VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGÔ QUANG VŨ

KHÁNG NGHỊ PHÚC THẨM THEO PHÁP LUẬT
TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN
TỈNH QUẢNG NGÃI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, năm 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGÔ QUANG VŨ

KHÁNG NGHỊ PHÚC THẨM THEO PHÁP LUẬT
TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN
TỈNH QUẢNG NGÃI

Chuyên ngành
Mã số

: Luật Hình sự và Tố tụng Hình sự
:
838.01.04

thẩm trong tố tụng hình sự Việt Nam........................................................................16
2.2. Quy định của Bộ luật tố tụng hình 2015 về kháng nghị phúc thẩm...................17
2.3. Căn cứ kháng nghị phúc thẩm ............................................................................25
2.4. Thực tiễn kháng nghị phúc thẩm tại tỉnh Quảng Ngãi .......................................25
2.5. Vướng mắc, hạn chế và nguyên nhân ................................................................38
CHƯƠNG 3. YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
KHÁNG NGHỊ PHÚC THẨM TẠI TỈNH QUẢNG NGÃI ...............................60
3.1. Yêu cầu nâng cao hiệu quả kháng nghị..............................................................60
3.2. Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kháng nghị phúc thẩm ........................65
KẾT LUẬN ..............................................................................................................80
TÀI LIỆU THAM KHẢO


BẢNG VIẾT TẮT
CHỮ RÕ

STT

CHỮ VIẾT TẮT

1

Viện kiểm sát

VKS

2

Viện kiểm sát nhân dân



8

Tòa án nhân dân cấp cao

TANDCC

9

Tòa án nhân dân tối cao

TANDTC

10

Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao

HĐTPTANDTC

11

Bộ luật hình sự

BLHS

12

Bộ luật hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009

BLHS 1999


18

Luật tố tụng hành chính năm 2015

LTTHC 2015

19

Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2002

LTCTAND 2002

20

Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014

LTCTAND 2014

21

Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2002

LTCVKSND 2002

22

Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014

LTCVKSND 2014

NBC

27

Người bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đương sự

NBVQLHPCĐS

28

Người tiến hành tố tụng

NTHTT

29

Cơ quan tiến hành tố tụng

CQTHTT

30

Người tham gia tố tụng

NTGTT

31

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan


bằng việc kiểm tra, đánh giá chứng cứ vụ án để ra quyết định tố tụng đúng đắn, kịp
thời; vừa có trách nhiệm thu thập hoặc yêu cầu Viện kiểm sát thu thập chứng cứ;
nếu không ra quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung, quyết định đình chỉ hoặc
quyết định tạm đình chỉ vụ án, mà ra quyết định đưa vụ án ra xét xử, thì phải tiến
hành rất nhiều công việc để phục vụ hoạt động xét xử sơ thẩm; tại phiên tòa sơ
thẩm, chủ tọa phải chấp hành đúng và đầy đủ tất cả các trình tự, thủ tục tố tụng
trong quá trình xét xử theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự và các văn bản của
cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn, cùng Hội đồng xét xử nghị án và nhân danh
Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nhân danh công lý ra bản án, quyết
định giải quyết vụ án.
VKSND với chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động
tư pháp. Đối tượng của công tác kiểm sát hoạt động tư pháp là việc tuân thủ pháp
luật của chủ thể có thẩm quyền trong họat động tư pháp. Viện kiểm sát có nhiệm vụ
quyền hạn kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm những bản án, quyết định của Tòa án
cấp sơ thẩm giải quyết vụ án và các quyết định khác theo quy định của pháp luật
(bao gồm của Tòa án cùng cấp và của Tòa án cấp dưới trực tiếp chưa có hiệu lực
pháp luật ) khi cho rằng bản án hoặc quyết định đó có vi phạm pháp luật mà đủ các
căn cứ pháp lý kháng nghị; để Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết vụ án, quyết định bị
kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm với hậu quả pháp lý theo quy định của pháp luật
tố tụng hình sự. Thực tiễn nhiều năm qua trên toàn quốc cũng như tỉnh Quảng Ngãi
1


cho thấy Viện kiểm sát đã kháng nghị phúc thẩm không ít những bản án, quyết định
sơ thẩm của Hội đồng xét xử, quyết định sơ thẩm của Thẩm phán được phân công
chủ tọa phiên tòa với nội dung và phạm vi kháng nghị rất đa dạng. Sau khi cấp phúc
thẩm giải quyết kháng nghị, tùy theo từng vụ án cụ thể mà không ít trường hợp khi
điều tra lại dẫn đến thay đổi tội danh khởi tố, khởi tố bổ sung tội, khởi tố thêm
người phạm tội, truy cứu chuyển khung tăng nặng, bổ sung các chứng cứ quan trọng
của vụ án; sửa án cơ thẩm không cho bị cáo hưởng án treo; hủy quyết định sơ thẩm

tháng 9/2010); Chỉ thị số 03/2008/CT-VKSTC-VPT1 ngày 19/6/2008 của Viện
trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao về tăng cường công tác kháng nghị phúc
thẩm hình sự và Báo cáo số 26/VKS-BC ngày 10/10/2011 của VKSND tỉnh Quảng
Ngãi về việc tổng kết 3 năm thực hiện Chỉ thị này….Hiện nay chúng tôi chưa được
biết có tác giả nào nghiên cứu đề tài này ở tầm luận văn hoặc luận án trong địa bàn
cấp tỉnh hay toàn quốc.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài nhằm đánh giá, tổng kết hiệu quả kháng
nghị phúc thẩm thông qua kết quả xét xử phúc thẩm xét kháng nghị, mà sau đó
không phát sinh thủ tục giám đốc thẩm; đồng thời có sự kết hợp với nghiên cứu các
yếu tố có liên quan đến hoạt động kháng nghị phúc thẩm theo quan điểm Triết học
Mác – xít, để có căn cứ nêu ra những ưu điểm, vướng mắc, hạn chế và nguyên nhân.
Từ đó, căn cứ quy định pháp luật thực định về kháng nghị và xét xử phúc thẩm, gắn
với chủ trương của Đảng về chiến lược cải cách tư pháp, tác giả đề xuất một số giải
pháp thực tế để góp phần nâng cao hiệu quả kháng nghị và xét xử phúc thẩm, nâng
cao chất lượng điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm nhằm thực hiện tốt LTCTAND và
LTCVKSND năm 2014, các bộ luật, đạo luật hiện hành nhất là BLHS và BLTTHS
mới, góp phần bổ sung lý luận.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nhiệm vụ đặt ra phải nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận về khái niệm,
đặc điểm, nội dung của kháng nghị phúc thẩm; Nghiên cứu có tính hệ thống các quy
định của BLTTHS và pháp luật liên quan về hoạt động kháng nghị phúc thẩm để
thấy những điểm bất cập không phù hợp với thực tiễn nhằm đề xuất sửa đổi hoàn
thiện; Khảo sát số liệu và thực tiễn áp dụng các quy định của BLTTHS về kháng
3


nghị phúc thẩm tại tỉnh Quảng Ngãi, nghiên cứu kết quả xét xử phúc thẩm, xét xử
giám đốc thẩm đối ới những vụ án phúc thẩm xét kháng nghị để thấy những kết quả,


quá trình thực tiễn cách mạng Việt Nam trong các lĩnh vực của đời sống xã hội như
về bản chất nhà nước và pháp luật, nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa, đấu
tranh giai cấp, quyền con người, hoạt động áp dụng pháp luật, chủ trương của Đảng
và pháp luật của Nhà nước ta về cải cách tư pháp, về đấu tranh phòng chống tội
phạm...
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp lịch sử - cụ thể, so sánh, quy nạp, phân tích,
tổng hợp, thống kê để nghiên cứu hồ sơ án sơ thẩm, phúc thẩm, các văn bản tố tụng,
biên bản phiên tòa, biên bản nghị án, bản án sơ thẩm, quyết định kháng nghị phúc
thẩm, bản án phúc thẩm, tham dự nhiều phiên tòa sơ thẩm của 2 cấp, phiên tòa phúc
thẩm xét kháng nghị, các báo cáo tổng kết công tác năm, các báo cáo chuyên đề của
TAND tỉnh Quảng Ngãi về tổng kết kinh nghiệm xét xử, các báo cáo tổng kết năm,
các kết luận kiểm tra, báo cáo tổng kết hoạt động kháng nghị phúc thẩm của
VKSND tỉnh Quảng Ngãi, tham khảo ý kiến chuyên gia, người tiến hành tố
tụng…v…v…
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận
Kết quả nghiên cứu và giải pháp trong luận văn góp phần cung cấp cơ sở lý
luận và thực tiễn về quá trình chứng minh trong tố tụng hình sự, hoạt động xét xử sơ
thẩm, phúc thẩm, hoạt động kháng nghị và xét xử phúc thẩm nhằm góp phần nâng
cao chất lượng trong quá trình tố tụng hình sự tại tỉnh Quảng Ngãi để bảo đảm điều
tra, truy tố, xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật và kịp thời, đảm bảo các
bản án, quyết định có đủ căn cứ kháng nghị phải được kháng nghị; không bỏ lọt
người phạm tội, không làm oan người vô tội, không làm sai, góp phần bảo đảm
pháp chế thống nhất để phục vụ tích cực các mục tiêu phát triển của địa phương.
Luận văn còn có thể cung cấp thông tin cho người quan tâm để ứng dụng
trong thực tiễn quá trình giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố,
trong điều tra, truy tố, xét xử theo các thủ tục sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm,
tái thẩm và hoạt động kháng nghị theo các thủ tục, góp phần nâng cao hiệu quả