ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

LÃ CHÂU LOAN

PHÁT TRIỂN THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH ĐỀN
HÙNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2016
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

LÃ CHÂU LOAN

PHÁT TRIỂN THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH ĐỀN
HÙNG
Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ Mã
số: 60.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG


Trong quá trình thực hiện và hoàn thiện luận văn tốt nghiệp, tôi đã
nhận được sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của nhiều tập thể và cá nhân.
Trước hết cho tôi xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến PGS.TS. Đỗ
Thị Bắc đã nhiệt tình, tâm huyết giúp đỡ và hướng dẫn tôi trong suốt quá
trình tôi thực hiện luận văn.
Trong quá trình xây dựng đề cương chi tiết, bảo vệ đề cương, tôi đã
nhận được những ý kiến hết sức bổ ích của các thầy cô để tôi có thể hoàn
thành luận văn một cách tốt nhất. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến
các thầy cô khoa sau
Đại Học- trường Đại học kinh tế và quản trị kinh doanh Thái Nguyên đã tạo
điều kiện để tôi được bảo vệ luận văn một cách tốt nhất.
Xin cảm ơn gia đình, bạn bè đồng nghiệp đã động viên và giúp đỡ tôi
thực
hiện luận này.
Thái Nguyên, tháng 01 năm
2016
Tác giả luận văn

Lã Châu Loan

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn


iii
MỤC LỤC

LỜI

CAM


nghiên

cứu

2.
Mục
tiêu
cứu................................................................................................ 2

nghiên

3.
Đối
tượng
và
phạm
cứu........................................................................... 2

nghiên

vi

4.
Ý
nghĩa
khoa
học
của
.................................................................................... 3



iv

NHTMCP .................................................................................................................
. 19
1.2. Kinh nghiệm thanh toán không dùng tiền mặt của một số ngân hàng
thương
mại
ở
Việt
......................................................................................................... 23

Nam

1.2.1. Kinh nghiệm của NHNo & PTNT Việt Nam ................................................
23
1.2.2. Kinh nghiệm của Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng ...............................
25
1.2.3. Bài học kinh nghiệm rút ra về thanh toán không dùng tiền
mặt tại
NHTMCP..................................................................................................................
. 26

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn


v
Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
...................................................... 28
2.1. Câu hỏi nghiên cứu

40
3.2.2. Chức năng nhiệm vụ của Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam
Chi nhánh Đền
Hùng................................................................................................. 41
3.2.3. Tổ chức bộ máy của Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam Chi

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn


vi
nhánh Đền Hùng
....................................................................................................... 43
3.2.4. Tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP công
thương
Việt Nam - Chi nhánh Đền Hùng..............................................................................
46
3.3. Thực trạng thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân Hàng TMCP công
thương Việt Nam- Chi Nhánh Đền Hùng .................................................................
56
3.3.1. Thanh toán bằng tiền mặt và không dùng tiền mặt tại ngân
hàng
TMCP công thương Việt Nam - Chi nhánh Đền Hùng ............................................
56

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn


vi
i
3.3.2. Tình hình thanh toán không dùng tiền mặt phân loại theo đối tượng

................................................................................................................. 73
3.5.4. Những cơ hội
.............................................................................................. 74
3.5.5. Những thách
thức........................................................................................ 76
Chương 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN
MẶT TẠI NHTMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH ĐỀN HÙNG

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn


vi

...........................................................................................................
ii
.. 78
4.1. Quan điểm, định hướng, mục tiêu thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân
hàng TMCP công thương Việt Nam-Chi nhánh Đền Hùng......................................
78
4.1.1. Quan điểm thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP công
thương Việt Nam - Chi nhánh Đền Hùng
................................................................. 78
4.1.2. Những căn cứ chủ yếu phát triển thanh toán không dùng tiền
mặt tại
Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam - Chi nhánh Đền Hùng ..........................
79

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn



Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Đền Hùng .........................
90
4.3. Kiến nghị
............................................................................................................ 91
4.3.1. Kiến nghi đối với Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam ....................
91
4.3.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước
..................................................... 92
KẾT LUẬN
...........................................................................................................
... 93

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn


x
TÀI LIỆU THAM KHẢO
...................................................................................... 95
PHỤ LỤC
...........................................................................................................
...... 97

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn


vii
DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT

Agribank
Nam


:

Tài khoản

TMCP

:

Thương mại cổ phần

TTKDTM

:

Thanh toán không dùng tiền mặt

UNC

:

Ủy nhiệm chi

UNT

:

Ủy nhiệm thu

Vietcombank

........................................... 38
Bảng 3.2. Tình hình huy động vốn của Ngân hàng TMCP công thương - Chi
Nhánh Đền Hùng
..................................................................................... 51
Bảng 3.3. Tình hình cho vay của Ngân hàng TMCP công thương Đền Hùng .........
52
Bảng 3.4. Tình hình tài trợ thương mại và thanh toán xuất khẩu và bảo lãnh
của Ngân hàng TMCP công thương Đền Hùng.......................................
53
Bảng 3.5. Thu phí dịch vụ của Ngân hàng TMCPCTVN - Chi nhánh Đền
Hùng......... 55
Bảng 3.6. Thanh toán bằng TM và KDTM tại NHTMCPCT - Chi Nhánh Đền
Hùng .......................................................................................................
. 56
Bảng 3.7. Tình hình TTKDTM phân loại theo đối tượng thanh toán .......................
57
Bảng 3.8 Tình hình TTKDTM phân loại theo hình thức thanh toán tại Ngân
hàng TMCP công thương Việt Nam - Chi Nhánh Đền Hùng .................
58
Bảng 3.9. Đánh giá của khách hàng về mức độ sử dụng dịch vụ TTKDTM của
Vietinbank...............................................................................................
. 67
Bảng 3.10. Nguyên nhân chính khách hàng không dùng dịch vụ TTKDTM ...........
67
Bảng 4.1. Dự kiến thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP Việt
Nam - Chi nhánh Đền Hùng năm 2020
................................................... 83

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn


57
Hình 3.3. Tình hình tăng trưởng dịch vụ thanh toán bằng ủy nhiệm chi tại
Vietinbank - chi nhánh Đền Hùng ...........................................................
59
Hình 3.4. Tình hình dịch vụ thanh toán bằng thẻ tại Vietinbank - CN Đền Hùng
......... 62
Hình 3.5. Biểu đồ tình hình dịch vụ thanh toán bằng thư tín dụng tại
Vietinbank - Chi nhánh Đền Hùng ..........................................................
63
Hình 3.6. Biểu đồ tình hình dịch vụ Ngân hàng điện tử tại Vietinbank - Chi

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn


x

nhánh Đền Hùng
...................................................................................... 65
Hình 3.7. Đánh giá của khách hàng đối với dịch vụ TTKDTM của vietinbank .......
65
Hình 3.8. Đánh giá của khách hàng về mức phí dịch vụ TTKDTM của
vietinbank so với NHTMCP khác ...........................................................
65
Hình 3.9. Đánh giá của khách hàng về sự đa dạng, đáp ứng nhu cầu của dịch
vụ TTKDTM của vietinbank ...................................................................
66

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn



tiền mặt và đã có bước phát triển trong thúc đẩy phát triển thanh toán không
dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam - Chi nhánh Đền
Hùng, nhưng cơ bản cũng gặp phải những khó khăn từ vấn đề lựa chọn công
nghệ đến cách tiếp cận

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn


2
với khách hàng… vì vây còn nhiều vấn đề cần phải xem xét giải quyết. Vậy
thực trạng phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP
công thương Việt Nam - Chi nhánh Đền Hùng như thế nào? Vị trí, vai trò của
nó? Sự phát triển đó có bền vững và có hiệu quả không? Đây là những vấn đề
cấp thiết đặt ra cần phải được nghiên cứu, đánh giá một cách đúng đắn. Cần
phải xem cái gì đã đạt được, cái gì chưa đạt, cái gì mạnh, cái gì yếu, để từ đó
có các giải pháp hữu hiệu phát huy các thế mạnh và hạn chế những mặt yếu,
nhằm làm cho phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng
TMCP công thương Việt Nam - Chi nhánh Đền Hùng phát triển nhanh và vững
chắc.
Xuất phát từ đó tôi lựa chọn đề tài: “Phát triển thanh toán không
dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam - Chi nhánh
Đền Hùng”, làm đề tài nghiên cứu luận văn nhằm góp phần thiết thực
triển khai p hát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP
công thương Việt Nam - Chi nhánh Đền Hùng.
2. Mục tiêu nghiên
cứu
2.1.
Mục
chung



Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn


4
- Khách hàng
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Không gian: Các vấn đề liên quan đến hoạt động Thanh toán không
dùng tiền mặt của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Đền
Hùng.
- Thời gian: Phân tích thực trạng từ năm 2012 - 2014.
- Nội dung: Phân tích, đánh giá tình hình thanh toán không dùng tiền
mặt tại Chi nhánh Đền Hùng, các yếu tố ảnh hưởng đến việc thanh toán
không dùng tiền mặt của Chi nhánh Đền Hùng và đề xuất những giải pháp
nhằm phát triển thanh toán không dùng tiền mặt trên địa bàn đến năm 2020.
4. Ý nghĩa khoa học của đề tài
Luận văn là công trình khoa học có ý nghĩa lý luận và thực tiễn thiết
thực, là tài liệu giúp phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng
TMCP công thương Việt Nam - Chi nhánh Đền Hùng xây dựng quy hoạch và
kế hoạch phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP công
thương Việt Nam - Chi nhánh Đền Hùng đến năm 2020 có cơ sở khoa học.
Luận văn nghiên cứu khá toàn diện và có hệ thống, những giải pháp chủ
yếu nhằm phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng
TMCP Công Thương Việt Nam - Chi nhánh Đền Hùng có ý nghĩa thiết thực phát
triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt
Nam - Chi nhánh
Đền Hùng và đối với các ngân hàng có điều kiện tương tự
5. Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, luận văn bao gồm có 04
chương: Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển thanh toán

Ngân hàng phục vụ bên mua, tức là ngân hàng nơi đơn vị mua mở tài
khoản giao dịch
Bên bán tức là bên cung ứng hàng hóa dịch vụ
Ngân hàng phục vụ bên bán là ngân hàng nơi đơn vị bán mở tài khoản
giao dịch
Trong quan hệ TTKDTM. Ngân hàng đóng vai trò là tổ chức trung gian
cung cấp dịch vụ tài chính cho cả bên mua và bên bán với mức phí dịch vụ
thích hợp 15
* Đặc điểm của thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng
TMCP
Sự ra đời của TTKDTM gắn liền với sự ra đời của đồng tiền ghi sổ và
sự phát triển của nó gắn liền với sự phát triển của hệ thống Ngân hàng. Sự
tồn tại và lớn mạnh của hệ thống Ngân hàng. Sự tồn tại và lớn mạnh cuả hệ
thống này đã tạo điều kiện cho cá nhân và các tổ chức kinh tế mở tài khoản
tiền gửi tại Ngân hàng và thực hiện việc thanh toán thông qua việc chuyển
khoản trong hệ thống ngân hàng. TTKDTM là một hình thức vận động tiền tệ
mà ở đây tiền vừa là công cụ để kế

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn


6
toán, vừa là công cụ để chuyển hóa hình thức giá trị của hàng hóa dịch vụ.
Nó có một số đặc điểm sau:
Trong TTKDTM sự vận động của tiền tệ độc lập với sự vận động của
hàng hóa cả về thời gian lẫn không gian và thường có sự ăn khớp nhau. Đây là
đặc điểm quan trọng và nổi bật nhất của hình thức TTKDTM.
Trong TTKDTM, ngân hàng vừa là người tổ chức vừa là người thực hiện
các khoản thanh toán. Chỉ có ngân hàng, người quản lý tài khoản tiền gửi của
các khách hàng mới được quyền trích chuyển những tài khoản này theo các

7
tổng thu nhập, nâng cao khả năng tài chính, khả năng cạnh tranh và tạo sự
phát triển bền vững.
Hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt mang lại hiệu quả kinh tế to
lớn cho các ngân hàng thương mại, nhờ việc khai thác và sử dụng linh hoạt
nguồn vốn tiền gửi thanh toán của các tổ chức kinh tế và cá nhân trên tài
khoản tiền gửi thanh toán, đồng thời kích thích các dịch vụ ngân hàng liên
quan phát triển : dịch vụ thẻ, dịch vụ chuyển tiền điện tử, thanh toán trực
tuyến. Đây cũng chính là điều kiện để thu hút, hấp dãn khách hàng quan hệ
với ngân hàng.
Thông qua hoạt động TTKDTM, ngân hàng nắm được những thông tin về
tình hình thanh toán, hoạt động của khách hàng, là thông tin có ý nghĩa quan
trọng đối với hoạt động tín dụng [15].
* Đối với khách hàng
Thanh toán qua ngân hàng mang lại lợi ích to lớn cho khách hàng, nhờ
việc tăng nhanh tốc độ chu chuyển vốn, tiết kiệm được các chi phí phát
sinh(chi phí vận chuyển, chi phí kiểm đếm…) từ đó, giảm chi phí đầu vào, hạ
giá thành sản phẩm, nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Sử dụng các hình thức TTKDTM đảm bảo tiện lợi, nhanh chóng, chính xác,
an toàn và bảo mật cho khách hàng. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi mức
độ ứng dụng công nghệ thông tin của các ngân hàng thương mại trong hoạt
động thanh toán ngày càng cao. Cụ thể : chỉ bằng một lệnh của chủ tài
khoản, một giao dịch có thể được thực hiện ngay không kể không gian và địa
điểm giao dịch nhờ công nghệ mạng, công nghệ chuyển tiền điện tử và công
nghệ online. Đây là tiện ích dịch vụ thanh toán nói chung và TTKDTM nói
riêng trong ứng dụng công nghệ thông tin hiện nay.
Sự đa dạng hóa các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng trong lĩnh vực thanh
toán(nhất là các loại thẻ ngân hàng) tạo điều kiện cho khách hàng có nhiều
sự lựa
chọn trong việc sử dụng sao cho có lợi nhất : tiện ích và chi phí giao dịch thấp

- Thanh toán bằng ủy nhiệm thu(nhờ thu)
- Thanh toán bằng thư tín dụng
- Thanh toán bằng thẻ Ngân hàng…
1.1.3.1. Thanh toán bằng séc
Ở Việt Nam hiện nay, séc có nhiều loại nhưng séc dùng trong
TTKDTM
gồm có séc chuyển khoản và séc bảo chi
*Séc chuyển khoản

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn


9
Séc chuyển khoản là loại séc do người chi trả ký phát hành để trao trực
tiếp cho người cung cấp khi nhận hàng hóa, dịch vụ cung ứng. Để phân biệt với
các loại séc khác, khi viết séc chuyển khoản người viết phải gạch hai đường
gạch song song
chéo góc ở phía trên, bên phải hoặc ghi từ „chuyển khoản‟ ở mặt trước của tờ
séc
Séc chuyển khoản được dùng để thanh toán giữa các chủ thể mở tài
khoản tại cùng một chi nhánh Ngân hàng. Nếu thanh toán khác chi nhánh Ngân
hàng thì các chi nhánh Ngân hàng đó phải tham gia thanh toán bù trừ trên địa
bàn tỉnh, thành phố.
Phạm vi thanh toán séc chuyển khoản gồm thanh toán cùng một tổ chức
cung ứng dịch vụ thanh toán và thanh toán khác tổ chức cung ứng dịch vụ
thanh toán
Để đảm bảo quy định người chi trả phải có đủ tiền để trả cho người
thụ hưởng thi khi kế toán séc chuyển khoản phải thực hiện nguyên tắc ghi nợ
trước ghi
có sau.