SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP. THANH HÓA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO TÍNH CHỦ ĐỘNG,
SÁNG TẠO CỦA GIÁO VIÊN TRONG TỔ CHỨC CÁC
HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CHO TRẺ Ở TRƯỜNG MẦM NON
ĐÔNG CƯƠNG

Người thực hiện: Lê Thị Dương
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường MN Đông Cương
SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý

THANH HOÁ NĂM 2018
1


1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài:
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh thì sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo là sự nghiệp
chung của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội nhưng người trực tiếp và quyết định
chính là đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục. Bác từng nói: “Một nhà
giáo giỏi không đòi hỏi phải tinh thông tất cả mọi lĩnh vực, hiểu hết tri thức của
nhân loại, nhưng do yêu cầu của nghề nghiệp nên nhà giáo phải không ngừng
trau dồi kiến thức, đặc biệt phải thành thạo lĩnh vực chuyên môn của mình, đáp
ứng ngày càng tốt hơn sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo; thường xuyên tích luỹ
kiến thức, tự học, tự bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, phương pháp sư
phạm để thực sự là tấm gương sáng cho học sinh noi theo”. Người nói: “Giáo

thường đầy đủ, đúng phương pháp, rõ trọng tâm nhưng vẫn tổ chức theo một lối
mòn. Bài soạn đầy đủ các phần, các bước nhưng trước giờ lên lớp giáo viên
không xem qua nên thường hay lúng túng khi tổ chức. Đây chính là sự bị động
(hay là thiếu tính chủ động) trong công việc. Bên cạnh đó, có khi một bài hát
2


hay một câu đố, trò chơi có thể sử dụng nhiều lần trong việc ổn định tổ chức và
dẫn dắt vào bài - Đây chính là một hạn chế không mang tính sáng tạo.
Trong năm học này, nhà trường thực hiện Chương trình Giáo dục Mầm non
theo Thông tư số 28/2016/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Bộ
trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo về sửa đổi bổ sung một số nội dung của Chương
trình giáo dục Mầm non, điều này khiến không ít giáo viên bỡ ngỡ khi tổ chức
thực hiện, nếu giáo viên không tự học hỏi, không chủ động thì sẽ gặp khó khăn
rất nhiều trong quá trình tổ chức. Tất cả những hạn chế, bất cập đó khiến tôi rất
trăn trở, suy nghĩ và tìm hướng khắc phục để chỉ đạo cho giáo viên của mình
hiểu vấn đề. Không có con đường nào khác là phải phát huy được tính chủ động
và sáng tạo của giáo viên trong mọi hoạt động. Chính vì vậy, tôi đã lựa chọn đề
tài “Một số biện pháp nâng cao tính chủ động, sáng tạo của giáo viên trong tổ
chức các hoạt động giáo dục cho trẻ ở trường Mầm non Đông Cương” làm đề
tài nghiên cứu cho mình.
1.2. Mục đích nghiên cứu:
Nhằm nghiên cứu thực trạng việc tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ ở
nhà trường, để từ đó tìm ra những biện pháp hợp lý giúp giáo viên chủ động
trong việc xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động giáo dục đạt kết quả tốt
nhất.
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Đội ngũ giáo viên trong tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ ở trường
Mầm non Đông Cương thành phố Thanh Hoá.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:

Sáng tạo là hoạt động tạo ra bất kỳ cái gì có tính mới và tính có ích.
Sáng tạo là khả năng nhìn ra những mối liên quan ở nơi tưởng chừng không
có. (Thomas Disch)
* Ý nghĩa của chủ động và sáng tạo:
- Tính chủ động giúp con người hành động nhiều hơn, phát triển tốt hơn cả
thể chất, tinh thần và trí não.
- Luôn luôn tiến về phía trước, gặp trở ngại khó khăn sẽ tìm cách vượt qua.
Ngoài ra tính chủ động còn giúp suy nghĩ tốt hơn, sâu sắc hơn để hoàn thiện bản
4


thân.
- Sáng tạo là giúp rèn luyện tư duy sáng tạo của người học, từng bước áp
dụng phương pháp tiên tiến, hiện đại vào quá trình dạy học.
- Giúp giáo viên Mầm non biết cách khơi gợi niềm say mê, tính tò mò của
trẻ.
- Giáo viên có khả năng tự thiết kế kế hoạch giảng dạy để dạy trẻ đạt kết
quả tốt nhất. Căn cứ vào khả năng, nhu cầu học tập, kinh nghiệm sống của trẻ để
xác định mục tiêu, nội dung cụ thể trong từng hoạt động và đảm bảo tốt mục tiêu
giáo dục đề ra.
- Giúp giáo viên đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động nhằm
phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ trong quá trình tham gia các
hoạt động giáo dục tại trường.
- Làm đồ dùng, đồ chơi phong phú, đa dạng mang tính giáo dục và thẩm mỹ
cao. Tích cực, chủ động tham gia các hoạt động, làm việc theo nhóm để trao đổi,
chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn cùng đồng nghiệp và biết suy nghĩ và vận dụng
những điều đã học vào thực tế cuộc sống, giải quyết các tình huống trên tiết
học… Từ đó, giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, tích cực, chủ động, tư duy, sáng tạo,
thích thú tìm tòi, khám phá trong quá trình tham gia các hoạt động giáo dục ở
trường, ở lớp.

hoạt động giáo dục cho trẻ còn hạn chế.
Một số giáo viên còn thụ động, chưa tự tin khi tổ chức các hoạt động giáo
dục trẻ.
Đồ dùng tự tạo chưa phong phú, chưa phát huy khả năng sáng tạo cũng như
cơ hội hoạt động tích cực ở trẻ. Môi trường lớp học vẫn tập trung vào các mảng
tường, chưa chú ý đến giáo cụ, đồ dùng cho trẻ hoạt động.
* Kết quả khảo sát thực trạng:
Năm học
Nội dung
Số lượng giáo viên
Tỷ lệ
Tính chủ động
12/24
50%
Tính sáng tạo
8/24
33,4%
Kỹ năng tổ chức các hoạt
2017-2018
11/24
45,8%
động giáo dục
Thiết kế môi trường giáo
11/24
45,8%
dục lấy trẻ làm trung tâm
Qua khảo sát thực tế, tôi nhận thấy số giáo viên có tính chủ động, sáng tạo
trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ ở trường Mầm non, mới đạt tỷ
lệ trung bình, còn nhiều giáo viên chưa sáng tạo trong việc xây dựng kế hoạch
giáo dục. Chính vì vậy, cần phải có kế hoạch bồi dưỡng giáo viên phù hợp để có

dụng vào thực tế trong quá trình dạy trẻ như thế nào. Bồi dưỡng chuyên môn là
hình thức để nâng cao nhận thức và kỹ năng tay nghề của giáo viên và cán bộ
quản lý. Nếu không tham gia bồi dưỡng thì người quản lý mãi tụt hậu, không
tiếp cận được cái mới, cái hiện đại. Như vậy, không có khả năng để chỉ đạo thực
hiện tốt các hoạt động giáo dục của trường mình.
Đối với giáo viên khi được tham gia bồi dưỡng chuyên đề hè hàng năm:
Thứ nhất, mỗi giáo viên trước hết phải nhận thức được vị trí,vai trò, trách
nhiệm về tự học, tự bồi dưỡng. Chỉ khi nhận thức đúng thì bản thân mỗi giáo
viên mới chuyển hóa được nhu cầu, đòi hỏi của xã hội thành động cơ mục đích
của cá nhân, từ đó mới chủ động, tích cực, tự giác phấn đấu tự học, tự bồi
dưỡng.
Thứ hai, bản thân mỗi giáo viên cần xây dựng cho mình kế hoạch tự học,
tự bồi dưỡng khoa học.Trong kế hoạch này cần xác định rõ mục tiêu, nội dung,
hình thức, phương pháp, thời gian tự học, tự bồi dưỡng. Khi xây dựng kế hoạch
giáo viên phải thể hiện rõ những nét phẩm chất, nhân cách, đạo đức nghề nghiệp
cần hoàn thiện. Những kiến thức, kĩ năng sư phạm, phương pháp dạy học, …cần
bổ sung. Để xây dựng một kế hoạch khoa học, giáo viên cần dựa trên kế hoạch
của trường. Chỉ đạo xây dựng kế hoạch mở lớp chuyên đề tại trường cho 100%
giáo viên được tham gia học tập; Xây dựng các tiết thực hành. Vì thế, sau buổi
tập huấn tôi đã trao đổi lại cùng với hai phó hiệu trưởng và ba tổ trưởng chuyên
môn để cùng nhau thảo luận và hiểu sâu vấn đề, để từ đó giúp tôi có nhiều kinh
nghiệm hơn trong việc chỉ đạo và bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, giúp
giáo viên nắm bắt kịp thời, tiếp thu sâu kiến thức về nội dung chương trình
GDMN sau sửa đổi, bổ sung theo TT28/2016/TT-BGDĐT. Ngoài ra bản thân tôi
luôn tự học hỏi trong việc tìm hiểu thông tin qua Email; qua các trang Web; qua
các trang mạng xã hội. Trong những năm gần đây, việc ứng dụng công nghệ
thong tin (CNTT) trong quản lý, điều hành và dạy học đã được nhà trường chú
trọng. Các máy tính đều được kết nối mạng Internet, đây là điều kiện thuận lợi
giúp cho bản thân tôi cũng như giáo viên luôn tự học hỏi, trau rồi kỹ năng
nghiệp vụ cho bản thân. Email giúp tôi cập nhật thông tin của cấp trên và trao

Làm căn cứ xây dựng hoặc điều chỉnh kế hoạch hoạt động giáo dục của
chủ đề/giai đoạn tiếp theo.
Đánh giá kế hoạch giúp bản thân cán bộ quản lý hiểu được ưu, nhược điểm
của mỗi giáo viên trong quá trình soạn và tổ chức các hoạt động giáo dục từ đó
có định hướng bồi dưỡng phù hợp. Đồng thời, chỉ đạo cách bài soạn giúp giáo
viên tự nhìn ra những hình thức, phương pháp tổ chức hay xác định kiến thức,
kỹ năng của mỗi bài phù hợp để từ đó biết cách điều chỉnh.
2.3.2. Bồi dưỡng kỹ năng cho giáo viên theo hướng chuyên sâu từng nội
dung, từng đối tượng.
Bồi dưỡng đội ngũ là một trong những yêu cầu cần thiết để nâng cao chất
lượng giáo dục trong nhà trường. Chính vì thế, để phát huy sự sáng tạo của giáo
viên trong việc tổ chức các hoạt động cần chỉ cho giáo viên biết được sự sáng
tạo trong tổ chức hoạt động giáo dục là gì? Sự sáng tạo đó có ý nghĩa ra sao đối
với sự phát triển của trẻ? Đồng thời, để giáo viên có thêm những kỹ năng cơ bản
nhất trong việc tổ chức các hoạt động một cách chính xác và khoa học.
* Bồi dưỡng kỹ năng tổ chức các hoạt động
Trong mấy năm gần đây, đội ngũ giáo viên trẻ của nhà trường tương đối
nhiều, các cô giáo thường thiếu kinh nghiệm trong tổ chức hoạt động. Cách tổ
chức các hoạt động đều theo một khuôn mẫu “cứ ổn định tổ chức” là cho trẻ hát
một bài. Giáo viên không quan tâm xem mình đã sử dụng bài hát đó để vào bài
bao nhiêu lần trong một tuần, một tháng, hay cứ kết thúc tiết học là cho trẻ chơi
trò chơi…
Giờ hoạt động phải biết sử dụng đồ dùng phù hợp, gây hứng thú cho
trẻ. Biết chọn bài kết hợp phù hợp theo nội dung bài dạy và sắp xếp bài dạy hợp
lí, biết chọn nội dung tích hợp, trình bày hấp dẫn và phù hợp cho trẻ. Trong quá
trình dạy, giáo viên phải quan tâm đến kiến thức cá nhân để có biện pháp bồi
dưỡng phù hợp. Nắm vững đặc điểm nhận thức của từng cá nhân trẻ để có
phương pháp dạy khéo léo, sinh động hấp dẫn gây hứng thú cho trẻ. Để tổ chức
tốt các hoạt động cần chỉ ra cho giáo viên biết cách kết hợp nhiều phương pháp
dạy trên một tiết học. Cụ thể:

được kế hoạch phù hợp, phải lựa chọn được những nội dung và hoạt động hợp lí
để đạt được mục tiêu giáo dục đề ra, phải có sự chuẩn bị đầy đủ cho hoạt
động….
Để giúp đỡ giáo viên trường mình tôi đã chủ động chỉ đạo chuyên môn xây
dựng các tiết thực hành chuyên đề với những hoạt động giáo viên còn hạn chế
như chuyên đề về âm nhạc, khám phá khoa học, làm quen với toán... Bên cạnh
đó, tôi còn chỉ đạo trong buổi dự bồi dưỡng qua sinh hoạt chuyên môn của
trường, của tổ. Dự giờ báo trước và dự giờ đột xuất, nhận xét, góp ý chân thành
với giáo viên trong từng hoạt động. Chỉ ra cho giáo viên thấy trong khi tổ chức
hoạt động thì phần nào, chỗ nào là sáng tạo, chỗ nào còn hạn chế, khắc phục hạn
chế đó bằng cách nào? Trong giờ học hay tổ chức hoạt động việc sử dụng kết
hợp các phương pháp dạy học có phù hợp không? Với cách góp ý trực tiếp như
vậy giáo viên dễ dàng nhìn nhận vấn đề theo một chiều hướng tiến bộ và hiểu rất
sâu nội dung đã cùng nhau trao đổi.
* Bồi dưỡng qua nhiều hình thức, từng đối tượng.
- Bồi dưỡng qua Email (Gửi những văn bản, hướng dẫn của các cấp và
những nội dung góp ý, bổ sung sau những lần kiểm tra, đánh giá).
- Bồi dưỡng qua trao đổi trực tiếp: Trao đổi theo từng lớp, nhóm tổ chuyên
9


môn. Giáo viên nào xây dựng kế hoạch cùng trao đổi và rút kinh nghiệm vào giờ
nghỉ trưa. Đương nhiên việc bồi dưỡng này tôi thường cho các giáo viên luân
phiên nhau: Nếu lần này cô A thì lần sau sẽ trao đổi cùng cô B của lớp đó. Qua
trao đổi, thấy giáo viên rất chủ động để đưa ra ý kiến, trình bày những nhận
định, suy nghĩ của mình về kế hoạch. Đây cũng là cách giúp giáo viên tự học
qua những nhận định của chính mình về kế hoạch đã xây dựng. Hiểu được trong
kế hoạch chỗ nào đúng, chỗ nào cần điều chỉnh cho phù hợp.
- Bồi dưỡng qua kiểm tra thực tế: Việc kiểm tra thực tế để đánh giá xem với
những nội dung góp ý, điều chỉnh giáo viên thực hiện ra sao? Giáo viên có điều

+ Cho giáo viên so sánh môi trường lớp học trước kia và môi trường lớp
học theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm.
+ Giáo viên tự trình bày ý tưởng môi trường lớp mình dự định sẽ thiết kế.
+ Giáo viên lớp khác cho ý kiến, đánh giá về môi trường mà đồng nghiệp
của mình lên ý tưởng. Lần lượt như vậy 12 lớp đều tự góp ý giúp nhau hoàn
thiện.
10


- Tổng hợp các ý tưởng của giáo viên, rút kinh nghiệm và đưa ra môi
trường giáo dục phù hợp:
+ Tôi cho giáo viên xem một số hình ảnh về cách thiết kế môi trường giáo
dục để giáo viên quan sát.
+ So sánh các môi trường đã thiết kế với môi trường được tham khảo giáo
viên sẽ tự tìm ra được điểm khác biệt để điều chỉnh môi trường lớp mình.
- Chỉ đạo giáo viên lựa chọn đồ dùng, đồ chơi, sắp xếp các góc hợp lý:
Trên thực tế, đa số giáo viên trẻ hiện nay đều sử dụng trang mạng xã hội để
trò chuyện, trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm trong cuộc sống và công việc.
Cho nên, bản thân người quản lý phải biết tận dụng điều đó để bồi dưỡng
chuyên môn cho phù hợp, chia sẻ những hoạt động, bài viết được hiệu quả hơn
và cho nhiều đối tượng giáo viên cùng một lúc.
+ Tôi chia sẻ qua Facebook trang Web@ Activities for Kids về cách làm đồ
dùng, đồ chơi tự tạo, bố trí các góc chơi, góc hoạt động cho trẻ. Yêu cầu giáo
viên lựa chọn những hình ảnh phù hợp, tạo thành các bộ đồ dùng, đồ chơi riêng
cho trẻ của lớp mình.
+ Chia sẻ các hình ảnh về môi trường lớp học theo quan điểm lấy trẻ làm
trung tâm mà tôi đã được thăm quan, giúp đồng nghiệp thêm kinh nghiệm.
- Tham quan thực tế môi trường lớp học tại trường:
Môi trường giáo dục phát huy tính tích cực của trẻ phải đảm bảo các yếu tố
sau:

chủ và sáng tạo” để chủ động suy nghĩ và làm chủ suy nghĩ của mình trong tổ
chức mọi hoạt động. Nhà thơ người Pháp Pierre Reverdy cho rằng: “Sáng tạo là
suy nghĩ một cách hiệu quả hơn”. Muốn giáo viên chủ động sáng tạo thì bản
thân người quản lý cũng phải chủ động và sáng tạo để hiểu rõ chủ động, sáng tạo
là gì? Và ý nghĩa hay hiệu quả của nó trong giáo dục Mầm non.
Chẳng hạn, khi tổ chức bồi dưỡng chuyên đề thì người quản lý cần suy nghĩ
xem những nội dung đó sẽ triển khai như thế nào tại trường mình (tư duy độc
lập). Triển khai bằng cách nào để cho giáo viên nắm được một cách tốt nhất (sự
sáng tạo). Với các chuyên đề, tôi thường gửi văn bản cho giáo viên trước để
nghiên cứu. Việc tổ chức bồi dưỡng chỉ là tóm tắt những nội dung cơ bản nhất
của chuyên đề bằng việc thiết kế sơ đồ học.
- Ví vụ: Khi bồi dưỡng chuyên đề kỹ năng lập kế hoạch giáo dục tôi đã tóm
tắt bằng sơ đồ. Nhìn qua sơ đồ, giáo viên dễ dàng nắm được cần có bao nhiêu
loại kế hoạch, mỗi loại kế hoạch có nội dung gì, cần phải làm gì trong mỗi kế
hoạch. Trên cơ sở đó giúp giáo viên tự thiết kế các loại kế hoạch theo cách hiểu
của mình.
Hay khi tổ chức bồi dưỡng chuyên đề “Thiết kế môi trường lớp học” lấy trẻ
làm trung tâm thì cần phải cho giáo viên hiểu đó là môi trường như thế nào?
Gồm những nội dung gì ?…
* Thứ hai, vận dụng phong cách diễn đạt để truyền đạt kiến thức và tổ
chức sinh hoạt chuyên môn.
Phong cách diễn đạt Hồ Chí Minh là: “Diễn đạt chân thật” để cung cấp cho
người nghe lượng thông tin ngắn gọn, chính xác; “Diễn đạt ngắn gọn” nội dung
thì phải cô đọng, hàm súc, ý nhiều lời ít, không có lời thừa, ý thừa, chữ thừa,
mỗi câu, mỗi chữ có một ý nghĩa, có một mục đích, diễn đạt một cách “giản dị,
trong sáng, dễ hiểu”. Người quản lý cũng như một cán bộ tuyên truyền để truyền
đạt kiến thức chuyên môn cho đội ngũ giáo viên một cách dễ hiểu, dễ nhớ nhất.
Đây là phong cách có ý nghĩa rất thiết thực đối với cán bộ quản lý. Trong quá
trình tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên người quản lý cần phải biết
kết hợp các phong cách đó cho phù hợp với đối tượng giáo viên, không làm trừu

mình….
2.3.4. Bồi dưỡng tính chủ động và khả năng sáng tạo cho giáo viên.
Chủ động và sáng tạo là những yếu tố quan trọng của cá nhân mỗi con
người. Tính chủ động và sáng tạo sẽ giúp giáo viên tự tin, tự chủ, dẫn đến thành
công trong tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ. Tính tích cực chủ động sáng
tạo của trẻ không phải là thuộc tính sẵn có, nó là “sản phẩm” của một quá trình
giáo dục và nuôi dưỡng trong một môi trường đặc biệt là môi trường giáo dục
Mầm non. Do vậy, vị trí của người giáo viên Mầm non trong việc phát huy tính
tích cực chủ động sáng tạo của trẻ đóng một vai trò đặc biệt quan trọng và có
ảnh hưởng rất lớn. Giáo viên là người “trung gian” tổ chức môi trường lồng
ghép các hoạt động phù hợp với trình độ phát triển của mỗi trẻ. Cho nên, cần bồi
dưỡng thường xuyên khả năng chủ động cho giáo viên trong mọi tình huống và
sáng tạo trong mọi hoạt động nhằm đạt được hiệu quả cao trong tổ chức các hoạt
động giáo dục cho trẻ.
* Bồi dưỡng tính chủ động cho giáo viên.
Trước những đòi hỏi của xã hội, trước yêu cầu thực tế của giáo dục mầm
non hướng tới phát triển đứa trẻ theo phong cách bản thân trẻ phải độc lập, tự tin
trước mọi người thì đòi hỏi mỗi giáo viên cần phải chủ động. Chủ động để tự
tin, để sáng tạo, để không bị lúng túng khi tổ chức các hoạt động cũng như giao
tiếp với mọi người xung quanh.
- Sự chủ động của giáo viên thể hiện qua các mặt sau:
+ Chủ động trong giao tiếp với đồng nghiệp, phụ huynh và trẻ.
+ Chủ động trong việc lập kế hoạch và thiết kế các hoạt động giáo dục.
+ Chủ động trong việc xây dựng môi trường học tập cho trẻ.
+ Chủ động trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục.
+ Chủ động trước bản thân trẻ của lớp mình.
+ Chủ động trong quan sát, đánh giá trẻ.
+ Chủ động trong việc nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho bản
thân.
- Qua rút kinh nghiệm trong việc dự giờ, tổ chức sinh hoạt chuyên môn,

- Bền chí, kiên trì với mục tiêu đã
đề ra.
- Khi gặp bất hòa trong quan hệ với
đồng nghiệp và cấp trên sẽ tự suy
xét mình, khách quan nhìn nhận sự
việc và tìm phương cách hàn gắn.
- Tự tin trong tổ chức các hoạt động
giáo dục và giao tiếp.
- Cho nên, một người cán bộ quản lý cần:
+ Tạo cho giáo viên biết say mê khám phá kiến thức:
Có say mê khám phá kiến thức thì giáo viên mới thấy được cái mới, cái
hay, cái thay đổi trong giáo dục để áp dụng vào dạy trẻ phù hợp. Tôi thường
cùng giáo viên chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm về chuyên môn ngoài giờ làm việc.
Có thể trao đổi qua email; trao đổi trực tiếp bằng cách trò chuyện sau giờ làm.
Thường xuyên hỏi thăm giáo viên về các nội dung dạy có gì còn băn khoăn để
giúp đỡ. Chia sẻ cho giáo viên các phương pháp dạy học của bà Maria
Montessori thông qua tổ chức hoạt động trải nghiệm các giác quan và các trò
chơi.
Qua trao đổi giúp giáo viên định hướng được những hoạt động giáo dục của
lớp mình sẽ phải làm như thế nào? Làm cái gì? Khi giáo viên say mê khám phá
kiến thức là giáo viên thực sự tâm huyết với nghề. Và đã tâm huyết thì sẽ tự tìm
tòi, khám phá những điều mới, điều hay để áp dụng trong dạy học.
Nhiều lần trao đổi tôi nhận thấy những giáo viên nhút nhát đã tự tin, chủ
động hỏi tôi về kiến thức chuyên môn, chia sẻ với tôi những ý tưởng mình định
làm, hỏi tôi về cách làm như vậy có phù hợp hay không? Mỗi lần như thế cả tôi
và giáo viên đều trưởng thành hơn trong công việc, lại tìm thấy một điều mới mẻ
hơn trong giáo dục. Dạy học muốn truyền thụ kiến thức cho trẻ, các giờ học phải
có một phương pháp giảng dạy phù hợp, sinh động. Đây là điều mà bất cứ giáo
viên Mầm non nào cũng hiểu, tuy nhiên để tạo nên một không khí sinh động và
lôi cuốn trẻ vào các hoạt động thì không hề đơn giản. Để làm được điều đó

giúp trẻ được chủ động trong việc học, cho trẻ được làm việc, được khám phá
khả năng của chính mình. Cô cần giúp trẻ có được sự tự tin, có trách nhiệm với
bản thân để từ đó chia sẻ trách nhiệm với cộng đồng.
Charles Handy, nhà triết lý kinh doanh nổi tiếng người Anh, đã nói: “Để
làm cho tương lai trở thành hiện thực, chúng ta cần phải tự tin và tin tưởng vào
giá trị của chính mình. Đó là điều mà các trường học phải dạy cho mọi
người”. Và muốn trẻ có được sự tự tin và tin tưởng vào giá trị của chính mình,
trẻ cần được học theo phương pháp chủ động. Chỉ khi trẻ được tự khám phá kiến
thức, tự học, tự làm và tự bổ sung cho nhau thì kiến thức mới trở thành tri thức
và chuyển thành hành động, thành thói quen hàng ngày của trẻ. Học tích cực
trong giáo dục Mầm non được hiểu là một hoạt động với các đồ vật, đồ chơi
cùng mối liên hệ với thực tế của con người trong môi trường xung quanh để
hình thành nên những hiểu biết của bản thân.
Để áp dụng phương pháp này tôi đã chỉ đạo tổ chức các hoạt động thực
hành chuyên đề, sinh hoạt chuyên môn theo tổ để giúp giáo viên biết:
+ Khai thác khả năng hoạt động của trẻ, tạo mọi cơ hội để trẻ phát triển,
khả năng khám phá tìm tòi, trải nghiệm những đối tượng nhận thức.
+ Tôn trọng đồng cảm với nhu cầu của trẻ, tạo cơ hội cho trẻ thích ứng hòa
nhập với cuộc sống xung quanh.
+ Kích thích động cơ bên trong của trẻ, gây hứng thú lôi cuốn trẻ vào các
hoạt động, tạo tình huống có vấn đề cho trẻ hoạt động đặc biệt là hoạt động nhận
thức.
+ Khuyến khích trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động trải nghiệm, tôn
15


trọng sự suy nghĩ sáng tạo của trẻ, chống gò ép, áp đặt làm trẻ thụ động.
+ Phối hợp hợp lý các phương pháp khi tổ chức các hoạt động của trẻ.
+ Phối hợp các hoạt động cá nhân và hoạt động theo nhóm đồng thời phối
hợp đánh giá thường xuyên của cô giáo và tự đánh giá của trẻ.

nhằm phát triển cho trẻ kỹ năng gì? Hoặc khi tham khảo đồ chơi của trường
khác thường bắt chước làm cho giống mà không quan tâm có phù hợp với trẻ
của lớp mình không? Vì thế việc giúp giáo viên biết cách sáng tạo làm đồ dùng,
đồ chơi và tạo môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm là vô cùng cần thiết. Đồ
dùng tạo ra phải bền, đẹp, thẩm mỹ và phù hợp với lứa tuổi được nhiều trẻ tham
gia chơi.
Để làm được điều đó tôi đã tự mình sưu tầm các mẫu đồ dùng, đồ chơi tự
làm, tranh ảnh chia sẻ cho giáo viên qua Facebook; Zalo để giáo viên tham
khảo.
Giao nhiệm vụ cho từng nhóm giáo viên trong cùng một khối thiết kế một
số đồ chơi cho phù hợp với trẻ lớp mình.
16


Chỉ đạo các tổ trưởng chuyên môn về những chủ đề sự kiện theo từng
tháng, với chủ đề sự kiện đấy thì có đồ dùng, đồ chơi gì nổi bật? Nên làm đồ
dùng đó như thế nào? Bằng chất liệu gì cho phù hợp, an toàn không? Và điều
quan trọng nữa là độ bền sử dụng có tốt không? Từ đó các tổ trưởng chuyên
môn sẽ trao đổi cho các thành viên trong tổ cùng làm. Việc làm đồ dùng theo tổ
mang lại hiệu quả rất tốt vì các giáo viên cùng nhau đưa ra ý tưởng, ý tưởng đó
phù hợp với lứa tuổi. Việc làm đồ dùng còn giúp giáo viên cùng một khối có thể
sử dụng luân phiên theo lớp và trao đổi đồ dùng cho nhau. Qua đó, các góc chơi
của mỗi lớp luôn được thay đổi.
Giúp giáo viên hiểu được mỗi lứa tuổi thì yêu cầu đồ dùng đồ chơi sẽ khác
nhau. Ví dụ: Cùng là bộ cài khuy nhà trẻ thiết kế những mẫu khuy vừa tay trẻ và
thiết kế rời, đơn lẻ từng chiếc; Đến mẫu giáo bé có thể cài 3 – 4 khuy áo; Mẫu
giáo lớn thì phải thiết kế bộ đồ dùng khó hơn, số lượng khuy nhiều hơn 5 – 6
khuy, nhỏ hơn.

Hay đối với lứa tuổi nhà trẻ 24 -36 tháng thì trẻ chủ yếu học qua hoạt

+ Sự phối hợp hài hòa giữa các giáo viên.
+ Sự hứng thú của trẻ trong hoạt động.
- Ví dụ: Khi tổ chức đợt thao giảng giáo viên giỏi của trường tôi thường
quay lại các hoạt động mà giáo viên tổ chức để có cách nhìn nhận đánh giá và so
sánh tốt hơn về những hoạt động đó. Khi nhìn lại sẽ thấy mỗi hoạt động giáo
viên có cách thức tổ chức khác nhau, tôi sẽ tìm ra những sáng tạo cụ thể của
từng loại tiết, chắt lọc lại thành một tài liệu để trao đổi với giáo viên của mình.
Có hoạt động sáng tạo về hình thức vào bài, có hoạt động sáng tạo về đồ dùng,
có hoạt động học sáng tạo trong sự phối hợp của các giáo viên trong lớp… Qua
đó, giáo viên rất dễ lĩnh hội được những cái mới trong nội dung mà tôi cần triển
khai, truyền tải, giáo viên không phải mất thời gian để xem hoạt động trọn vẹn
30 phút mới tìm ra một vấn đề mới, sáng tạo. Chắp ghép nhiều loại hoạt động,
mỗi loại một màu sắc khác nhau để giáo viên thấy được sự đa dạng trong tổ
chức hoạt động cho trẻ nhưng đều hướng tới mục đích chung “Trẻ là trung tâm”
trong chính hoạt động đó.
Hay khi được tham gia dự hội thảo chuyên đề do phòng Giáo dục và Đào
tạo tổ chức tôi đều quay lại sau đó về chỉ đạo cho giáo viên để giáo viên tham
khảo. Từ đó, xây dựng lên tiết thực hành phù hợp với trường mình. Thực tế,
nhiều đơn vị đi dự hoạt động gì thường hay dựng lại hoạt động đó để giáo viên
trường mình học tập. Nhưng với tôi, tôi thường trao đổi với các phó hiệu trưởng,
tổ trưởng chuyên môn trên cơ sở của chuyên đề thực hành, chúng tôi cùng nhau
lựa chọn những hoạt động phù hợp với điều kiện của trường mình, khả năng của
giáo viên và kỹ năng yêu cầu của trẻ để xây dựng nên một hoạt động phù hợp.
Việc tổ chức các hoạt động góc và hoạt động ngoài trời cũng vậy. Cần chỉ
ra cho giáo viên thấy hoạt động nào là sáng tạo, hoạt động nào còn hạn chế?
Điều chỉnh nó ra sao để lần sau làm tốt hơn. Khi giáo viên sáng tạo trong hoạt
động góc ta nhìn thấy trẻ rất say sưa với hoạt động mới, lạ. Mỗi trẻ một hình ảnh
để tự mình sáng tạo, không ai chung hình với ai, trẻ rất độc lập khi hoạt động.
* Giúp giáo viên sáng tạo trong việc ứng dụng công nghệ thông tin
(CNTT) vào dạy học.

2.4. Hiệu quả của việc nâng cao tính chủ động, sáng tạo của giáo viên
trong tổ chức các hoạt động giáo dục ở nhà trường.
Bằng những việc làm cụ thể như bồi dưỡng chuyên môn, thực hành chuyên
đề hay cùng nhau trao đổi thông tin dưới nhiều hình thức khác nhau đã giúp cho
giáo viên biết được cần phải làm gì để chủ động trong tổ chức các hoạt động.
Cần phải sáng tạo như thế nào trong việc thiết kế các hoạt động giáo dục, làm đồ
dùng đồ chơi hay ứng dụng CNTT trong dạy trẻ Mầm non. Niềm hạnh phúc
thực sự của người quản lý là giúp những giáo viên luôn rơi vào tình thế bị động
trong mọi hoạt động công việc, nay trở nên chủ động trong mọi tình huống. Hay
những giáo viên trước kia dạy trẻ theo lối mòn nay đã linh hoạt hơn trong hình
thức tổ chức, sử dụng đồ dùng, đồ chơi cho các hoạt động, chỉ đạo với giáo viên
trên lớp để truyền đạt kiến thức đến với trẻ một cách phù hợp nhất.
Qua áp dụng các biện pháp vào thực tế ở trường tôi đã đem lại một số kết
quả như sau:
* Đối với cán bộ quản lý.
- Có kỹ năng hơn trong việc bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên.
- Biết vận dụng được bản đồ tư duy vào bồi dưỡng một số chuyên đề phù
hợp.
- Có kinh nghiệm trong việc xây dựng các nội dung phù hợp với điều kiện
thực tế của trường.
- Dễ dàng nhận ra điểm hạn chế của giáo viên và hỗ trợ kịp thời.
- Tạo được sự gần gũi, thân thiện giữa người quản lý và giáo viên.
* Đối với giáo viên.
- Chủ động hơn trong việc tổ chức các hoạt động theo chế độ sinh hoạt một
19


ngày.
- Tự tin trong việc tổ chức các hoạt động khi có người dự, kiểm tra.
- Chủ động trong việc thiết kế các hoạt động giáo dục: Hiểu cách xây dựng

- Đoàn kết, chủ động tự tin khi tham gia chơi cùng nhau.
- Có những thói quen và hành vi tốt trong giao tiếp, ứng xử.
- Có kỹ năng tự năng tự phục vụ bản thân phù hợp lứa tuổi.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.
3.1. Kết luận
Chỉ đạo giáo viên nâng cao khả năng chủ động và tính sáng tạo là một
trong những tất yếu của việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực cho trẻ
trong trường Mầm non. Muốn áp dụng được phương pháp này thì bản thân
người quản lý cũng như người giáo viên phải thực sự là người chủ động, sự chủ
động đó mỗi ngày được nâng nên. Bên cạnh đó cũng cần có sự sáng tạo để tạo ra
những cái mới, cái hay cho học sinh hứng thú. Nếu một tuần có 5 ngày, một
ngày có rất nhiều hoạt động cô giáo không chủ động, linh hoạt và sáng tạo thì
khó có thể tạo cho trẻ niềm say mê được. Cô chủ động tự tin sẽ giúp trò tự tin.
Cô sáng tạo sẽ giúp đứa trẻ có khả năng độc lập sáng tạo, hứng thú - đó chính là
sự thành công trong giáo dục. Cô phải chủ động, sáng tạo để mỗi ngày đến
trường của trẻ là một ngày vui, một ngày hạnh phúc và thành công trong việc
khám phá, lĩnh hội kiến thức cho mình.
Qua việc áp dụng các biện pháp trên vào thực tế để bồi dưỡng đội ngũ giáo
viên của trường mình nhằm nâng cao tính tự chủ và sáng tạo, theo tôi đội ngũ
CBGV cần.
- Thường xuyên học tập để nâng cao nghiệp vụ chuyên môn.
- Bản thân luôn phải là người chủ động và sáng tạo trong mọi hoạt động.
- Thân thiện với giáo viên trong mọi hoạt động.
- Trao đổi góp ý nhẹ nhàng cởi mở với giáo viên. Tôn trọng sự sáng tạo
20


của giáo viên.
- Phải biết chắt lọc những kiến thức để truyền đạt cho giáo viên dễ hiểu, dễ
nhớ.

ĐƠN VỊ
viết, không sao chép nội dung của người

khác.
Người viết

Lê Thị Dương

21


22