Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn âm nhạc lại lớp lá 4 trường mầm non Cư
Pang
theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
I. Phần mở đầu .
1. Lí do chọn đề tài:
Âm nhạc là nhu cầu của cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu đối với
con người. Đặc biệt đối với trẻ mầm non thì âm nhạc là một loại hình nghệ thuật hết
sức gần gũi và nó phát triển năng lực cảm xúc, tưởng tượng, sáng tạo, sự tập trung chú
ý, khả năng diễn tả hứng thú của trẻ. Âm nhạc là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế
giới xung quanh, phát triển ngôn ngữ, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm, ... Đối với
trẻ, âm nhạc là thế giới kì diệu đầy cảm xúc. Trẻ có thể tiếp nhận âm nhạc ngay từ khi
còn nằm trong nôi. Trẻ mầm non dễ cảm xúc, ngây thơ, trong sáng, nên tiếp xúc với
âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu. Thế giới âm nhạc muôn màu không ngừng chuyển
động tạo điều kiện cho trẻ phát triển các chức năng tâm lí, năng lực hoạt động và sự
hiểu biết.
Ngoài ra âm nhạc còn được coi là một trong những phương tiện hữu hiệu nhất góp
phần giáo dục thẩm mỹ cho trẻ. Mục đích của giáo dục thẩm mỹ là trong khi tiếp xúc với
các dạng hoạt động âm nhạc khác nhau như ca hát, nghe nhạc, nghe hát, vận động theo
nhạc, trò chơi âm nhạc là nhằm phát triển ở trẻ khả năng lĩnh hội, cảm thụ và hiểu cái đẹp,
yêu thích cái đẹp, thích tạo ra cái đẹp. Và giáo dục âm nhạc là một quá trình phức tạp,
gồm nhiều giai đoạn và liên tục trong suốt quá trình đào tạo con người. Giáo dục âm nhạc
ở trường mầm non là một mắt xích đầu tiên và quan trọng nhất vì những ấn tượng về cái
hay cái đẹp của âm nhạc mà trẻ tiếp nhận được ở độ tuổi đầu tiên của cuộc đời này không
chỉ khơi dậy ở trẻ những cảm xúc chân thực đầu tiên với âm nhạc mà còn sẽ được giữ mãi
trong tâm hồn trẻ suốt cả cuộc đời. Âm nhạc có sức lay động tâm hồn mạnh mẽ, không có
gì có thể đánh thức tình cảm con người bằng âm nhạc. Có thể nói giáo dục âm nhạc là một
trong những con đường hoàn thiện đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ và thể lực cho trẻ. Giáo viên
mầm non sử dụng âm nhạc để ổn định tổ nhóm vào bài hay chuyển tiếp các phần trong
giờ học hay chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác để tạo hứng thú, thư giãn gây
sự chú ý cho trẻ.
giáo dục, cải tiến các phương pháp học truyền thống đàm thoại, luyện tập.
Nhiệm vụ:
Nhằm đưa ra một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi lá 4 học tốt hoạt động âm nhạc
Tạo nhiều cơ hội cho trẻ phát huy tính tích cực và hứng thú khi được tham gia
các hoạt động âm nhạc như hát, múa, vận động theo nhạc, chơi trò chơi âm nhạc hay
khi tham gia biểu diễn văn nghệ chào mừng các ngày hội, ngày lễ được tổ chức tại
trường như ngày hội “Bé đến trường”, “Vui hội trăng rằm”, “Chào mừng ngày nhà
giáo Việt Nam”,…
3. Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp sư phạm giúp học tốt hoạt động âm nhạc theo hướng lấy trẻ
làm trung tâm.
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
Khuôn khổ nghiên cứu: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt hoạt động âm
nhạc tại trường mầm non Cư Pang lấy trẻ làm trung tâm học sinh lớp lá 4.
Đối tượng khảo sát: Trẻ lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang xã EaBông huyện
Krông Ana, tỉnh ĐăkLăk.
Thời gian nghiên cứu: từ tháng 8 năm 2017 đến tháng 3 năm 2018.
5. Phương pháp nghiên cứu:
a. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:
Phương pháp thu thập những thông tin qua các tư liệu trên Internet, tham khảo
đọc các tài liệu phát triển thẩm mỹ cho trẻ, Module 5 đặc điểm phát triển thẩm mỹ cho
trẻ, tham khảo chương trình giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, thông qua mạng internet
tìm những bài hát phù hợp với lứa tuổi của trẻ, phù hợp với nội dung chương trình
giáo dục mầm non.
b. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
Hằng ngày giáo viên quan sát các hoạt động của trẻ giúp giáo viên nắm bắt
được tình hình của trẻ để có kế hoạch phù hợp trong việc chăm sóc giáo dục trẻ sau đó
tổng hợp và rút kinh nghiệm.
Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Thường xuyên nghiên cứu các đề tài trong
chương trình giáo dục soạn bài và chuẩn bị đồ dùng trước khi lên lớp, áp dụng các
chỉ….Và đối với trẻ mầm non 5-6 tuổi thì hoạt động âm nhạc không phải hình thức
dạy hát nữa mà là hình thức vỗ tay theo nhịp, các loại tiết tấu , múa vận động nhịp
nhàng phù hợp với sắc thái, nhịp điệu bài hát, bản nhạc. Trẻ có thể chuyển đổi điệu bộ
theo âm điệu, biết kết hợp khăng khít giữa thời gian với âm nhạc, vận động phù hợp
toàn thân với một trình tự tương đối phức tạp trong các điệu múa hay tái hiện một số
tiết tấu khó. Có nhu cầu hoạt động âm nhạc, biết thể hiện cảm xúc khi hát múa. Trẻ có
ấn tượng sâu sắc khi nghe nhạc qua đài, xem băng đĩa, biết so sánh một vài thể loại âm
nhạc về âm thanh, tính chất, lời ca.
Nhiều công trình nghiên cứu phát triển của trẻ đã xác định rằng, tiến hành việc
giáo dục âm nhạc ở tuổi mẫu giáo sẽ thu được kết quả tốt. Dựa vào Module 5: Đặc
điểm phát triển âm nhạc của trẻ mầm non 5-6 tuổi đây là giai đoạn chuẩn bị cho trẻ
vào trường Tiểu học, trẻ biết tập trung nghe nhạc, trẻ có khả năng cảm nhận bài hát,
các vận động cơ bản đã hoàn thiện hơn, đặc biệt khả năng vận động của các cơ lớn.
Trẻ biết phối hợp động tác tay chân, thân hình, biết múa cùng các bạn trẻ có khả năng
tri giác toàn vẹn hình tượng âm nhạc, cảm giác tai nghe và kinh nghiệm nghe nhạc của
trẻ cũng được tich lũy nhiều hơn. Trẻ có thể phân biệt được độ cao thấp của âm thanh,
độ to nhỏ (mạnh hay yếu) âm sắc của một số nhạc cụ, giọng hát. Trẻ có thể vận động
theo nhạc một cách nhịp nhàng, uyển chuyển, có thể di chuyển ở các đội hình khác
nhau Bỏ qua giai đoạn này là một thiệt thòi lớn cho các cháu trong các lứa tuổi sau.
Theo chương trình thực hành lấy trẻ làm trung tâm của Nhà xuất bản giáo dục:
Âm nhạc giúp trẻ có thể được sáng tạo sử dụng trí tưởng tượng, cảm giác của trẻ và
bày tỏ cảm giác cảm xúc qua âm nhạc. Âm nhạc đã đem lại cho trẻ một thế giới âm
thanh nhiều màu sắc, gợi cho trẻ sự thú vị, hấp dẫn và sự hài hòa tinh tế, tạo điều kiện
cho trẻ thể hiện chính bản thân mình.
Trần Thị Thúy Phương - Trường mầm non Cư Pang
Trang 3
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn âm nhạc lại lớp lá 4 trường mầm non Cư
Trẻ chủ động sáng tạo tham 7/25
gia hoạt động âm nhạc
28%
Trẻ hát đúng lời và giai điệu 8/25
bài hát
32%
Trẻ thể hiện cảm xúc trong 6/25
giai điệu bài hát
24%
Trẻ chưa đạt
17/25
18/25
17/25
19/25
Tỉ lệ (%)
68%
72%
68%
76%
Nguyên nhân chủ quan:
Ưu điểm: Về cơ sở vật chất lớp lá 4 thuộc phân hiệu Buôn Hma có phòng
học rộng rãi thoáng mát, trang thiết bị đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trẻ tương đối
như kỹ năng nuôi dạy con của phụ huynh còn hạn chế.
Trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn, chưa tự tin vào bản thân do nhu cầu tiếp
xúc với mọi người chưa nhiều cha mẹ đi làm rẫy làm gạch vào tối trẻ đi theo nên
nghỉ nhiều và đi học thì hay ngủ gật tiếp thu bài chưa tốt gây ảnh hưởng rất nhiều
quá trình giảng dạy của cô và trẻ.
Nguyên nhân khách quan:
Ưu điểm: Trường có khuôn viên rộng rãi do ĐăkMan xây dựng, không gian
thoáng mát, môi trường học tập trong và ngoài lớp vui chơi của trẻ sạch sẽ, an toàn,
ngoài ra lớp còn được sự quan tâm chặt chẽ của ban lãnh đạo nhà trường. Tập thể
giáo viên luôn nhiệt tình trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, công tác tuyên
truyền tốt tới các bậc cha mẹ học sinh biết được tầm quan trọng của việc đưa trẻ
đến trường đúng độ tuổi.
Trẻ hứng thú tham gia các hoạt động cũng như hứng thú với những đồ dùng,
đồ chơi và sử dụng những đồ dùng, đồ chơi âm nhạc một cách tích cực, có hiệu
quả; trẻ thích được thể hiện mình qua các hoạt động làm quen âm nhạc.
Hạn chế: Các cháu học sinh con em đồng bào dân tộc thiểu số do bố mẹ đi
làm rẫy, làm gạch đời sống kinh tế của một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm
đến việc học của con em làm giảm sút tình trạng học tập của trẻ hằng ngày trên lớp.
Đời sống kinh tế của một số phụ huynh còn gặp nhiều khó khăn nên sự quan
tâm, chăm sóc và giáo dục trẻ chưa cao.
Một số cha mẹ học sinh chưa nhận thức đúng được tầm quan trọng của việc
cho con em đến trường Mầm non theo đúng độ tuổi. Kiến thức về chăm sóc cũng
như kỹ năng nuôi dạy con của phụ huynh còn hạn chế.
Trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn, chưa tự tin vào bản thân do nhu cầu tiếp
xúc với mọi người chưa nhiều cha mẹ đi làm rẫy làm gạch vào tối trẻ đi theo nên
Trần Thị Thúy Phương - Trường mầm non Cư Pang
Trang 5
nên tôi đã đi sâu tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý từng trẻ nhu cầu học của trẻ suy nghĩ
hằng ngày qua biểu hiện của trẻ tạ lớp.
Ví dụ: Trẻ hôm nay đi học buồn không tham gia vào hoạt động học nhất là
hoạt động môn âm nhạc, tìm hiểu trẻ xem nguyên nhân vì sao trẻ có đau ốm gì không?
hay gia đình trẻ có chuyện gì buồn không, thông qua hoạt động trò chuyện cùng trẻ
tìm hiểu tâm lý trẻ, hay trao đổi cùng phụ huynh khi trả trẻ xem tình hình trẻ ngày hôm
đó như thế nào, và thông qua giao tiếp bạn bè trẻ xem trẻ nguyên nhân gì trẻ có biểu
hiện như vậy.
Bám sát kế hoạch giáo dục của nhà trường đầu năm học, bám sát kế hoach xây
dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm của nhà xuất bản giáo dục trên cơ sở đó xây
dựng kế hoạch năm, chủ đề tuần có 13 tiêu chí gồm 24 chỉ số đề ra các kế hoạch chăm
sóc giáo dục trẻ phù hợp với tình hình của lớp mình, của địa phương nơi trẻ đang sống
và sinh hoạt. Dựa vào tiêu chí 3: Đa dạng các hình thức giao tiếp với cha mẹ trẻ. Chỉ
số 8: Có đa dạng hình thức giao tiếp trực tiếp.
Trần Thị Thúy Phương - Trường mầm non Cư Pang
Trang 6
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn âm nhạc lại lớp lá 4 trường mầm non Cư
Pang
theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt trẻ khác nhau về thể chất tình cảm trí tuệ,
hoàn cảnh gia đình. Vì vậy đặc điểm tâm sinh lí cũng khác nhau. Do đó việc lựa chọn
bài hát để dạy cho trẻ cũng khác nhau, kể cả trò chơi âm nhạc cũng vậy. Với trẻ mẫu
giáo 5-6 tuổi, trẻ hát một cách tình cảm không phải gắng sức, âm thanh mềm mại, nhẹ
nhàng ở âm vực Rề – Đô, biết giữ hơi trước lúc bắt đầu hát hoặc giữa các đoạn nhạc.
Hát lời hát rõ ràng, bắt đầu và kết thúc bài hát đúng lúc, bắt vào giai điệu một cách
chính xác. Hát to dần, nhỏ dần với các tốc độ khác nhau một cách tự tin khi có nhạc
Trang 7
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn âm nhạc lại lớp lá 4 trường mầm non Cư
Pang
theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
Trẻ với góc âm nhạc và động âm nhạc cùng phụ huynh
Vì vậy, giáo viên phối hợp với phụ huynh cung cấp nguyên vật liệu phế thải hay
nguyên vật liệu có địa phương như tre, trúc, lon ,chai nhựa , vỏ dừa…. tạo nhiều đồ
dùng, đồ chơi đẹp, hấp dẫn xung quanh lớp như đàn, thanh gõ, dàn trống, trống lắc, …
để thu hút trẻ vào góc chơi và thể hiện được khả năng âm nhạc của mình. Trẻ có thể làm
quen, ôn luyện, củng cố và vận dụng phát triển những kỹ năng âm nhạc qua các trò chơi
và hoạt động sáng tạo làm phát triển khả năng sáng tạo của trẻ. Do đó, cần chú ý tận
dụng diện tích phòng học, góc âm nhạc một cách phù hợp và chú ý bố trí, sắp xếp các
dụng cụ, đồ dùng âm nhạc để tạo môi trường học gần gũi, thoải mái cho trẻ.
Cung cấp cho trẻ nhiều nguồn âm thanh: các loại lon, thùng thiếc, hột hạt, gạo,
các loại đá, các dụng cụ nhà bếp, khối gỗ, chén bằng nhôm. Có thể để giấy báo hay
những loại giây phế liệu có kích cỡ lớn, tạo điều kiện cho trẻ sáng tạo ra các kiểu áo
váy... theo ý tưởng cá nhân, phục vụ cho biểu diễn văn nghệ và nhảy múa tự do.
Tất cả những đồ dùng, đồ chơi bài trí ở trạng thái mở, trẻ dễ dàng lấy và sử
dụng. Và bố trí góc âm nhạc cần chú ý sao cho ở nơi đó tiếng ồn ào trẻ tạo ra tại góc
không ảnh hưởng, làm phiền đến những hoạt động yên tĩnh ở góc khác.
Để kích thích tính tò mò, ham hiểu biết, lôi cuốn trẻ vào góc chơi âm nhạc, phải
luôn chú ý thay đổi chất liệu, những thiết bị tạo âm thanh khác nhau định kỳ để trẻ
không nhàm chán qua các chủ đề trong năm, tạo điều kiện cho trẻ sử dụng tối đa các
đồ dùng, đồ chơi. Tại góc âm nhạc khuyến khích trẻ tự làm hay cùng trẻ trang trí một
số đồ dùng đồ chơi để vỗ hay gõ đệm bài hát nhằm gây hứng thú cho trẻ khi sử dụng.
màu sắc sặc sỡ. Do đó tạo môi trường đồ dùng đồ chơi phong phú, đa dạng và ở trạng
thái mở là giúp trẻ mạnh dạn thể hiện khả năng âm nhạc của mình cũng đồng thời giúp
trẻ học hỏi nhau và sửa cho nhau những câu hát chưa đúng lời, đúng giai điệu.
Biện pháp 3: Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi và cách bố trí sắp xếp đồ dùng,
đồ chơi để thu hút trẻ hứng thú tham gia hoạt động âm nhạc.
Trên cơ sở đã xác định những nội dung cần xây dựng và những thứ có thể lưu
giữ lại được từ chủ đề trước thì phải có kế hoạch mua sắm, sưu tầm, làm đồ dùng đồ
chơi để phục vụ cho chủ đề mới.
Ví dụ: Từ chủ đề: “Thế giới thực vật” chuyển sang chủ đề “Thế giới động vật”
có thể lưu thành tranh mảng tường “tranh chủ đề với một số cây xanh, hàng rào, thảm
cỏ… có thể bổ sung thêm: mô hình chuồng các con vật, các con vật bằng chất liệu
khác nhau: nhựa, vải, bông… hoặc có thể kết hợp với gia đình để huy động phụ huynh
đóng góp ủng hộ một số thức ăn cho con vật, sưu tầm một số tranh ảnh về các loài
động vật hoặc mang đến lớp cho mượn một vài con vật thật như mèo, gà,…Tân dụng
các nguồn nguyên liệu, phế liệu như chai lọ can dầu ăn ....bằng sự khéo léo của các cô
và trẻ giúp tạo ra vật liệu tự tạo phục vụ nhu cầu học âm nhạc của trẻ.
Đồ dùng cô làm: những thứ cô phải làm là những thứ có tính chất giới thiệu chủ
đề hoặc khó làm hơn do cần sự khéo léo thể hiện bố cục, đường nét, màu sắc.
Đồ dùng phục vụ âm nhạc giúp trẻ hứng thú hơn trong hoạt động âm nhạc như:
Trống lắc, phách tre, trống tròn….
Ví dụ: Trống lắc có thể làm từ vỏ lon nước cắt đôi ra bỏ hạt đá hay sỏi vào
trong dán keo cẩn thận trẻ cầm không bị thương, hay cây tre trúc cắt ra đoạn hai thanh
đập vào nhau tạo ra tiếng kêu làm phách tre, trống từ hộp bánh bằng nhôm hay sắt…
Giáo viên tuy không phải là nghệ sĩ biểu diễn nhưng giọng hát cần chuẩn xác,
diễn cảm kết hợp động tác, điệu bộ phù hợp mang lại cho trẻ niềm vui. Giáo viên cần
nghiên cứu tìm tòi cách thể hiện sáng tạo, trình bày tác phẩm dưới nhiều hình thức
khác nhau để thu hút sự tập trung, chú ý của trẻ, lôi cuốn trẻ mong muốn được tự thể
hiện mình.
Trẻ mẫu giáo là giai đoạn rất nhạy cảm, dễ cảm xúc với những sự vật, sự việc
huyện
Hát múa các bài về tây nguyên được mặc trang phục của vùng miền đó trẻ
cũng sẽ thích thú hơn.
Trần Thị Thúy Phương - Trường mầm non Cư Pang
Trang 11
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn âm nhạc lại lớp lá 4 trường mầm non Cư
Pang
theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
Hình ảnh trẻ múa trang phục tây nguyên
Mỗi chúng ta nói chung và trẻ em nói riêng được mặc đẹp, diện đẹp sẽ làm cho
chúng ta tự tin hơn. Do đó, để trẻ yêu âm nhạc, hứng thú học âm nhạc thì ngoài
phương pháp linh hoạt thì việc giáo viên kết hợp cho trẻ được sử dụng trang phục
trong quá trình tham gia hoạt động cũng góp phần cho hoạt động sôi nổi, đạt kết quả
hơn.
Biện pháp5: Phát huy tính tích cực của trẻ trong hoạt động âm nhạc.
Để khả năng cảm thụ âm nhạc của trẻ được tốt hơn, thì điều đầu tiên giáo viên
nên làm là giúp trẻ hứng thú, tích cực khi được tham gia vào các hoạt động âm nhạc.
Việc đưa âm nhạc đến với trẻ, giáo viên không nhất thiết phải có biệt tài gì lớn lao, mà
hơn hết là giáo viên phải tạo cho trẻ cơ hội được cảm thụ âm nhạc và thể hiện năng
khiếu của bản thân. Bởi trẻ ở lứa tuổi mầm non là "Học bằng chơi - chơi mà học" theo
chương trình giáo dục Mầm non. Do đó chúng ta cho trẻ cảm nhận âm nhạc bằng
nhiều hình thức khác nhau. Cụ thể:
Hoạt động âm nhạc có chủ đích:
Trần Thị Thúy Phương - Trường mầm non Cư Pang
Ví dụ: Một tiết hoạt động âm nhạc cô có thể dẫn dắt lôi cuốn trẻ vào bài bằng
một hội thi bé yêu ca hát, hay có thể tạo dựng một tình huống trẻ vào bài chủ đề: “Bé
đi đường an toàn” tạo dựng tình huống cho trẻ đạp xe đạp làm “bác đưa thư vui tính”
dẫn dắt vào bài hát chủ đề thu hút trẻ. Trong quá trình hoạt động âm nhạc cô cho trẻ
chọn hình thức vận động của mình theo ý thích của trẻ vỗ tay theo nhịp, múa , vận
động sáng tạo trên cơ thể theo nhóm, cá nhân, tổ của trẻ. Không áp đặt trẻ làm theo cô
phát triển hết khả năng sáng tạo của trẻ giúp trẻ hứng thú tham gia hoạt động sôi nổi
hơn tiết dạy đạt kết quả hơn.Kết thúc vận động chính cô hát cho trẻ nghe cô cùng trẻ
hát vận động cùng cô nếu trẻ thích như bài hát: “Anh phi ông ơi” cô giảng nội dung
hỏi trẻ bạn nào thích làm phi công lên thực hiện vận động theo bài hát cùng cô khuyến
khích trẻ tự do chủ động. Trò chơi âm nhạc cô giúp trẻ chọn trò chơi phù hợp với trẻ
thu hút trẻ hứng thú tham gia chơi, lồng ghép bài hát chủ đề nhạc không lời tăng thêm
tính sôi động kích thích trẻ.
Tuy nhiên việc làm này giáo viên không nên lặp đi lặp lại trong tất cả các giờ
hoạt động âm nhạc, trẻ sẽ nhàm chán cho trẻ. Cũng là dạy hát, dạy vận động theo nhịp
bài hát nhưng hôm sau giáo viên có thể không sử dụng đàn mà có thể cho trẻ sử dụng
thêm dụng cụ âm nhạc cho trẻ em như xắc xô, thanh gõ, trống lắc … để kết hợp khi trẻ
đã nhớ lời có thể hát cùng cô kết hợp sử dụng các dụng cụ âm nhạc mà trẻ tự tạo ra.
Trần Thị Thúy Phương - Trường mầm non Cư Pang
Trang 13
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn âm nhạc lại lớp lá 4 trường mầm non Cư
Pang
theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
Hay khi dạy trẻ vận động (múa), giáo viên cũng có thể linh hoạt được. Tùy theo
nội dung lời ca và tính chất và tốc độ của bài để lựa chọn sao cho phù hợp. Giáo viên
cho trẻ đứng thành vòng tròn hay vòng cung hoặc đội hình thể dục và giữ khoảng cách
với nhịp điệu của bài hát.
Ngoài các cách vận động trên cơ thể giáo viên có thể gợi mở, sáng tạo khuyến
khích trẻ nhảy rum ba, cha cha…để cho tiết dạy được phong phú hơn.
Khi cho trẻ nghe hát: Tất cả các hoạt động đều phải được triển khai một cách
liên hoàn nhịp nhàng và linh hoạt. Giữa một hoạt động nhỏ cần có sự liên kết hợp lí
tránh nhàm chán, đơn điệu, tẻ nhạt.
Ví dụ sau khi cô hát cho trẻ nghe 1 – 2 lần giáo viên có thể cho trẻ đọc lời ca rồi
hỏi về nội dung bài, cho trẻ đặt tên bài , tiếp đến trò chơi, rồi cho trẻ nghe lại bài theo
hình thức khác.
Một trong những cách cho trẻ làm quen với âm nhạc là tổ chức các trò chơi âm
nhạc cho trẻ tham gia.Thông qua trò chơi trẻ trực tiếp thực hiện và cảm nhận sự nhanh
chậm, cao thấp to nhỏ của âm thanh một cách tự nhiên nhất. Bên cạnh đó tổ chức cho
trẻ tham gia chơi không những giúp trẻ cảm nhận về âm thanh tốt mà còn giúp trẻ phát
triển trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Khi tổ chức chơi giáo viên giới thiệu trò chơi, phổ
biến cách chơi một cách ngắn gọn, rõ ràng.
Ví dụ: Trò chơi “Tai nhanh hơn” Giáo viên xếp 4 cái ghế trẻ đứng xung quanh
chọn 6 trẻ lên chơi lần lượt trẻ đi vòng tròn hát bài hát chủ đề khi nghe hiệu lệnh cảu
cô vỗ tay hay lắc sắc xô trẻ chon cho mình một cái ghế để ngồi bạn nào nhanh hơn sẽ
có chỗ ngồi bạn nào chậm hơn sẽ mất quyền chơi tiếp về chỗ cứ như vậy đến bạn cuối
cùng.
Trần Thị Thúy Phương - Trường mầm non Cư Pang
Trang 15
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn âm nhạc lại lớp lá 4 trường mầm non Cư
Pang
theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
giáo viên cũng cần mang âm nhạc đến với trẻ. Cho trẻ cùng hát tập thể theo chủ đề vừa
tạo không khí vui tươi, phấn khởi cho trẻ khi được đi dạo chơi tham quan đồng thời
cũng là cơ hội để chúng ta ôn lại lời bài hát cho trẻ và giúp trẻ cảm nhận chính xác hơn
giai điệu của bài hát qua việc kết hợp vỗ theo các loại tiết tấu khác nhau.
Ví dụ: Cô và trẻ cùng nhau đi dạo chơi vườn hoa , tham quan vườn rau của trường
lồng ghép hoạt động âm nhạc hát bài hát chủ đề cho trẻ hứng thú vui chơi khi được đi
tham quan dạo chơi cùng cô.
Hình ảnh trẻ tham quan dạo chơi cùng cô
Việc tạo cơ hội cho trẻ được tiếp xúc và cảm nhận âm nhạc ở mọi lúc, mọi nơi là
điều rất cần thiết. Trẻ nghe nhiều, tai nghe của trẻ sẽ phát triển và cảm nhận chính xác
hơn giai điệu để từ đó hát đúng lời, đúng giai điệu và hay hơn, tự tin thể hiện trước
đám đông nhiều hơn.
Âm nhạc tích hợp trong đón, trả trẻ và thể dục sáng:
Trần Thị Thúy Phương - Trường mầm non Cư Pang
Trang 17
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn âm nhạc lại lớp lá 4 trường mầm non Cư
Pang
theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
Âm nhạc đến với trẻ không nhất thiết là vào giờ hoạt động âm nhạc mà âm nhạc
có thể đến với trẻ bất cứ lúc nào. Trẻ càng được tiếp xúc nhiều với âm nhạc thì sẽ hình
thành dần trong trẻ tình yêu âm nhạc, từ đó khả năng âm nhạc cũng được nâng cao.
Hơn thế nữa âm nhạc còn là phương tiện hữu hiệu để tổ chức các hoạt động học khác.
Sáng sớm khi vừa đến lớp, giáo viên cần mở nhạc theo chủ đề để cho trẻ cảm
thấy vui tươi, phấn khởi khi được đến trường. Nhạc cất lên ngày mới cho trẻ là phải
vui, rộn ràng kích thích sự hứng thú của trẻ, tạo cảm giác an toàn cho trẻ, để trẻ quên
trẻ hứng khởi hơn khi được ra sân, và cũng là giáo dục trẻ khi vào vườn cổ tích của
trường không được bứt hoa bẻ cành, … đồng thời qua việc hát đó trẻ thuộc lời bài hát
hơn, cảm nhận được niềm vui ở trong giai điệu của bài hát.
Trẻ hoạt động âm nhạc ngoài trời
Phối hợp với các môn học khác:
Việc dùng các phương tiện diễn tả âm nhạc nhu một công cụ hữ hiệu để kết hợp
với các hoạt động giáo dục khác như làm quen với toán, chữ cái, môi trường…đã trở
nên phổ biến trong các hoạt động giáo dục.
Trong hoạt động làm quen với toán: giáo viên có thể sử dụng âm nhạc giúp trẻ
làm quen với các con số một cách tự nhiên, nhẹ nhàng thông qua với các trò chơi với
lời ca có số, số người tham gia…Nếu như hoạt động thể chất có thêm phần âm nhạc thì
các vận động của trẻ sẽ trở lên dễ dàng và giúp trẻ học hứng thú hơn nhiều.
Ví dụ: Trong tiết toán muốn cất đồ dùng cô cho trẻ làm theo hiệu lệnh:
“Gió thổi gió thổi
Thổi gì thổi gì?”
Trẻ cất đồ dùng theo cô hứng thú tahm gia hoạt động nhanh chóng cô tuyên dương
khen ngợi trẻ.
Trần Thị Thúy Phương - Trường mầm non Cư Pang
Trang 19
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn âm nhạc lại lớp lá 4 trường mầm non Cư
Pang
theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
Trong hoạt động làm quen văn học: Để trẻ cảm thụ văn học tốt nhất hiểu sâu
sắc hơn nội dung câu chuyện bài thơ giáo viên cần lựa chọn lồng ghép tích hợp âm
nhạc để tổ chức cho hoạt động làm quen văn học hấp dẫn hơn hứng thú hơn.
Tổ chức âm nhạc cuối tuần, cuối chủ đề: Ôn lại các bài hát được học trong tuần,
cuối chủ đề bằng hình thức cho trẻ hát bài hát trẻ đã học khi cuối tuần được cắm cờ
nhận phiếu bé ngoan tuyên dương dùng âm nhạc khuyến khích, tuyên dương, động
viên trẻ trong học tập.
Trần Thị Thúy Phương - Trường mầm non Cư Pang
Trang 20
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn âm nhạc lại lớp lá 4 trường mầm non Cư
Pang
theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
Âm nhạc không chỉ đến với trẻ thông qua các giờ học, mà ngay cả trong giờ ăn,
giờ ngủ cũng cần mang âm nhạc đến cho trẻ. Những giai điệu nhẹ nhàng, những câu
hát ru của các vùng miền sẽ là phương tiện rất hữu hiệu giúp trẻ sớm đi vào giấc ngủ
ngon. Những giai điệu dân ca, bài hát tiết tấu nhẹ nhàng như lời ru của mẹ nên trẻ yên
tâm và sớm đi vào giấc ngủ. Âm nhạc luôn luôn gần gũi với trẻ và trẻ sẽ cảm nhận nó
một cách tự nhiên không cần giáo viên phải ép buộc trẻ. Trong giờ trả trẻ lồng ghép lễ
giáo chào hỏi dạy trẻ nhắc nhở trẻ qua bài: “ Đi học về” giúp trẻ vui tươi nhưng vẫn
giúp trẻ biết chào hỏi ông bà cha mẹ khi đi học về
Giáo dục âm nhạc qua các ngày hội ngày lễ.
Trẻ mầm non chủ yếu là sinh hoạt ở trường, giáo viên cần tạo mọi cơ hội cho
trẻ được tiếp xúc và học những điều tốt đẹp nhất để giúp trẻ hoàn thiện bản thân và
phát triển một cách toàn diện. Thông qua các ngày hội ngày lễ của trường, của ngành
giáo viên tạo cơ hội cho trẻ được tham gia biểu diễn văn nghệ như “Ngày hội bé đến
trường”, “Vui hội trăng rằm”, “Bé với an toàn giao thông” hay “Chào mừng ngày nhà
giáo, ngày 22/12 …”. Trẻ được mặc quần áo đẹp, trang điểm đẹp, được các bạn cổ vũ,
… sẽ hình thành dần cho trẻ sự tự tin thể hiện mình trước đám đông.
trong nhà trường và trong cộng đồng là vô cùng cần thiết. Nên các biện pháp nêu trên
đều quan trọng như nhau.
d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu, phạm vi và
hiệu quả ứng dụng:
Tôi được nhà trường phân công phụ trách lớp mẫu giáo (5-6 tuổi). Sau khi thực
hiện những biện pháp nêu trên tôi thấy: Bản thân tôi tự tin và sáng tạo hơn khi tổ chức
cho trẻ tham gia vào hoạt động âm nhạc, biết kết hợp đan xen các hình thức cũng như
trong phương pháp giảng dạy, biết tận dụng những cái mới vào hoạt động để các cháu
hứng thú hơn.
So với đầu năm kết quả trẻ tham qia hoạt động âm nhạc khả quan hơn nhiều so
với ban đầu số trẻ thực hiện tỉ lệ % được tăng lên vượt bậc :
Đầu năm
Nội dung khảo sát
Cuối năm
Số trẻ Tỉ lệ % Số trẻ Tỉ
đạt
chưa %
đạt
lệ Số trẻ Tỉ lệ % Số trẻ Tỉ lệ Số trẻ
đạt
chưa
%
đạt
đạt
tăng
Trẻ hứng thú tham 8/25
gia các hoạt động
8%
64%
Trẻ hát đúng lời và 8/25
giai điệu bài hát
32%
17/25 68%
24/25
96%
1/25
4%
64%
Trẻ thể hiện cảm 6/25
xúc trong giai điệu
24%
19/25 75%
24/25
kết hợp các phương pháp, biện pháp với nhau một cách linh hoạt trong việc tổ chức
các hoạt động âm nhạc cho trẻ giúp trẻ hứng thú, nâng cao được khả năng âm nhạc cho
trẻ - hát đúng giai điệu, thể hiện cảm xúc khi được tiếp xúc với âm nhạc. Chính vì vậy,
tạo hứng thú cho trẻ, giúp trẻ phát huy được năng khiếu và khả năng âm nhạc của
mình là một vấn đề rất quan trọng và cần thiết, điều này không phải là việc làm đơn
giản mà các nhà giáo dục cần có sự đầu tư suy nghĩ tìm tòi, cần phải dành thời gian
cho việc học cách sử dụng các dụng cụ âm nhạc thành thạo. Một điều quan trọng nữa
là cần tạo điều kiện để trẻ được thể hiện khả năng năng khiếu biểu diễn có phong cách
của trẻ trên sân khấu hoặc trước đám đông.
2. Kiến nghị.
a. Đối với phòng giáo dục:
Thường xuyên tổ chức chuyên đề, tập huấn, phổ biến các sáng kiến kinh
nghiệm hay sáng tạo thực tế để giáo viên học hỏi, trao đổi kinh nghiệm với nhau,
cùng nhau trau dồi trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
b. Về phía nhà trường:
Nhà trường trang bị thêm nhiều trang phục biểu diễn văn nghệ phù hợp với âm
hưởng vùng miền, chủ đề.
Mua thêm các dụng cụ âm nhạc cho trẻ, loại băng đĩa bài hát với nhiều thể loại
của mọi vùng miền phù hợp với trẻ.
Trên đây là một số kinh nghiệm mà bản thân tôi rút ra được từ tình hình thực tế
của lớp mình chủ nhiệm, bản thân tôi sẽ cố gắng tiếp tục học hỏi nâng cao chuyên
môn nghiệp vụ nhằm đáp ứng yêu cầu cao hơn trong việc phát triển toàn diện cho trẻ
mầm non. Rất mong nhận được sự góp ý giúp đỡ của Hội đồng sáng kiến các cấp, của
bạn bè đồng nghiệp để tôi có kinh nghiệm tốt hơn trong công tác chăm sóc giáo dục
trẻ.
Xin chân thành cảm ơn !
Trần Thị Thúy Phương - Trường mầm non Cư Pang
Trang 23
TÀI LIỆU THAM KHẢO
STT
Tên tài liệu
Tác giả
1
Tài liệu Bồi dưỡng thường xuyên dành cho Bồi dưỡng thường xuyên
giáo viên mầm non (2004-2007)
giáo viên Mầm non (Ban
- Module 5: Đặc điểm phát triển thẩm mĩ- hành kèm theo Thông tư số
Những mục tiêu và kết quả mong đợi ở trẻ 36 /2011/TT- BGDĐT ngày
17 tháng 8 năm 2011 của
mầm non về thẩm mĩ.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và
- Module 18: Lập kế hoạch giáo dục trẻ 3-6 Đào tạo)
tuổi
2
Chương trình giáo dục mầm non
3
Sách hướng dẫn tổ chức thực hiện chương Nhà xuất bản giáo dục
trình giáo dục mầm non 5-6 tuổi.