PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HOẰNG HÓA

TRƯỜNG MẦM NON HOẰNG QUỲ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG
SỐNG CHO TRẺ 4-5 TUỔI

Người thực hiện: Đoàn Thị Thủy
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị công tác : Trường mầm non Hoằng Quỳ
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HÓA NĂM 2018


MỤC LỤC
Stt
1
1.1
1.2
1.3
1.4
2
2.1
2.2
2.3

2.4
3

Trang
1
1
1
1
1
1
2
2
2
2
3
3
4
6
7
8
9
10
11
12
13
13
13
14
15


1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài:

- Phương pháp trực quan
- Phương pháp sử dụng trò chơi
- Phương pháp dùng lời
- Phương pháp thực hành
- Phương pháp phối kết hợp
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lí luận
“Giáo dục kỹ năng sống” là một trong những kĩ năng rất cần thiết với trẻ
mầm non, là nền tảng giúp trẻ mầm non hình thành và phát triển toàn diện nhân
cách trong thời đại mới, ngoài kiến thức, mỗi chúng ta và nhất là trẻ em rất cần


trang bị những kỹ năng sống để ngày càng hoàn thiện bản thân sao cho phù hợp
với xã hội, vì vậy việc Bộ GDĐT đưa kỹ năng sống lồng ghép vào chương trình
dạy học là rất quan trọng và cần thiết, trong thời gian 6 năm đầu đời trẻ sống
trong môi trường chăm sóc giáo dục của gia đình và trường mầm non, bước đầu
trẻ được cung cấp, học hỏi, trải nghiệm và tích lũy những tri thức, kinh nghiệm,
kỹ năng, thói quen trong cuộc sống hằng ngày bằng cách học hỏi, học lỏm, học
tại chỗ, học trực tiếp, học ở mọi lúc, mọi nơi, học ở các bạn, ở cô giáo và người
thân của trẻ. Trong cuộc sống hàng ngày bên cạnh những mặt tích cực thì mặt
tiêu cực làm ảnh hưởng rất lớn đến mỗi cá nhân. Một số gia đình bố mẹ lo làm
kinh tế, bận rộn với công việc nên chưa sát sao với trẻ, một số gia đình quá
chiều con dẫn đên trẻ có tính ỉ lại, quá phụ thuộc vào người lớn nên khi gặp các
tình huống không có sự giúp đỡ của người lớn là trẻ lúng túng, không biết xử lý
thế nào, trẻ không biết tự phục vụ, tự bảo vệ và không biết ứng xử giao tiếp phù
hộ với tình huống nên người lớn và đặc biệt là giáo viên mầm non phải luôn
gương mẫu, nhẹ nhàng linh hoạt, khéo léo dạy kĩ năng sống cho trẻ mọi lúc, mọi
nơi để hình thành kỹ năng sống ban đầu cho trẻ. Vì vậy tôi đã chọn đè tài “ Một
số biện pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi” để giúp trẻ 4-5 tuổi có
những kỹ năng sống ban đầu tạo tiền đề cho giai đoạn tiếp theo.

Stt
Nội dung khảo sát
1

Số trẻ
khảo
sát
30

4

Kỹ năng chào hỏi, cảm ơn,
xin lỗi
Kỹ năng lấy cất đồ dùng, đồ
chơi
Kỹ năng tự mặc quần áo, đi
giày, dép
Kỹ năng ngồi học bài

5

2

Kết quả khảo sát
Đạt
Số Tỉ lệ
trẻ
%
7
23

9

30

21

70

Kỹ năng rửa tay, lau mặt

30

10

33

20

67

6

Kỹ năng trong giờ ăn, ngủ

30

12

40



3

8

Ghi
chú

Kết quả khảo sát cho thấy “ kỹ năng sống” của trẻ còn hạn chế, tỷ lệ còn
thấp. Trước tình hình đó tôi luôn trăn trở, suy nghĩ tìm và áp dụng các biện pháp
tích cực để hình thành và phát huy “ kỹ năng sống” cho trẻ trong các hoạt động
hằng ngày.
2.3. Các biện pháp thực hiện
Biện pháp 1: Giáo dục kỹ năng chào hỏi qua giờ đón- trả trẻ
Những ngày đầu năm trẻ mới đến trường , trẻ chưa quen cô, chưa quen
bạn nên trẻ còn rụt rè, nhút nhát, trẻ thiếu mạnh dạn, tự tin, trẻ hay ôm bám lấy
bố mẹ, trẻ chưa có thói quen chào hỏi lễ phép, chào bố mẹ, chào cô giáo và cất
giày dép ba lô đúng nơi quy định, trẻ chưa biết chào hỏi lễ phép khi lớp có
khách.
Để giáo dục trẻ có kỹ năng chào hỏi lễ phép và lấy cất đồ dùng, đồ chơi
đúng nơi quy định, trong giờ đón và trả trẻ tôi nhẹ nhàng nhắc nhở trẻ chào bố
mẹ chào cô và vào cất ba lô giày dép đúng nơi quy định, sau đó tôi động viên
khen ngợi và tặng hoa cho trẻ trước lớp để khuyến khích động viên trẻ.
Ví dụ: Các con ơi! Hôm nay Minh Đức đến lớp rất ngoan, bạn tự khoanh
tay chào mẹ, chào cô rồi tự vào cất giày và ba lô đúng chỗ, ngay ngắn mà không


cần cô phải nhắc nhở. Minh Đức rất xứng đáng được tặng một bông hoa bé
ngoan, cả lớp mình cùng vỗ tay khen bạn Minh Đức nào. Các con có muốn được
cô và các bạn khen như bạn Minh Đức không? (Có ạ)

bản nhạc, trẻ tự đi lấy đồ dùng của mình để về chỗ ngồi học và khi học xong, trẻ
cũng tự đi cất đồ dùng theo lời hát hoặc bản nhạc, như vậy trẻ vừa được thay đổi
trạng thái học, vừa gây hứng thú học cho trẻ và đặc biệt là hình thành được kĩ
năng tự phục vụ.

Hình ảnh trẻ đang tự cất đồ chơi
VD: giờ tạo hình
Thời gian đầu trẻ chưa nhớ hết đồ dùng của mình nên trẻ hay lấy nhầm lẫn của
nhau, lộn xộn, trẻ xô đẩy nhau, tranh giành nhau, lớp trở nên ồn ào nên cô dán kí
hiệu của trẻ lên sách vở và hộp màu của trẻ. Trẻ tự lấy sách vở, hộp màu lần lượt
đi theo tổ kết hợp bản nhạc, sau mỗi giờ học cô khen trẻ. Trẻ được khen trẻ có
tinh thần thi đua từ đó kỹ năng của trẻ dần tốt hơn.
Ban đầu giáo viên cũng rất vất vả với việc tổ chức hoạt động cho trẻ, trẻ
thường ồn ào, khi cô đưa ra câu hỏi trẻ ít dơ tay, mà hay nói leo, nói ngang, cô
đang nói thì ngắt ngang lời cô. Chính vì vậy nề nếp không được tốt, ảnh hưởng
đến chất lượng dạy và học. Vì vậy trong mỗi hoạt động học tôi chuẩn bị chu đáo
sao cho phong phú để thu hút trẻ hứng thú hoạt động, đồng thời khi cô cho trẻ
phát biểu ưu tiên trẻ dơ tay đẹp trước và khen trẻ, tôi nhẹ nhàng nhắc nhở trẻ nói
đủ câu, đủ từ, không nói leo hay ngắt ngang qua lời người khác , dần dần trẻ biết
thi đua vì muốn được cô khen giống bạn nên trẻ đã biết nói đủ câu, đủ từ, trẻ
không nói leo, muốn phát biểu phải dơ tay đẹp, giờ học trở nên sôi nổi, hứng
thú, không bị áp đặt, gò bó, thụ động, kỹ năng của trẻ được hình thành và phát
triển tốt nên chất lượng giờ học đạt kết quả tốt hơn.


Hình ảnh trẻ đang hoạt động âm nhạc
Biện pháp 3: Giáo dục kỹ năng sống cho tre qua hoạt động vui chơi
Vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non, trẻ “học bằng chơi, chơi
mà học”, thông qua hoạt động chơi giúp trẻ tái hiện lại những việc làm, hành
động, cuộc sống hàng ngày xung quanh trẻ, kiến thức và kinh nghiệm cuộc sống

ngăn nắp để giữ gìn cho đồ chơi đẹp. Dần dần trẻ rất thành thạo công việc tự lấy
cất đồ chơi và giữ gìn đồ chơi mà không cần sự giúp đỡ của cô nữa và đồ chơi
cũng được sạch đẹp và đỡ hư hỏng.
Biện pháp 4: Giáo dục kỹ năng tự mặc quần áo, đi giày, dép
Để đảm bảo sức khỏe, cơ thể phát triên khỏe mạnh, tôi đã hướng dẫn trẻ
kỹ năng tự mặc quần áo và đi giày dép, những giờ chơi vận động có những trẻ ra
mồ hôi rất nhiều làm áo quần ẩm ướt, có lúc trẻ rửa tay sơ ý làm ướt tay áo,
khuy áo bị đứt, trời nóng bức, hay thời tiết lạnh,..thì trẻ đều cần phải thay đồ áo
nhưng ít trẻ phải tự làm vì bố mẹ và cô giáo thường hay làm cho trẻ nên trẻ phải
phụ thuộc vào người lớn. Nên tôi đã trăn trở phải tập cho trẻ thói quen tự phục
vụ, tôi đã hướng dẫn trẻ và cho trẻ thực hành, trẻ rất thích và trẻ đã biết tự thay
quần áo, biết lộn quần áo, cài khuy áo, gấp quần áo đúng cách, khi trời nóng
bức, trẻ biết tự cởi bớt áo, khi trời trở lạnh trẻ biết lấy thêm áo mặc vào và trẻ
biết tự thay quần áo lúc cần thiết, tự đi giày dép đúng cách, tự đội mũ, đeo khẩu
trang và đeo ba lô cho mình để chuẩn bị về nhà mà không cần sự giúp đỡ của cô
nữa.


Hình ảnh trẻ tự gấp áo
Biện pháp 5: Giáo dục kĩ năng sống cho trẻ qua giờ ăn
Bữa ăn của trẻ ngoài đảm bảo về chất lượng thì đây cũng là thời điểm để
rèn luyện kĩ năng sống cho trẻ rất tốt, bởi thông qua hoạt động tập thể này trẻ có
cơ hội phát huy kỹ năng của bản thân nhưu kỹ năng rửa tay trước khi ăn. Trước
khi ăn đa số trẻ chưa có kỹ năng rửa tay nhưng tôi phải rửa tay trước khi ăn và
tôi hướng dẫn trẻ cách rửa tay theo các bước và khen ngợi, động viên khích lệ
trẻ, chỉ vài lần như vậy trẻ đã dần dần có thói quen, từ đó cứ đến giờ ăn là trẻ
xếp hàng theo tổ đi rửa tay mà không phải cô nhắc nhở.

Hình ảnh trẻ rửa tay trước khi ăn
Giờ ăn là giờ rất cần rèn “ kỹ năng sống” cho trẻ như vệ sinh trước khi ăn,

trẻ ngủ ngon, ngủ sâu giấc, đủ giấc ngủ dậy tinh thần trẻ rất thoải mái, từ đó trẻ
có thói quen trước, trong và sau khi ngủ dậy đã tự phục vụ rất nhiều việc cho
mình mà không cần sự giúp đỡ của cô giáo hay người lớn nữa.


Hình ảnh trẻ đang ngủ
Biện pháp 7: Giáo dục kỹ năng mạnh dạn, tự tin cho trẻ
Cô cần cần tạo ra môi trường trong và ngoài lớp học phải gần gũi, thân
thiện phù hợp với trẻ để kích thích tính tò mò ham hiểu biết của trẻ để trẻ dễ hòa
nhập với cô, với bạn, trẻ hứng thú hơn khi tham gia các hoạt động. Trong lớp tạo
các góc mở để trẻ được trải nghiệm, các đồ dùng đồ chơi an toàn đảm bảo tính
thẩm mỹ, tạo hướng mở để trẻ tháo lắp, tạo dáng, tìm tòi, khám phá. Đồ dùng
phải chuyển động được, gợi mở các tình huống phù hợp với trẻ không quá dễ
cũng không quá khó, tránh sự gò bó, dập khuôn, nhàm chán mà luôn tạo ra cái
mới để trẻ được tư duy, sáng tạo, trải nghiệm. Cô luôn khuyến khích động viên
trẻ kịp thời trong các hoạt động là động lực giúp trẻ mạnh dạn tự tin, giúp trẻ có
được niềm tin, niềm vui, sự phấn khởi, cô nên động viên khích lệ trẻ phù hợp và
có sự thay đổi theo tình huống. Đặc biệt không chê bai trẻ khi trẻ chưa làm tốt
như vậy sẽ làm cho trẻ thiếu tự tin vào chính mình.

Hình ảnh trẻ đang vui chơi vận động
Cô thường xuyên tổ chức các trò chơi phù hợp với trẻ và đặc biệt là trò chơi dân
gian giúp trẻ tham gia hoạt động tập thể, vừa thỏa mãn nhu cầu vui chơi cho trẻ,
vừa củng cố kiến thức, giúp trẻ rèn luyện và phát triển tính mạnh dạn tự tin cho
trẻ, và thích được hòa nhập chơi với cô và các bạn từ đó phát triển ở trẻ tính
mạnh dạn tự tin khi tham gia các hoạt động khác.


Hình ảnh trẻ chơi rồng rắn lên mây
Biện pháp 8: Tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh để “giáo dục kỹ


1
2
3

Nội dung khảo sát
Kỹ năng chào hỏi, cảm ơn, xin
lỗi
Kỹ năng lấy cất đồ dùng đồ
chơi
Kỹ năng tự mặc quần áo, đi
giày, dép

Kết quả khảo sát
Số trẻ
Đạt
Chưa đạt Ghi chú
khảo
Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ
sát
trẻ % trẻ %
30

29

97

1

3


1

3

5

Kỹ năng rửa tay, lau mặt

30

30

100

0

0

6

Kỹ năng trong giờ ăn, ngủ

30

30

100

0



Kết quả trên cho thấy việc áp dụng và một số biện pháp trên để giáo dục “
kỹ năng sống” cho trẻ đã đem lại kết quả khá cao, tôi thấy rất vui và phụ huynh
cũng rất phấn khởi.
Qua việc áp dụng các biện pháp có hiệu quả chỉ một thời gian sau tôi đã
không còn vất vả làm thay trẻ hay nói hộ trẻ. Khi tổ chức hoạt động trở nên nhẹ
nhàng hơn, đạt hiệu quả cao hơn vì trẻ đã có nề nếp, trẻ mạnh dạn tự tin, tích
cực hoạt động một cách tự nhiên nhờ giáo dục kỹ năng cho trẻ mà tôi luôn tự tin
khi tổ chức các hoạt động hàng ngày cho trẻ, mỗi khi có đoàn kiểm tra hay dự
giờ thăm lớp của nhà trường tôi không còn lo lắng như trước nữa vì trẻ đã có kỹ
năng và đi vào nề nếp thói quen hàng ngày.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận:
- Để giáo dục tốt “Kỹ năng sống” cho trẻ giáo viên phải tận tâm tận lực,
xem trẻ như con, không ngừng học tập, học hỏi, rèn luyện bản thân nâng cao
trình độ chuyên môn, luôn là tấm gương tốt cho trẻ học tập và làm theo.
- Giáo viên phải kiên trì chịu khó, thường xuyên tổ chức đa dạng, phong
phú các hoạt động, thay đổi các hình thức, tạo nhiều cơ hội cho trẻ được trải
nghiệm.
- Giáo viên làm tốt công tác tuyên truyền phối hợp với phụ huynh về vai
trò và tác dụng của việc giáo dục “kỹ năng sống” tự phục vụ cho trẻ hàng ngày
và tạo mối quan hệ gắn bó mật thiết với phụ huynh.
3.2. Kiến nghị
- Đề xuất với ban giám hiệu nhà trường tham mưu với lãnh đạo địa
phương đầu tư hỗ trợ thêm cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi để
phục vụ chăm sóc giáo dục trẻ.
- Bổ sung thêm tài liệu tham khảo và mở lớp tập huấn chuyên đề giáo
dục kỹ năng sống cho trẻ.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân tôi đã nghiên cứu và áp


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC
CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả
:
Đoàn Thị Thủy
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên- Trường Mầm non Hoằng Quỳ

TT

Tên đề tài SKKN

1

Một số kinh nghiệm về việc làm
đồ chơi tự tạo nhằm nâng cao chất
lượng học và chơi cho trẻ trong
trường mầm non.
Một số biện pháp hướng dẫn trẻ 45 tuổi phát triển thẩm mĩ qua hoạt
động vẽ.

2

Kết quả
Cấp đánh
đánh giá
giá xếp loại
xếp loại