Sáng kiến kinh nghiệm
I. Đặt vấn đề.
*. Lý do chọn đề tài.
Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai có một bài hát đã bắt đầu với
những lời ca nh vậy, có lẽ vì thế mà ngay từ khi đứa bé cất tiếng khóc chào đời
đã nhận đợc từ những ngời thân tình yêu thơng chăm sóc. Chính tình yêu th-
ơng đó trẻ sẽ đợc quan tâm, lo lắng tốt hơn, đó là sự lo lắng từ việc cho trẻ ăn
uống, sức khoẻ, tới việc học tập, làm sao để trẻ có thể lĩnh hội đợc những
phẩm chất tốt đẹpđể sau này trở thành ngời có ích cho xã hội.
Để tạo đợc nền móng vững chắc, ngay từ đầu phải cho trẻ tiếp cận với
xã hội, hoà nhập với thế giới trẻ em. Thế giới đó đang bắt đầu hình thành và
phát triển nhân cách giúp trẻ lĩnh hội đợc tri thức đầu tiên đến với trẻ. Vì vậy
mỗi nghành học đều có vị trí nhất định trong xã hội, cái trớc tạo tiền đề cơ sở
để cái sau tiếp tục hoàn thiện hơn.
Ngay từ nhỏ trẻ đã đợc tiếp cận với bậc học Mầm non. Một bậc học đợc
coi là quan trọng nhất trong sự nghiệp trồng ngời. Hàng chục năm nữa trẻ em
tuổi Mầm non của ngày hôm nay sẽ trở thành những ngời công dân, những ng-
ời lao động có ích cho đất nớc. Nếu coi cuộc đời là những bậc thang nối tiếp,
thì độ tuổi Mầm non là bậc thang thứ nhất, làm nền móng cho những bậc
thang tiếp theoVì vậy một sự nghiệp giáo dục với chất lợng cao sẽ rất cần
thiết cho sự phát triển của trẻ ở độ tuổi Mầm non này. Việc chuẩn bị cho trẻ
Mầm non là cả một quá trình cần thiết để giúp trẻ phát triển toàn diện tất cả
các mặt ( Đức, trí, thể, mĩ, lao động) hơn nữa tới trờng Mầm non trẻ đợc tiếp
cận với nhiều cái mới lạ, đợc hoà nhập vào môi trờng mới. Với môi trờng này,
đứa trẻ sẽ đợc chuẩn bị những kiến thức cơ bản để bớc vào các cấp học tiếp
theo.
ở trờng Mầm non trẻ đợc làm quen với các môn học nh: Âm nhạc,
toán, văn học, thể dục, tạo hìnhmỗi một môn học đều có vai trò nhất định
trong việc giáo dục toàn diện cho trẻ.
Môn tạo hình là một trong những môn học có vị trí đặc biệt quan trọng
với sự phát triển của trẻ bởi thông qua hoạt động tạo hình phát huy đợc tính t

giờ học mới cuốn hút và truyền thụ kiến thức cho trẻ đạt hiệu quả cao.
Chính vì lẽ đó tôi đã chọn cho mình một đề tài kinh nghiệm phơng
pháp, biện pháp dạy trẻ nh thế nào để mang lại sự hứng thú, ham thích và phát
huy tính sáng tạo của trẻ với môn học tạo hình. Thông qua việc tìm hiểu
nghiên cứu này đã giúp tôi nhận thức nhiều hơn, sâu sắc hơn và đầy đủ hơn
trong công tác dạy trẻ môn học tạo hình ở trờng Mầm non.
II. Một số nét về tình hình nhà trờng.
1. Thuận lợi.
a. Tình hình chung của nhà trờng:
Một số biện pháp phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo hình (5 - 6 tuổi)
2
Sáng kiến kinh nghiệm
Trờng Mầm non Đông Sơn là một trờng thuộc diện thành phố, đợc sự
quan tâm của sơ giáo dục, phòng giáo dục, UBND phờng mà đặc biệt là sự
tham mu chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trờng nên cơ sở vật chất của nhà tr-
ờng đã đợc trang bị ngày một hoàn thiện, trờng cao tầng cao ráo, thoáng mát
rộng rãi đảm bảo cho trẻ học tập vui chơi.
Khuôn viên nhà trờng rộng rãi, có nhiều cây cối, có điều kiện cho trẻ
tiếp xúc với thiên nhiên, có khu vui chơi cổ tích có nhiều loại cây cối, núi non,
thú, chim muông, là môi trờng tốt cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình.
đDĐC trang thiết bị phục vụ cho việc học tập và vui chơi đợc quan tâm
hàng đầu. Đặc biệt là trờng đầu t và quan tâm đến hai khối lớp lớn thực hiện
chơng trình đổi mới.
- Nhà trờng tạo điều kiện tốt nhất cho giáo viên thực hiện tốt môn học.
- Các lớp học chuyên đề về tạo hình do phòng giáo dục tổ chức tôi đều đ-
ợc tham gia. Tôi thờng xuyên đợc nhà trờng dự giờ, góp ý sửa sai. Nhà trờng
còn tạo điều kiện giúp đỡ để lớp mua sắm đầy đủ đồ dùng phục vụ tốt cho
hoạt động tạo hình nh tài liệu, giấy, bút, màu, bút sáp, các đồ dùng Trung quốc
đẹp, hấp dẫntừ đó giúp trẻ có hứng thú học tập môn tạo hình.
2. Khó khăn.

tôi, các cháu vào học không đồng đều, có cháu mới đi học năm đầu tiên nên
cha quen với nề nếp học tập, khả năng chú ý của các cháu cha tốt, ngồi lâu dễ
chán, có một số cháu cá biệt ngồi học hay nói tự do, một số cháu thì nhút
nhát. Mỗi khi có giờ tạo hình tôi gặp rất nhiều trở ngại ngay từ việc sắp xếp
chỗ ngồi, mặc dù có sự hớng dẫn của cô có cháu cha biết cách cầm bút, cháu
cha biết bố cục bức tranh, cha biết dùng màu hợp lí
Bên cạnh đó còn có một số ít phụ huynh nhận thức về nghành học Mầm
non còn thấp, cha coi trọng việc học tập của con cái. Khi đến trờng Mầm non
không giúp đỡ, tạo điều kiện trong việc dạy dỗ các cháu.
* Sau khi tìm hiểu thực trạng của trờng, lớp từ những thuận lợi và khó khăn
trên tôi luôn trăn trở làm thế nào để khắc phục những khó khăn, và phát huy
những mặt thuận lợi để giúp trẻ bộc lộ hết khả năng của mình, tạo ra những
sản phẩm đẹp nhất. Và tôi đã tìm ra cho mình một số biện pháp, phơng pháp
phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo hình.
Nhng trớc khi bắt tay vào thực hiện các biện pháp tôi đã tiến hành khảo
sát thực trạng của lớp và kết quả khảo sát chất lợng môn học tạo hình của trớc
đầu năm học nh sau:
Nội dung khảo sát Trẻ có sáng tạo Đạt yêu cầu Cha đạt yêu cầu
vẽ 8/40 18/40 14/40
nặn 8/40 17/40 15/40
xé dán 8/40 17/40 15/40
Một số biện pháp phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo hình (5 - 6 tuổi)
4
Sáng kiến kinh nghiệm
Qua kết quả khảo sát trên tôi thấy khả năng sáng tạo của trẻ trong hoạt
động tạo hình còn nhiều hạn chế, chất lợng học môn tạo hình của trẻ đạt kết
quả cha tốt. Vì vậy tôi đã tìm ra cho mình một số phơng pháp, biện pháp nh
sau:
III. Một số biện pháp.
1. Giáo dục nề nếp thói quen, phân loại trẻ trên lớp.

biết của trẻ về thế giới xung quanh.
Đặt và xắp xếp các vật liệu sao cho trẻ có thể thấy rõ và lấy đợc dễ dàng
để trẻ thực hiện hoạt động tạo hình vào bất cứ lúc nào trẻ thích và trẻ có thể tự
trng bày sản phẩm của mình
Tạo cho trẻ môi trờng nghệ thuật xung quanh trẻ nh: Bày đồ chơi đẹp,
xắp xếp các nguyên vật liệu, đồ dùng một cách hợp lí, đẹp mắt, bố trí phòng
ngộ nghĩnh môi trờng nghệ thuật sẽ tạo cho trẻ cảm giác thích thú, sung s-
ớng và từ đó trẻ mong muốn đợc tái tạo lại thông qua hoạt động tạo hình
- Nhờ đợc thờng xuyên ngắm nhìn, nghe, sờ các âm thanh khác nhau
trẻ sẽ có cảm xúc và dễ dàng tập trung vào quá trình hoạt động tạo hình
3. Phơng pháp hớng dẫn phải dựa vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm.
- Sử dụng phơng pháp hớng dẫn phải dựa vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm
là một phơng pháp vô cùng quan trọng trong quá trình phát huy tính tích cực
sáng tạo của trẻ trong quá trình hoạt động tạo hình.
- Cô giáo hãy để trẻ tự thực hiện và khuyến khích trẻ sáng tạo. Trong
quá trình hoạt động tạo hình trẻ cần đợc động viên để thể hiện ý muốn, hiểu
biết cảm súc, tình cảm của ngời đối với các sự vật hiện tợng xung quanh bằng
cách đợc lựa chọn.
- Cái trẻ muốn làm( nội dung )
- làm nh thế nào ( Quá trình )
-Cái hoàn thành sẽ ra sao ( sản phẩm kết quả)
* Trẻ cần đợc tự thể hiện với những phơng tiện tạo hình khác nhau, sự thể
hiện mang tất cả vì trẻ sẽ tiếp cận tạo hình theo cách riêng của mình.
VD: Sau khi cho trẻ tham quan mô hình vuờn bách thú.
Một số trẻ đợc khuyến khích thực hiện hoạt động tạo hình, một trẻ vẽ
con gấu trong chuồng, ba trẻ khác nặn.
- Có trẻ nặn khối cầu trẻ bảo là con hải cẩu
- Có trẻ lại lăn những di đất nhỏ xíu làm tia nắng mặt trời
- Có trẻ cán đất phẳng và dùng que vạch cắt thành hình con voi.
* Cô cần tăng cờng sử dụng các câu hỏi gợi ý giúp trẻ củng cố và vận

chủ thể hoạt động, phải tạo điều kiện để trẻ phát triển khả năng phân tích suy
nghĩ về nhiệm vụ để trẻ luôn tìm cách thực hiện và luôn thể hiện sự sáng tạo.
4. Phơng pháp khéo léo cân đối quá trình và sản phẩm tạo hình.
Quá trình tạo hình bao gồm những kĩ năng liên quan tới hoạt động tạo hình.
Trẻ ở các độ tuổi khác nhau sẽ quan tâm đến những điều khác nhau. Trẻ
nhỏ hớng vào quá trình, trẻ thích đợc hoạt động tạo hình vì đợc làm, đợc hành
động và thờng ít quan tâm xem việc trẻ làm sẽ tạo ra cái gì? Đối với trẻ nhỏ sự
thích thú ở chỗ đợc làm hoặc tiến hành thực tế chứ không phải ở kết quả, sản
phẩm.
Đối với trẻ mới lớn trẻ rất quan tâm đến hình dạng, kích thớc, màu sắc,
bố cục, chi tiết thực hiện. Khi làm trẻ nhanh chóng đặt tên cho tác phẩm của
mình và trẻ có thể lo lắng băn khơn khi thấy giấy của mình bị rách, quăn hoặc
bức vẽ bị bẩn.
Một số biện pháp phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo hình (5 - 6 tuổi)
7
Sáng kiến kinh nghiệm
Chính vì vậy phơng pháp cân đối quá trình và sản phẩm tạo hình cũng
đóng vai trò quan trọng bởi vì tạo hình phụ thuộc cả quá trình hoạt động lẫn
sản phẩm. Quá trình tạo hình cần thiết đạt tới một sản phẩm hoàn chỉnh, một
sản phẩm tạo hình hoàn chỉnh chau chuốt tinh tế đòi hỏi ở trẻ cả một quá trình
hoạt động.
5. Phơng pháp sử dụng nguyên vật liệu tạo hình.
Hoạt động tạo hình không thể thực hiện đợc nếu không có nguyên vật
liệu tạo hình. Để hoạt động tạo hình có hiệu quả phát huy tính tích cực của trẻ
thì việc sử dụng nguyên vật liệu tạo hình là rất quan trọng.
Nguyên vật liệu là những đồ dùng, dụng cụ trẻ sử dụng để thể hiện bản
thân một cách thoải mái tự nhiên và tự phát trong các quá trình hoạt động tạo
hình.
Nguyên vật liệu có thể đợc sản xuất nh giấy, kéo hoặc có sẵn nh lá cây
hay những phế liệu vỏ hộp

Sau một thời gian áp dụng những phơng pháp, biện pháp trên các hoạt
động tạo hình do tôi phụ trách. Tôi thấy có sự chuyển biến rõ nét trong giờ
học hứng thú với các hoạt động tạo hình.
Kỹ năng tạo hình đợc nâng lên đặc biệt là cách cầm bút, t thế ngồi học,
cách dùng màu, khả năng sáng tạo của trẻ đợc bộc lộ rõ nét trong từng bài học
tạo hình. Các cháu ham học tạo hình các có những sáng tạo ngộ nghĩnh đến
bất ngờ. Phụ huynh rất vui và phấn khởi khi nhìn thấy sản phẩm tạo hình của
trẻ đợc trng bày trên góc tạo hình của lớp.
Và sau đây là kết quả khảo sát trên trẻ lần thứ hai sau khi đã đúc rút
kinh nghiệm và thực hiện một số biện pháp.
Nội dung khảo sát Trẻ có sáng tạo Đạt yêu cầu Cha đạt yêu cầu
Vẽ 23/40 16/40 1/40
Nặn 25/40 14/40 1/40
Cắt, xé dán 23/40 15/40 2/40
2. Bài học kinh nghiệm.
Qua quá trình tìm tòi, nghiên cứu để giúp trẻ phát huy tính tích cực
trong hoạt động tạo hình tôi thấy: Tạo hình là môn học rất quan trọng và cần
thiết đối với trẻ. Với trẻ mẫu giáo hoạt động tạo hình là ngôn ngữ thầm trẻ
muốn bộc lộ với ngời khác. Hoạt động tạo hình có vai trò quan trọng trong
việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Nh vậy để trẻ mẫu giáo bé (5 -
6 tuổi) phát huy đợc tính tích cực, sáng tạo trong hoạt động tạo hình tôi đã rút
ra một số bài học kinh nghiệm sau:
Một số biện pháp phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo hình (5 - 6 tuổi)
9
Sáng kiến kinh nghiệm
- Trớc tiên cô phải hiểu đợc tâm lý, đặc điểm hoàn cảnh riêng (nếu có)
của từng trẻ và khả năng vốn có của trẻ để từ đó có những biện pháp tác động
phù hợp.
- Cần nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi để có biện pháp thu hút lôi cuốn trẻ
vào các hoạt động một cách tự nhiên thoải mái. Tạo môi trờng hoạt động