MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Từ khi nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế,
việc giữ gìn và phát huy các giá trị đạo đức truyền thống cũng như việc xây
dựng hệ giá trị đạo đức mới ở nước ta đã và đang đặt ra nhiều vấn đề cần được
giải quyết. Thực tế cho thấy cuộc sống xã hội có những biểu hiện xem nhẹ giá trị
văn hóa truyền thống của dân tộc chạy theo thị hiếu không lành mạnh. Cuộc đấu
tranh giữa cái tiến bộ và cái lạc hậu, giữa lối sống lành mạnh, trung thực, có lý
tưởng với lối sống ích kỷ, thực dụng đang diễn ra hàng ngày. Bên cạnh đó sự
bùng nổ thông tin, mạng intenet, các mạng xã hội cập nhật thông tin hàng ngày
hàng giờ làm cho sự chắt lọc thông tin hữu ích rất khó khăn. Những mặt trái của
xã hội đôi khi được khai thác thái quá làm cho tầng lớp trẻ mất niềm tin vào xã
hội, vào các chuẩn mực đạo đức mà các em được giáo dục. Do đó bên cạnh
những giá trí tốt đẹp mới được hình thành thì những cái tiêu cực, những mặt trái
của xã hội cũng đang xâm nhập vào đạo đức lối sống của nhiều tầng lớp nhân
dân, đặc biệt là lứa tuổi thanh thiếu niên, lứa tuổi học sinh đang ngồi trên ghế
nhà trường.
Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tập hợp những nguyên tắc, quy
tắc, chuẩn mực xã hội nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con người
trong quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội, chúng được thực hiện bởi niềm
tin cá nhân, bởi truyền thống và sức mạnh của dư luận xã hội.
Để chuẩn bị hành trang vào đời cho học sinh không chỉ mang theo vốn
kiến thức được học mà phải là người có đạo đức tốt, xứng đáng là một học sinh
dưới mái trường xã hội chủ nghĩa. Chủ tich Hồ Chí Minh vĩ đại đã đã từng nói: “
Có tài mà không có đức là người vô dụng…” qua đó ta thấy người luôn nêu cao
vai trò giáo dục đạo đức, lối sống cho lớp trẻ. Yếu tố đó không những quyết định
tương lai của mỗi học sinh mà còn quyết định đến tương lai của một đất nước.
Những năm gần đây, số học sinh vi phạm đạo đức có chiều hướng gia
tăng, đặc biệt là học sinh phổ thông, tình trạng bạo hành học đường, tình trạng
học sinh sử dụng mạng xã hội gây gổ nhau và kéo bè phái đánh nhau ngoài đời
thực cũng là một hiện tượng cần quan tâm xử lý…

đề giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh. Tình trạng học sinh bị lôi kéo, sa ngã
trước những vấn đề nhạy cảm trong xã hội thời gian qua đã xảy ra như: lôi kéo,
bè phái đánh nhau, trộm, cướp, theo các phần tử xấu ngoài xã hội làm những
việc vi phạm pháp luật,..
Với thực tiễn như vậy, vấn đề đặt ra cho Ban giám hiệu nhà trường về
trách nhiệm chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức, lối sống và phổ biến pháp luật
nhằm nâng cao hơn nữa công tác quản lý, điều hành nghiên cứu sâu hơn thực
trạng công tác giáo dục đạo đức, lối sống và phổ biến pháp luật cho học sinh
trong đơn vị để có biện pháp, giải pháp nâng cao nhằm làm tiền đề để giáo dục
học sinh các mặt khác.
2


Để làm tốt điều đó đòi hỏi người cán bộ quản lý trong nhà trường phải
chủ động linh hoạt, sáng tạo, tích cực tìm tòi, đổi mới công tác quản lý, công tác
chỉ đạo để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường. Xuất phát
từ những lý do trên và để đáp ứng chất lượng nhà trường trong việc giáo dục học
sinh trong thời kỳ mới tôi chọn đề tài “ Tăng cường quản lý giáo dục đạo đức,
lối sống và phổ biến pháp luật cho học sinh trường phổ thông nhiều cấp học tại
trường PT Nguyễn Mộng Tuân, huyện Đông Sơn.”
2. Mục đích nghiên cứu
- Nghiên cứu, hệ thống hóa những vấn đề lý luận về giáo dục đạo đức học
sinh
- Khảo sát thực trạng giáo dục đạo đức của học sinh hiện nay
- Đề xuất những giải pháp giáo dục đạo đức, lối sống và phổ biến pháp luật
cho học sinh do tác giả đề xuất theo hướng bám sát chức năng quản lý giáo dục,
phù hợp với yêu cầu với môi trường giáo dục của địa phương sẽ góp phần làm
tiền đề để giáo dục toàn diện học sinh đạt kết quả cao, hoàn thành nhiệm vụ năm
học.
3. Đối tượng nghiên cứu

hành vi của bản thân một cách tự giác, có khả năng chống lại những biểu hiện
lệch lạc về lối sống.
Công tác giáo dục đạo đức học sinh trong giai đoạn hiện nay càng đặt ra yêu
cầu, nhiệm vụ cao hơn, cần thiết hơn khi toàn Đảng, toàn dân ta đang tích cực
tham gia cuộc vận động “Học tập và làm theo tư tuởng, tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh”. Nó sẽ là nguồn lực tinh thần to lớn thực hiện thành công sự nghiệp
CNH – HĐH đất nước.
Giáo dục đạo đức học sinh là trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó giáo dục
ở nhà trường có vai trò định hướng. Đó là sứ mệnh lịch sử – vinh dự và trách
nhiệm mà xã hội giao cho nhà trường và mỗi chúng ta nói riêng, ngành GD&ĐT
nói chung.
2.Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
a. Thực trạng của đội ngũ:
- Ưu điểm: Tập thể đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên nhân viên của nhà
trường dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ là một tập thể đoàn kết, thống nhất cao
4


trong công việc luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, ý thức phê và tự
phê cao.
Cán bộ giáo viên được đào tạo cơ bản và đều đạt chuẩn trở lên.
- Hạn chế: Số giáo viên trẻ trong nhà trường chiếm tỷ lệ cao dẫn đến kinh
nghiệm giáo dục, kinh nghiệm giảng dạy của giáo viên còn thiếu và một số mặt
còn yếu dẫn đến hiệu quả giáo dục của nhà trường chưa đạt như mong muốn
trong đó có yêu cầu về giáo dục đạo đức cho học sinh.
b. Thực trạng về công tác quản lý, chỉ đạo:
Từ nhiều năm nay Hiệu trưởng nhà trường thường xuyên quan tâm
đến công tác quản lý giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, giáo dục đi sâu
vào chất lượng, bên cạnh tuyên truyền định hướng cho học sinh phát triển đúng
hướng cần kiên quyết xử lý tình trạng học sinh vi phạm nội quy, vô lễ, gây mất

%

TB

%

Yếu

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

6

47


0

1

2.38

8

48

33

68.75

14

29.17

0

0

0

0

9

48


0.54

1

0.54

KHỐI THPT
Hạnh kiểm
Khối

Số
HS

Tốt

%

Khá

%

TB

%

Yếu

%

SL


0

11

265

194

73,21

53

20,0

15

5,66

1

12

256

244

95,31

12

* Yếu tố 1: Sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, chỉ đạo về công tác giáo
dục đạo đức cho học sinh
Các cấp lãnh đạo đã thể hiện sự quan tâm bằng công tác chỉ đạo, kiểm tra
việc thực hiện kế hoạch giáo dục, phương pháp giáo dục và kết quả giáo dục tuy
nhiên việc chỉ đạo đôi khi chưa kịp thời, việc lên kế hoạch và kiểm tra chưa
đồng bộ.
7


* Yếu tố 2: Cơ chế chính sách của nhà nước dành cho công tác giáo dục tư
tưởng, đạo đức, lối sống còn nhiều bất cập. Hiện tại công tác giáo dục đạo đức
có rất ít thời gian, chủ yếu là thời lượng trong môn học Giáo dục công dân, tiết
sinh hoạt của giáo viên chủ nhiệm, và sinh hoạt 15 phút.
* Yếu tố 3: Nhận thức của giáo về công tác giáo dục đạo đức yếu tố này
không đồng đều trong giáo viên, một số giáo viên chỉ đặt vấn đề đạt chỉ tiêu về
chuyên môn, xem nhẹ việc giáo dục đạo đức, một số giáo viên trẻ chưa có kinh
nghiệm dẫn đến hoạt động giáo dục đạo đức mang tính đối phó.
* Yếu tố 4: Khả năng tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của giáo viên
đối với những học sinh
Yếu tố này chỉ thực hiện tốt ở một số giáo viên chủ nhiệm lâu năm và tâm
huyết các giáo viên còn lại xem nhẹ yếu tố này.
Yếu

tố

5:

Nhu

cầu

8


góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường
được nâng lên, đáp ứng yêu cầu giáo dục học sinh trong tình hình mới, đáp ứng
yêu cầu hiện nay.
a. Bồi dưỡng kiến thức về giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống và phổ biến pháp
luật cho đội ngũ giáo viên:
Giáo dục đạo đức là một bộ phận cực kỳ quan trọng của quá trình sư
phạm. Đối với trường THPT giáo dục đạo đức tiếp tục hình thành các chuẩn
mực hành vi, các nét phẩm chất đạo đức vững chắc, giúp học sinh có ý thức về
chuẩn mực hành vi, về công việc mình làm, có thái độ đứng đắn và có hành vi
thói quen đạo đức tương ứng. Muốn vậy giáo dục đạo đức ở bậc trung học người
giáo viên phải nắm các kiến thức cơ bản về giáo dục đạo đức sau:
- Giáo dục ý thức đạo đức
Giáo dục ý thức đạo đức nhằm cung cấp cho học sinh những tri thức đạo
đức cơ bản về các chuấn mực hành vi trên cơ sở đó hình thành niềm tin đạo đức.
Các chuẩn mực hành vi này được xác định từ các phẩm chất đạo đức, lòng yêu
nước, lòng nhân ái, thái độ đối với lao động, tinh thần tập thể, tính kỷ luật.
Chúng phản ánh các mối quan hệ hàng ngày của các em. Đó là:
Quan hệ cá nhân với xã hội, tôn kính quốc kỳ, quốc ca, kính yêu Bác Hồ,
tự hào về đất nước và con người Việt Nam, biết ơn những thương binh liệt sỹ,
các chiến sỹ quân đội, công an, yêu quê hương làng xóm, phố phường của mình,
yêu mến và tự hào về trường lớp, giữ gìn môi trường xung quanh, bảo vệ các di
tích lịch sử văn hoá do ông cha để lại.
Quan hệ cá nhân với công việc, lao động: Trước hết là chăm chỉ, kiên trì
vượt khó trong học tập, học tập có phương pháp tốt, tích cực tham gia các công
việc lao động khác nhau (Lao động tự phục vụ, lao động sản xuất, lao động lợi
ích xã hội...)
Quan hệ cá nhân với những người xung quanh: Đầu tiên là lòng hiếu thảo

tươi hơn, công việc có hiệu quả hơn....Vì vậy, giáo dục tình cảm đạo đức cho
học sinh là một nhiệm vụ hết sức quan trọng đồng thời rất khó khăn đòi hỏi sự
tinh tế bởi vì phải tác động đến thế giới nội tâm, thế giới của những cảm xúc của
học sinh.
10


Giáo dục thái độ tình cảm đạo đức cho học sinh là thức tỉnh những rung
động, những cảm xúc đối với hiện thực xung quanh (những người xung quanh,
công việc, tập thể...) làm cho chúng biết yêu biết ghét rõ ràng, có thái độ đứng
đắn đối với các hiện tượng phức tạp trong đời sống xã hội và tập thể... thái độ
thờ ơ, lãnh đạm là “sản phẩm” xấu không mong muốn của giáo dục tình cảm.
Những thái độ tình cảm cần giáo dục cho học sinh trung học là:
Kính yêu, biết ơn ông bà, cha mẹ, yêu quý anh chị em, kính trọng lễ phép,
biết ơn thầy cô giáo, tôn trọng và yêu mến bạn bè. Kính yêu Bác Hồ, biết ơn
thương binh, liệt sỹ, yêu trường mến lớp, yêu quê hương làng xóm...
Chăm học, chăm làm, yêu lao động.
Yêu thiên nhiên và có thái độ giữ gìn vẻ đẹp môi trường xung quanh.
Có lòng tự trọng, khiêm tốn học hỏi, trung thực. Có thái độ ủng hộ, đồng
tình, tán thành với những tấm gương, việc làm tốt, phù hợp với những chuẩn
mực đạo đức, ngược lại có thái độ lên án phê phán những ai có hành động sai
trái có hại cho người khác, xã hội, cộng đồng. Tình cảm tích cực được hình
thành dựa vào ý thức đúng đắn và được củng cố khẳng định qua hành vi, ngược
lại nó có tác dụng thúc đẩy, tạo động cơ cho việc nhận thức chuẩn mực thực hiện
hành vi đạo đức.
- Giáo dục hành vi, thói quen đạo đức
Giáo dục hành vi, thói quen đạo đức là tổ chức cho học sinh lặp đi lặp lại
nhiều lần những thao tác hành động đạo đức trong học tập, sinh hoạt, cuộc sống
nhằm có được hành vi đạo đức đúng đắn và từ đó có thói quen đạo đức bền
vững.

Chỉ đạo các Tổ trưởng bộ môn xây dựng chương trình tích hợp giáo dục
đạo đức cho học sinh vào các môn học, bài học cụ thể và đưa vào giảng dạy.
Làm tốt công tác thi đua khen thưởng, khen chê kịp thời, nêu gương
người tốt việc tốt, nhân điển hình tiên tiến. Kiên quyết xử lý những trường hợp
vi phạm đạo đức người học sinh như đánh nhau, vô lễ với thầy cô giáo, thiếu ý
thức...
Giáo dục tinh thần tương thân tương ái trong học sinh.
12


Giao khoán cơ sở vật chất cho từng lớp để giáo dục ý thức tự bảo vệ của
công.
Chỉ đạo Đoàn thanh niên tổ chức tốt các hoạt động 10 phút đầu giờ, sinh
hoạt đoàn thường xuyên với những chủ điểm cụ thể, thiết thực.
Chỉ đạo Đoàn – Đội thường xuyên tổ chức các hoạt động thể dục thể thaovăn hóa nhằm khuyến khích các em tạo động lực lôi cuốn, yêu thích khi đến
trường.
Chỉ đạo tất cả các bộ phận của nhà trường, toàn thể cán bộ, giáo viên,
nhân viên, học sinh tích cực xây dựng “trường học thân thiện, học sinh tích
cực" bằng hình thức tuyên truyền lồng ghép vào các buổi lễ, xây dựng các lớp
điển hình, tổ chức các hoạt động tập thể chào mừng các ngày lễ lớn, … nhằm
giúp học sinh có môi trường thân thiện hơn trong nhà trường.
Chỉ đạo cán bộ, giáo viên nhất là giáo viên chủ nhiệm thường xuyên thăm
hỏi động viên, nắm bắt tình hình, hoàn cảnh của từng học sinh tạo sự thân thiện,
gần gũi giữa giáo viên với học sinh, cha mẹ học sinh.
Duy trì tốt công tác thông tin hai chiều giữa nhà trường với Hội cha mẹ
học sinh, giữa giáo viên chủ nhiệm với cha mẹ học sinh để họ kịp thời nắm bắt
tình hình con em mình.
Phối kết hợp với chính quyền địa phương, đặc biệt là công an huyện, công
an thị trấn liên tục tuần tra, kiểm tra, nhất là thời điểm học sinh đến lớp và tan
lớp; theo dõi để phát hiện việc học sinh lôi kéo các phần tử xấu bên ngoài nhà

a. Đối với Sở giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa:
Có chương trình kế hoạch tập huấn thêm về công tác giáo dục đạo đức
học sinh, nhất là công tác của giáo viên chủ nhiệm, kiến thức, kỹ năng về các
hoạt động ngoài giờ lên lớp.
Tham mưu cho lãnh đạo Tỉnh đầu tư, xây dựng cơ sở vật chất để đảm bảo
tốt công tác dạy và học, tổ chức các hoạt động ngoài trời của nhà trường.
b. Đối với Ban Giám hiệu trường PT Nguyễn Mộng Tuân:

14


Kịp thời động viên khuyến khích, khen thưởng giáo viên có thành tích
trong công tác giáo dục đạo đức.
Theo dõi sát sao, kịp thời chỉ đạo các học sinh vi phạm đạo đức trong và
ngoài nhà trường.
Phát huy mối liên hệ với chính quyền địa phương, lực lượng công an trên
địa bàn để cùng phối hợp phòng ngừa các vi phạm nếu có.
Đông Sơn, ngày 06 tháng 04 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình, không sao chép của người khác.
XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG

NGƯỜI LÀM SKKN

Nguyễn Thế Anh

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.

Nghị quyết số 29-NQ/TW “về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và