LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do nghiên cứu
Thị trường ngoại hối Việt Nam tuy mới hình thành và phát triển nhưng đã
chứng tỏ vài trò và ảnh hưởng lớn tới nền kinh tế. Khối lượng của các giao
dịch ngoại hối ngày càng tăng. Nhân tố có ảnh hưởng quyết định tới thị
trường ngoại hối và giao dịch ngoại hối chính là tỷ giá. Tỷ giá biến động liên
tục và chịu ảnh của rất nhiều yếu tố, một trong những yếu tố phải kể đến đầu
tiến đó là sự chênh lệch lãi suất giữa đồng tiền định giá và đồng tiền yết giá
còn được biết đến với cái tên “Học thuyết ngang giá lãi suất”. Học thuyết này
nêu lên mối quan hệ mật thiết giữa lãi suất trên thị trường tiền tệ và tỷ giá trên
thị trường ngoại hối đồng thời tập trung lý giải vì sao tỷ giá kỳ hạn khác với
tỷ giá giao ngay và mức chênh lệnh sẽ có là bao nhiêu.
Nền kinh tế nước ta đang trong quá trình hội nhập rất sôi động. Ngân hàng
Nhà nước thường xuyên phải sử dụng lãi suất như một công cụ hữu hiệu để
điều chỉnh thị trường. Lãi suất thay đổi tác động làm cho tỷ giá thay đổi theo.
Trong bối cảnh nhân tố lãi suất đóng vai trò chính gây ra sự biến động nhanh
và mạnh của tỷ giá tại thị trường ngoại hối Việt Nam thì “học thuyết ngang
giá lãi suất” trở nên rất có ý nghĩa. Học thuyết này vừa giúp các cá nhân tham
gia vào thị trường ngoại hối dự đoán và xác định tỷ giá trong tương lai để có
biện pháp phòng ngừa rủi ro và hoạch định chiến lược kinh doanh hiệu quả,
lại vừa giúp NHNN có một căn cứ khoa học để đưa ra những chính sách điều
chỉnh tỷ giá một cách phù hợp.
Chính vì những lý do trên mà em xin chọn đề tài: “Học thuyết ngang giá
lãi suất và ứng dụng trong việc xác định tỷ giá tại thị trường ngoại hối Việt
Nam” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp.
2. Mục đích nghiên cứu
Khóa luận tìm hiểu “Học thuyết ngang giá lãi suất” và mức độ ảnh hưởng
của nhân tố lãi suất tới sự biến động lên xuống của tỷ giá tại thị trường ngoại
hối Việt Nam, nhằm mục đích áp dụng “Học thuyết ngang giá lãi suất” vào
thực tế, xác định tỷ giá của những giao dịch ngoại hối. Trên cơ sở làm rõ các
vấn đề nhận thức lý luận và phân tích thực trạng “ngang giá lãi suất” cũng
Lãi suất được hiểu theo nghĩa chung nhất là “giá trị của tín dụng, giá cả
của quan hệ vay mượn hoặc cho thuê những dịch vụ về vốn dưới hình thức tiền
tệ hoặc các dạng thức tài sản khác nhau”. Khi đến hạn người vay sẽ phải trả
cho người cho vay một khoản tiền dôi ra ngoài số tiền vốn gọi là tiền lãi. Tỷ
lệ phần trăm của số tiền vốn trên số tiền lãi gọi là lãi suất. Hay theo một cách
diễn đạt khác thì “lãi suất là cái giá mà người vay phải trả để được sử dụng số
tiền không thuộc sở hữu của họ và là lợi tức mà người cho vay có được đối với
việc trì hoãn chi tiêu”.
1.2. Ngoại Hối
Khái niệm ngoại hối được hiểu theo luật định và tương đối thống nhất giữa
các quốc gia. “Ngoại hối (foreign exchange) bao gồm các phương tiện tiền tệ
được sử dụng trong thanh toán quốc tế”.
Đối với một quốc gia, ngoại hối bao gồm:
- Ngoại tệ: Là đồng tiền nước ngoài (bao gồm cả đồng tiền chung của các
nước khác và quyền rút vốn đặc biệt SDR). Ngoại tệ có thể là tiền xu tiền
giấy, tiền trên tài khoản, séc du lịch, tiền điện tử và các phương tiện khác
được xem như tiền.
- Các giấy tờ có giá trị như séc thương mại, chấp phiếu ngân hàng, kỳ phiếu,
cổ phiếu và các giấy tờ có giá khác.
- Vàng tiêu chuẩn quốc tế. Đây là vàng được sử dụng với vai trò là tiền
trong thanh toán quốc tế.
- Đồng tiền quốc gia do người không cư trú nắm giữ.
Trong khuôn khổ của Khóa luận này khái niệm ngoại hối chỉ hiểu theo
nghĩa hẹp là ngoại tệ.
1.3. Tỷ giá
1.3.1. Khái niệm tỷ giá.
Hầu hết các quốc gia trên thế giới đều có đồng tiền riêng. Các hoạt động
thương mại, đầu tư và các quan hệ tài chính quốc tế… đòi hỏi các quốc gia
phải thực hiện thanh toán với nhau. Thanh toán giữa các quốc gia dẫn đến
việc trao đổi các đồng tiền khác nhau, đồng tiền này đổi lấy đồng tiền kia. Hai