BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

XÂY DỰNG HỆ THỐNG QUẢN LÝ AN TOÀN VÀ SỨC KHỎE
NGHỀ NGHIỆP THEO TIÊU CHUẨN OHSAS 18001:2007 TẠI
CÔNG TY CỔ PHẦN BIA SÀI GÒN – BẠC LIÊU

`

Họ và tên sinh viên: LÝ MINH TƯỜNG
Ngành: QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG
Niên khóa: 2008 – 2012

Tháng 6/2012


LỜI CẢM ƠN
Khóa luận tốt nghiệp là một niềm mơ ước của sinh viên sắp ra trường. Để hoàn
thành nó là cả một quá trình, không chỉ nỗ lực ở bản thân mà còn ở sự giúp đỡ của gia
đình, thầy cô và bạn bè. Nhân đây, tôi xin chân thành cảm ơn:
 Quý Thầy Cô trong Khoa Môi trường và Tài nguyên trường ĐH Nông Lâm
TP.HCM đã tận tình truyền đạt, chỉ dạy tôi trong suốt 4 năm qua.
 Giáo viên hướng dẫn ThS.Hoàng Thị Mỹ Hương người đã ân cần hướng
dẫn, chỉ bảo tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp.
 Ban Lãnh đạo Công ty Cổ phần bia Sài Gòn – Bạc Liêu đã tạo điều kiện tốt
giúp tôi hoàn thành đợt thực tập và thu thập số liệu cần thiết cho khóa luận
tốt nghiệp.
 Gia đình và bạn bè đã quan tâm, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và
khóa luận tốt nghiệp.

toàn và sức khỏe nghề nghiệp tại Công ty.
Chương 2: Nội dung và phương pháp nghiên cứu
Trong chương này, tác giả trình bày những phương pháp nghiên cứu đã được
thực hiện tương ứng với từng nội dung của đề tài nhằm đạt được mục tiêu đề tài đặt ra.
Những phương pháp này được trình bày một cách cụ thể về mục đích, cách triển khai
thực hiện và một số kết quả sơ bộ đạt được.
Chương 3: Kết quả - thảo luận
Đây là chương chính của khóa luận. Nội dung chương 3 bao gồm 2 công việc:

iv


 Xây dựng hệ thống quản lý OH&S theo tiêu chuẩn OHSAS 18001:2007 tại
Công ty Cổ phần Bia Sài Gòn – Bạc Liêu với những bước cơ bản:
– Xác định phạm vi áp dụng và thành lập ban quản lý về OH&S tại Công ty.
–

Xây dựng chính sách OHSAS.

– Trên cơ sở hiện trạng của Công ty và những nguồn lực sẵn có của Công ty,
nêu lên các bước xây dựng hệ thống quản lý OH&S cho Công ty.
– Xây dựng hệ thống văn bản tài liệu của tiêu chuẩn OHSAS 18001:2007
nhằm phục vụ cho việc kiểm soát, giảm thiểu và ngăn ngừa tai nạn lao động
và bệnh nghề nghiệp tại Công ty.
 Đánh giá khả năng áp dụng OHSAS 18001:2007 vào Công ty dựa vào hình
thức đánh giá cho điểm A, B, C đối với từng điều khoản tương ứng trong tiêu
chuẩn.
Kết luận – kiến nghị
 Kết luận: Khẳng định lại kết quả đạt được của đề tài. Qua quá trình thực hiện
đề tài đã làm được và chưa làm được những gì.

1.2.2.1 Lịch sử thành lập .....................................................................................8
vi


1.2.2.2 Quá trình phát triển..................................................................................8
1.2.3 Sơ đồ tổ chức bố trí nhân sự ...........................................................................9
1.2.4 Nhu cầu nguyên nhiên vật liệu, máy móc thiết bị, năng lượng tiêu thụ.......10
1.2.5 Quy trình sản xuất ........................................................................................11
1.2.6 Hiện trạng môi trường tại Công ty ...............................................................12
1.2.6.1Môi trường không khí.............................................................................12
1.2.6.2 Môi trường nước ....................................................................................13
1.2.6.3 Chất thải rắn ..........................................................................................15
1.2.6.4 Chất thải nguy hại..................................................................................16
1.2.7 Hiện trạng OH&S tại Công ty ......................................................................17
1.2.7.1 Tổ chức thực hiện an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) tại Công ty....17
1.2.7.2 Các hoạt động về ATVSLĐ tại Công ty................................................19
1.2.7.3 Đánh giá công tác quản lý ATVSLĐ tại Công ty..................................24
Chương 2 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................... 25
2.1 HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG VÀ HIỆN TRẠNG CÔNG TÁC ATVSLĐ TẠI
CÔNG TY..................................................................................................................25
2.1.1 Phương pháp phỏng vấn và khảo sát thực tế ................................................25
2.1.1.1 Mục đích ................................................................................................25
2.1.1.2 Cách thực hiện .......................................................................................25
2.1.1.3 Kết quả đạt được....................................................................................26
2.1.2 Phương pháp thu thập, phân tích và xử lý số liệu ........................................26
2.1.2.1 Mục đích ................................................................................................26
2.1.2.2 Cách thực hiện .......................................................................................26
2.1.2.3 Kết quả đạt được....................................................................................26
2.1.3 Phương pháp tham khảo tài liệu ...................................................................27
2.1.3.1 Mục đích ................................................................................................27



3.4.3 Lưu hồ sơ ......................................................................................................42
3.5 YÊU CẦU PHÁP LUẬT VÀ CÁC YÊU CẦU KHÁC .....................................43
3.5.1 Yêu cầu chung ..............................................................................................43
3.5.2 Tiến trình thực hiện ......................................................................................43
3.5.3 Lưu hồ sơ ......................................................................................................49
3.6 MỤC TIÊU VÀ CHƯƠNG TRÌNH ...................................................................50
3.6.1 Yêu cầu chung ..............................................................................................50
3.6.2 Tiến trình thực hiện ......................................................................................50
3.7 NGUỒN LỰC, VAI TRÒ, NHIỆM VỤ, TRÁCH NHIỆM VÀ QUYỀN HẠN 53
3.7.1 Yêu cầu chung ..............................................................................................53
3.7.2 Nội dung thực hiện .......................................................................................53
3.7.2.1 Giám đốc Công ty..................................................................................53
3.7.2.2 Đại diện lãnh đạo về OHSAS ................................................................53
3.7.2.3 Ban OHSAS...........................................................................................54
3.7.2.4 Cán bộ công nhân viên ..........................................................................55
3.8 NĂNG LỰC, ĐÀO TẠO VÀ NHẬN THỨC .....................................................55
3.8.1 Yêu cầu chung ..............................................................................................55
3.8.2 Nội dung thực hiện .......................................................................................55
3.8.3 Lưu hồ sơ ......................................................................................................56
3.9 TRAO ĐỔI THÔNG TIN, THAM GIA VÀ THAM VẤN ................................56
3.9.1 Yêu cầu chung ..............................................................................................56
3.9.2 Nội dung thực hiện .......................................................................................56
3.9.2.1 Trao đổi thông tin ..................................................................................56
3.9.2.2 Tham gia và tham vấn ...........................................................................56
3.9.3 Tiến trình thực hiện ......................................................................................57
ix



VÀ PHÒNG NGỪA ..................................................................................................74
3.16.1 Yêu cầu chung ............................................................................................74
3.16.2 Nội dung thực hiện .....................................................................................74
3.16.3 Lưu hồ sơ ....................................................................................................74
3.17 KIỂM SOÁT HỒ SƠ.........................................................................................74
3.17.1 Yêu cầu chung ............................................................................................74
3.17.2 Nội dung thực hiện .....................................................................................75
3.17.3 Lưu hồ sơ ....................................................................................................75
3.18 ĐÁNH GIÁ NỘI BỘ .........................................................................................76
3.18.1 Yêu cầu chung ............................................................................................76
3.18.2 Nội dung thực hiện .....................................................................................76
3.18.3 Lưu hồ sơ ....................................................................................................76
3.19 XEM XÉT CỦA LÃNH ĐẠO ..........................................................................76
3.19.1 Yêu cầu chung ............................................................................................76
3.19.2 Nội dung thực hiện .....................................................................................77
3.19.3 Lưu hồ sơ ....................................................................................................77
B. ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG TIÊU CHUẨN OHSAS 18001:2007 VÀO
CÔNG TY CỔ PHẦN BIA SÀI GÒN – BẠC LIÊU................................................78
KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ .......................................................................................... 83
Kết luận..............................................................................................................83
Kiến nghị ...........................................................................................................83
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................................ 85

xi


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
ATLĐ

An toàn lao động


Viện tiêu chuẩn Anh

CBCNV

Cán bộ công nhân viên

CĐ

Cơ điện

CTNH

Chất thải nguy hại

CTR

Chất thải rắn

ĐDLĐ

Đại diện lãnh đạo

ĐL

Động lực

HDCV

Hướng dẫn công việc


Ứng phó tình huống khẩn cấp

XLN

Xử lý nước

xii


DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1: Tổng số lao động làm việc tại các bộ phận .....................................................9 
Bảng 1.2: Nhu cầu sử dụng nguyên vật liệu, hóa chất, năng lượng và nhiên liệu (tính
cho 15 triệu lít/năm) ......................................................................................................10 
Bảng 1.3: Kết quả phân tích chất lượng không khí xung quanh ...................................12 
Bảng 1.4: Kết quả phân tích chất lượng không khí tại nguồn .......................................13 
Bảng 1.5: Kết quả phân tích mẫu nước thải trước và sau hệ thống xử lý trước khi xả ra
kênh Bạc Liêu – Cà Mau ...............................................................................................14 
Bảng 1.6: Chất thải đã đăng ký phát sinh trung bình 1 tháng tại Công ty ....................16 
Bảng 1.7: Thành phần và khối lượng CTNH trung bình 1 tháng tại Công ty ...............17 
Bảng 1.8: Quy định sử dụng, trang bị BHLĐ tại từng vị trí công việc .........................21 
Bảng 3.1: Tiến trình nhận diện mối nguy, đánh giá rủi ro ........................................... 35
Bảng 3.2: Tần suất xảy ra sự cố ................................................................................... 36 
Bảng 3.3: Mức độ nghiêm trọng của sự cố .................................................................. 36 
Bảng 3.4: Đánh giá mức độ nguy hại của sự cố ........................................................... 36 
Bảng 3.5: Diễn giải mức độ nguy hại và tính ưu tiên thực hiện các giải pháp ngăn
ngừa .............................................................................................................................. 37 
Bảng 3.6: Nhận diện mối nguy, đánh giá rủi ro ........................................................... 38 
Bảng 3.7: Tiến trình cập nhật Yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác .............................. 44 
Bảng 3.8: Danh mục các Yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác ...................................... 45 

cạnh đó thì các vụ tai nạn lao động (TNLĐ) cũng tăng theo.
Theo thông báo 303/TB-BLĐTBXH của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội
trong năm 2011 cả nước đã xảy ra 5896 vụ TNLĐ làm 6154 người bị nạn, trong đó số
vụ TNLĐ chết người là 504 vụ (chiếm 6,6 %), số người chết là 574 người, số người bị
thương nặng là 1314 người và đặc biệt số nạn nhân lao động nữ là 1363 người (chiếm
22,15 %) tổng số người bị nạn.
Tình hình TNLĐ và số nạn nhân của các vụ tai nạn tăng >15 %, nhưng số vụ
TNLĐ có người chết giảm 1 % và số người chết vì TNLĐ giảm 4,5 % so với năm
2010 là 5.125 vụ TNLĐ làm 5.307 người bị nạn. Qua đó cho thấy, tình hình TNLĐ có
chiều hướng gia tăng và mức độ nguy hiểm ngày càng nghiêm trọng gây ảnh hưởng
không nhỏ đến uy tín và thiệt hại đến tài sản của các Công ty.
Trong thời đại kinh tế trí thức ngày nay, người lao động (NLĐ) ngày càng quan
tâm hơn đến an toàn và sức khỏe. Họ đòi hỏi được lao động trong môi trường mang
tính an toàn cao. Thêm vào đó là sức ép từ thị trường, xã hội và pháp luật. Điều này đã
buộc các tổ chức phải duy trì và thường xuyên cải tiến điều kiện làm việc, môi trường
làm việc một cách có hiệu quả và mang tính phòng ngừa tốt. Từ những nhận định trên
và ý thức được tầm quan trọng của công tác quản lý An toàn và Sức khỏe nghề nghiệp
(OH&S) đối với hoạt động sản xuất của Nhà máy tôi đã chọn đề tài “Xây dựng hệ
thống quản lý OH&S theo tiêu chuẩn OHSAS 18001:2007 tại Công ty Cổ phần
bia Sài Gòn – Bạc Liêu”. Với mong muốn nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về
công tác quản lý OH&S, nâng cao hiệu quả trong việc quản lý OH&S. Đây là một việc
làm hết sức cần thiết, là hướng đi mới giúp doanh nghiệp chăm lo tốt hơn cho sức
1


khỏe NLĐ tạo tiền đề cho việc cải tiến công tác quản lý ATVSLĐ của Công ty trong
giai đoạn hiện nay.
2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
 Xậy dựng hệ thống quản lý OH&S theo tiêu chuẩn OHSAS 18001:2007 tại
Công ty nhằm đảm bảo an toàn sức khỏe cho toàn thể CBCNV. Ngăn ngừa

chứng nhận OHSAS khẳng định việc thực hiện tự nguyện một hệ thống đảm bảo một
sự giám sát đầy đủ về an toàn và sức khỏe của người lao động trong tổ chức, ngoài
việc tuân thủ các tiêu chuẩn bắt buộc.
Tiêu chuẩn OHSAS 18001:20007 đưa ra những yêu cầu được sử dụng như một
khuôn khổ cho một Hệ thống quản lý An toàn và Sức khỏe nghề nghiệp cho một tổ
chức. Tiêu chuẩn này cũng được sử dụng cho mục đích đánh giá chứng nhận phù hợp
và cấp giấy chứng nhận phù hợp cho một Hệ thống quản lý OH&S.
1.1.2 Cấu trúc hệ thống OHSAS 18001:2007
Cấu trúc của hệ thống OHSAS được xây dựng dựa trên mô hình quản lý PDCA
(Plan – Do – Check – Action) và bao gồm các nội dung chính sau:

3


Cải tiến liên tục

Chính sách
OH&S

Xem xét của
lãnh đạo

Lập kế hoạch
Kiểm tra

Thực hiện và
điều hành

Hình 1.1: Cấu trúc hệ thống OHSAS 18001:2007
– Thiết lập chính sách OH&S

Việc áp dụng hệ thống quản lý OH&S theo tiêu chuẩn OHSAS 18001:2007 ở
Việt Nam hiện nay còn nhiều hạn chế do các tổ chức, doanh nghiệp trong nước chưa
đủ nguồn lực để thực hiện hệ thống này. Các doanh nghiệp chưa thật sự quan tâm và
nhận thấy được tầm quan trọng của hệ thống quản lý OH&S theo tiêu chuẩn OHSAS
18001:2007.
Trên thực tế, các Công ty ở nước ta hiện nay áp dụng tiêu chuẩn OHSAS
18001:2007 chủ yếu là các Công ty liên doanh, Công ty có vốn đầu tư nước ngoài mà
việc áp dụng tiêu chuẩn như là một điều bắt buộc từ Công ty mẹ hay những tập đoàn
lớn có tiềm lực về tài chính.
Các doanh nghiệp ở nước ta đã áp dụng thành công hệ thống này là tập đoàn
Thiên Long, Ximăng Tây Đô, Petro Gas Việt Nam, Bao bì Giấy nhôm New Toyo,
Vedan Việt Nam, Điện tử SamSung Việt Nam,….

5


1.1.4.1 Thuận lợi khi áp dụng tiêu chuẩn OHSAS 18001:2007
Về mặt thị trường
– Cải thiện cơ hội xuất khẩu và thâm nhập thị trường quốc tế yêu cầu sự tuân thủ
OHSAS 18001:2007 như là một điều kiện bắt buộc.
– Nâng cao uy tín và hình ảnh của doanh nghiệp với khách hàng.
– Nâng cao năng lực cạnh tranh nhờ nâng cao hiệu quả kinh tế trong hoạt động
quản lý OH&S.
– Phát triển bền vững nhờ thỏa mãn được lực lượng lao động, yếu tố quan trọng
nhất trong một tổ chức và các cơ quan quản lý nhà nước về OH&S.
– Giảm thiểu nhu cầu kiểm tra, thanh tra từ các cơ quan quản lý nhà nước.
Về mặt kinh tế
– Tránh được các khoản tiền phạt do vi phạm quy định pháp luật về trách nhiệm
xã hội.
– Tỷ lệ sử dụng lao động cao hơn nhờ giảm thiểu các vụ TNLĐ và BNN.

người liên quan.
– Hoạch định một cách chi tiết các bước triển khai, phân công trách nhiệm rõ
ràng trong thời gian triển khai dự án.
1.2 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN BIA SÀI GÒN – BẠC LIÊU
1.2.1 Giới thiệu chung về Công ty
– Tên Công ty: Công ty Cổ phần Bia Sài Gòn - Bạc Liêu (sau đây được gọi tắt
là Công ty)
– Địa chỉ: Lô 5B, KCN Trà Kha, Phường 8, TP.Bạc Liêu, Tỉnh Bạc Liêu
– ĐT: 0781.3780781

Fax: 0781.3780567

– Đại diện: Ông Nguyễn Văn Đồi - Chức vụ: Giám đốc - Quốc tịch: Việt Nam
7


Công ty được xây dựng tại Khu công nghiệp Trà Kha, Phường 8, Thành phố
Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu. Vị trí Công ty như sau: Phía Bắc giáp Quốc lộ 1A mới, Phía
Nam giáp sông Bạc Liêu, Phía Đông giáp khu dân cư phường 8 Thị xã Bạc Liêu, Phía
tây giáp xã Long Thạnh.
1.2.2 Lịch sử thành lập và quá trình phát triển Công ty
1.2.2.1 Lịch sử thành lập
Nhà máy Bia Sài Gòn - Bạc Liêu được hình thành theo chủ trương của Thủ
tướng Chính phủ, Bộ Công Thương. Năm 2002, Thủ tướng Phan Văn Khải đồng ý chủ
trương cho Tổng Công ty Bia Rượu Nước giải khát Sài Gòn xây dựng tại Bạc Liêu 01
Nhà máy sản xuất bia Sài Gòn. Năm 2003, Phó Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tiếp tục
chỉ đạo xây dựng Nhà máy bia Sài Gòn tại Bạc Liêu. Năm 2004 Bộ Công Thương
thuận chủ trương. Năm 2007, Tổng Công ty Cổ phần Bia Rượu Nước giải khát Sài
Gòn tiến hành khởi công xây dựng Nhà máy, khởi công ngày 30/04/2007. Sau 10
tháng thi công Nhà máy hoàn thành đi vào sản xuất. Từ tháng 09/2008 Nhà máy đã có

PHÒNG

PHÒNG

PHÒNG

XƯỞNG

TÀI CHÁNH - KT

HÀNH CHÍNH - TH

KỸ THUẬT - KN

SẢN XUẤT

TỔ NẤU –
LÊN MEN

TỔ ĐLỰC
– CĐ XLN

TỔ THÀNH
PHẨM

Hình 1.2: Sơ đồ tổ chức Công ty Cổ phần Bia Sài Gòn – Bạc Liêu
Chức năng các phòng ban Công ty Bia Sài Gòn – Bạc Liêu xem phụ lục 1A
Tính đến tháng 1/2012 tổng số lao động làm việc tại Công ty Cổ phần bia Sài
Gòn – Bạc Liêu là 105 người, chia làm 3 phòng ban và 1 phân xưởng sản xuất. Số lao
động làm việc tại các bộ phận được phân bổ như bảng sau:

22

Phân xưởng sản xuất

53

Tổ nấu – lên men

23

Tổ chiết rót

20

5

9


Tổ động lực, cơ điện, xử lý nước

10

Tổng số

105

(Nguồn: Công ty Cồ phần Bia Sài Gòn – Bạc Liêu năm 2011)
1.2.4 Nhu cầu nguyên nhiên vật liệu, máy móc thiết bị, năng lượng tiêu thụ
Bảng 1.2: Nhu cầu sử dụng nguyên vật liệu, hóa chất, năng lượng và nhiên liệu


345

4

Houblon cao

kg α acid

635

5

Vicant

kg

323

6

Collupulin

kg

356

7

Caramel


Foil nhôm

cái

33358000

12

Keo dán

kg

13500

13

Mực in

ml

9750

14

Dung môi

lít

158


2495250

(Nguồn: SABECO 09/2006)

Danh mục máy móc thiết bị xem Phụ lục2A.

10


1.2.5 Quy trình sản xuất
Nước

Malt

Gạo

Làm sạch

Làm sạch

Cân

Cân

Xay nghiền

Xay nghiền

Trộn bột

Thuyết minh quy trình sản xuất xem Phụ lục 2A

11


1.2.6 Hiện trạng môi trường tại Công ty
1.2.6.1Môi trường không khí
 Khí thải:
– Phát sinh chủ yếu trong quá trình sản xuất, trong giai đoạn vận hành hệ
thống máy phát điện, trong quá trình vân hành lò hơi và do xe chuyên chở
hàng hóa phát thải.
 Bụi:
– Phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất rất nhiều, phát sinh trong quá
trình xử lý nguyên liệu thô. Ngoài ra, xe chuyển chở ra vào công ty cũng là
một nguồn phát sinh bụi.
 Tiếng ồn:
– Tiếng ồn phát sinh chủ yếu do máy phát điện, xe nâng, xe vận chuyển hàng
hóa, và hệ thống máy móc trong quá trình sản xuất.
 Nhiệt độ:
– Nhiệt độ phân xưởng tăng trong quá trình nấu nguyên liệu, do sự phát nhiệt
từ các máy móc hoạt động, tập trung công nhân đông. Ngoài ra, các yếu tố
khí hậu của môi trường xung quanh cũng tác động đến vi khí hậu môi
trường làm việc trong xưởng.
Bảng 1.3: Kết quả phân tích chất lượng không khí xung quanh
STT

Thông số

1


70*

0

C

30

31,5

31,5

-

3

2300

2100

2850

30000

3

13

19


µg/m3

10

12

06

150

(Nguồn: Trung tâm Quan trắc môi trường Bạc Liêu ngày 26/05/2011)
12