“Rèn luyện kỹ năng tự học - chìa
khóa để học tập có hiệu quả”

PhẦN I: TÌM HIỂU VỀ KỸ NĂNG TỰ HỌC

Mục tiêu học tập

Tài liệu này nhằm góp phần giúp cho sinh viên ĐH xây dựng kỹ năng học tập có
hiệu quả. Sau khi tham khảo tài liệu này, SV có khả năng:
Phát biểu được về tầm quan trọng của việc xây dựng kỹ năng học tập có hiệu quả.
Mô tả và giải thích được những nội dung của việc lập kế hoạch học tập, phương
pháp học “ SQ3R”.
Kể được một số chiến thuật, phương pháp và kỹ thuật để xây dựng kỹ năng học
tập có hiệu quả.

I/ Mở Đầu
Nhiều sinh viên cho rằng chỉ cần cố gắng học là có thể đạt kết quả tốt, nhưng thật
ra, học ở ĐH khác với học ở trung học rất nhiều, và biết cách học có hiệu quả ở
ĐH là một điều quan trọng mà có khi chưa được chú ý đúng mức.
Hệ quả của phương pháp học không tốt là lãng phí thời gian, thành tích học tập
kém, thậm chí thi rớt dẫn đến chán nản, thất vọng và bất mãn.
Học đối với SV là cuộc sống, là tương lai. Vậy nên thời gian học tập vô cùng quý
giá, không thể lãng phí được. Do đó, ngay ngày hôm nay, các bạn hãy tạo và phát
triển nơi mình một kĩ năng học tập có hiệu quả.
Những chiến thuật, phương pháp và kĩ thuật học tập cơ bản được mô tả trong tài
liệu náy đã được đúc kết từ kinh nghiệm học tập của những SV giỏi, xuất sắc để
giúp các bạn SV tiếp thu bài vở tốt hơn, đạt thành tích học tập cao hơn và nói
chung học tập có hiệu quả hơn.

II/ Kỹ năng học tập có hiệu quả
1/ Kế hoạch học tập:

Bạn nên dùng khoảng thời gian ngay trước các giờ học này để luyện tập kỹ năng
phát biểu với các học viên khác ( nếu cần). Điều này sẽ giúp bạn hoàn thiện kỹ
năng phát biểu.

g/ Sửa đổi kế hoạch học tập.
Đừng lo ngại khi phải sửa đổi kế hoạch. Thật sự kế hoạch chỉ là cách bạn dự tính
sẽ dùng quỹ thời gian của mình như thế nào, cho nên một khi kế hoạch không
hiệu quả, ta có thể sửa đổi nó. Nên nhớ rằng, việc lập kế hoạch là giúp bạn có
thói quen học tốt hơn và khi đó việc lập kế hoạch sẽ trở nên dễ dàng hơn.
Bạn phải ý thức một sự thật đơn giản là tuân theo đúng kế hoạch học tập đã định
là một chuyện rất khó làm, trong khi vỡ kế hoạch là một việc dễ làm nhất trên thế
gian này.

2/ Các chiến thuật học tập có hiệu quả.
a/ Phát triển kỹ năng tư duy:
Mọi người đều có kỹ năng tư duy, nhưng không phải ai cũng dùng nó một cách
có hiệu quả. Kỹ năng tư duy có hiệu quả khó đạt được ngay nhưng có thể phát
triển dần dần. Người có tư duy tốt sẽ thấy được lối ra trong khi người tư duy kém
chỉ thấy toàn ngõ cụt. Vì thế, nếu bạn không phải là người có tư duy tốt, hãy tạo
cho mình thói quen tự đặt câu hỏi trong lúc đọc. Bạn cũng có thể trao đổi với các
học viên khác mà bạn cho là những người có tư duy tốt, hỏi họ xem, lúc họ thắc
mắc một vấn đề, hay có một sáng kiến gì đó thì họ làm gì. Dần dần bạn sẽ thu
nhập được những kinh nghiệm quý giá để giúp mình có tư duy tốt hơn.

b/ Liên hệ việc học hiện tại với những mục tiêu lâu dài.
Có sinh viên thích học chỉ để học và có những sinh viên nghĩ là việc học sẽ có ích
cho những mục tiêu lâu dài hơn. Do đó cần hiểu ngững điều mình học (một bài)
lồng ghép vào bối cảnh rộng hơn (một chương một môn học…) như thế nào.

c/ Học tập một cách tích cực.

khi đi vào chi tiết, cũng giống như bạn xem bản đồ trước khi lên đường. Nếu bạn
chưa từng biết nơi bạn cần đến, thì việc xem bản đồ là điều không thể thiếu.
Bước này chỉ mất khoảng 5-10 phút nhưng rất quan trọng vì nó giúp bạn tập
trung vào chương đang đọc:
o Đọc tựa đề giúp não bạn bắt đầu tập trung vào chủ đề của chương đó.
o Đọc phần giới thiệu hay tóm tắt, giúp bạn thấy được chương đó phù hợp
với mục tiêu của tác giả như thế nào đồng thời cho bạn một cái nhìn tổng quát về
những điểm chính.
o Xem các tiêu đề nhỏ giúp hình thành một khung sườn gắn các ý chi tiết cả
chương.
o Quan sát các biểu đồ, bản đồ, hình vẽ và những hỗ trợ về hình ảnh khác.

+ Question - Đặt câu hỏi: Những vấn đề quan trọng mà bạn cần phải học thường
chính là câu trả lời cho những câu hỏi. Câu hỏi nên tập trung vào nội dung học(
Cái gì, tại sao, bằng cách nào, người nào, khi nào và ở đâu). Trong quá trình đọc
hay học, bạn nên tự đặt cho mình nhiều câu hỏi và sau đó tự trả lời. Làm như vậy
bạn sẽ tiếp thu tài liệu hơn và nhớ các chi tiết dễ dàng hơn, vì quá trình này sẽ để
lại một dấu ân sâu sắc hơn trong ký ức của bạn. Đừng ngại ghi lại những câu hỏi
lên lề sách, tập chép hay bất cứ nơi nào bạn cảm thấy thuận tiện.

+ Read - Đọc : Đọc không phải là lướt mắt qua cuốn sách, mà phải chủ động để
có thể trả lời các câu hỏi bạn tự đặt ra, hay thầy cô, tác giả nêu ra. Nên chú ý các
từ in nghiêng hoặc in đậm vì tác giả muốn nhấn mạnh những điều này. Khi đọc
không được bỏ qua các bảng, đồ thị, hình ảnh minh họa, vì đôi khi chúng có thể
diễn đạt một ý nào đó còn rõ ràng hơn cả đoạn văn.
Thường các ý chính được minh họa bằng nhiều thí dụ. Khi đọc bạn hãy cố gắng
tách các chi tiết ra khỏi ý chính vì tuy các chi tiết có thể giúp hiểu ý chính hơn
nhưng khó có thể nhớ hết được.

+ Recite - Trả bài : đôi khi bạn cần ngưng đọc để nhớ lại những tiêu đề chính,

trung vào việc giải quyết vấn đề (ví dụ như sách toán), hay sách học ngoại ngữ.
Còn đối với sách ngoại ngữ thì vấn đề sẽ là từ vựng, cấu trúc câu và các thì sử
dụng chứ không phải nội dung của phần đang đọc.
Phương pháp SQ3R đặc biệt hữu ích với các lại sách cung cấp thật nhiều thông
tin và bạn cần phải nắm vững vấn đề sâu (Ví dụ như sinh học, tâm lý, xã hội
học).
Hàng ngàn sinh viên đã theo các bước học tập của phương pháp SQ3R và đạt
thành tích cao với ít stress hơn.

3/ Một số kỹ thuật học tập có hiệu quả :
+ Đọc đi đọc lại :
Đọc lại những gì đã ghi chép sau buổi học hay trước khi đi ngủ sẽ giúp nhớ bài
tốt hơn. Sau 9 tuần, những sinh viên xem lại bài trong ngày còn nhớ 75% bài,
những sinh viên không làm điều đó không nhớ đến 50% sau một ngày và ít hơn
25% sau 9 tuần.
Có thể đọc một tài liệu nhiều lần, mỗi lần với một mục tiêu khác. Do đó, trước
mỗi lần đọc, bạn nên xác định mục tiêu của lần đọc đó là gì và đọc theo đúng
mục tiêu đó.
+ Nắm ý chính:
Nắm được ý chính của tác giả trong mỗi đoạn văn và hiểu nó theo cách riêng của
mình là điều cốt lõi của việc học có hiệu quả. Bạn nên tạo thói quen tìm ra ý
chính cuả đoạn để dần dần tóm lược được cả quyển sách.

+ Trích lược những chi tiết quan trọng :
Thông thường mỗi ý chính trong một bài đều có liên quan đến một chi tiết quan
trọng. Nhận diện được càng nhiều chi tiết quan trọng thì càng chuẩn bị tốt cho thi
cử vì đã liên hệ được các ý tưởng và kiến thức nền tảng. Xác định càng nhiều liên
hệ giữa các chi tiết và các ý, giữa các ý với nhau thì học tập đạt hiệu quả càng
cao hơn.


ngay cả bạn cũng không thể đọc được những gì bạn ghi chép thì ghi thật vô ích.
Tốt nhất là nên lưu trữ trong một tập, gồm nhiều trang giấy rời, có ngăn cách giữa
các môn học. Nên tạo cho mình thói quen ghi vào tập ghi chép này. Nếu bạn
quên không mang theo tập này thì ít ra cũng phải có một tập giấy rời để sẵn và
nhanh chóng gắn tờ giấy đó vào vào tập ghi chép đó. Cố gắng bảo quản tập giấy
này vì nó rất dễ sờn rách.

+ Đánh dấu trong sách :
Bạn nên dùng bút dạ quang thay vì gạch chân các đoạn, vì kinh nghiệm cho thấy
những đoạn được đánh dấu bằng bút dạ quang dễ nhớ hơn. Tuy nhiên, không nên
đọc rồi tô những đoạn quan trọng vì nó ít có hiệu quả.

+ Ghi chép cái gì .
Tìm hiểu, đặt câu hỏi và lắng nghe.
Ghi chép chính xác và xúc tích là điều cần thiết. Bạn nên tập thói quen ghi chép
như đã mô tả trong phương pháp SQ3R. Ví dụ : Như khi bạn nghe giảng, nên
hình thành các câu hỏi trong đầu. Công việc của bạn là phải chú ý tập trung vào
các điểu chính của bài, chép lại và sắp xếp chúng theo ngôn từ của mình. Nếu bạn
thực hiện tốt bước này, việc ôn bài sẽ đơn giản và hiệu quả.

+ Sắp xếp những điều ghi chép.
Tất cả những gì được ghi chép cần được sắp xếp theo từng mục trên thẻ. Bạn có
thể phân loại, xếp các thẻ theo nhu cầu của mình.Điều quan trọng là ghi chính
xác tiêu đề để tham khảo trên phần đầu của thẻ. Dùng thẻ này để học,ôn bài, tổ
chức thông tin cho các bài báo cáo đều rất tốt. Nếu có máy tính thì nên sắp xếp