MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
AN TOÀN GIAO THÔNG Ở TRƯỜNG THPT CẨM THỦY 2.
0
I. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài:
Tình hình giao thông hiện nay ở Việt Nam rất phức tạp, với số người
chết vì tai nạn giao thông cao. Nhiều cảnh tượng đau lòng đã xảy ra; Tai nạn
giao thông không chỉ cướp đi mạng sống của nhiều người mà còn để lại nhiều di
chứng nặng nề cho những người sống sót. Sau tai nạn giao thông, kinh tế gia
đình sa sút; Có người phải bán cả nhà cửa, ruộng vườn để cứu chồng, cứu con;
Có người rơi vào cảnh bấn loạn “tiền mất” mà “tật vẫn mang”; Còn người gây ra
tai nạn cũng lâm vào cảnh khốn đốn vừa phải ngồi tù vừa phải lo tiền bạc để bồi
thường...
Theo thống kê của Ủy ban an toàn giao thông Quốc gia (năm 2015) tai
nạn giao thông ở lứa tuổi thanh thiếu niên chiếm tỉ lệ cao. Trong đó, tai nạn giao
thông lứa tuổi từ 15 – 19 (học sinh Trung học phổ thông) đang có chiều hướng
gia tăng.
Vì vậy, việc giáo dục ý thức tham gia giao thông cho học sinh là vô cùng
cần thiết. Nhiệm vụ đặt ra đối với ngành giáo dục là phải xây dựng một thế hệ
tương lai có kiến thức và ý thức tuân thủ Luật giao thông, có cách xử sự văn
minh khi tham gia giao thông. Song, hiện nay trong chương trình giáo dục hiện
hành, chưa có phân môn cụ thể về an toàn giao thông mà chỉ dưới hình thức
lồng ghép, tích hợp trong các tiết Giáo dục công dân, Sinh hoạt ngoại khóa,
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp...với thời lượng khiêm tốn; Thậm chí, ở
nhiều trường việc giảng dạy an toàn giao thông còn qua loa, chiếu lệ.
Nhận thức rõ hậu quả của tai nạn giao thông và sự cần thiết của việc giáo
dục ý thức cho người tham gia giao thông, đặc biệt là các em học sinh. Trong
những năm qua, phối hợp với Công ty Honda Việt Nam, Ban giám hiệu Trường
THPT Cẩm Thủy 2 đã triển khai đến tất cả cán bộ, giáo viên và học sinh của
nghiệm, các hoạt động ngoại khóa và kết quả tham gia các cuộc thi về an toàn
giao thông do các cấp tổ chức.
1.5. Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
Sáng kiến này đã phát triển trên cơ sở của sáng kiến: “ Kinh nghiệm giảng dạy
hiệu quả tài liệu: “An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai” mà tôi đã viết năm
học 2016 – 2017 nhưng chưa đạt giải. Có thay đổi, bổ sung một số nét mới sau:
- Đổi tên đề tài để phạm vi nghiên cứu rõ hơn;
- Các giải pháp tôi đưa ra cụ thể hơn, chi tiết hơn, có hình ảnh (đã chọn lọc) mà
bản thân đã thực hiện tại đơn vị để minh họa;
- Hiệu quả của sáng kiến là văn hóa giao thông của học sinh và kết quả thực tế
mà tôi và Nhà trường đã đạt được trong các cuộc thi tìm hiểu về an toàn giao
thông.
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Giáo dục pháp luật nói chung và giáo dục pháp luật về trật tự an toàn giao
thông (ATGT) trong trường học nói riêng là nhiệm vụ thường xuyên và cấp
bách trong những năm trước mắt của nhà nước.
Thực hiện chỉ thị 3988/BGDĐT- CTHSSV về Tăng cường triển khai công
tác giáo dục ATGT đầu năm học 2017-2018 và Chỉ thị số 23/CT-TTg ngày
05/7/2016 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường các giải pháp cấp bách bảo
đảm trật tự, an toàn giao thông. Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị các Sở giáo
dục và đào tạo, các nhà trường chỉ đạo triển khai thực hiện công tác giáo dục an
toàn giao thông bằng hình thức đưa việc chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn
giao thông là một tiêu chí đánh giá hạnh kiểm, đạo đức của học sinh; đưa công
tác giáo dục an toàn giao thông trong trường học thành một trong những tiêu chí
đánh giá thi đua trong năm học 2017-2018.
“An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai” là chương trình giảng dạy về An
toàn giao thông cho học sinh các trường Trung học phổ thông (THPT), được
triển khai thí điểm từ năm 2011. Năm 2015, chương trình đã được mở rộng tới
31 tỉnh thành và từ năm học 2016 – 2017 đã được mở rộng trong cả 63 tỉnh,
bố mẹ các em mải lo kiếm sống, việc nhắc nhở và quan tâm tới các em chưa
được thường xuyên.
Về địa hình, cổng trường tôi tiếp giáp với quốc lộ 217 nên xe cộ đi lại rất
nhiều, lại chỉ có một lối ra duy nhất, không có cổng phụ nên giờ cao điếm số
lượng xe cộ lưu thông rất đông. Nếu không nắm vững quy tắc tham gia giao
thông thì rất dễ gây tai nạn.
Hơn nữa, ý thức của một số học sinh chưa tốt, còn đứng dàn hàng ngang
chờ đợi nhau trước cổng trường gây mất trật tự giao thông.
Nhiều học sinh đi xe đạp điện chưa nhận thức được xe đạp điện cũng có
tốc độ cao không kém xe máy nên việc chấp hành đội mũ bảo hiểm khi đi và
ngồi trên xe cũng chưa tự giác, nhiều khi chỉ đối phó khi Đội thanh niên xung
kích kiểm tra.
Một số em lại cho rằng: xe đạp là xe thô sơ nên các phương tiện khác phải
chủ động tránh, vì vậy các em cứ ngang nhiên lao thẳng ra đường.
Số ít nữa chưa hiểu được sức mạnh và rủi ro có thể có khi đi xe máy phân
khối lớn mà chưa đủ điều kiện, chưa biết cách dự đoán phòng tránh nguy
hiểm…nên những năm trước đây vẫn còn vài trường hợp bị tai nạn giao thông.
2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
3
Từ thực trạng trên, tôi nhận thấy sự cần thiết phải giáo dục nghiêm túc an
toàn giao thông đến với tất cả học sinh của trường để các em có những kiến thức
cơ bản, có ý thức và kĩ năng khi tham gia giao thông. Tôi đã đưa ra các giải pháp
để giáo dục hiệu quả an toàn giao thông. Cụ thể như sau:
Thứ nhất: Nghiên cứu từng bài học để xác định nội dung, phương pháp
sau đó tôi tiến hành tìm kiếm tài liệu phù hợp.
Chuẩn bị tư liệu, hình ảnh minh họa cho bài giảng. Với phần chuẩn bị này
có thể bằng hai cách:
+ Giáo viên tự tra cứu, tự tìm kiếm.
đường bộ - trong cuốn tài liệu an toàn giao thông cho nụ cười ngày mai do công
ty Honda cung cấp .
Tôi chọn chiếu một số video và hình ảnh về tình hình giao thông ở một số
thành phố lớn (như nạn tắc đường, xe thô sơ chở hàng cồng kềnh, người đi bộ
vượt qua dải phân cách khi sang đường… )
5
Đồng thời sẽ chiếu các hình ảnh mọi người chấp hành đúng Luật giao
thông (Dừng lại khi có đèn đỏ, đỗ xe đúng luật , người đi bộ sang đường đúng
nơi quy định…để các em nhận biết hành vi nào là đúng, hành vi nào là sai.
Với phương pháp này làm cho bài giảng trở nên sinh động bằng việc đưa
âm thanh, hình ảnh đa dạng lên màn hình, giáo viên khai thác sâu nội dung của
bài học, học sinh tiếp cận tài liệu mà không cảm thấy căng thẳng, cứng nhắc. Sự
linh hoạt của các slide đã thu hút các em chăm chú xem rồi đưa ra lời nhận xét.
Bài học thấm dần, từ nhận thức đúng các em sẽ điều chỉnh hành vi để khi tham
gia giao thông đúng luật và an toàn .
Tổ chức dạy và học ATGT ở trường THPT Cẩm Thủy 2
Thứ tư: Đưa tình huống kết hợp với sân khấu hóa.
Từ những tình huống cụ thể, ngoài đời thường gặp khi tham gia giao
thông như vượt đèn đỏ, lạng lách, đánh võng hay đi xe dùng điện thoại…được
“diễn viên” không chuyên dàn dựng và “diễn” tạo sức hấp dẫn rất lớn. Với
phương pháp này kết hợp được cả yếu tố tuyên truyền và giải trí cho người xem.
Sau những màn “diễn” khán giả bình luận, nhận xét rất sôi nổi. Đối tượng được
tuyên truyền cảm thấy thoải mái và nhớ lâu có sức lan tỏa lớn
Thứ năm: Phối hợp với Đoàn thanh niên để tuyên truyền ý thức về an
toàn giao thông.
Thành lập Đội thanh niên xung kích với nhiệm vụ giữ gìn an toàn giao
nhận thức để thay đổi hành vi của các em khi tham gia giao thông.
Thứ sáu, Triển khai nghiêm túc tài liệu “An toàn giao thông cho nụ cười
ngày mai” do Công ty Honda Việt Nam cung cấp.
Chương trình giáo dục “An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai” do
Công ty Honda Việt Nam phối hợp với Vụ Giáo dục trung học, Ủy ban An toàn
giao thông Quốc gia, Cục Cảnh sát giao thông đường bộ xây dựng dựa trên tài
liệu hiện có về An toàn giao thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo và giáo trình
giảng dạy An toàn giao thông cho học sinh cấp THPT của Honda Motor.
Chương trình được triển khai thí điểm từ năm 2011. Năm 2015, chương trình đã
được mở rộng tới 31 tỉnh thành và năm học 2016 – 2017 đã được mở rộng trên
cả 63 tỉnh, thành của cả nước.
8
Tài liệu kết cấu gồm 5 bài:
- Bài 1: Tầm quan trọng của việc tuân thủ các quy tắc giao thông đường bộ.
- Bài 2: Cách đi xe đạp an toàn
- Bài 3: Hệ thống báo hiệu giao thông đường bộ
- Bài 4: Dự đoán và phòng tránh nguy hiểm
- Bài 5: Kiến thức chuẩn bị điều khiển xe máy an toàn.
Sau khi đi tập huấn và nhận tài liệu, trường THPT Cẩm Thủy 2 đã giao
cho Nhóm giáo dục công dân triển khai tài liệu từ năm học 2011 – 2012 đến nay.
Nhờ dạy và học nghiêm túc nên các em có kiến thức và hiểu biết về giao thông,
vì vậy văn hóa giao thông trong học sinh ngày càng được cải thiện đáng kể.
2.4. Hiệu quả của việc áp dụng các giải pháp giáo dục an toàn giao thông.
Nhờ sử dụng các giải pháp trên và áp dụng cụ thể sáng kiến kinh nghiệm
vào thực tế giáo dục tại Trường THPT Cẩm Thủy 2, đã tạo sự chuyển biến mạnh
mẽ khi học sinh tham gia giao thông.
Thứ nhất, Học sinh và phụ huynh có hiểu biết về Luật giao thông.
Học sinh và phụ huynh thấy sự cần thiết của việc hiểu biết Luật giao
9
trong cuộc thi: An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai như Lê Thị Trang, Vũ
Thị Khánh Huyền.
Đặc biệt năm học 2016 – 2017, tôi may mắn được lọt vào vòng 2 của
Cuộc thi an toàn giao thông cho nụ cười ngày mai và dự thi vòng Chung kết tổ
chức tại Thành phố Đà Lạt; Đây là cơ hội để các thầy cô giáo và các em học sinh
được giao lưu, chia sẻ phương pháp dạy học tích cực, được tổng kết và đánh giá
hiệu quả dạy và học của chính mình. Kết quả tôi đã đoạt giải Ba.
.
Cũng trong năm học này, Trường chúng tôi có ba học sinh đoạt giải
khuyến khích ở cuộc thi này là: Phạm Thị Hằng, Lê Thị Lệ, Dương Thị Hằng.
Và tiếp tục năm học 2017 – 2018 trường chúng tôi đạt 6 giải Quốc gia (3 giải
Ba và 3 giải khuyến khích) về an toàn giao thông; Trong đó có 2 giáo viên và 4
học sinh.Tôi và cô giáo Trương Thị Hòa đoạt giải Ba, bốn học sinh đoạt giải
gồm 1 giải Ba và 3 giải Khuyến khích. Như vậy, số giáo viên và học sinh tham
gia dự thi và đoạt giải ngày càng được tăng cao.
Bảng thống kê kết quả cuộc thi “An toàn giao thông cho nụ cười ngày
mai”.
Năm học
2014 - 2015
2015 - 2016
2016 - 2017
2017 - 2018
Số lượng tham gia
GV
HS
Ngày 28 tháng 03 năm 2017 tại Đà Lạt
Lễ trao giải cuộc thi ATGT năm học 2016 – 2017
11
Giáo viên và học sinh Tỉnh Thanh Hóa trong lễ trao giải ATGT năm 2017
3.KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
Với nội dung nghiên cứu và đưa vào áp dụng cụ thể kinh nghiệm trên,
bản thân rút ra được những bài học kinh nghiệm cụ thể như sau :
Nói về giao thông an toàn thì hầu như ai cũng nghĩ mình làm được; Tuy
nhiên hàng ngày vẫn có rất nhiều vụ tai nạn giao thông đáng tiếc xảy ra; Nên tôi
thấy sự cần thiết phải nâng cao ý thức, văn hóa giao thông cho học sinh nhằm
giảm thiểu tai nạn giao thông.
Để dạy hiệu quả bất cứ môn học nào cũng cần có lòng đam mê, có trách
nhiệm và sự quyết tâm.
Những môn học mang nhiều tính chất tuyên truyền, phổ biến như An toàn
giao thông, giáo viên cần tổ chức các hoạt động một cách linh hoạt, mang tính
trải nghiệm sáng tạo, sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực để thu
hút đông đảo lực lượng học sinh tham gia, các em học tập một cách tự giác và
say mê.
Tổ chức học mà chơi, chơi mà học để kiến thức và kĩ năng thấm dần vào
nhận thức của học sinh một cách tự nhiên.
Từ nhận thức đúng, các em sẽ dần thay đổi hành vi và thói quen theo
hướng tích cực, biết kiềm chế và chấm dứt hành vi vi phạm an toàn giao thông .
Luôn nghiêm chỉnh chấp hành Luật giao thông đường bộ và luôn chú ý an toàn
12
ngày mai.
Số liệu thống kê (năm 2015)
Chỉ thị 3988/BGDĐT- CTHSSV.
Chỉ thị số 23/CT-TTg ngày
Ủy ban an toàn giao
thông Quốc gia
Bộ Giáo dục & Đào tạo
Thủ tướng Chính phủ
05/7/2016.
DANH MỤC
14
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC CẤP CAO HƠN XẾP
LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Hoàng Hồng Hạnh
Chức vụ và đơn vị công tác: Tổ phó chuyên môn Tổ Địa – GDCD- Ngoại ngữ.
Trường THPT Cẩm Thủy 2
TT
1.
Tên đề tài SKKN
Kết quả