VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VÕ ĐỨC BẢO

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
VỀ BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ KHI
NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TỪ THỰC TIỄN
HUYỆN BÌNH SƠN, TỈNH QUẢNG NGÃI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI – 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VÕ ĐỨC BẢO

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
VỀ BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ KHI
NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TỪ THỰC TIỄN
HUYỆN BÌNH SƠN, TỈNH QUẢNG NGÃI

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 838.01.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Võ Đức Bảo


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
CHƯƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ
BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT .8
1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò thực hiện pháp luật về bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất ................................................................................8
1.2. Nguyên tắc và các yếu tố đảm bảo thực hiện pháp luật về bồi thường, hỗ trợ và
tái định cư khi nhà nước thu hồi đất..........................................................................13
1.3. Vai trò của việc thực hiện pháp luật về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi
Nhà nước thu hồi đất .................................................................................................17
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu
hồi đất ........................................................................................................................18
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BỒI THƯỜNG,
HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TỪ THỰC
TIỄN HUYỆN BÌNH SƠN TỈNH QUẢNG NGÃI ..............................................22
2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của huyện Bình Sơn, tỉnh
Quảng Ngãi ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật về bồi thường,hỗ trợ và tái định cư
khi Nhà nước thu hồi đất ...........................................................................................22
2.2. Thực trạng thực hiện pháp luật về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại huyện
Bình Sơn ....................................................................................................................25
2.3. Những đặc trưng của tỉnh Quảng Ngãi ảnh hưởng đến quá trình thực hiện pháp
luật về thu hồi, hỗ trợ và tái định cư tại huyện Bình Sơn .........................................59
CHƯƠNG 3. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT
VÀ ĐẢM BẢO THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI
ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TỪ THỰC TIỄN HUYỆN BÌNH
SƠN, TỈNH QUẢNG NGÃI ...................................................................................62
3.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật và đảm bảo thực hiện pháp luật về bồi


: Hỗ trợ

KN, TC

: Khiếu nại, tố cáo

LĐĐ

: Luật đất đai

NĐT

: Nhà đầu tư

NNTHĐ

: Nhà nước thu hồi đất

QSDĐ

: Quyền sử dụng đất

SDĐ

: Sử dụng đất

TĐC

: Tái định cư

Loại đất, diện tích và đơn giá bồi thường về đất của dự án
1
Tổng hợp về bồi thường thiệt hại về đất của Dự án 1
Loại đất, diện tích và đơn giá bồi thường về đất của dự án
2

Trang
26
28

41
42
43

2.6 .

Tổng hợp về bồi thường thiệt hại về đất của Dự án 2

43

2.7.

Kết quả các gia đình bốc thăm tái định cư

57


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Thực tế cho thấy, thực hiện pháp luật về bồi thường (BT), hỗ trợ (HT), tái định

sự quan tâm của nhiều tác giả nghiên cứu dưới nhiều phương diện khác nhau. Có
thể đề cập đến một số công trình, bài báo tiêu biểu như:
Luận văn Thạc sĩ luật học của Nguyễn Vinh Diện - năm 2006 với đề tại “Pháp
luật về bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất” Nghiên cứu một số vấn đề lý
luận chung về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Tìm hiểu
khái niệm và chỉ ra những đặc điểm riêng của bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất
so với trách nhiệm về bồi thường oan sai trong lĩnh vực pháp luật hình sự, trách
nhiệm vật chất trong lĩnh vực pháp luật lao động. Đánh giá thực trạng thi hành pháp
luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, chỉ ra những nguyên nhân hạn chế, tồn
tại trong lĩnh vực này. Đưa ra định hướng, đề xuất các giải pháp góp phần hoàn
thiện hệ thống pháp luật về bồi thường và các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác
thực thi pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.
Luận văn Thạc sĩ luật học của Nguyễn Duy Thạch - năm 2007 về “Pháp luật
về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất qua thực tiễn thi hành
hành tại thành phố Hà Nội” Nghiên cứu thực tế cho thấy, pháp luật về bồi
thường(BT)khi Nhà nước thu hồi đất (NNTHĐ) và thực tiễn áp dụng từ khi có Luật
Đất đai (LĐĐ) năm 2003 đến nay, đang gặp phải rất nhiều vướng mắc như: điều
kiện được BT,hỗ trợ (HT) về đất, giá trị được BT, HT về đất, nhà ở và các tài sản
trên đất, các vấn đề về tái định cư (TĐC) và điều kiện sinh hoạt của người dân phải
di dời, các vấn đề phát sinh sau khi thực hiện các chính sách HT. Đã vậy, các cơ
quan, cá nhân có thẩm quyền khi áp dụng pháp luật về BT khi NNTHĐ vào thực
tiễn tại nhiều địa phương trong thời gian qua vẫn còn cứng nhắc, bị động và thiếu sự
linh hoạt, chưa thực sự chú ý lắng nghe các kiến đóng góp từ phía người dân bị thu
hồi đất, thậm chí vi phạm pháp luật trong quá trình giải quyết việc BT, HT và TĐC.
Những tồn tại, vướng mắc nêu trên là do rất nhiều nguyên nhân, cả khách quan lẫn
chủ quan.
Ngoài ra các bài báo đăng trên các tạ chí bàn về vấn đề thực hiện pháp luật về
2



3


hỏi của thực tiễn hiện nay và trong tương lai.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Luận văn là làm sáng tỏ những vấn đề lý thực hiện pháp luật về BT, HT, TĐC
khi NNTHĐ; phân tích đánh giá thực trạng hiện pháp luật về BT,HT, TĐC khi
NNTHĐ tại huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Từ đó nêu một số giải pháp bảo đảm
thực hiện pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nêu trên, luận văn có nhiệm vụ giải quyết các vấn đề
chủ yếu sau:
- Nghiên cứu một số vấn đề lý luận thực hiện pháp luật về BT, HT, TĐC khi
NNTHĐ;
- Phân tích, đánh giá thực hiện pháp luật về BT, HT, TĐC khi NNTHĐ từ khi
LĐĐ năm 2013 có hiệu lực đến nay tại địa bàn huyện Bình Sơn. Qua đó, chỉ ra các
quy định phù hợp, chưa phù hợp của pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, TĐC khi
NNTHĐ, cũng như những tồn tại, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng và nêu
nguyên nhân của tình trạng này;
- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và bảo đảm thực hiện
pháp luật về BT, HT, TĐC khi NNTHĐ.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu thực tiễn thực hiện pháp luật về BT, HT, TĐC khi NNTHĐ qua
các vụ việc, tình huống cụ thể tại địa bàn huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi từ khi
Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực đến nay. Phạm vi nghiên cứu của luận văn là:
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về phạm vi đối tượng: luận văn chỉ tập trung nghiên cứu các quy định pháp
luật về bồi thường khi NNTHĐ mà cụ thể là các quy định về BT, HT về đất và tài