I: Mở đầu.
1. Lý do chọn đề tài.
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật kết hợp những âm thanh thành một hệ
thống theo quy luật riêng, có tính gắn bó chặt chẽ và logic, diễn ra trong thời
gian nhất định để thể hiện những tư tưởng và tình cảm của con người. Âm nhạc
giáo dục con người cái mĩ, cái thiện. Lời ca, giai điệu, bản nhạc của bài hát sẽ
giúp trẻ có những rung cảm mạnh mẽ. Từ đó, trẻ biết cảm nhận tác phẩm và trải
nghiệm những cảm xúc, ý nghĩ của mình để dần biết khám phá sự đa dạng của
cuộc sống. [1]
Âm nhạc có vai trò quan trọng đối với sự phát triển thể chất của trẻ mầm
non. Âm nhạc có ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện cơ thể trẻ. Trước hết, âm
nhạc được coi là khả năng tốt nhất để phát triển tai nghe. Tính chất đa dạng của
âm nhạc gợi ra những phản ứng gắn với sự thay đổi nhịp tim mạch, sự trao đổi
máu. [2]
Âm nhạc là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát triển
ngôn ngữ, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm.... Đối với trẻ mầm non, âm nhạc là
thế giới kì diệu đầy cảm xúc, trẻ có thể tiếp nhận âm nhạc ngay từ khi còn nằm trong
nôi, trẻ mầm non dễ xúc cảm, vốn hồn nhiên, ngây thơ, trong sáng nên tiếp xúc với
âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu. Thế giới âm thanh muôn màu sẽ tạo điều kiện
cho trẻ phát triển các chức năng tâm lí, năng lực hoạt động và sự hiểu biết. [3]
Âm nhạc có vai trò to lớn đối với sự phát triển nhận thức của trẻ. Cảm thụ
âm nhạc gắn bó chặt chẽ với sự phát triển nhận thức. Nó đòi hỏi trẻ phải chú ý,
quan sát, nhạy bén. Trẻ tập trung nghe nhạc, so sánh âm thanh, làm quen với ý
nghĩa biểu cảm của âm thanh đó, ghi nhớ những đặc điểm, tính chất của hình
tượng âm nhạc. Trong khi hát và vận động theo nhạc, trẻ không chỉ tiếp thu về
giai điệu, tiết tấu, lời ca mà còn phát triển ngôn ngữ (phát âm chính xác, biểu
cảm, mở rộng vốn từ). [2]
Âm nhạc giúp cho trẻ phát triển tốt về tình cảm, kĩ năng xã hội. Âm nhạc
có sức mạnh vô cùng to lớn trong việc thể hiện một cách tinh tế thế giới nội tâm
của con người. Âm nhạc có tác động trực tiếp vào lĩnh vực tình cảm của con
người và khả năng thống nhất con người trong cùng một nỗi xúc động và nó trở

vận động của tay, chân, thân mình, nhờ có sự phụ họa âm nhạc trở nên chính
xác, nhịp nhàng hơn. Vận động theo nhạc tạo cho trẻ sự hoạt bát, nhanh nhẹn,
có tư thế đẹp duyên dáng. [4]
Thực tế trẻ ở lớp mình phụ trách 100% là con em dân tộc thiểu số, vốn
tiếng việt của trẻ còn hạn chế, khả năng giao tiếp chưa mạnh dạn, các kĩ năng
múa hát chưa thành thạo nhưng ngược lại nhu cầu được nói, múa hát và vận
động theo nhạc lại rất lớn, trẻ mẫu giáo ở lớp tôi phụ trách rất thích được vận
động theo nhạc nhưng những kỹ năng vận động của trẻ còn rất đơn điệu, chưa
mang tính nghệ thuật. Xuất phát từ những quan điểm trên và với mong muốn
nâng cao kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ, tôi mạnh dạn lựa chọn, nghiên
cứu và thực hiện đề tài: “Một số biện pháp nâng cao kỹ năng vận động theo
nhạc cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi tại trường Mầm non Tân Phúc huyện
Lang Chánh tỉnh Thanh Hóa”
2. Mục đích nghiên cứu:
Thông qua các hoạt động giáo dục âm nhạc giúp trẻ phát triển khả năng
cảm thụ âm nhạc, phát triển kĩ năng nghe, nói, kĩ năng hát, vận động theo nhạc
và kĩ năng sử dụng dụng cụ âm nhạc, kĩ năng chơi trò chơi âm nhạc...Ngoài ra
việc nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc còn giúp cho trẻ phát triển tình cảm,
tính thẩm mĩ, tính linh hoạt sáng tạo, giúp trẻ trở nên yêu cuộc sống, yêu thiên
nhiên, con người và yêu cảnh vật xung quanh.
3. Đối tượng nghiên cứu:
Trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Tân Phúc huyện Lang Chánh
tỉnh Thanh Hóa.
4. Phương pháp nghiên cứu:
- Tham khảo tài liệu về bộ môn giáo dục âm nhạc
- Phương pháp trao đổi với phụ huynh.
- Phương pháp khảo sát
- Phương pháp đàm thoại.
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp thống kê và xử lí số liệu.

vậy, cô là người trực tiếp hướng dẫn, tập luyện cho trẻ để hình thành những
kĩ năng vận động theo nhạc được thành thạo, từ đó giúp cho các hoạt động
âm nhạc trở nên phong phú,đa dạng và hấp dẫn hơn. [1]
Ở trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi, nhu cầu vận động của trẻ đã có, đồng thời các hệ
cơ quan trong cơ thể trẻ đã hoàn thiện, các chức năng tâm lý như: xúc cảm, tình
cảm, ghi nhớ, chú ý ... đã có chủ định, trẻ đã có thể ghi nhớ và thể hiện lại các
vận động phức tạp.Trong độ tuổi này, trẻ đã biết chuyển động nhịp nhàng theo
nhịp điệu của âm nhạc. Trẻ đã có thể thực hiện các động tác múa minh họa một
mình hoặc phối hợp các động tác với các bạn. Trẻ cũng đã có thể ghi nhớ một số
động tác liên hoàn theo bản nhạc hoặc lời hát. Trẻ cũng có thể thực hiện đúng,
đẹp, diễn cảm các động tác quy định và bước đầu biết sáng tạo một số động tác
cho riêng mình. Để giúp trẻ thực hiện tốt các kĩ năng vận động, điều quan trọng
giáo viên phải nắm được các phương pháp cơ bản như: Phương pháp làm mẫu,
phương pháp dùng lời, phương pháp thực hành luyện tập... Ngoài ra cô cần nắm
bắt được các kĩ năng và cách vận dụng phù hợp với đặc điểm phát triển của trẻ
như kĩ năng vỗ tay, gõ đệm theo tiết tấu, kĩ năng nhún nhảy, lắc lư, kĩ năng
múa... để quá trình tiếp thu của trẻ đuợc nhanh hơn, chính xác hơn [1]
Ở trường mầm non, giáo dục âm nhạc được tiến hành thông qua các hoạt
động: Dạy hát, vận động theo nhạc, nghe hát, trò chơi âm nhạc. Trong đó vận

3


động theo nhạc được tiến hành ở hoạt động có chủ đích hoặc ở mọi thời điểm
trong ngày của trẻ và trong các ngày hội, ngày lễ. Chính vì vây, cô cần tạo mọi
cơ hội để trẻ được hát, được vận động theo nhạc ở mọi lúc mọi nơi, qua đó rèn
luyện và nâng cao kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ.
2. Thực trạng:
Trẻ mầm non vốn rất yêu thích âm nhạc và muốn được hòa mình vào âm
nhạc. Nhưng một số trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn khi vận động, cộng với

Chưa đạt
STT
Nội dung
trẻ được
khảo sát Số trẻ
%
Số trẻ
%
1
2
3
4

Kỹ năng nhún, nhảy theo
nhạc
Kỹ năng sử dụng dụng cụ
âm nhạc
Kỹ năng múa.
Kỹ năng chơi trò chơi

20

10

50

10

50


cùng tham gia làm đồ dùng, dụng cụ âm nhạc phục vụ cho các hoạt động
âm nhạc
Trong các hoạt động giáo dục âm nhạc như hát, vận động múa, sử dụng dụng
cụ âm nhạc...thì việc sử dụng đồ dùng trực quan là điều không thể thiếu trong quá
trình tổ chức các hoạt động âm nhạc cho trẻ mầm non nói chung và trẻ 4 - 5 tuổi nói
riêng. Đồ dùng, dụng cụ âm nhạc là phương tiện hữu hiệu giúp trẻ nhận thức và thể
hiện cảm xúc. Những đồ dùng như bông múa, trống lắc, phách tre, lục lặc... có tác
dụng thu hút trẻ vào hoạt động, trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo hơn. Trong quá trình
thực hiện vận động, trẻ được sử dụng các dụng cụ như dùng phách tre, trống lắc để
gõ đệm theo nhịp bài hát, dùng hoa, bông vẫy để múa minh họa lời bài hát, sẽ tăng
cường cảm giác hứng thú tạo sự hưng phấn. Khi vận động múa, các đạo cụ hóa trang
giúp trẻ thể hiện sự tự tin, sinh động, hấp dẫn hơn. [1]
Từ việc làm đồ dùng, dụng cụ âm nhạc sẽ kích thích trẻ có mong muốn được
tham gia vào các hoạt động âm nhạc. Chính vì vậy nên tôi thường xuyên làm bổ
sung đồ dùng, đồ chơi vào các góc chơi trong lớp nói chung cũng như đồ dùng,
dụng cụ âm nhạc nói riêng. Mỗi chủ đề, mỗi loại tiết là một loại đồ dùng khác
nhau, những chiếc mũ múa theo từng chủ đề, từng bài hát cũng góp phần làm cho
hoạt động học trở lên sinh động hơn. Tận dụng các nguồn nguyên vật liệu sẵn có
ở địa phương như tre, luồng và sự phối kết hợp của hội cha mẹ phụ huynh, giáo
viên trong khu và trẻ ở lớp, đặc biệt là ban phụ huynh và giáo viên do chương
trình phát triển vùng Lang Chánh tổ chức đã giúp tôi rất nhiều trong việc bổ sung
đồ dùng, đồ chơi trong lớp và một số đồ dùng phục vụ cho hoạt động âm nhạc của
trẻ như: Trống lắc, đàn, thanh phách và trang phục tự tạo, tạo sân khấu biểu diễn
mới lạ thay đổi theo chủ đề gây bất ngờ cho trẻ,.... Tất cả đều góp phần mang lại
sự thành công cho các giờ hoạt động giáo dục âm nhạc.

( Phụ huynh và trẻ làm đồ chơi cùng giáo viên)

5


6


Ví dụ: Như với bài hát “ Sắp đến tết rồi ” tôi chọn hình thức vận động
theo tiết tấu chậm. Bài hát “ Vườn trường mùa thu” tôi chọn hình thức vận động
theo tiết tấu phối hợp.

(Trẻ vận động vỗ tay theo nhịp bài vườn trường mùa thu)

Còn với những bài hát có tính chất nhẹ nhàng, có giai điệu tình cảm tha
thiết, tôi lựa chọn hình thức múa.
Ví dụ như bài: Múa cho mẹ xem, Tay thơm tay ngoan...

(Trẻ múa bài “múa cho mẹ xem”)

7


Những bài hát sôi động, nhộn nhip, cô có thể cho trẻ tập những bài thể
dục nhịp điệu hay các động tác Orebic khoẻ khoắn.
Ví dụ như bài: Con cào cào, nắng sớm...

(Trẻ tập erobic bài nắng sớm)

Sau khi lựa chọn hình thức vận động, tôi cùng trẻ xây dựng các động tác
cụ thể phù hợp.
Việc lựa chọn loại hình vận động và các động tác phù hợp với tính chất âm
nhạc sẽ giúp cho quá trình lĩnh hội các kỹ năng vận động của trẻ sẽ thuận lợi
hơn, mang lại hiệu quả cao hơn.
Biện pháp 3: Tổ chức các giờ học vận động âm nhạc dưới các hình

2. Kỹ năng:
- Trẻ hát đúng giai điệu và vỗ tay theo nhịp bài hát chính xác .
- Rèn kĩ năng cảm thụ âm nhạc và tai nghe cho trẻ.
- Trẻ chú ý nghe cô hát, biết hưởng ứng cùng cô và cảm nhận được tình
cảm của bài hát..
- Rèn khả năng chú ý, phản xạ nhanh nhẹn khi tham gia chơi trò chơi.
3. Thái độ:
- Trẻ hứng thú tích cực tham gia hoạt động.
- Giáo dục trẻ biết chăm sóc bảo vệ những con vật nuôi.
II. Chuẩn bị:
1. Đồ dùng của cô:
- Sân khấu âm nhạc.
- Dụng cụ âm nhạc: xắc xô, phách tre, lục lặc
- Mô hình một số con vật nuôi trong gia đình.
- Đàn ooc gan ghi nhạc bài hát: Thương con mèo, Em là chim Câu trắng
- Máy chiếu và bài giảng trên Power point.
- Trang phục áo dài, cánh chim
2. Đồ dùng của trẻ:
- Mũ mèo
- Trang phục cho trẻ.
III. Tiến hành:
Hoạt động của cô
1. Ổn định tổ chức, gây hứng thú.
Cô cho 1 trẻ làm chú Gà trống gáy rủ các bạn đi chơi
và cùng ngắm nhìn, trò chuyện về một số con vật nuôi
trong gia đình.
- Cô giáo trong vai cô Bồ câu bước vào cùng trò
chuyện với trẻ.
+ Các con đang làm gì mà vui thế? Cho cô tham gia
với.

2. Nội dung
a) Hát và vỗ tay theo nhịp: “Thương con mèo”
- Cô và cả lớp hát 1 – 2 lần.
+ Cô vừa hát bài hát gì?
+ Do ai sáng tác?
- Bài hát sẽ hay hơn khi chúng mình vừa hát vừa vỗ
tay theo nhịp bài hát đấy. Để thực hiện được chúng
mình chú ý xem cô làm trước nhé.
- Cô hát và vỗ tay theo nhịp 1 lần
- Cô giải thích cách vỗ theo nhịp: Chúng mình vỗ vào
từ đầu tiên và từ cuối của mỗi câu hát: Kìa...mèo;
kêu...meo; con...trèo; ngã...queo; ....
- Mời cả lớp hát và vỗ tay theo nhịp cùng cô: 2-3 lần.
- Cả lớp đứng vòng tròn và hát và vỗ tay theo nhịp: 1
– 2 lần
- Các bạn trai và bạn gái hát: Bạn trai đứng vòng tròn
nhỏ ở trong, bạn gái đứng vòng tròn to ở phía ngoài: 1
lần.
- Từng tổ hát và vỗ tay theo nhịp
- Hát nâng cao: Hát nối tiếp, hát to nhỏ
- Nhóm hát và vỗ tay theo nhịp : 2 – 3 nhóm
- Cá nhân trẻ hát và vỗ tay theo nhịp.
Cho trẻ lên chọn dụng cụ âm nhạc kết hợp hát và vỗ
tay theo nhịp. Cô cho các tổ thực hiện sau đó đổi
dụng cụ cho bạn
Khi trẻ thực hiện cô chú ý lắng nghe, quan sát và sửa
sai cho trẻ.
b) Nghe hát: Em là chim Câu trắng. Sáng tác: Trần
Ngọc
- Cô giới thiệu tên bài hát: Các con ạ, chim Bồ câu


các bé trong chương trình ngày hôm nay.
- Cô hát lần 1: Thể hiện tình cảm của bài hát.
+ Cô vừa hát bài hát gì?
+ Do ai sáng tác?
- Lần 2: Cô hát cùng ca sĩ và kết hợp múa minh họa.
Bài hát “Em là chim Câu trắng” nói về tình cảm của
các bạn nhỏ mong muốn đất nước được hòa bình, ước
mong không có nước mắt rơi chia lìa mà luôn giống
như những cánh chim bồ câu trắng, biểu tượng cho sự
hòa bình. Ước mong được sống trong tình yêu thương
của nhân loại, trái đất này hoa thơm sẽ nở bốn mùa,
ngàn năm mãi xanh tươi.
- Lần 3: Cô hát và mời trẻ hưởng ứng cùng cô
c) Trò chơi âm nhạc: Những nốt nhạc vui.
- Cách chơi: Trên màn hình cô có những nốt nhạc, lần
lượt các đội sẽ lên mở những nốt nhạc đó, khi nốt
nhạc mở ra có hình ảnh nào thì đội đó phải hát bài hát
về hình ảnh đó.
- Luật chơi: Nếu đội nào mở phải nốt nhạc mặt đen
thì phải mở lại nốt nhạc khác. Đội nào không hát
đúng bài hát sẽ là đội thua cuộc.
- Cô tiến hành cho trẻ chơi.
Khi trẻ chơi cô hướng dẫn, động viên trẻ.
3. Kết thúc:
Cho trẻ hát bài hát “Thương con mèo” và đi ra ngoài

- Trẻ trả lời
- Trẻ trả lời
- Trẻ chú ý quan sát

b) Trong các giờ hoạt động học khác của trẻ:
Thông thường trẻ được hát múa và vận động theo nhạc trong các giờ học
âm nhạc, các buổi biểu diễn văn nghệ cuối tuần....Nhưng như vậy chưa đủ để
thỏa mãn nhu cầu vận động của trẻ, chưa tạo được hết cơ hội phát triển kĩ năng
vận động của trẻ. Vì vậy trong tất cả các hoạt động học, tôi lồng ghép âm nhạc
vào các tiết học, điều đó vừa gây được hứng thú cho trẻ, vừa tạo cơ hội cho trẻ
được hát múa và phát triển các kĩ năng vận động
Ví dụ: Đối với giờ học làm quen với văn học. Trước khi cô vào nội dung
bài chính, cô có thể cho trẻ cùng nhau hát múa một bài hát phù hợp với chủ đề
và nội dung bài học.

12


(Cô và trẻ hát bài “ cháu yêu bà” trong giờ kể chuyện “tich chu”)

Trong giờ hoạt động tạo hình, việc lồng ghép âm nhạc đã kích thích sự
sáng tạo, gợi mở, phát triển trí tưởng tượng khi trẻ vẽ, nặn, cắt, dán…ngoài ra
việc lồng ghép âm nhạc còn tạo cơ hội cho trẻ được vận động minh họa lời bài
hát, phát triển các kĩ năng vận động theo nhạc.
c) Trong giờ chơi, hoạt động ngoài trời:
Sau giờ học buổi sáng là lúc cô cho trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời,
cô tổ chức cho trẻ ra sân trường dạo chơi, quan sát và khám phá thế giới xung
quanh. Cô có thể kết hợp cho trẻ múa hát và vận động theo nhạc các bài hát phù
hợp với nội dung trước khi bước vào buổi dạo chơi, điều đó vừa kích thích trí tò
mò ham hiểu biết của trẻ, vừa tạo cơ hội cho trẻ được nâng cao kĩ năng vận động
theo nhạc.

(Trẻ hát và vận động vỗ tay theo nhịp trong giờ dạo chơi ngoài trời)


Giờ trả trẻ là lúc cô giáo cần tạo cơ hội để trẻ được nghe nhạc, được hát,
nhún nhảy và vận động theo nhạc. Điều đó vừa có tác dụng lôi cuốn trẻ đến với
lớp học, vừa là tạo cơ hội để trẻ được vận động theo nhạc một cách thoải mái,
sáng tạo. Qua đó các kĩ năng của trẻ được nâng lên.
Chính vì vây, sau giờ hoạt động chiều, lúc chờ phụ huynh đến đón, cô tạo
cơ hội để trẻ được hát, múa và vận động theo nhạc một cách thoải mái. Điều đó
giúp trẻ vui vẻ trước khi ra về và vừa có tác dụng ôn luyện, củng cố kĩ năng vận
động theo nhạc cho trẻ.

(Trẻ múa hát trong giờ trả trẻ)

15


Như vậy, ở trường mầm non, từ lúc đến trường cho đến khi bố mẹ đón về,
âm nhạc luôn luôn xuất hiện bên trẻ, tạo không khí tươi vui. Âm nhạc là chu kì
thời gian, là nhịp sống hàng ngày của trẻ, làm cho trẻ thêm linh hoạt, năng động.
Âm nhạc thực sự là người bạn thân của trẻ thơ [2]
Biện pháp 5: Kết hợp với phụ huynh trong việc ôn luyện, tạo cơ hội để
trẻ được vận động theo nhạc
Trẻ đến trường được ăn, được chơi, được ngủ và học các hoạt động
giáo dục trong đó có hoạt động giáo dục âm nhạc. Trẻ được hát, được múa và
vận động theo nhịp bài hát, nhưng để kết quả của hoạt động giáo dục được
cao hơn thì cần có sự phối hợp của phụ huynh trong quá trình chăm sóc và
dạy trẻ ở nhà. Vì vậy, cô cần phải trao đổi với phụ huynh để trẻ được hát,
được vận động theo nhạc ở tại ngôi nhà của mình. Thay vì cho con xem phim
hoạt hình hay điện thoại, phụ huynh có thể mở ca nhạc thiếu nhi, các bài hát
mà trẻ yêu thích để trẻ được hát và vận động theo lời bài hát.
Ngoài ra, cô cần vận động phụ huynh đóng góp nguyên vật liệu sẵn có
ở địa phương như tre, luồng để làm phách, vỏ lon bia để làm lục lặc, vỏ hộp

Mức độ % trên trẻ
Đạt
Chưa đạt

Tổng số
trẻ được
khảo sát

Số trẻ

%

Số trẻ

%

20

20

100

0

10

20

18


loại âm nhạc sẽ đưa trẻ vào thế giới cái đẹp một cách đầy hấp dẫn và lí thú [4]
Trong quá trình thực hiện các biện pháp nâng cao kĩ năng vận động theo
nhạc cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường Mầm non Tân phúc, tôi rút ra một số kinh
nghiệm sau:
- Giáo viên phải thực sự yêu mến trẻ, nhiệt tình, sáng tạo, năng động trong
mọi mặt và nhất là phải nắm vững kiến thức cũng như phương pháp tổ chức hoạt
động âm nhạc cho trẻ mẫu giáo và nhất là phương pháp dạy học lấy trẻ làm
trọng tâm..
- Thường xuyên chú ý, sửa sai cho trẻ, tạo cơ hội để trẻ được thể hiện mình.
- Lựa chọn kĩ năng, động tác vận động phù hợp với lứa tuổi.
- Thường xuyên bổ xung đồ dùng, dụng cụ âm nhạc đầy đủ để thu hút trẻ
vào hoạt động.
- Thường xuyên học hỏi, trao đổi với những giáo viên có năng khiếu, có
những tiết dạy giỏi về môn Âm nhạc.
- Bản thân tự trau dồi, tự học hỏi cách sử dụng những dụng cụ phục vụ cho
hoạt động âm nhạc như loa, đài, đàn...
- Thường xuyên trao đổi với phụ huynh về những vấn đề có liên quan đến
môn Âm nhạc của trẻ để phụ huynh nắm rõ và phối hợp với giáo viên dạy tốt
hơn. Khuyến khích phụ huynh tạo cơ hội để trẻ được hoạt động ở nhà.
2. Kiến nghị
Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài, bản thân tôi mạnh dạn đề
nghị với tổ chuyên môn Phòng giáo dục tham mưu với lãnh đạo các cấp tạo điều
kiện cho giáo viên mầm non được tham gia các lớp học đàn

17


Đối với nhà trường cần tham mưa với các tổ chức xã hội, các cấp lãnh đạo hỗ
trợ một phần kinh phí giúp phụ huynh làm ra những đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trẻ
Đối với các đồng chí, đồng nghiệp tạo điều kiện về thời gian để tôi thực

[4] Giáo trình phương pháp giáo dục âm nhạc. Trang 3
Tác giả: Phạm Thị Hòa. NXB Đại học sư phạm.

19