1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Ta biết rằng “Giáo dục là quốc sách hàng đầu” bởi vì nói đến giáo dục là nói
đến một khái niệm mang tính rộng lớn trong xã hội. Không những thế hoạt động
giáo dục nó còn tác động trực tiếp đến sự sống còn và tồn tại của mỗi dân tộc, mỗi
quốc gia trên thế giới. Bởi vì một quốc gia có nền giáo dục phát triển thì quốc gia
đó sẽ có nền kinh tế phát triển nhanh, mạnh và bền vững. Một đất nước có thế
mạnh kinh tế sẽ khiến người ta nghĩ ngay đến đất nước, đất nước đó có một nền
giáo dục phát triển mạnh mẽ.
Nắm được tầm quan trọng của giáo dục Đảng và nhà nước ta đã coi giáo dục
là một chiến lược có tầm cỡ lớn. Đưa đất nước này ngày một đi lên trên con đường
hội nhập và phát triển mạnh mẽ về mọi mặt, cùng với việc hội nhập với các cường
quốc trên thế giới. Như Bác Hồ từng nói: “Vì lợi ích mười năm trông cây.Vì lợi ích
trăm năm trồng người” Câu châm ngôn ấy đến nay và mai sau vẫn khắc sâu trong
tiềm thức mỗi con người. Chính vì vậy Bác đã khẳng định không có giáo dục thì
không nói gì đến kinh tế văn hoá. Sản phẩm của giáo dục chính là con người, mà
con người là mục tiêu, động lực của sự phát triển đất nước, trong tương lai đó chính
là thế hệ trẻ.
Chính vì vậy việc chăm sóc giáo trẻ ngay từ khi còn nhỏ là vô cùng quan
trọng trong sự nghiệp giáo dục, nhằm hình thành và phát triển nhân cách toàn diện
cho trẻ sau này. Có thể nói hoạt động tạo hình chiếm một vị trí quan trọng trong
chương trình giáo dục mầm non, nó là phương tiện cơ bản cho việc giáo dục thẩm
mỹ, giáo dục toàn diện cho trẻ ngay từ những năm đầu của cuộc sống.Vì sao tôi có
thể khẳng định như vậy? Bởi vì: Theo xu thế của thời đại ngày nay, đất nước ta
đang trên đường đổi mới, hội nhập và phát triển song song với sự phát triển không
ngừng của khoa học - công nghệ và sự du nhập của văn hoá từ các nước trên thế
giới, thì văn hoá nghệ thuật giữ vai trò vô cùng quan trọng trong việc giữ gìn bản
sắc văn hoá của nhân loại, tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa của nhân loại.
Đối với chúng ta trẻ em là chủ nhân tương lai của đất nước là những búp
măng non trong sáng, sánh như một tờ giấy “Vậy mà với trẻ mầm non có đặc điểm
hay bắt chước, thích tìm tòi khám phá thế giới xung quanh, trẻ dễ dàng thu hút bởi
giáo ghép 3 độ tuổi, nhằm giúp trẻ tăng cường hiệu quả việc học vẽ một cách hứng
thú, tự tin, mạnh dạn thực hiện thành thạo các hoạt động của mình.
- Phân tích tổng hợp khái niệm vấn đề, từ đó rút ra cải tiến một số phương
pháp rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ.
- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của “Một số kinh nghiệm khuyến
khích cho trẻ mẫu giáo ghép 3 độ tuổi hoat động tích cực trong giờ học vẽ theo
mẫu”ở trường mầm non.
1.3. Đối tượng nghiên cứu
- Trẻ mẫu giáo ghép 3 độ tuổi (3- 4- 5 ).
- Tổng số trẻ: 31 cháu.
- Khu bàng – Trường mầm non Trung Thượng – Quan Sơn.
- Một số kinh nghiệm khuyến khích trẻ mẫu giáo ghép 3 độ tuổi hoạt
động tích cực trong giờ học vẽ theo mẫu ở Khu bàng - Trường mầm non Trung
Thượng - Quan Sơn.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp trực quan hình tượng.
- Phương pháp dùng từ giảng giải.
- Phương pháp thực hành nghệ thuật.
2
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận về thực hiện “Một số kinh nghiệm khuyến khích trẻ
mẫu giáo ghép 3 độ tuổi hoạt động tích cực trong giờ học vẽ theo mẫu”
Để nâng cao chất lượng giáo dục nói chung, hoạt động tạo hình nói riêng và
thể loại dạy trẻ vẽ “theo mẫu” là việc làm cần thiết để phát huy năng khiếu của trẻ
một cách tự nhiên trong chương trình giáo dục mầm non, lĩnh vực phát triển thẩm
tạo ra được sản phẩm. Còn đối với trẻ không thích không hứng thú ngồi vẽ hơn nữa
tư duy của trẻ gắn liền với cảm xúc ý muốn chủ quan nên trẻ ghi nhớ những gì trẻ
cảm thấy thích thú và say mê thực hiện ý tưởng của mình. Ngoài ra qua giờ dạy
mẫu còn hình thành ở trẻ những kỹ năng như tư thế ngồi ngay ngắn, khả năng cầm
bút, sử dụng màu sắc… những khả năng rất cần thiết cho trẻ.
3
Hiểu rõ được tầm quan trọng cho việc hình thành cho trẻ một số tố chất và
thói quen hình thành trong đầu trẻ những biểu tượng cho trẻ trong giờ dạy mẫu, vì
thế tôi đã tìm ra “Một số kinh nghiệm khuyến khích trẻ mẫu giáo 3 độ tuổi hoạt
động tích cực trong giờ học vẽ theo mẫu”
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng “Một số kinh nghiệm khuyến
khích trẻ mẫu giáo ghép 3 độ tuổi hoạt động tích cực trong giờ học vẽ theo mẫu”
* Thuận lợi:
Trường mầm non Trung Thượng được sự quan tâm giúp đỡ chỉ đạo triển khai
kịp thời của UBND huyện, PGD và ĐT Quan sơn, Đảng ủy UBND xã Trung
Thượng ban lãnh đạo các chòm bản, tổ chức tầm nhìn thế giới, các đoàn thể xã hội
trong toàn xã tập trung xây dựng cơ sở vật chất, cải tạo khuôn viên xây dựng môi
trường trong và ngoài lớp xanh, sạch, đẹp, tăng cường duy trì trường chuẩn quốc
gia mức độ I và công tác đánh giá kiểm định chất lượng GDMN đạt tiêu chuẩn chất
lượng giáo dục cấp độ III.
Trường có đội ngũ giáo viên trẻ, khỏe, nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ, có tinh
thần đoàn kết, và tương trợ lẫn nhau trong cuộc sống cũng như trong công tác, trình
độ nghiệp vụ chuyên môn của cán bộ giáo viên đã được chuẩn và trên chuẩn.
Bản thân tham gia đầy đủ các chuyên đề của ngành học mầm non, trong đó
có chuyên ngành xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm…
Lớp được biên chế 2 giáo viên, có đủ trình độ chuyên môn chuẩn và trên
chuẩn, các cô có lòng nhiệt huyết, yêu nghề, mến trẻ, có tinh thần đoàn kết, tương
trợ lẫn nhau trong công tác chuyên môn nghiệp vụ, cũng như trong cuộc sống .
đã đề ra mục đích yêu cầu: Cần vận dụng phương pháp dạy học tích cực cho trẻ
trong các tiết học ở mọi lúc mọi nơi, nên thực trạng hiện nay ở các trường mầm non
chỉ quan tâm đến việc học chữ học viết chưa chú trọng đầu tư vào phát triển năng
khiếu cho trẻ, điều này chưa được quan tâm đúng mức. Chính vì thế mà dẫn đến kết
quả giờ dạy chưa cao. Để phát huy được tích tích cực chủ động sáng tạo của trẻ thì
cô giáo phát giúp trẻ phát triển thẫm mỹ cũng như phát triển toàn diện thông qua
hoạt động này.
Muốn vậy ngay đầu năm học tôi đã bắt đầu khảo sát trên trẻ qua phiếu đánh
giá với kết quả thực trạng ban đầu việc khảo sát cho thấy như sau:
Bảng khảo sát đầu năm học về việc “Khuyến khích trẻ MG ghép 3 độ tuổi
hoạt động tích cức trong giờ học vẽ theo mẫu.
* Khảo sát thực trạng của lớp.
TT Khả năng của trẻ
Tổng
số trẻ
31
Mức độ của trẻ
Đạt
%
C.đạt
12
39%
19
%
61%
1
4
Nhận xét sản phẩm
31
13
42%
18
58%
Qua thực tế khảo sát ở lớp tôi phụ trách khi tôi chưa cải tiến các phương
pháp dạy học thì nhìn vào bảng thống kê kết quả của trẻ còn rất thấp. Cũng từ đó
tôi đã tìm ra môt số nguyên nhân và giải pháp để giúp trẻ có được khả năng chú ý,
kỹ năng vẽ, kỹ năng phối màu....được tốt hơn.
2. 3. Các giải pháp khuyến khích trẻ mẫu giáo ghép 3 độ tuổi hoạt động
tích cực trong giờ học vẽ theo mẫu
2. 3.1. Công tác chuẩn bị của cô trước giờ hoạt động tạo hình
Trước giờ dạy vẽ tôi dành nhiều thời gian nghiên cứu bài soạn, tham khảo ý
kiên của đồng nghiệp, chuẩn bị tốt đồ dùng đảm bảo đẹp, tạo điều kiện cho trẻ đi
5
thăm quan, quan sát con vật, đồ vật, thế giới xung quang trẻ, từ đó giúp trẻ ghi nhớ
về màu sắc cấu tạo ....
Với giải pháp này tôi sẻ cung cấp cho trẻ những biểu tượng, cho trẻ tiếp xúc
hứng tham gia tích cực, cuối hoạt động trẻ là người được tham gia đánh giá vào kết
quả của mình và cô là người đưa ra kết quả của hội thi.
Ví dụ: Cô tổ chức cho trẻ thi hội thi.
Cô giới thiệu, gợi ý cho trẻ về chủ đề hội thi như: Sắp tới nhà Trường sẽ có
buổi triển lãm tranh, và để có những bức tranh đẹp đi dự triển lãm, thì ngay bây giờ
lớp mình sẽ phải thi xem ai là người vẽ đẹp để được đi tham dự triển lãm tranh nhé.
Từ những động lực trên sẽ làm cho trẻ có hứng thú để tham gia vẽ tranh đẹp
và được đi tham gia triển lãm.
2.3.3 Tích hợp lồng ghép các hoạt động trong hoạt động học
Âm nhạc, toán, MTXQ và giáo dục trẻ biết yêu quý, giúp đỡ và bảo vệ thiên
nhiên không làm ô nhiễm môi trường, không chặt phá cây cối bừa bãi, hiểu được
tầm quan trọng của môi trường đối với đời sống con người.... Bằng hệ thống các
câu hỏi gởi mở, sự gợi ý của cô theo sự hiểu biết của trẻ theo từng độ tuổi từ đó trẻ
yêu thích môn tạo hình và mong muốn được vẽ nhiều hơn.
Ví dụ:
Trong khi tổ chức hoạt động học vẽ “Mặt trời” tôi kết hợp vào các môn học như
toán. Tôi cho trẻ nhận biết hình tròn, các nét xiên, còn MTXQ tôi cho trẻ nhận biết
màu sắc, hình dạng… Đối với âm nhạc tôi sẻ cho trẻ hát, múa các bài hát về chủ đề
các hiện tượng thiên nhiên … Khi tích hợp vào ngôn ngữ tôi cho trẻ đọc các bài
thơ có liên quan đến chủ đề.
7
(Hình ảnh cô đang vẽ mẫu cho trẻ quan sát)
2.3.4. Tích hợp lồng ghép các trò chơi.
Trong mỗi hoạt động học tôi lồng ghép trò chơi để thay đổi trạng thái hoạt
động để trẻ hứng thú tham gia tích cực, cảm thấy không bị mệt mỏi, tinh thần sảng
khoái trong giờ học. Đối với trẻ “học mà chơi, chơi mà học”. Vậy khi trẻ tham gia
hoạt động học đề trẻ có hứng thú tích cực cùng cô đến cuối hoạt động, cô phải
Ví dụ: Ở hoạt động góc tôi xây dưng cho trẻ 4 góc chơi:
- Góc tạo hình: Tôi cho trẻ vẽ các nét cong tròn để tạo thành ông mặt trời.
- Góc xây dựng: Xây dựng khu bể bơi.
- Góc sách cho trẻ quan sát các hiện tượng thời tiết.
- Góc học tập: Tô mầu nước và các hiện tượng tự nhiên
(Hình ảnh trẻ đang chơi tại góc)
Ví dụ: Ở hoạt động ngoài trời tổ chức cho trẻ đi quan sát hiện tượng thời
tiết. Sau đó tôi có thể hỏi trẻ một số câu hỏi nhằm kích thích tính tò mò của trẻ,
đồng thời tạo biểu tượng trong đầu trẻ được phong phú hơn. Hơn nữa tôi còn chuẩn
bị tốt đồ dùng trực quan nhằm phục vụ cho tiết dạy hấp dẫn, sinh động và phù hợp.
Với cách tiến hành như trên tôi đã vận dụng cải tiến các phương pháp và đưa
một số biện pháp mới vào dạy trẻ một cách nhẹ nhàng lô gic giúp trẻ phát triển tư
duy, tưởng tượng sáng tạo một cách phù hợp nhất.
* Biện pháp 2: Phát triển khả năng vẽ cho trẻ mọi lúc mọi nơi:
Ngoài việc tạo hứng thú cho trẻ ở tiết học vẽ tôi còn nghiên cứu tạo hứng thú
cho trẻ mọi lúc mọi nơi, trong giờ đón trẻ hoạt động ngoài trời. Ngoài vẽ tôi còn
động viên trẻ làm đồ dùng đồ chơi trong giờ hoạt động góc. Trẻ biết vẽ những con
vật trẻ yêu thích....
9
Được hoạt động, khám phá với những con vật mình tạo ra, trẻ rất thích thú và
tự hào, trẻ càng say mê với hoạt động học vẽ để trang trí ở các góc trong lớp.Từ
những hoạt động này khả năng thẩm mỹ sự khéo léo của đôi bàn tay trẻ đã được
nâng lên rất nhiều.
Để phát huy hơn nữa khã năng vẽ của trẻ tôi đã tích hợp cho trẻ vẽ vào các
môn học khác như: Văn học, toán, MTXQ....Hoặc xen kẽ vào các hoạt động.Vui
chơi, ngoài trời, hoạt động chiều.
Ví dụ: Tích hợp vào văn học.
bảo chưa đẹp, tôi nhẹ nhàng hỏi? Ngọc Hân ơi con vẽ được gì? Thế ông mặt trời vẽ
bằng nét gì? ... Thật bất ngờ khi nghe cháu Hân trả lời một cách nghộ nghĩnh.
(Thưa cô hôm nay trời sắp mưa nên ông mặt trời này không có ánh nắng cô ạ) tôi
sẽ nói với cả lớp, các con ạ bạn Hân đang vẽ ông mặt trời nhưng bạn lại tưởng
tượng rất phong phú đấy. Khi trời nắng bạn Hân sẽ vẽ thêm nhiều tia nắng, thêm
những đấm mây.
11
Đối với trẻ 4- 5 tuổi câu hỏi sẽ khó hơn: Hỏi trẻ Hà My: Con vẽ bức tranh
có nội dung gì? Ông mặt trời của con có những gì? (có tia nắng)
Đối với trẻ 5- 6 tuổi: Ngọc Vy hôm nay con vẽ tranh về nội dung gì? Vậy
ông mặt trời của con nói lên thời tiết như thế nào? ( Nắng, nóng, mây xanh và trong
vắt). Vậy khi trời mưa bầu trời sẽ như thế nào?
Vậy các con quan sát xem bạn Hân 3 tuổi vẽ được ông mặt trời. Bạn Hà My
4 tuổi vẽ ông mặt trời có tia nắng thể hiện trời hôm nay nắng, nóng. Bạn Ngọc Vy
cũng vẽ được ông mặt trời nhưng có them những đám mây xanh. Các bạn ai cũng
vẽ được bức tranh rất là đẹp lần sau các bạn cố gắng vẽ đẹp hơn nữa nhớ chưa nào.
Khi cô nhận xét trẻ tránh trường hợp chê xấu và không động viên trẻ sẽ làm
trẻ buồn và thất vọng, dù sao cô giáo cũng phải nên tôn trọng những sản phẩm của
trẻ mặc dù chưa được đẹp.
* Phương pháp 5: Tạo môi trường phong phú trong lớp học.
Để thu hút được sự chú ý của trẻ, trước hết phải tạo điều kiện được sống
trong một không gian đẹp, đảm bảo tính thẩm mỹ.Vì vậy tôi đã sắp xếp trang trí lớp
học thoáng mát, góc tạo hình luôn được thay đổi theo chủ đề cho trẻ làm tranh ảnh
bằng nhiều nguyên vật liệu khác nhau. Góc tạo hình trang trí bằng các sản phẩm
của trẻ tạo ra. Ngoài ra tôi còn cho trẻ được quan sát môi trường bên ngoài tạo cho
trẻ thêm phần hứng thú, cho trẻ được thoải mái sau mỗi hoạt động.
Bên cạnh đó tôi còn nhấn mạnh với phụ huynh ngay từ đầu năm về tầm quan
trọng của hoạt động tạo hình, tuyên truyền với phụ huynh lựa chọn thời gian dạy
trong hoạt động học vẽ theo thể loại “Vẽ theo mẫu” Trẻ lớp tôi tạo ra nhiều sản
phẩm đẹp hứng thú, yêu thích tích cực hoạt động. Sản phẩm của trẻ được trang trí
thay vào những bức tranh ở góc tạo hình. Tất cả các không gian ở lớp đều được
trang trí bằng sản phẩm của trẻ với nhiều bức tranh vẽ ngộ nghĩnh, hồn nhiên khác
nhau, trẻ được quan sát các sản phẩm của mình và của bạn tạo ra có thể nói trẻ có
thể sống trong không gian riêng của mình.
+ Đối với phụ huynh.
Phụ huynh đã có nhiều hiểu biết về kiến thức tạo hình. Biết kết hợp với giáo
viên để rèn luyện kỹ năng vẽ cho trẻ mọi lúc mọi nơi.
Dành thời gian quan tâm đến con em mình nhiều hơn nữa về sức khỏe, cũng
như các kiến thức cho trẻ.
Thường xuyên quan tâm đến các buổi hội họa của trường lớp. Để biết được
năng khiếu của con mình, vì vậy tôi đã thành công trong quá trình dạy vẽ cho trẻ.
Chứng minh cụ thể cho sự thành công của tôi là kết quả khảo sát lần 2 của
trẻ.
Bảng khảo sát cuối năm học về việc “ Khuyến khích trẻ mẫu giáo ghép 3
độ tuổi hoạt động tích cực trong giờ học vẽ theo mẫu”.
* Khảo sát chất lượng cuối năm.
13
TT
1
Khả năng của trẻ
2
Khả năng tập chung chú ý của
trẻ
31
30
97%
1
3%
Nhận xét sản phẩm
31
30
97%
1
3%
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Thông qua việc kiên trì thực hiện “Một số kinh nghiệm khuyến khích trẻ
mẫu giáo ghép 3 độ tuổi hoạt động tích cực trong giờ học vẽ theo mẫu” đã đem lại
những hiệu quả .
Nâng cao nghệ thuật tạo hình qua việc trẻ thể hiện dạy trẻ vẽ.
Sưu tầm được nhiều đồ dùng đồ chơi phục vụ cho hoạt động tạo hình và các
hoạt động khác.
cách tổ chức các hoạt động sao cho phù hợp với các cháu tùy vào lứa tuổi. Cô giáo
không ngừng rèn luyện và nâng cao kỹ năng, trau dồi kiến thức, học hỏi đồng
nghiệp, tham dự hội thi khi có dịp và luôn phát huy tính tích cực ở mọi lúc mọi nơi.
3.2. Kiến nghị:
Kiến nghị lãnh đạo nhà trường tham mưu với các cấp, địa phương xây dựng
cho nhà trường phòng trưng bầy sản phẩm để các cháu được phát triển nhiều hơn
nữa về năng khiếu tạo hình của mình.
Phòng giáo dục nên mở nhiều các lớp tập huấn chuyên đề để giáo viên tham
gia rút kinh nghiệm.
Kiến nghị với các cấp chính quyền địa phương mở các lớp học tiếng dân tộc,
để giáo viên được tiếp thu và truyền đạt kiến thức cho trẻ bằng tiếng dân tộc trẻ
hiểu một cách chính xác và đầy đủ thong tin.
Nhà trường mua sắm về cơ sở vật chất, chủ yếu là về đồ dùng đồ chơi cho trẻ.
Ngoài ra cần có sự quan tâm của các bậc phụ huynh đến việc chăm sóc giáo dục trẻ
và nhận thức về việc cho con ra lớp chuyên cần, theo đúng độ tuổi và thường xuyên
giao tiếp với con bằng tiếng việt.
Trong quá trình thực hiện đề tài rất khó, do đó không tránh khỏi những thiếu
sót nhất định. Vậy bản thân tôi rất mong hội đồng khoa học sáng kiến kinh nghiệm
các cấp, góp ý bổ sung cho đề tài của tôi được hoàn thiện hơn, nhằm đem lại kết
quả hửu hiệu cho trẻ hơn nữa trong quá trình giảng dạy hoạt động tạo hình sau này.
15
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Trung Thượng, ngày 4 tháng 4 năm 2018
Tôi xen cam đoan đây là SKKN của mình viết
không sao chép nội dung của người khác.