ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HÌNH THÀNH TÍNH TỰ LẬP CHO TRẺ MẪU
GIÁO 5-6 TUỔI
I. MỞ ĐẦU:
1. Lý do chọn đề tài:
Ngày nay, xã hội chúng ta đang không ngừng phát triển, càng phát triển bao
nhiêu thì con người càng miệt mài vào công việc bấy nhiêu mà ít quan tâm đến giáo dục
con cái. Tôi đã có cơ hội tìm hiểu trên mạng xã hội và được biết những bà mẹ nước Pháp
chăm con rất tốt, dạy con với phương châm: “ Hãy buông tay con bạn ra”. Đứa trẻ nào
cũng có nhu cầu khẳng định mình. Họ dạy con bằng cách để con tự lập trong mọi hoạt
động vừa sức của con nên hầu như những đứa trẻ Pháp có tính tự lập rất cao, ngoan
ngoãn và đặc biệt ít dựa dẫm vào người khác.
Ở Việt Nam, giáo dục con cái đang là vấn đề đáng quan tâm của xã hội, hầu như
cha mẹ ít dành thời gian để dạy con kĩ năng sống, hay là có dạy nhưng chưa thực sự đúng
cách.
Với muôn vàn lý do, một số gia đình đã vô hình tạo cho trẻ thói quen dựa dẫm
cha mẹ và không có khả năng tự lập trong cuộc sống, làm cho trẻ tham gia các hoạt động
trong tập thể không được như những đứa trẻ được rèn luyện đúng cách. Điều này ảnh
hưởng đến nhận thức và tâm lý của trẻ.
Bên cạnh cha mẹ thì cô giáo mầm non cũng có vai trò vô cùng quan trọng trong
giáo dục kĩ năng tự lập ở trẻ tại môi trường tập thể. Giáo viên nếu không tác động kịp
thời cũng sẽ gây cho thế hệ tương lai sự phát triển chậm trễ.
Vì thế, để giúp cho những học sinh lớp tôi và tất cả những đứa trẻ khác có được
một tính tự lập tốt tôi đã nghiên cứu lựa chọn đề tài:“ Một số biện pháp giúp hình
thành tính tự lập cho trẻ Mẫu giáo 5-6 tuổi ” để chia sẻ cho đồng nghiệp và đặc biệt là
phụ huynh cách nuôi dạy con cái cũng như học sinh của mình.
2. Mục đích nghiên cứu:


Tìm hiểu, nghiên cứu thực trạng tính tự lập ở trẻ 5 - 6 tuổi tại lớp Lá 2 từ đó chọn
lọc các biện pháp và hình thức tổ chức giáo dục trong nhà trường và gia đình để tác động

2. Thực trạng của việc dạy trẻ tính tự lập:
* Thuận lợi:
Nhà trường đầy đủ trang thiết bị, đồ dùng phục vụ cho hoạt động, phòng học rộng
rãi, thoáng mát, có đủ ánh sáng.
Bản thân tôi cũng có nhiều cố gắng trong quá trình tự học, tự rèn luyện. Sử dụng
vi tính thành thạo.
Các cháu có cùng độ tuổi, thông minh, ham hiểu biết, thích khám phá tìm tòi
những điều mới lạ hấp dẫn.
Phụ trách chuyên môn năng nổ nhiệt tình, nắm vững chương trình mầm non mới,
luôn thường xuyên được đi dự giờ học hỏi đóng góp kinh nghiệm từ chuyên môn và chị
em đồng nghiệp tôi đã học hỏi được một số kinh nghiệm hay trong việc giáo dục tính tự


lập cho trẻ, được phụ huynh giúp đỡ trao đổi thường xuyên về trẻ nên tôi có cơ hội tìm
hiểu kĩ hơn về trẻ.
* Khó khăn:
Ngày nay một số gia đình và nhà trường cũng áp dụng việc giáo dục tính tự lập
cho trẻ nhưng hầu hết mới chỉ đi vào giáo dục hành vi, chưa chú trọng tới giáo dục khía
cạnh nhận thức và thái độ của trẻ.
Đầu năm học trẻ chưa quen nề nếp lớp học, trẻ chưa ý thức cao các hoạt động tự
phục vụ bản thân. Một số gia đình có trẻ là con một, con cưng nên thường chiều chuộng,
nên khả năng tự lập của bé đó không cao so với bé khác.
3. Các biện pháp giúp hình thành tính tự lập cho trẻ 5-6 tuổi:
3.1. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường và kế hoạch tác động kịp thời:
Giáo dục khả năng tự lập có ý nghĩa trong mọi giai đoạn hình thành nhân cách,
đặc biệt là lứa tuổi trước tiểu học.
Có thể khẳng định: Trẻ 5-6 tuổi là lứa tuổi cần thiết phải chuẩn bị cho trẻ khả năng
tự lập; giáo dục cho trẻ khả năng tự lập, giúp khả năng tự lập của trẻ phát triển một cách
đúng đắn nhất.
Đối với mọi phụ huynh và giáo viên cần phải sớm biết được khả năng tự lập của

thiện cho trẻ.


Đối với những trẻ yếu, tôi sẽ cho trẻ thực hành nhiều hơn và hỏi trẻ nhiều hơn. Cả
giáo viên và gia đình nên xác định được kế hoạch tác động đến trẻ bằng việc giáo dục cho
trẻ những kĩ năng tự lập đó là kĩ năng tự phục vụ bản thân, kĩ năng giữ gìn vệ sinh, kĩ
năng hỗ trợ người khác.
Hãy kiên nhẫn với trẻ, đừng bao giờ có ý nghĩ thấy trẻ làm chậm rồi mình làm
giúp cho nhanh, đó là ý nghĩ và hành động sai lầm.
3.2. Biện pháp 2: Thực hiện làm gương cho trẻ:
* Cô làm gương: Hàng ngày trẻ đến lớp, phần lớn thời gian trong ngày trẻ được
sinh hoạt và học tập cùng cô. Vì vậy vai trò của cô giáo rất quan trọng trong việc hình
thành những thói quen, nề nếp cho trẻ, cô là tấm gương cho trẻ noi theo.
Ví dụ: Khi đến lớp cô giáo xếp xe máy của mình thẳng hàng lối, cất gọn gàng dép, túi
xách, mũ, khi trẻ đến thấy cô xếp gọn gàng trẻ sẽ xếp gọn gàng theo. Trong giờ học, khi học
xong cô cất gọn gàng đồ dùng của trẻ vào đúng nơi quy định.

Bé tự dọn đồ chơi và cất dép gọn gàng
Trong mọi hoạt động sinh hoạt, học tập cô luôn là tấm gương trong việc giữ gìn
sạch sẽ môi trường lớp học, không vứt rác bừa bãi, bỏ rác vào đúng nơi quy định, thấy
rác thì nhặt bỏ sọt rác xong rồi rửa tay.


Thường xuyên cùng trẻ làm những công việc như lau dọn đồ chơi, nhổ cỏ nhặt rác
sân trường. Tặng trẻ một số câu khen ngợi “ Con đã lớn thật rồi”.
Khi được giúp cô trẻ thấy mình đã lớn đã làm được việc có ích, thích được làm
việc, từ đó hình thành cho trẻ một thói quen, nề nếp giữ vệ sinh chung, khi thấy những
điều cần phải làm thì trẻ sẽ làm và không cần phải đợi người khác nhắc nhở.
* Gia đình làm gương cho trẻ: Gia đình cũng cần phải làm gương cho trẻ, trong
mọi hoạt động của gia đình cần phải cẩn thận, ngăn nắp gọn gàng, luôn ý thức được việc

khi trẻ vào tiểu học.
Tự lập luôn đi kèm với tư duy của trẻ. Luôn luôn tạo ra cho trẻ những kiến thức, kĩ
năng mới để trẻ có thể thực hành, trải nghiệm những kĩ năng, kĩ xảo để phát triển và rèn
luyện tính tự lập cũng như tư duy hàng ngày cho trẻ.
Hãy để trẻ hiểu được trách nhiệm của mỗi người trong gia đình, từ đó trẻ cũng ý
thức được trách nhiệm của mình.


Ví dụ: Khi mẹ đi làm về xách theo đồ ăn, mỗi người một việc bố dắt xe cất cho
mẹ, chị cất giỏ xách giúp mẹ, bé sẽ xách đồ ăn vào bếp giúp mẹ, mẹ sẽ đi thay đồ vào nấu
ăn. Khi mẹ nấu ăn có thể nhờ bé lấy đồ giúp mẹ bằng các cách gợi hỏi để thử trẻ chứ
không yêu cầu trẻ làm ngay cho mẹ. Cần nhờ bé làm nhiều lần để tập thói quen cho trẻ,
nhưng chú ý khi trẻ mệt thì không nên ép trẻ vì tự lập dựa trên sự yêu thích lao động, nếu
ép trẻ quá sẽ có thể gây áp lực cho trẻ.
Do đó muốn giáo dục khả năng tự lập trước hết cần phải làm sao cho trẻ có sự yêu
thích lao động; phải thúc đẩy trẻ tham gia vào lao động, tập lao động trong cuộc sống
sinh hoạt hàng ngày.
4.4. Biện pháp 4: Rèn luyện mọi lúc mọi nơi và duy trì tính tự lập của trẻ
hàng ngày:
Muốn hình thành một hành động cho trẻ thì dễ nhưng việc hình thành thói quen
cho trẻ thì rất khó, người ta nói: Muốn có thói quen thì phải gieo hành động, chính thói
quen sẽ gieo lên tính cách và số phận con người. Đó là điều mỗi giáo viên và cha mẹ cần
thuộc làm lòng. Và muốn thói quen hình thành ở trẻ thì cha mẹ và cô giáo cần: Rèn luyện
cho trẻ nhiều lần, có những biện pháp khen thưởng, khích lệ, động viên, không ép buộc
trẻ.
Mỗi bài học giáo viên nên cho trẻ tập làm những kĩ năng tự lập thông qua giáo dục
hay các trò chơi, qua các tiết học.
Như tiết MTXQ: chủ đề bản thân các bộ phận trong cơ thể trẻ sẽ học được cách tự
giữ gìn và bảo vệ cơ thể mình không ỉ lại vào mọi người. Trong tiết tình cảm kĩ năng xã
hội có rất nhiều đề tài để rèn luyện kĩ năng tự lập cho trẻ, ở mỗi chủ đề đều có một nội

- Các bạn ấy đang làm công việc gì ?
- Các bạn ấy làm gì trước, sau đó bạn làm gì nữa nào ?
+ Cô mở rộng thêm một số hình ảnh về công việc trực nhật như : Trải chiếu, gối khi
đi ngủ, sắp xếp kệ dép…
* Giáo dục: Các bạn ơi trực nhật thường xuyên là đã góp phần bảo vệ môi trường,
giữ cho môi trường sống chúng ta luôn luôn sạch đẹp, đồ dùng luôn ngăn nắp và gọn
gàng hơn. Không những thế trực nhật là cùng nhau hợp tác, chia sẽ công việc, giúp đỡ
người khác và cũng thể hiện được những khả năng của bản thân mình nữa. Vì thế các bạn
phải thường xuyên tham gia vào công việc trực nhật, cố gắng hoàn thành công việc mà
các bạn đã đảm nhận và nhớ rửa tay sau khi trực nhật nhé các bạn.
* Trò chơi : Pha nước chanh
* Hoạt động: Bé vui trực nhật
* Bảng phân công lịch trực nhật của bé
- Cô giới thiệu bảng theo dõi bảng phân công lịch trực nhật của các tổ.
- Cô cho trẻ quan sát và ghi nhớ nhiệm vụ ở bảng phân công trực nhật
- Cô giao nhiệm vụ trực nhật của tổ.
- Người thực hiện nhiệm vụ trực nhật phải làm việc chu đáo và có trách nhiệm với
những công việc được phân công
- Cô cho các tổ bàn bạc về công việc trực nhật của mình trong ngày hôm nay.
- Cô cùng làm với trẻ, vừa làm vừa trò chuyện với trẻ, giúp trẻ hiểu và hứng thú với
công việc mình làm.
- Sau khi các tổ hoàn thành công việc, cô cùng các bạn ra sân trường nhặt rác vào
thứ 4 hàng tuần.
- Cô tạo điều kiện để trẻ luôn được thực hiện công việc " trực nhật" tự phục vụ.


- Cô nhận xét công việc của từng tổ động viên khuyến khích trẻ”.
Hãy tạo cho trẻ trách nhiệm trẻ nên làm và sự thích thú với những công việc đó, như vậy mới hình
thành được tính tự lập ở trẻ một cách tích cực nhất và tạo được nhiều thói quen cho trẻ.



Bé được cắm cờ
Người lớn chúng ta trong mọi hoạt động nếu có sự động viên khích lệ từ mọi
người thì chắc rằng ai cũng có được niềm tin và nghị lực. Trẻ nhỏ cũng vậy trong mọi
hoạt động trẻ luôn cần có sự động viên khen ngợi của cô và gia đình, khen ngợi cần được
xem như hành động công nhận trẻ đã hoàn thành công việc của mình khi được giao cho
dù chúng không được hoàn thiện, hãy đưa ra những nhận xét tích cực sau mỗi việc trẻ
làm để trẻ có cảm giác mình sẽ làm nhiều việc tốt hơn nữa để mọi người khen ngợi mình.
Nhưng chú ý hạn chế việc dùng những từ khen ngợi quá nhiều cho một hành động
đơn giản, thay vào đó là những lời động viên tích cực như: Cô cảm ơn con, con đã làm rất
tốt… Ngoài ra nên tặng cho trẻ những lời khen như: “Nếu con ăn giỏi cô sẽ cho con cắm
cờ hay con ăn giỏi mẹ sẽ cho con đi chơi nhà bà ngoại”. Bạn không nên dùng tiền hay
điện thoại để thu hút trẻ.
4. Kết quả đạt được khi áp dụng các biệp pháp trên:
* Kết quả từ phía trẻ.
Sỉ số học sinh lớp Lá 2: 27 cháu. Trẻ đều được cô giáo và cha mẹ tạo mọi điều
kiện khuyến khích khơi dậy tò mò, phát triển trí tưởng tượng, mạnh dạn, tự tin. Rèn luyện


khả năng sẵn sàng học tập chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1. Trẻ có thói quen lao động
tự phục vụ, được rèn luyện khả năng tự lập, thông qua các hoạt động hàng ngày trong
cuộc sống của trẻ. Ngoài ra, trẻ được rèn luyện các kĩ năng vận động tinh, vận động thô,
tính tự tin thông qua các hoạt động năng khiếu vẽ, thể dục. Trẻ luôn có kết quả tốt trong
học tập thông qua bảng đánh giá trẻ ở lớp sau mỗi giai đoạn, cuối độ tuổi và kết quả qua
kiểm tra đánh giá kết quả sau mỗi chủ đề với từng trẻ đều đạt kết quả tốt.
STT

Nội dung
Giai đoạn 1


4

học
Ý thức của trẻ trong

KĐ
7

TL
26

8

%
30

7

%
26

%
18

mọi hoạt động

66,6

Giai đoạn 2


0

0

%
9

%

33,3
%

%
27

100
%

* Kết quả từ phía giáo viên và nhà trường :
Chú ý đến cá nhân và nhóm trong các hoạt động giúp trẻ mạnh dạn, tự tin trong
mọi hoạt động.
* Kết quả từ phía phụ huynh:
Các bậc phụ huynh đã có thói quen liên kết phối hợp chặt chẽ với cô giáo trong
việc dạy trẻ các kĩ năng, trao đổi với giáo viên bằng nhiều hình thức thông qua bảng tin
dành cho cha mẹ, bảng đánh giá trẻ ở lớp. Phụ huynh hay chia sẻ và trao đổi với cô đạt
100%.


III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ:
1. Kết luận:

Tích cực học tập, học hỏi để nâng cao trình độ tay nghề.
Chịu khó sưu tầm, nghiên cứu để tìm hiểu các kĩ năng sống để có phương pháp
giáo dục phù hợp.
Kết hợp với phụ huynh để có biện pháp giáo dục trẻ một cách tốt nhất ở gia đình
và nhà trường.
Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi đưa ra còn nhiều hạn chế mong được các
cấp lãnh đạo bổ sung và cộng nhận.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Tân Thành, ngày 1 tháng 10 năm 2016
Người viết

Trương Thị Huyền

Ý KIẾN CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TRƯỜNG MẦM NON SAO MAI


………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………
Tân Thành, ngày … tháng … năm …..
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

Ý KIẾN CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHÒNG GD & ĐT KRÔNG NÔ
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………