VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TRẦN QUỐC TRUNG

GIẢI QUYẾT TỐ GIÁC, TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM VÀ KIẾN
NGHỊ KHỞI TỐ ĐỐI VỚI TỘI PHẠM THAM NHŨNG
THEO PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TRẦN QUỐC TRUNG

GIẢI QUYẾT TỐ GIÁC, TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM VÀ KIẾN
NGHỊ KHỞI TỐ ĐỐI VỚI TỘI PHẠM THAM NHŨNG
THEO PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm
Mã số: 83.80.01.04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC


GIẢI QUYẾT TỐ GIÁC, TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM VÀ KIẾN NGHỊ
KHỞI TỐ ĐỐI VỚI CÁC TỘI PHẠM VỀ THAM NHŨNG TRÊN ĐỊA
BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ........................................................... 27
2.1. Quy định pháp luật hiện hành về giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm
và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng theo pháp luật tố
tụng hình sự .................................................................................................. 27
2.2. Một số tình hình có liên quan đến công tác giải quyết tố giác, tin báo về
tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng theo
pháp luật tố tụng hình sự trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh ................. 40
2.3. Đánh giá hoạt động giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị
khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng theo pháp luật tố tụng hình sự
trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh .......................................................... 42
Chương 3: CÁC GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM GIẢI QUYẾT TỐ GIÁC, TIN
BÁO VỀ TỘI PHẠM VÀ KIẾN NGHỊ KHỞI TỐ ĐỐI VỚI CÁC TỘI
PHẠM VỀ THAM NHŨNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ
MINH.............................................................................................................. 51


3.1. Nhóm giải pháp chung .......................................................................... 51
3.2. Nhóm giải pháp cụ thể .......................................................................... 56
KẾT LUẬN .................................................................................................... 66
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BLHS

Bộ luật hình sự


Tố tụng hình sự

UBND

Ủy ban nhân dân

VKSND

Viện kiểm sát nhân dân


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm qua, tình hình tội phạm tham nhũng trong cả nước đã
diễn biến hết sức phức tạp trên hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội với
tính chất, mức độ đặc biệt nghiêm trọng, liên quan đến nhiều cấp, nhiều
ngành, nhiều địa phương, nhiều lĩnh vực kinh tế trọng điểm và cả trong một
số cơ quan hành chính sự nghiệp. Các lĩnh vực chủ yếu xảy ra tội phạm tham
nhũng là: Tài chính, ngân hàng, quản lý tài sản công, đầu tư công, đầu tư xây
dựng cơ bản, quản lý sử dụng đất đai, giải quyết các chính sách xã hội... Quy
mô các vụ án tham nhũng bị phát hiện được phát hiện ngày càng lớn, thể hiện
ở số đối tượng liên quan, lượng tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát, nhiều vụ án
tham nhũng gây thiệt hại cho Nhà nước hàng nghìn tỷ đồng. Không chỉ gây
thiệt hại về tài sản, tội phạm về tham nhũng còn làm giảm hiệu lực quản lý
nhà nước, gây ảnh hưởng xấu đến dư luận xã hội, làm ảnh hưởng đến đầu tư
của nước ngoài vào Việt Nam; nghiêm trọng hơn cả là làm xói mòn lòng tin
của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước.
Thành phố Hồ Chí Minh là một trung tâm lớn về kinh tế, tài chính,
thương mại, dịch vụ, đầu mối giao thương quốc tế, là hạt nhân của vùng kinh
tế trọng điểm phía Nam, có vị trí quan trọng của cả nước; với tốc độ tăng

tin báo về các tội xâm phạm hoạt động tư pháp của tác giả Nguyễn Quang
Thành, Tạp chí kiểm sát số 11/2012...
Như vậy, việc nghiên cứu công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết
tố giác, tin báo về tội phạm không phải mới. Tuy nhiên dưới góc độ Luật tố
tụng hình sự, các công trình nói trên mới chỉ nghiên cứu ở khía cạnh tổng quát
chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu một cách đầy đủ và có hệ
thống về những kết quả đã đạt được cũng như những vướng mắc trong quá
trình thực hiện công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về
tội phạm tại Thành phố Hồ Chí Minh để từ đó đưa ra giải pháp nâng cao hiệu
quả công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm.
3


Qua nghiên cứu tình hình trên cho thấy chưa có công trình khoa học
nào nghiên cứu một cách có hệ thống dưới góc độ cơ sở lý luận giải quyết tố
giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham
nhũng theo pháp luật tố tụng hình sự. Với tình hình nghiên cứu trên, lại một
lần nữa cho phép khẳng định việc nghiên cứu đề tài "Cơ sở lý luận giải quyết
tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham
nhũng theo pháp luật tố tụng hình sự " là đòi hỏi khách quan, cấp thiết, vừa có
tính lý luận, vừa có tính thực tiễn và đề tài không trùng với bất cứ đề tài nào
đã được công bố
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
3.1. Mục đích
Mục đích của luận văn là nghiên cứu các quy định của pháp luật việc
giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố về tội phạm tham
nhũng cũng như việc áp dụng trong thực tiễn tại địa bàn Thành phố Hồ Chí
Minh. Từ đó, luận văn đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống pháp
luật hình sự Việt Nam, cũng như đề xuất những giải pháp nâng cao hiệu quả
của hoạt động này trong thực tiễn.

hoàn thiện pháp luật thực định và nâng cao hiệu quả thực hiện trong thực tiễn.
Về phạm vi nghiên cứu thực tiễn: Đề tài nghiên cứu thực tiễn thực hiện việc
giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm trong 05 năm (2013 – 2017) trên địa
bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
5. Phương pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn
5.1. Phương pháp luận
Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật; các quan điểm của Đảng cộng sản
Việt Nam về tăng cường pháp chế XHCN, xây dựng Nhà nước pháp quyền
XHCN của dân, do dân, vì dân. Luận văn sử dụng các phương pháp của triết
5


học duy vật biện chứng như: Phương pháp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn;
phương pháp phân tích và tổng hợp; phương pháp lịch sử cụ thể. Ngoài ra,
luận văn cũng sử dụng các phương pháp của các bộ môn khoa học khác:
Thống kê tội phạm, phương pháp hệ thống,…
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Kết quả nghiên cứu của luận văn có ý nghĩa quan trọng về phương diện
lý luận và thực tiễn liên quan đến việc giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm
và kiến nghị khởi tố tội phạm tham nhũng. Những điểm mới cơ bản của luận
văn là:
- Tổng hợp các quan điểm khoa học trong nước về công tác giải quyết
tin báo, tố giác về tội phạm từ đó xây dựng khái niệm về việc giải quyết tin
báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố, tạo cơ sở áp dụng pháp luật
thống nhất và có căn cứ. Đồng thời luận văn chỉ ra những đặc điểm công tác
giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm;
- Qua nghiên cứu thực tiễn trong việc giải quyết tin báo tố giác về tội
phạm, luận văn đề xuất các định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật và
nâng cao hiệu quả thực hiện công tác giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm