LỜI MỞ ĐẦU
Để cùng hoà nhập với sự phát triển của nền kinh tế thế giới Việt Nam đã không
ngừng đổi mới nền kinh tế của mình, cùng với sự hoà nhập Quốc tế ngành công
nghiệp nước ta ngày càng được phát triển, đặc biệt là ngành công nghiệp nhẹ đang
được đầu tư. Trong đó có ngành công nghiệp may và thời trang cũng đóng góp một
phần không nhỏ vào sự tăng trưởng của nền kinh tế nước nhà.
Việt Nam gia nhập WTO là một bước ngoặt vô cùng to lớn đánh dấu sự trưởng
thành cho nền công nghiệp nước ta nói chung và công nghiệp Dệt May nói riêng.
Gia nhập WTO tức là các doanh nghiệp Việt Nam sẽ có nhiều cơ hội hơn để thành
công, phát triển quy mô và mở rộng thị trường..
Ngành công nghiệp may ở Việt Nam đang được nhà nước quan tâm đầu tư và phát
triển, các công ty và các doanh nghiệp may cũng được thành lập rất nhiều nhằm
khẳng định xu thế phát triển của xã hội, nhà nước ta đã và đang dành rất nhiều vốn
đầu tư cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ cho ngành công nghiệp may dự
kiến năm 2010 sẽ ổn định về tổ chức đưa ngành công nghiệp may trở thành ngành
công nghiệp mũi nhọn.
Hiện nay một số doanh nghiệp may ở nước ta đang bắt đầu chuyển sang phương
thức xuất khẩu trọn gói (FOB). Tuy bước đầu còn gặp nhiều khó khăn nhưng các
doanh nghiệp may Việt Nam đang cố gắng từng bước phát triển để đưa ngành công
nghiệp may phát triển hơn nữa. Các doanh nghiệp may Việt Nam đang tổ chức đào
tạo một đội ngũ cán bộ kỹ thuật có trình độ quản lý điền hành sản xuất tốt, thợ lành
nghề để có thể đáp ứng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật và sự đòi hỏi ngày
càng cao của người tiêu dùng.

1

1


LỜI CẢM ƠN
Qua quá trình học tập và nghiên cứu tại khoa kỹ thuật may và thiết kế thời trang em

phẩm JACKET JEAN mã hàng JKJ18.

4

4


1.1. Tổng quan công nghệ giặt cho sản phẩm may công nghiệp
1.1.1 Khái niệm:
Công nghệ giặt tẩy cho sản phẩm may công nghiệp là một khâu quan trọng, có công
nghệ khá tiên tiến, góp phần làm đẹp thêm cho sản phẩm may mặc chất lượng cao.
Thoả mãn yêu cầu của khách hàng
1.1.2 Mục đích:
Khi xử lí sản phẩm: xử lí hoàn tất sản phẩm may trong quá trình giặt kết hợp với
các hoá chất có khả năng làm mềm vải, hoặc tẩy bạc được màu vải tạo nên những
sắc màu phù hợp, hay có thể làm nổi bật các hoạ tiết trang trí bằng đường may, mẫu
thêu…trên sản phẩm, đạt tới độ bền đẹp theo sản phẩm.
1.1.3 Yêu cầu:
-

Thiết bị giặt bao gồm các loai máy sau:
+ Máy giặt một ngăn với kích thước lồng giặt to nhỏ khác nhau có dung lượng mẻ
giặt tốt đa khoảng 80sp\1 mẻ.
+ Máy vắt li tâm có dung tích tương đương và vắt kiệt sản phẩm sau khi giặt.
+ Máy sấy nóng lạnh có tác dụng làm khô và tăng độ mềm cho sản phẩm sau khi
giặt.
Toàn bộ hệ thống trên được cung cấp bởi các nguồn nước đã qua xử lí và một nồi

-


phải sấy khô trong thời gian 5 phút với nhiệt độ cho phép ). Đóng cửa máy chốt chặt
sau đó bấm nút vận hành máy, căn cứ theo yêu cầu kĩ thuật của mã hàng để đặt thời

-

gian chạy máy trên đồng hồ đo thời gian.
Khi trên đồng hồ báo đủ nhiệt độ qui định, đợi lúc lồng giặt quay xuống ta đổ hoá
chất vào máy. Hoá chất trước khi đổ vào máy phải được hoà tan trong nước trước,
trong quá trình giặt người theo dõi luôn kiểm tra nhiệt độ và thời gian giặt để có sự

-

điều chỉnh hợp lí cần thiết trong quá trình giặt.
Sau mỗi mẻ giặt phải được xả nước tráng 2 lần, đồng thời điều chỉnh máy trộn cho
sạch hoá chất bám trên sản phẩm.
b, Vắt
Dùng

máy vớt chuyển sản phẩm sang máy vắt, mỗi lần không quá 80 sản

phẩm( lưu ý khi vớt sản phẩm không để sản phẩm mắc vào các chi tiết máy để tránh
làm bục rách sản phẩm).
c, Sấy
Sản phẩm đã được vắt kiệt chuyển sang máy sấy nóng, nhiệt độ sấy phải được đặt
đúng theo qui định yêu cầu kĩ thuật của từng mã hàng. Khi sấy khô nhất thiết phải
chuyển sang chế độ máy lạnh 10 phút phải đảm bảo độ mềm của sản phẩm.
d, Kết thúc
Sau khi hoàn thành một mẻ giặt sản phẩm phải được kiểm tra 100% chất lượng qua
so sánh phải đạt được như sản phẩm mẫu đã được duyệt. Không loang ố sọc nước,
bục rách đảm bảo đúng thông số qui định.

1.1.2.2 Giặt khô
a, Sử dụng dung môi là các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi.
+ Hoà tan dầu mỡ, làm tan chất bẩn nhanh.
+ Không gây trương nở vật liệu, không làm biến dạng sản phẩm.
b, Các loại dung môi:
+ Dung môi không cháy, T0 sôi thấp, không hoà tan nhựa mex dựng.
+ Dung môi phổ biến thường dung là: Diclo etylen, triclo etylen, tetraclo etylen…
Phải sử dụng thiết bị kín
c, Xử lí sau khi giặt:
+ Giặt xong tháo dung dịch sang bể chứa
+ Sấy sản phẩm dung môi thừa bốc hơi dần phải thu hồi bằng cách cho ngưng tụ lại.
+ Dung môi bẩn chưng cất lại.
1.1.2.1 Giặt sản phẩm may bằng các dung dịch hoá chất.
* Giặt bằng dung dịch kiềm và chất tẩy rửa
a, Cách thức giặt
+ Thành phần: NA2CO3 có dung lượng 5-10 g/l + chất tẩy rửa dung lượng 1-2g/l (cả
hai sẽ thành hỗn hợp giặt mạnh).
+ T0C: 50-60oC
+ Thời gian: t = 30-60 phút
b, Giặt nóng - giặt lạnh -xử lí làm mềm vải (5-10 g/l)- vắt-sấy.
c, Dung tỷ :
7

7


+ Tỷ lệ vải/ dung dịch:1/3-1/10(theo trọng lượng)
+ Dung tỷ thấp ít tốn năng lượng khó sạch
+ Dung tỷ cao tốn năng lượng nhưng dễ sạch
d, Tác dụng làm cho sản phẩm mềm và sạch


8


+ Ghi chú: nguyên lý của máy giặt hiện đại có bộ phận vi xử lí, giặt theo chu trình:
+ Số vòng giặt, dung tỷ, số vòng xả, thời gian giặt và nhiệt độ giặt.
1.1.4 Công nghệ giặt mài(thường áp dụng cho sản phẩm,vải jean hay denim)
1.1.4.1 Một số hiểu biết về vải jean
a. Đặc điểm của vải jean: + vải nặng 500-600 g/m2.
+ Sợi dệt chi số thấp = 20 không se.
+ Chủ yếu từ sợi bông.
b. Sợi dọc nhuộm màu:
+ Thuốc nhuộm là loại không tan trong nước, được nhuộm kiểu vành khuyên(không
thấu lõi)
c. Sợi ngang là sợi mộc trắng.
d. Qui trình sản xuất:
1.1.4.2 Công nghệ giặt mài sản phẩm may mặc.
Do khuynh hướng và nhu cầu mốt ngày càng cao của người tiêu dùng, các công
nghệ xử lí hoàn tất sản phẩm may mặc phát triển rất nhanh chóng . Trong số các
công nghệ xử lí đó có công nghệ giặt mài sản phẩm và nó được phát triển rất đa
dạng. Lúc đầu người ta chỉ áp dụng các sản phẩm denim(bò), tiếp đó công nghệ giặt
mài chuyển sang sản phẩm khác từ sợi bông , tơ tằm và vixco... Các tác nhân mài
cũng rất đa dạng
+ Tác nhân cơ học: máy mài trục nhám, sự va đập của máy quay, đá bọt.
+ Tác nhân hoá hoc: các chất kiềm, axit, chất oxi hoá...
+ Tác nhân sinh hoá: các enzym kết hợp với hoá chất.
Đối tượng màu nhuộm cũng ngày càng đa dạng lúc đầu người ta chỉ mài vải bò
nhuộm từ thuốc nhuộm xanh indigo, về sau mở rộng sang cả vải và sản phẩm
nhuộm từ các thuốc nhuộm khác.
Mục đích của quá trình giặt mài cũng ngày càng mở rộng:

+ Sản phẩm may 3/1 – 1.5 tỷ lệ đá theo trọng lượng.
+ Dung dịch giặt: 1-1.5 g/l
+ Dung tỷ: 1/2 - 1/5
+ Dung tỷ lớn: ma sát kém, hiệu quả mài kém.
+ Dung tỷ nhỏ: khó đều- ma sát quá lớn.
+ Hiệu quả: ma sát đá bọt lên sản phẩm, mài lên mặt vải, vải mài lên thành thiết bị.
c, Qui trình giặt:

Nhược điểm: + Dùng đá nặng, năng suất thấp
+ Cát tạo thành bám vào khe sản phẩm khó sạch
+ Cát mài mòn thiết bị
+ Cát vào đường ống dẫn nước thải dẫn đến tắc ống
d, Phạm vi ứng dụng:
+ Mài vải sợi bông quần áo bò dài.
+ Mài quần áo bò mỏng pha sợi tổng hợp.

10

10


1.1.4.3 Công nghệ giặt tẩy.
Công nghệ này cũng chủ yếu sử dụng cho vải denim(jean,bò). Công nghệ này người
ta sử dụng chất oxi hoá natri hypoclorit ( nước javen) hoặc kali permangagat(thuốc
tím) làm tác nhân tẩy. Trong quá trình giắt tẩy có thể sử dụng hoặc không sử dụng
đá bọt tuỳ theo yêu cầu của mặt hàng.
Mức độ thay đổi ánh màu phụ thuộc vào chủng loại và nồng độ các chất oxi hóa
phụ thuộc nhiệt độ tẩy, thời gian tẩy và dung dịch giặt...
Công nghệ này sau khi giặt tẩy xong nhất khoát phải qua công đoạn khử clo còn dư
lại trên sản phẩm bằng cách dùng bisunfit hoặc giặt sau với H 2O2 (oxi già).Nếu

thuỷ phân xenlulo ở các liên kết β-glucozit của mạch phân tử theo sơ đồ dưới đây.
Trong quá trình xử lí xenlulo sẽ bị giảm trọng và sau xử lí ta sẽ nhận được một số
tính chất mới quí giá đó là bề mặt vải sẽ mượt mà hơn cảm giác sờ tay sẽ dễ chịu và
mềm mại. Tuy nhiên độ bền của vải sẽ giảm theo mức giảm trọng lượng của vải, vì
thế khống chế các điều kiện xử lí để đạt điều kiện cân bằng giữa các tính chất là rất
quan trọng.
Dưới đây là phản ứng enzym xenlulaza

Công nghệ giặt mài bằng men vi sinh hiện nay đi theo 2 hướng:
- Giặt mài bằng men vi sinh + đá bọt( có hoặc không có xử lí làm mềm).
- Giặt mài bằng men vi sinh + làm mềm bằng hợp chất silicon (không dùng
đá bọt).
Sau đây là một số đơn công nghệ giặt mài bằng enzym.
a, Sử dụng xenlulaza cho vải denim nhuộm indigo (100% cotton, vải nặng 474
g/m2).
Quá trình giặt:
1, Tiền xử lí
Giũ hồ có 2% α-amylaza ở 82 0C trong 15 phút.
Xả dung dịch giũ hồ, giũ nước và sấy quay.
2, Giặt đá
Giũ hồ như bước 1 bằng đá bọt theo tỷ lệ trọng lượng giưa đá và vải là 3/1.
Thời gian 30 phút ở 60 0C
Giũ nước và sấy quay.
12

12


3, Sử dụng enzym xenlulaza
Giũ hồ như bước 1

2, Đặt nhiệt ở 25 0C
3, Chỉnh PH = 5 bằng axit axetic (56%)
4, Gia nhiệt và cấp xenlulaza
5, Chạy trong vòng 30 phút
6, Xả bỏ, cấp đầy ở 70 0C
7, Chạy trong vòng 5 phút
8, Xả bỏ, cấp đầy ở 75 0C
9, Bổ sung 2 g/l natri peborat( PH 9.5 – 9.9)
10, Chạy trong 15 phút
13

13


11, Xả bỏ, cấp đầy, giũ trong vòng 2 phút
12, Xả , vắt , sấy quay.
Liều lượng cần dùng.
1, 0 g/l xenlulaza ở 50 0C
2, 0 g/l xenlulaza ở 57 0C
3, 0.5 g/l xenlulaza ở 50 0C
4, 0.5 g/l xenlulaza ở 57 0C
5, 1 g/l xenlulaza ở 50 0C
6, 1 g/l xenlulaza ở 57 0C
7, 2 g/l xenlulaza ở 50 0C
8, 2 g/l xenlulaza ở 57 0C
9, 5 g/l xenlulaza ở 50 0C
10, 5 g/l xenlulaza ở 57 0C
1.1.4.5 Mài kết hợp:
Để khắc phục được nhược điểm của mài đá người ta thay ½ lượng đá bằng men
vi sinh vật và hiệu chỉnh công nghệ cho phù hợp, tạo ra phương pháp giặt mới kết

giảm được sợi chéo và quần áo khi “ stone wash “ sẽ đồng đều hơn.
-

Làm giảm thời gian tuần hoàn do loaị enzyme này cần ít thời gian để xử lý hơn

các loại enzyme cellulase trung hòa hay kiềm, vì vậy cho năng suất càng cao.
-

Thích ứng với hầu hết với hóa chất trợ nhuộm, vì vậy cho phép linh hoạt thay

đổi công thức hoặc sản phẩm may mặc.
TÍNH CHẤT VẬT LÝ
Dung dịch lỏng màu như hồ phách trong suốt từ trung bình đến sẫm
Khá nhớt.
Mùi :

Mùi nhẹ của sản phẩm lên men .

PH:

4,5 +- 1

Trọng lượng riêng:

1.17

Hoạt tính :

9500 ou/g +- 5%


- Khuynh hướng hiện nay là jean càng bạc màu thì càng bụi và đẹp. Có những dịch
vụ tẩy đồ jean chuyên nghiệp và cả những hướng dẫn để tự chà mài, làm bạc theo ý
mình. Tuy nhiên, nên biết rằng tuổi thọ của trang phục jean là hai năm, do chất liệu
100% cotton, không có sợi tổng hợp nên độ bền sẽ hao mòn theo mức độ giặt tẩy.
- Để kéo dài tuổi thọ của sản phẩm jean, nhà sản xuất khuyên không nên giặt với
nước nóng quá 300C. Vải jean có khuynh hướng giãn ra khi mặc cho nên với nhiệt
độ cao, vải sẽ mau bị biến dạng.
- Ngoài ra, cũng không nên giặt jean với bột giặt có chất tẩy mạnh nhằm làm cho
màu bạc. Chỉ nên tẩy một lần duy nhất.
1.2.2 Trenzyme COOL – trung tính:
Đã được phát triển đặc biệt như 1 công cụ thích hợp để tinh chế bề mặt vải bông và
quần áo có chất lượng cao, đặc biệt hiệu quả trên vải JEANS. Thời gian giặt nhanh
hơn và không phải tốn hơi gia nhiệt trong quá trình giặt .Sản phẩm giặt ở nhiệt độ
thấp cho tinh chế bề mặt vải bông chất lượng cao.
Cách thức
16

16


Các điều kiện ứng dụng điển hình của Trenzymelà :
Sau khi nâng nhiệt độ lên cao khoảng 80-90 0C để giặt lấy đi hồ vải và chất sáp tiếp
tục cho nước vào và xả quần áo một cách kỹ lưỡng. (điều này rất quan trọng vì có
liên quan đến việc giặt ở nhiệt độ thấp), nếu tẩy hồ không triệt để khi cho enzyme
vào wash sẽ không thể ngấm sâu vào sợi vải, làm sản phẩm không đẹp và tiêu hao
enzyme hơn.
Thông tin về sản phẩm
Hình dạng vật lý

: Bột trắng/ trắng đục

1.2.3 Hồ mềm:

1.2.3.1 Chất hồ mềm
Chất hồ mềm là hoá chất tác động lên vải tạo cảm giác mềm mại, dễ chịu hơn khi
tiếp xúc với da người sử dụng. Ngoài cảm giác mềm mại như tơ, vải hồ mềm cho độ
rủ tốt hơn. Độ rủ (drape) là khả năng của vải tạo những đường bao sát một vật thể.
Ngoài tính thẩm mỹ, chất hồ mềm cải thiện tính chống mài mòn, tăng thêm độ bền
xé rách, giảm bớt sự đứt sợi và gãy kim trong khi may. Vì những chức năng này,
dưới đây chúng tôi sẽ trình bày tác dụng của các chất hồ mềm lên vải. Chúng cũng
được sử dụng để làm mềm các sản phẩm may ở khâu cuối của quá trình giặt là.
1.2.3.2 Một số đặc tính của chất hồ mềm
- Hệ số ma sát
Chất hồ mềm có tác dụng như những chất bôi trơn sợi, làm giảm hệ số ma sát giữa
các sợi, giữa sợi với chỉ may và giữa vải với vật thể tiếp xúc như tay người, vật rắn.
Khi đó, các sợi trượt qua nhau dễ dàng hơn, vải mềm mại hơn và có độ rủ tốt hơn.
18

18


Chất bôi trơn ở trên bề mặt ngoài của vải sẽ làm vải có cảm giác mượt và mềm hơn,
tạo cảm giác như lụa.
Chất hồ mềm cải thiện tính chống mài mòn, tăng thêm độ bền xé rách, giảm bớt sự
đứt sợi và gãy kim trong khi may là những đặc trưng liên quan đến việc giảm hệ số
ma sát. Trong quá trình may, kim di chuyển xuyên qua vải nhanh, lực ma sát sẽ làm
cho kim nóng lên làm kim dễ gãy hơn. Chất hồ mềm có tác dụng giảm bớt nhiệt của
kim khi sử dụng và cung cấp liên tục một lượng chất bôi trơn cho kim, làm giảm sự
gãy kim.
- Độ nhớt
Độ nhớt của chất hồ mềm dao động trong khoảng rộng từ dạng lỏng như dầu máy

hút bởi bề mặt kị nước của vật liệu.

20

20


21

21


1.3. Giới thiệu về các thiết bị máy móc ngành giặt mài.
1.3.1 Máy giặt vải:

Tiêu đề

Máy Giặt Vải

Ngành hàng

Máy dùng trong công nghiệp dệt và may mặc, máy giặt gia
đình

Mã sản phẩm

MG-50

Mô tả chi tiết về Máy giặt vải MG-50 đã được lắp đặt tại các cơ sở giặt ủi.



khả năng điều khiển nhiệt độ sấy và thời gian sấy phù hợp
với vật liệu. Máy có kết cấu đơn giản, dễ sử dụng và mang
lại nhiều lợi ích cho nhà đầu tư. Năng suất: 50 kg vải/1 lần.
Mô tơ: 3,5 HP. Tốc độ đảo: 38 vòng/phút. Nhiệt độ sấy (điều
chỉnh được): 45 đến 85 độ C. Thời gian sấy (điều chỉnh
được): 10 đến 15 phút. Kích thước máy (DxRxC): 1350 x

23

23


1200 x 1960 mm.
1.3.3 Máy vắt vải:
Tiêu đề

Máy Vắt Vải

Ngành hàng

Máy dùng trong công nghiệp dệt và may mặc, máy giặt gia
đình

Mã sản phẩm

MV-50

Mô tả chi tiết về Máy vắt MV-50 đã được lắp đặt tại nhiều cơ sở giặt ủi. Máy
sản phẩm