VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XẪ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ QUỲNH TRANG

QUẢN LÝ NGUỒN VỐN HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN
CHÍNH THỨC (ODA) TẠI VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC
VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM
Ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 8 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS LÊ PHƢỚC MINH

Hà Nội – 2018


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn Thạc sỹ kinh tế quản lý “Quản lý nguồn vốn hỗ
trợ phát triển chính thức (ODA) tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ
Việt Nam” là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi dưới sự hướng dẫn
của PGS.TS. Lê Phước Minh.
Các thông tin, số liệu và tài liệu mà tác giả sử dụng trong luận văn là trung
thực, có nguồn gốc rõ ràng và không vi phạm các quy định của pháp luật.
Các kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công
bố trong bất kỳ các ấn phẩm, công trình nghiên cứu nào khác.
Tác giả xin cam đoan những điều trên là đúng sự thật, nếu sai, tác giả xin hoàn
toàn chịu trách nhiệm.


3.2. Nâng cao phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ quản
lý, kịp thời kiện toàn nhân sự các ban quản lý dự án ODA ......................................51
3.3. Nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, xây dựng dự án và kiểm tra, giám sát
chặt chẽ về tài chính tại các Ban quản lý dự án ........................................................55
3.4. Tiếp tục hoàn thiện quy trình và thủ tục hành chính triển khai các dự án .........58
KẾT LUẬN ..............................................................................................................61
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................63


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Ký hiệu

STT

Nguyên nghĩa

1.

Ban QLDA

Ban Quản lý dự án

2.

Viện
HLKH&CNVN

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt
Nam


CNH, HĐH

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

9.

FDI

Đầu tư trực tiếp nước ngoài

10.

UN

Liên hợp quốc

11.

JBIC

Ngân hàng Hợp tác quốc tế Nhật Bản

12.

KFW

Ngân hàng tái thiết Đức

13.


OECD

Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế

19.

ILO

Tổ chức Lao động quốc tế

20.

FAO

Tổ chức Nông lương thế giới

21.

ODA

Viện trợ phát triển chính thức

22.

XĐGN

Xóa đói, giảm nghèo

Chương trình hỗ trợ quốc tế,
Bộ NN&PTNN

Quốc gia, tổ chức quốc tế cấp vốn ODA cho Viện
HLKH&CNVN (từ năm 2010 - 2015)

Trang
32

34

35

36


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước với mục tiêu phấn đấu đến
năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp đã đi được một
chặng đường khá dài. Sau nhiều năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành
tựu phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội vượt bậc, được dư luận trong nước và quốc tế
thừa nhận rộng rãi: Nền kinh tế tăng trưởng liên tục với tốc độ bình quân 7,5%/năm,
mức đói nghèo giảm từ trên 50% vào đầu những năm 90 xuống còn trên 10% vào
năm 2008, hội nhập quốc tế sâu rộng và toàn diện đánh dấu bằng việc Việt Nam trở
thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), được bầu là
Ủy viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Việt Nam là
thành viên tích cực của ASEAN, APEC, và nhiều Diễn đàn, tổ chức quốc tế khác…
Những thành tựu mà Việt Nam đạt được trong thời gian qua có phần đóng góp quan
trọng của viện trợ phát triển như một phần trong sự nghiệp phát triển của Việt Nam.
Trong thời gian qua, ODA thực sự là một nguồn vốn quan trọng đối với phát
triển đất nước, ODA đã giúp chúng ta tiếp cận, tiếp thu những thành tựu khoa học
công nghệ hiện đại, phát triển nguồn nhân lực, điều chỉnh cơ cấu kinh tế và tạo ra hệ

tục, quy định pháp luật của bên viện trợ. Những vướng mắc, bất cập trong cơ chế,
chính sách cũng như hệ thống pháp luật chưa đồng bộ, nhiều quy định còn chồng
chéo; thủ tục hành chính liên quan đến việc thực hiện chương trình, dự án ODA và
việc tổ chức thực hiện thủ tục hành chính chưa nhất quán ở các cấp, các ngành cũng
ảnh hưởng đến hiệu quả việc quản lý, sử dụng vốn ODA ở Viện HLKH&CNVN.
Xuất phát từ thực tế đó, cùng với kinh nghiệm và thực tế làm việc tại Viện
HLKH&CNVN, tác giả đã mạnh dạn chọn đề tài “Quản lý nguồn vốn ODA ở Viện
Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam” làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
ODA không đơn thuần chỉ là nguồn vốn mà ODA chính là sự thể hiện chính
sách của các quốc gia trong quan hệ quốc tế, là lợi ích của các quốc gia, các nhà
kinh doanh. Nói cách khác, ODA không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề an

2


ninh chính trị. Chính vì vậy, ODA là chủ đề được giới nghiên cứu quan tâm. Đã có
nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này trong nước và trên phạm vi quốc tế.
2.1 Những công trình đã công bố liên quan đến đề tài luận văn
Bàn về vấn đề quản lý, sử dụng nguồn vốn ODA sao cho có hiệu quả được
công luận và nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, nhất là sau vụ PMU 18.
Về phía các bài báo khoa học, đáng chú ý là các bài: “Bàn về vấn đề quản lý
vốn ODA ở Việt Nam” (2009) của tác giả Hồ Hữu Tiến, đăng trên Tạp chí Khoa học
và Công nghệ số 2 [31], Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng; bài “Vốn ODA
trong điều kiện mới” (2014) của Nguyễn Quang Thái và Trần Thị Hồng Thủy, đăng
trên Tạp chí Khoa học, Đại học Quốc gia Hà Nội, Tập 30, số 1. Trong bài viết của
mình, tác giả Hồ Hữu Tiến đã khái quát thành tựu thu hút, quản lý, sử dụng vốn ODA
ở Việt Nam giai đoạn 2002 - 2006; trong đó nêu rõ: đã có sự phân công tương đối rõ
ràng giữa các cấp bộ, ngành trong vấn đề quản lý ODA. Bên cạnh đó, tác giả cũng chỉ
ra một số hạn chế trong vấn đề này, như: tình hình thực hiện các dự án thường bị

hai tác giả về việc sửa đổi Nghị định 38/2013/NĐ-CP của Chính phủ, khi quan hệ
giữa Việt Nam với các nước viện trợ ODA đã thay đổi: từ nước nhận viện trợ, nước
ta đã chuyển sang quan hệ đối tác phát triển.
Nhìn chung, cả hai bài báo khoa học nói trên đã cung cấp một số thông tin bổ
ích cho học viên trong quá trình triển khai đề tài luận văn, nhất là những thông tin
về hạn chế trong quản lý nguồn vốn ODA và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý,
sử dụng vốn ODA ở Việt Nam. Tuy nhiên, phạm vi bàn luận của hai bài báo ở tầm
quốc gia, không phải là ở một bộ chức năng cụ thể nào, nhất là không bàn về quản
lý nguồn vốn ODA ở Viện HLKH&CNVN.
Về phía các công trình nghiên cứu sau đại học, đáng chú ý là một số luận văn
Thạc sĩ, như: “Một số giải pháp tăng cường thu hút nguồn vốn ODA của ADB cho
Việt Nam (2008) của Nguyễn Thị Ngọc Thọ, Đại học Ngoại thương; “Một số giải
pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính
thức (ODA) ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” (2006) của Hoàng Kim Tú, Đại
học Ngoại thương; “Quản lý nhà nước về vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA)
tại Việt Nam – Thực trạng và giải pháp” (2005) của Vũ Thị Thu Hằng, Đại học
Ngoại thương; “Một số giải pháp quản lý dự án sử dụng vốn ODA đầu tư cho xây
dựng công trình giao thông đường bộ Việt Nam” (2004) của Lê Thị Hồng Hạnh,
Đại học Ngoại thương; “Nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng vốn ODA tại Việt
Nam” (2009) của Lê Thanh Nghĩa, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh;
4


“Quản lý, sử dụng nguồn vốn ODA ở Thành phố Hồ Chí Minh – Thực trạng và giải
pháp” (2006) của Nguyễn Bảo Ngọc, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh. Các
luận văn nói trên đã đề cập ở các góc độ khác nhau về nguồn gốc, đặc điểm, vai trò,
ý nghĩa của nguồn vốn ODA đối với sự phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam nói
chung, ở một địa phương cụ thể nói riêng. Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Thọ tập trung
bàn vấn đề giải pháp thu hút ODA, nên vấn đề quản lý nguồn vốn này không phải là
trọng tâm của luận văn. Tác giả Vũ Thị Thu Hằng đã phân tích thực trạng quản lý

quản lý nguồn vốn này ở Viện ra sao; quá trình quản lý có thuận lợi, khó khăn gì;
đâu là những hạn chế chính và giải pháp nào để nâng cao hiệu quả quản lý nguồn
vốn ODA ở Viện HLKH&CNVN trong thời gian tới ?
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nguồn vốn ODA ở Viện
HLKH&CNVN, luận văn đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả
quản lý nguồn vốn này.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Luận giải cơ sở lý luận quản lý nguồn vốn ODA ở Viện HLKH&CNVN;
- Phân tích, đánh giá đúng thực trạng quản lý nguồn vốn ODA ở Viện
HLKH&CNVN giai đoạn 2010 - 2015;
- Đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nguồn vốn
ODA ở Viện HLKH&CNVN đến năm 2020.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là những vấn đề lý luận và thực tiễn về
quản lý nguồn vốn ODA tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nội dung: nghiên cứu việc quản lý nguồn vốn ODA ở Viện
HLKH&CNVN.
- Phạm vi không gian: tập trung nghiên cứu vấn đề quản lý nguồn vốn ODA ở
Viện HLKH&CNVN. Luận văn cũng nghiên cứu kinh nghiệm quản lý và sử dụng
nguồn vốn ODA tại một số Viện, ngành để rút ra bài học kinh nghiệm cho Viện
HLKH&CNVN.

6


- Phạm vi thời gian: khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý nguồn vốn ODA ở


7


Luận vận đậy đu ở file:Luận vận Full