ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
--------------o0o--------------

LÊ THỊ KIM LÂN

Chuyên đề:
THỰC HIỆN QUY TRÌNH CHĂM SÓC, NUÔI DƢỠNG VÀ
PHÒNG TRỊ BỆNH CHO ĐÀN LỢN NÁI SINH SẢN TẠI TRẠI
CÔNG TY PHÁT ĐẠT THỊ XÃ PHÚC YÊN - TỈNH VĨNH PHÚC

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo

: Chính quy

Chuyên ngành : Thú y
Khoa

: Chăn nuôi Thú y

Khóa học

: 2013 - 2017

Thái Nguyên, năm 2017
=============n, năm 2017


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

LỜI CẢM ƠN
Qua thời gian học tập ở trường và sau thời gian thực tập tại trại lợn
Phát Đạt, em luôn nhận được sự giúp đỡ chỉ bảo tận tình của thầy cô, bạn bè
và anh chị kỹ thuật ở trại lợn. Nay em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này.
Thành công này không chỉ là nỗ lực của cá nhân mà còn có sự giúp đỡ của
nhiều người.
Trước tiên, em xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu trường Đại học
Nông Lâm Thái Nguyên, ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi Thú y, cùng với các
thầy giáo, cô giáo trong khoa đã tận tình dìu dắt, giúp đỡ em trong suốt thời
gian học tập lý thuyết tại trường và đã tạo mọi điều kiện cho em hoàn thành
tốt khóa luận cũng như hành trang cho công tác sau này.
Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS. Trần Thị Hoan đã
tận tình chỉ bảo hướng dẫn em hoàn thành khóa luận này.
Một lần nữa cho phép em gửi lời cảm ơn tới thầy cô giáo trong khoa
Chăn nuôi Thú y, cùng gia đình bạn bè đã động viên giúp đỡ em. Em xin chân
thành cảm ơn và kính chúc toàn thể các thầy, các cô lời chúc sức khỏe, hạnh
phúc và thành đạt trong cuộc sống.
Em xin chân thành cảm ơn
Thái Nguyên, ngày 15 tháng 12 năm 2017
Sinh viên

Lê Thị Kim Lân


ii

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1. Một số tiêu chí phân biệt các thể viêm tử cung .............................. 23
Bảng 3.1. Lịch sát trùng chuồng trại của trại .................................................. 36

Ml

: Mililit

Nxb

: Nhà xuất bản

STT

: Số thứ tự

TT

: Thể trọng


iv

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN .................................................................................................... i
DANH MỤC CÁC BẢNG................................................................................ ii
DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT................................................ iii
MỤC LỤC ........................................................................................................ iv
Phần 1. MỞ ĐẦU ............................................................................................ 1
1.1. Đặt vấn đề................................................................................................... 1
1.2. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề .......................................................... 1
1.2.1. Mục đích.................................................................................................. 1
1.2.2. Yêu cầu.................................................................................................... 2
Phần 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ................................................................. 3

4.3. Kết quả theo dõi tình hình sinh sản của lợn nái tại trại............................ 44
4.4. Kết quả chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn con theo mẹ tại trại..................... 45
4.5. Kết quả thực hiện các biện pháp phòng bệnh cho lợn nái sinh sản,
lợn con tại trại ..................................................................................... 46
4.6. Kết quả chấn đoán và điều trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản và đàn
lợn con tại trại ..................................................................................... 48
4.6.1. Kết quả chẩn đoán bệnh cho đàn lợn nái và lợn con tại trại ................. 48
4.6.2. Kết quả điều trị bệnh trên đàn lợn nái và đàn lợn con nuôi tại trại ...... 49
4.7. Kết quả thực hiện các công việc khác tại trại .......................................... 50
Phần 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ ............................................................. 52
5.1. Kết luận .................................................................................................... 52
5.2. Đề nghị ..................................................................................................... 53
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 54
PHỤ LỤC


1

Phần 1
MỞ ĐẦU
1.1. Đặt vấn đề
Trong những năm gần đây, chăn nuôi lợn giữ một vị trí quan trọng trong
ngành nông nghiệp của Việt Nam. Lợn được xếp hàng đầu trong số các vật
nuôi, cung cấp phần lớn thực phẩm cho con người và phân bón cho sản xuất
nông nghiệp. Ngày nay chăn nuôi lợn còn có tầm quan trọng trong việc
tăng kim ngạch xuất khẩu. Đây cũng là nguồn thu nhập ngoại tệ đáng kể
cho nền kinh tế quốc dân. Để cung cấp lợn giống cho nhu cầu chăn nuôi
của các trang trại và các nông hộ thì việc phát triển đàn lợn nái sinh sản là
việc làm cần thiết.
Để chăn nuôi lợn đạt hiệu quả cao thì việc thực hiện tốt quy trình nuôi

thù riêng, hiệu quả và thời gian miễn dịch khác nhau. Nếu sử dụng không
đúng kỹ thuật, sai thời điểm sẽ làm mất đi hoạt tính của vắc xin. Trước khi sử
dụng vắc xin cần lắc kỹ lọ, vắc xin đã pha nên sử dụng ngay, nếu thừa phải
hủy không nên sử dụng cho ngày hôm sau. Ngoài ra cần chú ý theo dõi vật
nuôi sau tiêm để kịp thời can thiệp khi vật nuôi bị sốc phản vệ.


48
4.6. Kết quả chấn đoán và điều trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản và đàn
lợn con tại trại
4.6.1. Kết quả chẩn đoán bệnh cho đàn lợn nái và lợn con tại trại
Trong thời gian 6 tháng thực tập tại trại em đã được tham gia vào công
tác chẩn đoán cho đàn lợn nái và lợn con cùng với các anh kỹ thuật của trại.
Qua đó tôi đã được trau rồi thêm kiến thức, kinh nghiệm về chẩn đoán
một số bệnh thường gặp, nguyên nhân gây ra bệnh và cách khắc phục,
điều trị bệnh. Sau đây là kết quả chẩn đoán bệnh trên đàn lợn nái và lợn
con được nuôi tại trại.
Bảng 4.6: Tình hình mắc bệnh trên đàn lợn nái và lợn con tại trại
Loại lợn
Lợn nái

Lợn con

Tên bệnh

Số con
Số con
theo dõi (con) mắc bệnh (con)

Tỷ lệ

423

31,01

Hội chứng hô hấp

1364

124

9,01

Bảng 4.6. cho thấy trong các bệnh gặp phải ở đàn lợn nái thì tỷ lệ lợn
mắc bệnh viêm tử cung là cao nhất là 4,03%, sau đó là bệnh viêm khớp chiếm
tỷ lệ 2,42% và thấp nhất là bệnh sót nhau chiếm 1,61%. Các bệnh gặp phải ở
đàn lợn con thì trong 1364 lợn theo dõi thì có 423 lợn con mắc hội chứng tiêu
chảy chiếm 31,01%, có 124 lợn con mắc hội chứng hô hấp chiếm 9,09%.
Nguyên nhân tỷ lệ lợn nái mắc bệnh viêm tử cung cao là do chăm sóc
nuôi dưỡng chưa tốt, do quá trình can thiệp khi lợn đẻ khó không đảm bảo vô
trùng tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn dễ dàng xâm nhập và gây viêm.
Tiếp theo là tỷ lệ mắc bệnh viêm khớp chiếm 2,42%. Nguyên nhân chủ
yếu gây bệnh viêm khớp ở lợn nái là do lợn nái được nuôi nhốt nhiều, không
được vận động nhiều đồng thời khi mang thai thì nhu cầu Ca, P lớn mà thức
ăn phải đảm bảo đủ hàm lượng Ca và P nên phải huy động Ca, P từ xương


49
hoặc do một số bệnh khác kế phát, vi khuẩn theo máu đến khớp hình thành
bệnh viêm khớp.
Về lợn con theo mẹ nguyên nhân là do lợn con mới đẻ ra sức đề kháng

khỏi (con)

Tỷ lệ (%)

5

5

100

2

2

100

3

2

66,67

Hội chứng tiêu chảy

423

391

92,43


chuẩn sản xuất. Kết quả đó được trình bày cụ thể ở bảng 4.8.
Bảng 4.8. Kết quả thực hiện các công việc khác tại trại
Số con
(con)

Số con đƣợc
thực hiện (con)

Tỷ lệ
(%)

Lợn Mài nanh, bấm đuôi
con Nhỏ Baycox 5%

1364

1321

96,85

1364

1364

100

Nhỏ colamox (uống)

1364



56

23

41,07

8

2

25

Loại
lợn

Tên công việc


51
Qua bảng 4.8 có thể thấy trong 6 tháng thực tập em đã được hướng dẫn
cũng như thực hiện các thao tác trên đàn lợn con. Trong 1364 theo dõi đã
được thực hiện công việc mài nanh, bấm đuôi 1321 con đạt tỷ lệ 96,85%. Lợn
con sau khi sinh phải được mài nanh, bấm đuôi thường là nửa ngày hoặc một
ngày sau khi đẻ nếu không sẽ làm tổn thương vú lợn mẹ cũng như tránh được
việc lợn con cắn lẫn nhau. Song song với công việc trên việc nhỏ kháng sinh
Colamox cho toàn đàn với tổng 1364 con chiếm tỷ lệ 100%.
Khi 3 ngày tuổi lợn được tiêm chế phẩm Fe - Dextran phòng bệnh thiếu
máu ở lợn, sau đó cho uống Baycox 5% phòng bệnh cầu trùng với số lượng là
1364 con chiếm tỷ lệ 100%.

vôi bột, các phương tiện vào trại sát trùng một cách nghiêm ngặt ngay tại
cổng vào.
Quy trình phòng bệnh bằng vắc xin được trại thực hiện nghiêm túc,
đầy đủ và đúng kỹ thuật. Tỷ lệ tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn đạt 100%.
- Những chuyên môn đã được học tại trại
Qua 6 tháng thực tập tại trại em đã được học hỏi và được chỉ dạy rất
nhiều điều về kiến thức cũng như các thao tác kỹ thuật trong chăm sóc
nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn. Những công việc em đã được học và
làm như:
+ Đỡ lợn đẻ


53
+ Mài nanh, bấm số tai, bấm đuôi, tiêm chế phẩm Fe - dextran cho lợn con
+ Thiến lợn đực, mổ hecni cho lợn đực.
+ Tham gia vào công tác tiêm vắc xin phòng bệnh cho đàn lợn con
+ Tham gia vào quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn con và lợn
mẹ của trại (cho lợn ăn, tắm chải cho lợn mẹ, dọn vệ sinh chuồng,…).
+ Khai thác tinh, pha tinh, phối giống.
5.2. Đề nghị
Xuất phát từ thực tế của trại, qua phân tích đánh giá bằng những
hiểu biết của mình, em có một số ý kiến nhằm nâng cao hoạt động của trại
như sau:
- Trại lợn cần thực hiện tốt hơn nữa quy trình vệ sinh phòng bệnh và
quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc đàn lợn nái để giảm tỷ lệ lợn nái mắc các
bệnh về sinh sản nói riêng và bệnh tật nói chung.
- Thực hiện tốt công tác vệ sinh trước, trong và sau khi đẻ, có thao tác
đỡ đẻ khoa học để giảm bớt tỷ lệ mắc các bệnh về đường sinh sản ở lợn nái.
- Trại cần tiếp tục phát triển đàn lợn giống ngoại để cung cấp lợn giống
và lợn thương phẩm cho thị trường.

10. Nguyễn Đức Lưu, Nguyễn Hữu Vũ (2004), Một số bệnh quan trọng ở
lợn, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội.
11. Lê Văn Năm (1999), Cẩm nang bác sĩ thú y hướng dẫn phòng và trị bệnh
lợn cao sản. Nxb Nông nghiệp Hà Nội.
12. Nguyễn Tài Năng, Phạm Đức Chương, Cao Văn, Nguyễn Thị Quyên
(2010), Giáo trình Dược lý học thú y, Nxb Đại học Hùng Vương.
13. Trần Văn Phùng, Từ Quang Hiển, Trần Thanh Vân, Hà Thị Hảo (2004),
Giáo trình chăn nuôi lợn, Nxb. Nông nghiệp Hà Nội.


55
14. Nguyễn Ngọc Phụng, Công tác vệ sinh thú y trong chăn nuôi lợn, Nxb lao
động xã hội, Hà Nội.
15. Lê Văn Tạo, Khương Bích Ngọc, Nguyễn Thị Vui, Đoàn Băng Tâm
(1993), “Nghiên cứu chế tạo vắc xin E. coli uống phòng bệnh phân
trắng lợn con”, Tạp chí Nông nghiệp Thực phẩm, số 9, Trang 324 - 325.
16. Nguyễn Văn Thanh (2010), “Tình hình bệnh viêm tử cung trên đàn lợn
nái ngoại và các biện pháp phòng trị”, Tạp chí KHKY thú y tập 17.
17.Hoàng Toàn Thắng, Cao Văn, (2006), “Giáo Trình Sinh Lý Học Vật
Nuôi”, NXB Nông Nghiệp.
18. Trịnh Đình Thâu, Nguyễn Văn Thanh (2010), “Tình hình bệnh viêm tử
cung trên đàn lợn nái ngoại và các biện pháp phòng trị”, Tạp chí
KHKT Thúy, tập 17
19. Nguyễn Thiện, Nguyễn Tấn Anh (1993), Thụ tinh nhân tạo cho lợn ở
Việt Nam, Nxb Nông nghiệp Hà Nội.
II. Tài liệu tiếng nƣớc ngoài
20. Bilken (1994), Quản lý lợn nái và lợn cái hậu bị để sinh sản có hiệu quả.
21. Pierre Brouillet và Bernard Farouilt (2003), Điều trị viêm vú lâm sàng,
Nxb Nông nghiệp, Hà Nội.
22. Smith, B.B. Martineau, G., Bisaillon, A. (1995), “Mammary gland and

Hình 5: Khai thác tinh

Hình 6: Phối giống nhân tạo

Hình 7: Phối giống nhân tạo


Hình 8: Cắt đuôi cho lợn con

Hình 9: vệ sinh máng ăn cho lợn

Hình 10: viêm tử cung