Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang
I. Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân,
đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất, thẩm mĩ, tình cảm, trí tuệ... của mỗi
con người.
Không biết từ bao giờ những lời ru, lời ca, những câu thơ, câu vè, câu
chuyện của bà, của mẹ…luôn in sâu trong trí nhớ của mỗi con người chúng ta. Có
lẽ từ thuở còn nằm trong nôi mỗi chúng ta không ai không một lần được nghe
những lời ru à ơi của bà, của mẹ hay được nghe những câu chuyện mà bà và mẹ
đã kể cho ta nghe, và cũng từ đó những lời ru, những câu hát, những câu chuyện
đã theo mỗi chúng ta suốt cả cuộc đời. Văn học là một loại hình nghệ thuật, là
người bạn không thể thiếu đối với trẻ thơ nhất là lứa tuổi mẫu giáo, Văn học còn
giúp trẻ những hiểu biết đầu tiên về cuộc sống xung quanh. Văn học nuôi dưỡng
và phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo ở trẻ. Vì vậy việc đem tác phẩm văn học
đến với trẻ rất quan trọng và cần thiết. Đối với trẻ mẫu giáo, quá trình cho trẻ tiếp
xúc với tác phẩm văn học phải từ đơn giản đến phức tạp, từ đó giúp trẻ bộc lộ khả
năng cảm thụ văn học của mình. Đồng thời góp phần giúp trẻ phát triển một cách
toàn diện.
Trong chương trình Giáo dục mầm non, hoạt động cho trẻ làm quen với
tác phẩm văn học (thơ, truyện…) có ưu thế nhiều hơn trong việc giáo dục phát
triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non. Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học sẽ giúp
trẻ phát triển trí tưởng tượng, trẻ được hóa thân vào những nhân vật ngộ nghĩnh,
ly kỳ trong những câu chuyện cổ tích, hay trẻ được thể hiện cảm xúc của bản thân
khi đọc những bài thơ, ca dao, đồng dao qua hoạt động làm quen văn học ở lớp,
không những vậy trong quá trình cô giáo kể chuyện, đọc thơ qua lời kể, ánh mắt,
cử chỉ, điệu bộ của cô đã một phần giúp trẻ phân biệt được cái tốt, cái xấu, cái
thiện, cái ác, từ đó giúp hình thành và phát triển tình cảm trong con người trẻ, trẻ
biết yêu “cái đẹp”, bảo vệ “cái đẹp”, hướng về “cái đẹp” trong cuộc sống hàng
- Giúp cho trẻ hình thành và phát triển nhân cách, đồng thời trẻ mạnh dạn
hơn, tự tin hơn, có lối ứng xử văn minh trong cuộc sống hàng ngày.
* Nhiệm vụ:
- Hình thành cho trẻ những kĩ năng đọc thơ, kể chuyện diễn cảm; Phát
triển khả năng giao tiếp hàng ngày giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ và trẻ với mọi
người xung quanh.
2
Người thực hiện: Võ Thị Hiền
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang
- Dạy trẻ phát âm chính xác ngôn ngữ tiếng Việt; Luyện cho trẻ kĩ năng
nghe, hiểu, đọc thơ hay kể lại câu truyện, các sự việc, trong cuộc sống và trong
sinh hoạt hằng ngày của trẻ một cách linh hoạt.
3. Đối tượng nghiên cứu
- Một số biện pháp sư phạm giúp học tốt môn Làm quen văn học theo
hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
4. Giới hạn của đề tài:
- Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo
hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm tại trường Mầm non Cư Pang.
- Đối tượng khảo sát: Trẻ 5-6 tuổi lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang.
-Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 9 năm 2017 đến tháng 03 năm 2018
5. Phương pháp nghiên cứu:
a. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc và nghiên cứu tổng hợp
các tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu. Các tài liệu về quá trình hình
thành và phát triển ngôn ngữ, tâm sinh lý của trẻ, Module 3 Đặc điểm phát triển
ngôn ngữ, Module 30 làm đồ dùng dạy học và đồ chơi tự tạo…Thông qua mạng
1.Cơ sở lí luận
Tiếp tục thực hiện Kế hoạch số 56/KH-BGDĐT ngày 25/01/2017 của Bộ
GDĐT về việc triển khai chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung
tâm” giai đoạn 2016 – 2020, Bộ GDĐT tổ chức hội thảo sơ kết 02 năm triển khai
thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”. Tổ chức
cuộc thi “ Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong các cơ sở
giáo dục mầm non”.
Tiếp tục thực hiện Quyết định số 1008/QĐ-TTg ngày 2/6/2016 của Thủ
tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tăng cường tiếng Việt cho trẻ mầm non”
Thực hiện có hiệu quả Chương trình Giáo dục mầm non mới, chú trọng
vào việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ trong công tác giáo dục nhằm nâng cao chất
lượng chăm sóc và giáo dục trẻ, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về đổi mới phương
pháp giáo dục; “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” củng cố,
phát triển số lượng và chất lượng ở trường mầm non.
Hoạt động Làm quen Văn học ở trường mầm non là một trong những hoạt
động có vai trò quan trọng đối với việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non, là
4
Người thực hiện: Võ Thị Hiền
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang
phương tiện giúp trẻ rèn luyện ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc, giúp tăng cường vốn
tiếng Việt cho trẻ.
Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là chúng ta đã góp phần mở rộng
nhận thức, phát triển trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ, phát triển ngôn
ngữ, phát triển ở trẻ kĩ năng đọc và kể truyện…những điều này vai trò rất lớn
trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách của trẻ.
Nội dung
Trẻ nói rõ ràng
Trẻ đọc thơ, kể chuyện
diễn cảm
Trẻ biết kể truyện sáng
tạo.
Trẻ diễn đạt ý tốt
Đạt
Chưa đạt
Số trẻ đạt
Tỉ lệ %
Số trẻ chưa đạt
Tỉ lệ %
8/25
32
17/25
68
7/25
cuốn trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động một cách chủ động. Thường xuyên
tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn và các đợt sinh hoạt chuyên đề, các hội
thi…để học tập và rút kinh nghiệm cho bản thân.
Hạn chế: Kinh nghiệm giảng dạy chưa lâu, sự tích lũy chuyên môn còn
nhiều hạn chế.
Nguyên nhân khách quan:
Ưu điểm: Được sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa
phương, hội cha mẹ học sinh và đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo của bộ phận
chuyên môn Phòng giáo dục và đào tạo cũng như Ban lãnh đạo nhà trường đầu tư
về cơ sở vật chất tương đối đầy đủ, bộ phận chuyên môn luôn tạo mọi điều kiện
cho giáo viên tham gia các lớp tập huấn, chuyên đề, các chị em đồng nghiệp luôn
sẵn sàng hỗ trợ giúp đỡ tôi hoàn thành tốt công tác của mình. Một số cha mẹ học
sinh quan tâm đến con em mình, luôn có sự phối hợp với giáo viên trong việc
6
Người thực hiện: Võ Thị Hiền
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang
chăm sóc và giáo dục trẻ, thường xuyên ủng hộ nguyên vật liệu để làm đồ dùng,
đồ chơi cho các cháu.
Hạn chế: Trường Mầm non Cư Pang là một trường quốc lập mới được
thành lập từ tháng 6/2014 với nhiệm vụ là thực hiện công tác giáo dục chất lượng
ở cấp mầm non, được tách ra từ trường Mẫu giáo Hoa Sen tại địa bàn xã Ea
Bông, Đơn vị trường đóng thuộc vùng đặc biệt khó khăn, trình độ dân trí thấp,
chưa đảm bảo được mức sống cho người dân. Một số bộ phận không nhỏ người
dân chưa có nhận thức đúng mức về vị trí vai trò, tầm quan trọng của việc đưa trẻ
đến trường đúng độ tuổi. Hầu hết các cháu 5 tuổi đến trường đều chưa học qua
Cha mẹ trẻ cảm nhận được sự thay đổi của con mình, từ đó có những suy
nghĩ tích cực hơn trong công tác phối hợp với nhà trường chăm sóc và giáo dục
trẻ.
b.Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp.
Biện pháp 1: Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lí, đặc điểm ngôn ngữ và hoàn
cảnh gia đình của trẻ trong lớp để lập kế hoạch giáo dục.
Như chúng ta đã biết mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, trẻ khác nhau
về thể chất, tình cảm, trí tuệ, tâm lý, hoàn cảnh gia đình và văn hóa. Vì vậy đặc
điểm tâm sinh lý của trẻ hoàn toàn khác nhau, mỗi trẻ có sự hứng thú, cách học
và tốc độ tiếp thu kiến thúc khác nhau. Vì vậy điều cần thiết là chúng ta phải nắm
bắt được đặc điểm tâm sinh lý của từng trẻ để từ đó có kế hoạch cũng như biện
pháp giáo dục cụ thể phù hợp với đặc điểm phát triển của trẻ.
Ngay từ đầu năm học cô giáo tìm hiểu hoàn cảnh gia đình, đặc điểm tâm
sinh lý và ngôn ngữ của trẻ, lên kế hoạch và lựa chọn các nội dung luyện tập cho
trẻ dựa vào các tiêu chí áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Kế
hoạch giáo dục năm, tháng/chủ đề, tuần/chủ đề nhánh.
Tìm hiểu về đặc điểm vốn từ: Vốn từ của trẻ bước đầu còn nghèo nàn trẻ
ngại giao tiếp với cô giáo, với bạn, chưa hiểu nghĩa của câu hoặc của từ…
Ví dụ: Khi trẻ đến lớp cô hỏi con tên gì? Trẻ cũng chỉ nói lại lời của cô con
tên gì?...
Về đặc điểm ngữ pháp: trẻ thường sử dụng câu cụt để trả lời cô giáo hoặc
khi giao tiếp với bạn.
8
Người thực hiện: Võ Thị Hiền
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang
Người thực hiện: Võ Thị Hiền
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang
Cô giáo tìm hiểu về hoàn cảnh gia đình của trẻ
Sau khi tìm hiểu gia đình trẻ…Nắm được đặc điểm tâm lý và đặc điểm
ngôn ngữ của trẻ, căn cứ vào nhu cầu học tập của trẻ, những điều kiện sẵn có ở
địa phương để lựa chọn các tác phẩm văn học có nội dung phù hợp.
Chuẩn bị tốt cho trẻ về mặt tâm lý, đổi mới hình thức và phương pháp
giáo dục theo hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm giúp trẻ chủ động, tự chủ
trong các hoạt động là điều vô cùng quan trọng, trẻ có một tinh thần tốt, luôn
thoải mái, vui vẽ, hứng thú tham gia mọi hoạt động, giải quyết tốt nhiệm vụ cô
giao, không những vậy trẻ còn được tự trải nghiệm và xử lý những tình huống
xảy ra trong quá trình tham gia hoạt động, trẻ không bị gò bó, áp đặt…điều này
giúp trẻ có thêm niềm tin khi tham gia vào các hoạt động nói chung và hoạt động
làm quen với tác phẩm văn học nói riêng.
Biện pháp2: Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong
hoạt động làm quen Văn học
Đối với nhà giáo dục, việc xây dựng môi trường giáo dục phù hợp sẽ là
phương tiện, là điều kiện để phát triển phù hợp với từng trẻ và từng lứa tuổi.
Đối với phụ huynh và xã hội, quá trình xây dựng môi trường giáo dục sẽ
thu hút được sự tham gia của các bậc phụ huynh và sự đóng góp của cộng đồng
xã hội. Và việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là khâu vô
10
Người thực hiện: Võ Thị Hiền
11
Người thực hiện: Võ Thị Hiền
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang
các đồ dùng bằng nguyên vật liệu mở sẵn có ở địa phương…
Dưới sự chỉ đạo của nhà trường các cô giáo đã vận động cha mẹ trẻ ủng
hộ ngày công cũng như 1 số nguyên vật liệu sẵn có ở thôn buôn như tre, nứa,
rơm, rạ, lốp xe hỏng…để xây dựng các khu hoạt động ngoài trời cho trẻ.
Phụ huynh ủng hộ nguyên vật liệu và cùng cô giáo làm đồ chơi cho trẻ
Bên cạnh đó giáo viên kết hợp với cha mẹ trẻ cùng nhau xây dựng khu vui
chơi với các nhân vật cổ tích, hay còn gọi là “vườn cổ tích”, “sân khấu ngoài
trời”, vườn rau của bé, vườn hoa của bé…thông qua vườn cổ tích hay sân khấu
ngoài trời… sẽ giúp trẻ nhập vai vào các nhân vật trong câu truyện một cách tốt
hơn hay biểu diễn đọc thơ hay hơn, diễn cảm hơn bên cạnh đó còn giúp trẻ được
trãi nghiệm và thể hiện những năng khiếu sẵn có của bản thân trẻ.
Ví dụ: Đến với “ Vườn hoa của bé” Cô và trẻ được quan sát các loại hoa
trong vườn, trẻ có thể gọi tên các loại hoa và nói được màu sắc của các loại hoa
đó, điều này giúp trẻ nhớ sâu hơn về các đặc điểm của loại hoa và khi cô dạy trẻ
đọc thơ (kể chuyện) về các loại hoa như bài thơ Hoa đào Hoa mai, Hao cúc
vàng…hay câu truyện Sự tích Hoa hồng, sự tích hoa mào gà…lúc này trẻ đã có
được những hiểu biêt về các loại hoa và sẽ giúp trẻ hứng thú hơn, chủ động hơn
trong quá trình tham gia hoạt động.
12
*Môi trường trong lớp học:
Môi trường trong lớp học có vai trò quan trong không kém môi trường
bên ngoài lớp học. Trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, ngay từ
đầu năm học cô giáo đã lên kế hoạch thiết kế những góc chơi phù hợp với không
gian của lớp học, phân chia không gian và vị trí các khu vực phù hợp với diện
tích lớp. Để tạo sự hứng thú cho trẻ khi chơi cô giáo đã sắp xếp các góc chơi một
các khoa học với nhiều đồ chơi đa phần sử dụng bằng nguyên vật liệu mở (như: lá
cây, hột, hạt, hộp sữa…), có sản phẩm mua sẵn và sản phẩm cô với trẻ tự làm…
đồ chơi được cô giáo để ngang tầm mắt và vừa tầm tay của trẻ, giúp trẻ dễ quan
sát, dễ lấy và cất… Đồ chơi cho trẻ là những đồ chơi quen thuộc, gần gũi với
cuộc sống thực hàng ngày của trẻ; phản ánh kinh nghiệm, văn hóa của địa
phương; các góc luôn có sự thay đổi theo hình thức trang trí mở để tạo ra sự hấp
dẫn mới lạ đối với trẻ.
Ví dụ: Thông qua góc truyền thống giúp trẻ hiểu hơn về văn hóa vùng
miền như: Văn hóa cồng chiêng Tây nguyên; văn hóa nhà dài Ê dê…Trẻ biết
được một số nghề truyền thống ở địa phương như: Nghề dệt thổ cẩm, nghề đan
tre, làm rượu cần…Trẻ tự hào về truyền thống dân tộc, có ý thức bảo vệ di sản
văn hóa dân tộc.
14
Người thực hiện: Võ Thị Hiền
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang
Các góc chơi của bé được trang trí theo hình thức mở
Sau khi đóng chủ đề trước và mở chủ đề mới. Cô và trẻ cùng thống nhất
cách xây dựng môi trường trong lớp theo chủ đề. Sau đó huy động các nguyên vật
Qua biện pháp trên giúp cho giáo viên có thêm những kinh nghiệm sắp
xếp, bố trí, chuẩn bị cho môi trường hoạt động ngoài trời, môi trường trong lớp
học cũng như tận dụng triệt để và sử dụng có hiệu quả các phương tiện sẵn có ở
địa phương giúp xây dựng môi trường hoạt động của trẻ nói chung và môi trường
cho trẻ làm quen với văn học nói riêng một cách khoa học nhằm thu được những
kết quả cao trong quá trình trẻ hoạt động.
16
Người thực hiện: Võ Thị Hiền
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang
Biện pháp 3: Làm và sử dụng đồ dùng, đồ chơi trong hoạt động của trẻ
Đồ dùng đồ chơi đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển tâm-sinh
lý, trí tuệ, tình cảm thẩm mỹ và góp phần hình thành nhân cách trẻ thơ. Do đặc
điểm tâm lý của trẻ ở lúa tuổi này rất hiếu động, thích khám phá, tìm tòi, nên trẻ
không chỉ ngồi nhìn, nghe cô giáo kể chuyện hay đọc thơ. Chính vì vậy nếu
không có đồ dùng trực quan, không cho trẻ thao tác thực hành trên đồ vật thì trẻ
dễ bị phân tán sự chú ý, mức độ hứng thú không cao, tri thức lĩnh hội không sâu
và nhanh quên. Và điều đặc biệt là trẻ càng hứng thú hơn khi trẻ được sử dụng
những đồ dùng mà chính tay trẻ tự làm ra. Nắm được tâm lý đó tôi bản thân tôi đã
tìm hiểu, học cách làm và sử dụng đồ dùng dạy học một cách thành thạo, khoa học,
không dừng lại ở đó tôi đã hướng dẫn trẻ trong lớp cùng làm đồ dùng, đồ chơi bằng
các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương với mục đích phát huy tính tích cực, sáng
tạo của trẻ, rèn cho trẻ sự khéo léo, tạo hứng thú cho trẻ đồng thời giáo dục trẻ biết
quý trọng những sản phẩm của mình và của mọi người làm ra.
Ví dụ: Để làm mô hình dạy bài thơ “Hoa đào hoa mai” chủ đề “Tết và mùa
xuân”, cô và trẻ cùng nhau nhặt những chiếc lá, những cành cây khô, cắt hoa, bẻ
chính tay trẻ làm ra, trẻ có ý thức hơn trong quá trình sử dụng và bảo quản đồ
dùng, đồ chơi.
Sử dụng tranh của trẻ vẽ làm phương tiện dạy bài thơ:Em yêu nhà em
trong chủ đề: Gia đình
18
Người thực hiện: Võ Thị Hiền
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang
Qua việc cho trẻ làm và sử dụng các đồ dùng, đồ chơi tự tạo một cách trực
tiếp trong hoạt động Làm quen văn học và nhất là với những đồ dùng, đồ chơi mà
cô và trò tự tay làm ra tôi nhận thấy trẻ tập trung chú ý hứng thú hơn, trẻ hoạt
động với đồ dùng tích cực hơn, giúp quá trình cảm nhận các tác phẩm văn học
của trẻ tốt hơn và đạt hiệu quả cao hơn.
Biện pháp 4: Tổ chức hoạt động có chủ đích trong làm quen văn học
Để lôi cuốn trẻ tham gia vào hoạt động học một cách nhẹ nhàng, hứng thú
trước hết người giáo viên ngoài tình yêu nghề, mến trẻ cần phải có năng lực sư
phạm, có kiến thức, có trình độ chuyên môn vững, hiểu được tâm lý trẻ. Đồng
thời thực hiện tốt phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Nhằm đáp ứng
được những vấn đề trên bản thân tôi không ngừng học tập, nghiên cứu tài liệu và
sưu tầm những “Nghệ thuật lên lớp” để tổ chức tiết học một cách linh hoạt, sinh
động, tạo cơ hội cho trẻ được trãi nghiệm, để trẻ tích cực tham gia vào các hoạt
động theo cách giáo dục và phát triển riêng của trẻ.
Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động làm quen văn học, chủ đề “Các hiện tượng
tự nhiên” đề tài: Truyện “Giọt nước tí xíu”,cô tổ chức cho trẻ đi đến vườn cổ tích,
sau đó dẫn dắt trẻ vào hoạt động. Để tạo sự hứng thú cho trẻ cô sử dụng chính
lúc, mọi nơi…
Giờ đón trẻ cô luôn vui vẻ, tạo sự gần gũi, yêu thương trẻ, nhắc nhở trẻ cất
đồ dùng đúng nơi qui định. Cô trò chuyện thân mật tạo sự gần gũi giữa cô và trẻ,
cho trẻ chơi cùng cô, cô có đặt câu đố vui cho trẻ trả lời, cho trẻ đọc các bài thơ,
hát bài hát trong chủ đề, trẻ đọc đúng, hát đúng cô tuyên dương khen trẻ động
viên trẻ trước các bạn…
Ví dụ: Khi cho trẻ chơi ở các góc chơi cô có thể gợi ý cho trẻ quan sát góc
chủ đề thông qua góc chủ đề hỏi trẻ có biết bài thơ hay câu truyện nào có nội
dung tương tự như góc chủ đề (Cô gợi ý cho trẻ, khơi gợi những bài thơ, câu
20
Người thực hiện: Võ Thị Hiền
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang
truyện mang nội dung liên quan đến hình ảnh)..
- Lồng ghép tác phẩm văn học vào hoạt động làm quen với toán.
Ví dụ: Chủ đề Thế giới thực vật, tết và mùa xuân, đề tài: Chia nhóm có 9
đối tượng thành 2 phần. Với đề tài này cô và trẻ chuẩn bị nhiều đồ dùng như nhặt
những chiếc lá, những bông cỏ, bông hoa… xung quanh trường để sử dụng cho
hoạt động. Nhằm gây hứng thú cho trẻ vào hoạt động cô giáo đã sử dụng câu
truyện Ai đáng khen nhiều hơn để dẫn dắt bài dạy. Thông qua câu truyện cô dùng
lời của Thỏ mẹ để nhờ các con giúp mẹ chia nhóm bông hoa, lá..có số lượng là 9,
với cách dùng nội dung bài thơ hay câu truyện để dẫn dắt vào bài sẽ gây sự chú ý
đến trẻ nhiều hơn, trẻ tập trung, hứng thú vào hoạt động hơn và sẽ cho kết quả
của tiết dạy cao hơn.
- Lồng ghép tác phẩm văn học vào hoạt động Khám phá khoa học.
Môn Khám phá khoa học là một trong những môn học giúp trẻ phát triển
Vi dụ: bài thơ Bạn mới chủ đề trường mầm non cô và trẻ cùng phổ nhạc
và hát theo sự sáng tạo và ngẫu nhiên của trẻ.
Hay trong quá trình tiến hành hoạt động âm nhạc, cô có thể tạo tình huống
lồng ghép cho trẻ đọc bài thơ hay bài đồng dao để chuyển đội hình, chống mệt
mỏi cho trẻ…
Ví dụ: Dạy vận động bài hát Chú voi con chủ đề thế giới động vật cô giáo
sử dụng bài thơ con vỏi con voi làm động tác chống mệt mỏi cho trẻ
Thông qua cách lồng ghép các bài thơ, bài vè…vào hoạt động, các cháu
không những cảm nhận tốt được giai điệu của bài hát mà còn giúp các cháu rèn
luyện cách đọc thơ, đọc vè… rõ ràng, mạch lạc, gây hứng thú cho trẻ trong quá
trình hoạt động, thay đổi hình thức hoạt động nhằm giúp tiết học đạt được kết quả
tốt hơn.
- Lồng ghép tác phẩm văn học vào hoạt động mọi lúc, mọi nơi.
Ngoài các hoạt động kể trên có ưu thế nổi trội trong việc phát triển ngôn
ngữ cho trẻ. Hoạt động Làm quen văn học cần được tiến hành thường xuyên,
thông qua các hoạt động khác ở trường mầm non. Giáo viên cần khai thác tính
chất của mỗi hoạt động để lồng ghép cho phù hợp.
Ví dụ: Vào giờ ăn cô gợi ý cho trẻ đọc bài thơ Giờ ăn đến rồi hay giờ đi
ngủ trẻ đọc bài thơ Giờ đi ngủ…
22
Người thực hiện: Võ Thị Hiền
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang
Giờ trả trẻ cũng như giờ chơi tự do cô giáo luôn tạo mọi tình huống cho
trẻ tiếp xúc với văn học, như tổ chức một số trò chơi dân gian sử dụng các bài vè,
câu đố.. của địa phuong, hay cho trẻ ngồi chơi theo nhóm.
trình chăm sóc và giáo dục trẻ
Qua các hội thi do lớp, nhà trường tổ chức như Hội thi Bé yêu thơ, Bé hát
dân ca,lễ hội bé đến trường chủ đề Trường mầm non…Cô giáo đã tuyên truyền
đến cha mẹ trẻ và mời cha mẹ trẻ tham gia trực tiếp vào một số hoạt động trong
hội thi. Điều này góp phần không nhỏ đến quá trình hoạt động của trẻ, trẻ tích cực
hơn, hứng thú hơn khi có ba mẹ của mìnhcùng tham gia. Qua những hoạt động
trên đã giúp cha mẹ trẻ hiểu được tầm quan trong của việc đưa trẻ đến trường
mầm non đúng độ tuổi nói chung và chăm sóc giáo dục trẻ mầm non nói riêng.
Ngoài ra, trong các chương trình, các buổi văn nghệ khai mạc lễ hội hay
các buổi tọa đàm của nhà trường, ngoài những tiết mục văn nghệ cô giáo đã mạnh
dạn đăng ký cho các cháu những tiết mục đọc thơ, kể truyện…điều này góp phần
không nhỏ vào việc giúp trẻ mạnh dạn hơn trước mọi người. Mỗi trẻ có mỗi tố
chất khác nhau, có trẻ có năng khiếu hát, múa nhưng lại hạn chế năng khiếu đọc
thơ, kể truyện và ngược lại. Vì vậy cô giáo chính là người giúp trẻ phát triển
những tố chất sẵn có trong trẻ một cách hoàn thiện hơn. Thông qua các hoạt động
tổ chức lễ hội ở trường cũng như ở lớp cô giáo đã đưa nội dung cho trẻ làm quen
với tác phẩm văn học vào lồng ghép. Cô thường tổ chức cho trẻ các hoạt động
đọc thơ, kể chuyện, đóng kịch theo một chương trình biểu diễn mà tất cả trẻ trong
lớp đều được tham gia nhằm giúp trẻ hứng thú với bộ môn Làm quen văn học, thể
loại truyện kể cho trẻ.
24
Người thực hiện: Võ Thị Hiền
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang
Ví dụ: Vào cuối tuần hay cuối một chủ đề, cô giáo tổ chức cho trẻ chương
trình “Bé yêu thơ”, “Bé làm diễn viên” hay chương trình “Biểu diễn văn nghệ