phòng giáo dục và đạo tạo Đức Phổ về đổi mới phương pháp dạy
học.
- Từ thực tiễn giảng dạy cũng như việc học của học sinh, trong nhiều
năm qua thầy và trò gặp không ít khó khăn trong qúa trình dạy học và đã làm
- 2 -
mọi cố gắn để nâng cao chất lượng dạy - học, và điều quan trọng nhất mà tôi
tâm huyết đó là nếu giáo viên tạo được hứng thú trong giảng dạy và học tập sẽ
giúp cho học sinh say sưa hơn trong quá trình học tập và sẽ đem lại kết quả
học tập cao hơn.
1.2. Lý do chủ quan
- Từ những chỉ đạo và thực tiễn nói trên, bản thân tôi là giáo viên nhận
thức những chỉ đạo đó là đúng và tôi trăn trở và tôi nghiên cứu xây dựng đề
tài này nhằm giúp các em học sinh lớp 9 hăng say hơn trong giờ học âm nhạc
và đưa ra sáng kiến kinh nghiệm đóng góp cho bản thân, cho đồng nghiệp.Vì
vậy nó là động lực giúp tôi đi sâu nghiên cứu đúc rút kinh nghiệm này.
2. ĐỐI TƯỢNG PHẠM VI NGHIÊN CỨU
2.1 Đối tượng nghiên cứu
Học sinh khối 9
2.2 Phạm vi nghiên cứu
Học sinh trong trường Trường trung học cơ sở Phổ Minh trong năm
học 2013-2014
- Phân loại học lực của tất cả các học sinh
khao sáng tạo, giàu tình cảm, nhanh nhẹn hoạt bát và sống vui tươi. Âm nhạc
phát triển tối đa những tố chất sinh lý, những phẩm chất tâm lý của lứa tuổi
học sinh, tạo điều để các em hoàn chỉnh và cân đối về tâm hồn, trí tuệ và thể
chất, làm phong phú tình cảm của lứa tuổi học trò.
Mặt khác qua đó phát triển bồi dưỡng những mầm non nghệ thuật cho
tương lai đất nước. Đây là một môn học còn rất mới mẻ không giống những
môn học khác, môn học mang tính nghệ thuật cao, học sinh học theo phương
châm học vui- vui học. Vì vậy tạo cho các em say mê hứng thú học tập là rất
cần thiết.
Ta đã biết rằng bất kỳ làm việc gì nếu có hứng thú thì sẽ đi đến thành
công, đặc biệt là đối với học sinh do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi các
em. Nếu thích thú thì các em sẽ làm tốt, khi hoạt động nhận thức của học sinh
dựa trên cơ sở của hứng thú nó sẽ trở nên hào hứng, thoải mái và dễ dàng.
- 5 -
Hứng thú trong học tập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, nuôi
dưỡng ở các em lòng ham muốn chính đáng trong việc không ngừng vươn tới
những đỉnh cao của việc nắm kiến thức, luôn tìm tòi học tập cái mới, tích cực
sáng tạo cái đã học vào hoạt động thực tiễn.
Môn học nào cũng có khả năng gây hứng thú cho học sinh. Âm nhạc
bản thân nó cũng là nguồn cảm hứng cho nhiều người tạo cho các em hứng
thú trong học tập môn âm nhạc không chỉ nâng cao hiệu quả dạy học mà còn
làm cho các em vui tươi phấn khởi thoải mái về tinh thần.
Là một giáo viên giảng dạy bộ môn âm nhạc, bản thân tôi nhận thấy đó
là một trong những yếu tố hết sức quan trọng.
3.3. CƠ SỞ THỰC TIỂN
Qua thời gian được phụ trách giáo dục môn Âm nhạc tại trường trung
học cơ sở Phổ Minh huyện Đức Phổ Tỉnh Quảng Ngãi bản thân tôi đã thực
hiện hàng trăm tiết dạy cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 9 ở trường Trung học cơ
sở Phổ Minh và thu được nhiều kinh nghiệm sư phạm cũng như những
phương pháp dạy học phù hợp. Nhờ tích luỹ được một số kinh nghiệm nên
LỚP TỔNG SỐ
HỌC SINH
Đ % CĐ %
9A 37 36 97.3% 01 2.7%
9B 36 34 94.4% 02 5.6%
CHƯƠNG 3
MỘT SỐ BIỆN PHÁP TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC
SINH TRONG GIỜ HỌC ÂM NHẠC 9
- 8 -
Bản thân luôn tìm tòi học hỏi qua sách vở, báo, đài, Internet, phương
tiện thông tin đại chúng… Từ đó chọn lọc các cách dạy cụ thể phù hợp với
đặc điểm học sinh địa phương. Tìm tòi sáng tạo những trò chơi âm nhạc phù
hợp với lứa tuổi học sinh trung học cơ sở, lôi cuốn lòng yêu thích giúp các em
tham gia tích cực vào môn học.
Giáo viên luôn hoà mình với học sinh tạo sự gần gũi giữa thầy và trò.
Tạo cho không khí lớp học thoải mái, không gò bó để các em được tự nhiên
bộc lộ phát triển khả năng biểu hiện năng khiếu của mình .
3.1.PHẢI GÂY HỨNG THÚ CHO HỌC SINH NGAY TỪ PHẦN MỞ
ĐẦU BÀI HỌC, PHẦN GIỚI THIỆU ĐỀ MỤC MỚI
Rõ ràng ngay từ bước chân của giáo viên vào lớp với thái độ vui vẻ
thân mật đối với học sinh, việc đánh giá công bằng trong việc kiểm tra
miệng đều là những yếu tố góp phần tạo nên không khí hào hứng chung của
cả lớp để chuẩn bị bước vào bài học mới nhưng sự hứng thú học tập chỉ thực
sự bắt đầu với phần giới thiệu đề mục mới tạo sự hấp dẫn đối với học sinh.
-Ví dụ: Để bước vào tiết tập đọc nhạc số 1 “Cây sáo” dân ca Ba Lan
(tiết 2 âm nhạc 9) giáo viên vào lớp trên tay cầm một vật đưa ra và hỏi.
+ Các em biết thầy đang cầm trên tay vật gì không nào? (Có thể có rất
nhiều câu trả lời đúng nhưng sẽ tạo được không khí vui tươi, rộn ràng vào
đầu tiết học, gây được sự tò mò, suy nghĩ và sự tập trung ở học sinh), và sẽ
hấp dẫn hơn khi thầy giáo nói : Đây là cây sáo một nhạc cụ dân tộc của Việt
Sau khi học xong bài hát có thể học sinh kết hợp một số động tác múa
đơn giản hoặc vận động thân thể theo nhạc. Cuối cùng cho học sinh tập biểu
diễn thể hịên giọng hát của mình kết hợp phụ hoạ. Để tạo cho học sinh sự
- 10 -
mạnh dạn, tự tin, giáo viên cùng thực hiện động tác với học sinh (vừa hát vừa
múa, động tác phù hợp với nội dung bài hát)
Cho học sinh chuẩn bị theo nhóm trong vài phút sau đó lên trình diễn
thi đua giữa các nhóm, giáo viên nhận xét tuyên dương tạo niềm vui cho các
em.
3.3.2.Đối với dạy Nhạc lý - Tập đọc nhạc
Lâu nay khi dạy về nhạc lý giáo viên thường định nghĩa, giảng giải ít,
xuất phát từ thực tiễn âm nhạc qua các ví dụ sinh động để rút ra nhận xét, kết
luận. Về tập đọc nhạc các giáo viên chịu ảnh hưởng sâu sắc phương pháp dạy
cho học sinh chuyên nghiệp âm nhạc, gây nên tâm lý căng thẳng nặng nề
không cần thiết, làm cho học sinh sợ tập đọc nhạc. Những tiết dạy như vậy
thường kém hiệu quả, học sinh không hứng thú học. Vì vậy để tạo cho các em
sự hứng thú trong học tập cách dạy tập đọc cao độ nên cho các em dựa vào
tiếng đàn làm mẫu của giáo viên, kỹ năng thể hiện trường độ và tiết tấu phải
được quan tâm nhiều hơn nữa bằng những bài tập riêng trong nhiều tiết học.
Giáo viên đàn từng câu ngắn để các em đọc theo đúng tên nốt nhạc và cuối
cùng học sinh trong lớp đọc đúng được cả bài đọc nhạc.Với những bài Tập
đọc nhạc ( dân ca ) có thể cho các em đặt lời mới theo nhiều nội dung khác
nhau…Dạy nhạc lý – Tập đọc nhạc phải thật nhẹ nhàng, dễ học với đại đa số
học sinh.
-Ví dụ: Khi học tập đọc nhạc giáo viên nên gọi học sinh đọc theo từng ô
nhịp hoặc từng câu nhạc để học sinh dễ đọc và có niềm vui khi thực hiện
được yêu cầu của giáo viên.
3.3.3.Đối với dạy âm nhạc thường thức
Phân môn này bao gồm các nội dung: Giới thiệu tác giả tác phẩm, nghe
nhạc và một số kiến thức liên quan đến đời sống âm nhạc. Để tạo ra hứng
+Giáo viên hỏi : Đây là hình ảnh lễ hội của dân ca vùng nào( h1)?
Em hãy hát bài hát mang âm hưởng dân ca vùng đó? ( quan họ Bắc Ninh )
+Giáo viên hỏi : Đây là cây đàn gì?( h2). Nhìn vào bức tranh này các
em liên tưởng đến bài Tập đọc nhạc nào đã học? ( Tập đọc nhạc số 2 - Nghệ
sĩ với cây đàn)
( Trong trò chơi nếu học sinh chơi tốt giáo viên có thể nhận xét, tuyên
dương hoặc ghi điểm để khích lệ tinh thần các em )
h1 h2
- Trong giờ học tập đọc nhạc giáo viên có thể cho học sinh nghe tiết tấu
rồi nhận diện bài tập đọc nhạc.
+Giáo viên hỏi : Em hãy cho biết tiết tấu sau có trong bài tập đọc
nhạc nào?
Để trả lời được câu hỏi học sinh phải tập trung tìm tòi và nhớ lại giai
điệu từng bài tập đọc nhạc, như vậy sẽ tạo cơ hội cho học sinh ôn lại kiến
thức đã học.
Cũng có thể cho học sinh chơi trò chơi “Nghe nhạc đoán tên bài”,
-Ví dụ: Giáo viên đàn cho học sinh nghe câu nhạc:
+“La, si, đô, đô, đô, rê, rê, rê, si ” ( Cánh én tuổi thơ )
hoặc “ La, đồ, pha, pha, pha, đồ, la ” ( Lá xanh )
- 13 -
3.5.GIÁO VIÊN DẠY PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP KIẾN THỨC KĨ
NĂNG GIỮA CÁC MÔN HỌC (MÔN MĨ THUẬT, ĐỊA LÝ, LỊCH SỬ )
ĐỂ CÁC EM CÓ ĐIỀU KIỆN LUYỆN TẬP PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN
HƠN
- Ví dụ: Trong giờ ôn bài hát, giáo viên có thể cho học sinh chơi trò
chơi. Chọn 4 em đại diện các tổ lên vẽ tranh diển tả hình ảnh có trong bài hát,
và học sinh còn lại dưới lớp cổ vũ động viên tinh thần 4 bạn chơi.
Trong giờ học hát bài Lí kéo chài ( tiết 12 – âm nhạc 9) dân ca Nam
Bộ. Giáo viên có thể hỏi học sinh vị trí địa lý vùng Nam Bộ Và giáo viên
ngoài giờ lên lớp, các buổi ngoại khoá và đêm biểu diễn văn nghệ “ Tiếng hát
dưới mái trường ” vào tháng 3 … giúp cho học sinh có niềm say mê hứng thú
hơn trong giờ học tập chính khóa cũng là hình thức phát hiện năng khiếu bồi
dưỡng cho các em phát huy khả năng âm nhạc.
3.9. KẾT QUẢ THỰC HIỆN
Trong quá trình áp dụng các biện pháp nói trên, trong những năm qua
tôi được phân công giảng dạy bộ môn âm nhạc. Tôi nhận thấy đa số học sinh
đều rất hứng thú học tập. Trong năm học 2013-2014 các lớp qua kiểm tra đều
đạt.
LỚP TỔNG SỐ
HỌC SINH
Đ % CĐ %
9A 37 37 100% 0
9B 36 36 100% 0
PHẦN 3. KẾT LUẬN
- 15 -
1. ĐÁNH GIÁ
Qua quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy kết quả đạt được như trên là rất
khả quan. Tuy nhiên để đạt được những kết quả này không phải trong một vài
tiết học là rèn cho học sinh có thói quen và cách thức xác định được. Giáo
viên phải có sự kiên trì bền bỉ nhận xét, động viên, luyện tập. Có những em
cần phải cầm tay hướng dẫn cụ thể từng từ, tiếng cho đến câu.
Như vậy để đạt được hiệu quả cao trong một giờ học người giáo viên
phải hoà mình với học sinh, hiểu được đặc điểm tâm lí của từng học sinh, đặc
điểm của từng lớp,từng trường, từng địa phương cũng như mà áp dụng những
hình thức và phương pháp hướng dẫn khác nhau. Vì trong các phương pháp
dạy học không có phương pháp nào là vạn năng mà giáo viên phải biết kết
hợp hài hoà sáng tạo thì khả năng phát huy được năng khiếu cũng như tinh
thần say mê học tập của học sinh.
Với những cách thức hướng dẫn như trên mà tiết học nào cũng vậy,
trong hội thi đó các em nên trình bày những bài hát mang âm hưởng dân ca
của Quảng Ngãi … tạo sân chơi cho các em học sinh có năng khiếu và nhu
cầu nâng cao năng lực cảm thụ âm nhạc.
Đức Phổ, ngày 05 tháng 12 năm 2014
Người viết sáng kiến
LÊ VÕ DUY TÙNG
- 17 -
TÀI LIỆU THAM KHẢO
____
- Sách giáo khoa Âm nhạc lớp 9 ( Bộ giáo dục và đào tạo )
- Sách giáo viên Âm nhạc lớp 9 ( Bộ giáo dục và đào tạo )
- Tài liệu tập huấn giáo viên môn Âm nhạc trung học cơ sở ( Bộ giáo
dục và đào tạo )
- Giáo trình Âm nhạc ( Nhà xuất bản Đại học sư phạm.)
- Phương pháp giảng dạy Âm nhạc ( Nhà xuất bản Giáo dục )
- Thiết kế bài giảng Âm nhạc 9 (Nhà xuất bản Văn Hoá )- 18 -
- 19 -